{
  "version": 1,
  "pieces": [
    {
      "slug": "thirukkural",
      "kind": "literature",
      "deity": "",
      "titleEn": "Thirukkural",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "திருக்குறள்",
      "original": "ta",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Thiruvalluvar"
      },
      "tags": [
        "ethics",
        "kural",
        "classical",
        "1330 couplets"
      ],
      "collection": "thirukkural",
      "completeness": "complete",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகர முதல எழுத்தெல்லாம் ஆதி\nபகவன் முதற்றே உலகு.",
          "mark": "1"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றதனால் ஆய பயனென்கொல் வாலறிவன்\nநற்றாள் தொழாஅர் எனின்.",
          "mark": "2"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மலர்மிசை ஏகினான் மாணடி சேர்ந்தார்\nநிலமிசை நீடுவாழ் வார்.",
          "mark": "3"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டுதல் வேண்டாமை இலானடி சேர்ந்தார்க்கு\nயாண்டும் இடும்பை இல.",
          "mark": "4"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருள்சேர் இருவினையும் சேரா இறைவன்\nபொருள்சேர் புகழ்புரிந்தார் மாட்டு.",
          "mark": "5"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொறிவாயில் ஐந்தவித்தான் பொய்தீர் ஒழுக்க\nநெறிநின்றார் நீடுவாழ் வார்.",
          "mark": "6"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தனக்குவமை இல்லாதான் தாள்சேர்ந்தார்க் கல்லால்\nமனக்கவலை மாற்றல் அரிது.",
          "mark": "7"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறவாழி அந்தணன் தாள்சேர்ந்தார்க் கல்லால்\nபிறவாழி நீந்தல் அரிது.",
          "mark": "8"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கோளில் பொறியின் குணமிலவே எண்குணத்தான்\nதாளை வணங்காத் தலை.",
          "mark": "9"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறவிப் பெருங்கடல் நீந்துவர் நீந்தார்\nஇறைவன் அடிசேரா தார்.",
          "mark": "10"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வான்நின்று உலகம் வழங்கி வருதலால்\nதான்அமிழ்தம் என்றுணரற் பாற்று.",
          "mark": "11"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துப்பார்க்குத் துப்பாய துப்பாக்கித் துப்பார்க்குத்\nதுப்பாய தூஉம் மழை.",
          "mark": "12"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விண்இன்று பொய்ப்பின் விரிநீர் வியனுலகத்து\nஉள்நின்று உடற்றும் பசி.",
          "mark": "13"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏரின் உழாஅர் உழவர் புயல்என்னும்\nவாரி வளங்குன்றிக் கால்.",
          "mark": "14"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெடுப்பதூஉம் கெட்டார்க்குச் சார்வாய்மற் றாங்கே\nஎடுப்பதூஉம் எல்லாம் மழை.",
          "mark": "15"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விசும்பின் துளிவீழின் அல்லால்மற் றாங்கே\nபசும்புல் தலைகாண்பு அரிது.",
          "mark": "16"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெடுங்கடலும் தன்நீர்மை குன்றும் தடிந்தெழிலி\nதான்நல்கா தாகி விடின்.",
          "mark": "17"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறப்பொடு பூசனை செல்லாது வானம்\nவறக்குமேல் வானோர்க்கும் ஈண்டு.",
          "mark": "18"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தானம் தவம்இரண்டும் தங்கா வியன்உலகம்\nவானம் வழங்கா தெனின்.",
          "mark": "19"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நீர்இன்று அமையாது உலகெனின் யார்யார்க்கும்\nவான்இன்று அமையாது ஒழுக்கு.",
          "mark": "20"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்கத்து நீத்தார் பெருமை விழுப்பத்து\nவேண்டும் பனுவல் துணிவு.",
          "mark": "21"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறந்தார் பெருமை துணைக்கூறின் வையத்து\nஇறந்தாரை எண்ணிக்கொண் டற்று.",
          "mark": "22"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருமை வகைதெரிந்து ஈண்டுஅறம் பூண்டார்\nபெருமை பிறங்கிற்று உலகு.",
          "mark": "23"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உரனென்னும் தோட்டியான் ஓரைந்தும் காப்பான்\nவரனென்னும் வைப்பிற்கோர் வித்து.",
          "mark": "24"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஐந்தவித்தான் ஆற்றல் அகல்விசும்பு ளார்கோமான்\nஇந்திரனே சாலுங் கரி.",
          "mark": "25"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செயற்கரிய செய்வார் பெரியர் சிறியர்\nசெயற்கரிய செய்கலா தார்.",
          "mark": "26"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சுவைஒளி ஊறுஓசை நாற்றமென்ற ஐந்தின்\nவகைதெரிவான் கட்டே உலகு.",
          "mark": "27"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிறைமொழி மாந்தர் பெருமை நிலத்து\nமறைமொழி காட்டி விடும்.",
          "mark": "28"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குணமென்னும் குன்றேறி நின்றார் வெகுளி\nகணமேயும் காத்தல் அரிது.",
          "mark": "29"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அந்தணர் என்போர் அறவோர்மற் றெவ்வுயிர் க்கும்\nசெந்தண்மை பூண்டொழுக லான்.",
          "mark": "30"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறப்பு ஈனும் செல்வமும் ஈனும் அறத்தினூஉங்கு\nஆக்கம் எவனோ உயிர்க்கு.",
          "mark": "31"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறத்தினூஉங்கு ஆக்கமும் இல்லை அதனை\nமறத்தலின் ஊங்கில்லை கேடு.",
          "mark": "32"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒல்லும் வகையான் அறவினை ஓவாதே\nசெல்லும்வாய் எல்லாஞ் செயல்.",
          "mark": "33"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனத்துக்கண் மாசிலன் ஆதல் அனைத்து அறன்\nஆகுல நீர பிற.",
          "mark": "34"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழுக்காறு அவாவெகுளி இன்னாச்சொல் நான்கும்\nஇழுக்கா இயன்றது அறம்.",
          "mark": "35"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்றறிவாம் என்னாது அறஞ்செய்க மற்றது\nபொன்றுங்கால் பொன்றாத் துணை.",
          "mark": "36"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறத்தாறு இதுவென வேண்டா சிவிகை\nபொறுத்தானோடு ஊர்ந்தான் இடை.",
          "mark": "37"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வீழ்நாள் படாஅமை நன்றாற்றின் அஃதொருவன்\nவாழ்நாள் வழியடைக்கும் கல்.",
          "mark": "38"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறத்தான் வருவதே இன்பம் மற் றெல்லாம்\nபுறத்த புகழும் இல.",
          "mark": "39"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செயற்பால தோரும் அறனே ஒருவற்கு\nஉயற்பால தோரும் பழி.",
          "mark": "40"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இல்வாழ்வான் என்பான் இயல்புடைய மூவர்க்கும்\nநல்லாற்றின் நின்ற துணை.",
          "mark": "41"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறந்தார்க்கும் துவ்வாதவர்க்கும் இறந்தார்க்கும்\nஇல்வாழ்வான் என்பான் துணை.",
          "mark": "42"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தென்புலத்தார் தெய்வம் விருந்தொக்கல் தானென்றாங்கு\nஐம்புலத்தாறு ஓம்பல் தலை.",
          "mark": "43"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழியஞ்சிப் பாத்தூண் உடைத்தாயின் வாழ்க்கை\nவழியெஞ்சல் எஞ்ஞான்றும் இல்.",
          "mark": "44"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பும் அறனும் உடைத்தாயின் இல்வாழ்க்கை\nபண்பும் பயனும் அது.",
          "mark": "45"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறத்தாற்றின் இல்வாழ்க்கை ஆற்றின் புறத்தாற்றில்\nபோஒய்ப் பெறுவ தெவன்?",
          "mark": "46"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இயல்பினான் இல்வாழ்க்கை வாழ்பவன் என்பான்\nமுயல்வாருள் எல்லாம் தலை.",
          "mark": "47"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றின் ஒழுக் கி அறனிழுக்கா இல்வாழ் க்கை\nநோற்பாரின் நோன்மை உடைத்து.",
          "mark": "48"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறன் எனப் பட்டதே இல்வாழ்க்கை அஃதும்\nபிறன்பழிப்ப தில்லாயின் நன்று.",
          "mark": "49"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வையத்துள் வாழ்வாங்கு வாழ்பவன் வான்உநற்யும்\nதெய்வத்துள் வைக்கப் படும்.",
          "mark": "50"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனைக்தக்க மாண்புடையள் ஆகித்தற் கொண்டான்\nவளத்தக்காள் வாழ்க்கைத் துணை.",
          "mark": "51"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனைமாட்சி இல்லாள்கண் இல்லாயின் வாழ்க்கை\nஎனைமாட்சித் தாயினும் இல்.",
          "mark": "52"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இல்லதென் இல்லவள் மாண்பானால் உள்ளதென்\nஇல்லவள் மாணாக் கடை?",
          "mark": "53"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெண்ணின் பெருந்தக்க யாவுள கற்பென்னும்\nதிண்மைஉண் டாகப் பெறின்.",
          "mark": "54"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெய்வம் தொழாஅள் கொழுநன் தொழுதெழுவாள்\nபெய்யெனப் பெய்பு ம் மழை.",
          "mark": "55"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தற்காத்துத் தற்கொண்டாற் பேணித் தகைசான்ற\nசொற்காத்துச் சோர்விலாள் பெண்.",
          "mark": "56"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறைகாக்கும் காப்பெவன் செய்யும் மகளிர்\nநிறைகாக்கும் காப்பே தலை.",
          "mark": "57"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெற்றாற் பெறின்பெறுவர் பெண்டிர் பெருஞ்சிறப்புப்\nபுத்தேளிர் வாழும் உலகு.",
          "mark": "58"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புகழ்புரிந்த இல்லிலோர்க்கு இல்லை இகழ்வார்முன்\nஏறுபோல் பீடு நடை.",
          "mark": "59"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மங்கலம் என்ப மனைமாட்சி மற்று அதன்\nநன்கலம் நன்மக்கட் பேறு.",
          "mark": "60"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெறுமவற்றுள் யாமறிவது இல்லை அறிவறிந்த\nமக்கட்பேறு அல்ல பிற.",
          "mark": "61"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எழுபிறப்பும் தீயவை தீண்டா பழிபிறங்காப்\nபண்புடை மக்கட் பெறின்.",
          "mark": "62"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தம்பொருள் என்பதம் மக்கள் அவர்பொருள்\nதம்தம் வினையான் வரும்.",
          "mark": "63"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அமிழ்தினும் ஆற்ற இனிதேதம் மக்கள்\nசிறுகை அளாவிய கூழ்.",
          "mark": "64"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மக்கள்மெய் தீண்டல் உடற்கின்பம் மற்று அவர்\nசொற்கேட்டல் இன்பம் செவிக்கு.",
          "mark": "65"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குழல் இனிது யாழ்இனிது என்பதம் மக்கள்\nமழலைச்சொல் கேளா தவர்.",
          "mark": "66"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தந்தை மகற்காற்று நன்றி அவையத்து\nமுந்தி இருப்பச் செயல்.",
          "mark": "67"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தம்மின்தம் மக்கள் அறிவுடைமை மாநிலத்து\nமன்னுயிர்க் கெல்லாம் இனிது.",
          "mark": "68"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈன்ற பொழுதின் பெரிதுவக்கும் தன்மகனைச்\nசான்றோன் எனக்கேட்ட தாய்.",
          "mark": "69"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மகன்தந்தைக்கு ஆற்றும் உதவி இவன்தந்தை\nஎன்நோற்றான் கொல் எனும் சொல்.",
          "mark": "70"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பிற்கும் உண்டோ அடைக்குந்தாழ் ஆர்வலர்\nபுன்கணீர் பூசல் தரும்.",
          "mark": "71"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பிலார் எல்லாம் தமக்குரியர் அன்புடையார்\nஎன்பும் உரியர் பிறர்க்கு.",
          "mark": "72"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்போடு இயைந்த வழக்கென்ப ஆருயிர்க்கு\nஎன்போடு இயைந்த தொடர்பு.",
          "mark": "73"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பு ஈனும் ஆர்வம் உடைமை அதுஈனும்\nநண்பு என்னும் நாடாச் சிறப்பு.",
          "mark": "74"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்புற்று அமர்ந்த வழக்கென்ப வையகத்து\nஇன்புற்றார் எய்தும் சிறப்பு.",
          "mark": "75"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறத்திற்கே அன்புசார் பென்ப அறியார்\nமறத்திற்கும் அஃதே துணை.",
          "mark": "76"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "என்பி லதனை வெயில்போலக் காயுமே\nஅன்பி லதனை அறம்.",
          "mark": "77"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பகத் தில்லா உயிர்வாழ்க்கை வன்பாற்கண்\nவற்றல் மரந்தளிர்த் தற்று.",
          "mark": "78"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புறத்துறுப் பெல்லாம் எவன்செய்பு ம் யாக்கை\nஅகத்துறுப்பு அன்பி லவர்க்கு.",
          "mark": "79"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பின் வழியது உயிர்நிலை அஃதிலார்க்கு\nஎன்புதோல் போர்த்த உடம்பு.",
          "mark": "80"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருந்தோம்பி இல்வாழ்வ தெல்லாம் விருந்தோம்பி\nவேளாண்மை செய்தற் பொருட்டு.",
          "mark": "81"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விருந்து புறத்ததாத் தானுண்டல் சாவா\nமருந்தெனினும் வேண் டற்பாற் றன்று.",
          "mark": "82"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வருவிருந்து வைகலும் ஓம்புவான் வாழ்க்கை\nபருவந்து பாழ்படுதல் இன்று.",
          "mark": "83"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகனமர்ந்து செய்யாள் உறையும் முகனமர்ந்து\nநல்விருந்து ஓம்புவான் இல்.",
          "mark": "84"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வித்தும் இடல்வேண்டும் கொல்லோ விருந்தோம்பி\nமிச்சில் மிசைவான் புலம்.",
          "mark": "85"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செல்விருந்து ஓம்பி வருவிருந்து பார்த்திருப்பான்\nநல்வருந்து வானத் தவர்க்கு.",
          "mark": "86"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இனைத்துணைத் தென்பதொன் றில்லை விருந்தின்\nதுணைத்துணை வேள்விப் பயன்.",
          "mark": "87"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பரிந்தோம்பிப் பற்றற்றேம் என்பர் விருந்தோம்பி\nவேள்வி தலைப்படா தார்.",
          "mark": "88"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடைமையுள் இன்மை விருந்தோம்பல் ஓம்பா\nமடமை மடவார்கண் உண்டு.",
          "mark": "89"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மோப்பக் குழையும் அனிச்சம் முகந்திரிந்து\nநோக்கக் குநழ்யும் விருந்து.",
          "mark": "90"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்சொலால் ஈரம் அளைஇப் படிறுஇலவாம்\nசெம்பொருள் கண்டார்வாய்ச் சொல்.",
          "mark": "91"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகன்அமர்ந்து ஈதலின் நன்றே முகனமர்ந்து\nஇன்சொலன் ஆகப் பெறின்.",
          "mark": "92"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முகத்தான் அமர்ந் துஇனிது நோக்கி அகத்தானாம்\nஇன்சொ லினதே அறம்.",
          "mark": "93"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துன்புறூஉம் துவ்வாமை இல்லாகும் யார்மாட்டும்\nஇன்புறூஉம் இன்சொ லவர்க்கு.",
          "mark": "94"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பணிவுடையன் இன்சொலன் ஆதல் ஒருவற்கு\nஅணியல்ல மற்றுப் பிற.",
          "mark": "95"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அல்லவை தேய அறம்பெருகும் நல்லவை\nநாடி இனிய சொலின்.",
          "mark": "96"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயன் ஈன்று நன்றி பயக்கும் பயன்ஈன்று\nபண்பின் தலைப்பிரியாச் சொல்.",
          "mark": "97"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறுமையுவு நீங்கிய இன்சொல் மறுமையும்\nஇம்மையும் இன்பம் தரும்.",
          "mark": "98"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்சொல் இனிதீன்றல் காண்பான் எவன்கொலோ\nவன்சொல் வழங்கு வது?",
          "mark": "99"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இனிய உளவாக இன்னாத கூறல்\nகனிஇருப்பக் காய்கவர்ந் தற்று.",
          "mark": "100"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்யாமல் செய்த உதவிக்கு வையகமும்\nவானகமும் ஆற்றல் அரிது.",
          "mark": "101"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காலத்தி னாற்செய்த நன்றி சிறிதெனினும்\nஞாலத்தின் மாணப் பெரிது.",
          "mark": "102"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பயன்தூக்கார் செய்த உதவி நயன்தூக்கின்\nநன்மை கடலின் பெரிது.",
          "mark": "103"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தினைத்துணை நன்றி செயினும் பனைத்துணையாக்\nகொள்வர் பயன்தெரி வார்.",
          "mark": "104"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உதவி வரைத்தன்று உதவி உதவி\nசெயப்பட்டார் சால்பின் வரைத்து.",
          "mark": "105"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறவற்க மாசற்றார் கேண்மை துறவற்க\nதுன்பத்துள் துப்பாயார் நட்பு.",
          "mark": "106"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எழுமை எழுபிறப்பும் உள்ளுவர் தங்கண்\nவிழுமந் துடைத்தவர் நட்பு.",
          "mark": "107"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றி மறப்பது நன்றன்று நன்றல்லது\nஅன்றே மறப்பது நன்று.",
          "mark": "108"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொன்றன்ன இன்னா செயினும் அவர்செய்த\nஒன்றுநன்று உள்ளக் கெடும்.",
          "mark": "109"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எந்நன்றி கொன்றார்க்கும் உய்வுண்டாம் உய்வில்லை\nசெய்ந்நன்றி கொன்ற மகற்கு.",
          "mark": "110"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தகுதி எனவொன்று நன்றே பகுதியால்\nபாற்பட்டு ஒழுகப் பெறின்.",
          "mark": "111"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செப்பம் உடையவன் ஆக்கஞ் சிதைவின்றி\nஎச்சத்திற் கேமாப்பு உடைத்து.",
          "mark": "112"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றே தரினும் நடுவிகந்தாம் ஆக்கத்தை\nஅன்றே யொழிய விடல்.",
          "mark": "113"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தக்கார் தகவிலர் என்பது அவரவர்\nஎச்சத்தாற் காணப்ப படும்.",
          "mark": "114"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேடும் பெருக்கமும் இல்லல்ல நெஞ்சத்துக்\nகோடாமை சான்றோர்க் கணி.",
          "mark": "115"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெடுவல்யான் என்பது அறிகதன் நெஞ்சம்\nநடுவொரீஇ அல்ல செயின்.",
          "mark": "116"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெடுவாக வையாது உலகம் நடுவாக\nநன்றிக்கண் தங்கியான் தாழ்வு.",
          "mark": "117"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சமன்செய்து சீர்தூக்குங் கோல்போல் அமைந்தொருபால்\nகோடாமை சான்றோர்க் கணி.",
          "mark": "118"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொற்கோட்டம் இல்லது செப்பம் ஒருதலையா\nஉட்கோட்டம் இன்மை பெறின்.",
          "mark": "119"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாணிகம் செய்வார்க்கு வாணிகம் பேணிப்\nபிறவும் தமபோல் செயின்.",
          "mark": "120"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அடக்கம் அமரருள் உய்க்கும் அடங்காமை\nஆரிருள் உய்த்து விடும்.",
          "mark": "121"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காக்க பொருளா அடக்கத்தை ஆக்கம்\nஅதனினூஉங் கில்லை உயிர்க்கு.",
          "mark": "122"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செறிவறிந்து சீர்மை பயக்கும் அறிவறிந்து\nஆற்றின் அடங்கப் பெறின்.",
          "mark": "123"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிலையின் திரியாது அடங்கியான் தோற்றம்\nமலையினும் மாணப் பெரிது.",
          "mark": "124"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எல்லார்க்கும் நன்றாம் பணிதல் அவருள்ளும்\nசெல்வர்க்கே செல்வம் தகைத்து.",
          "mark": "125"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருநம்யுள் ஆமைபோல் ஐந்தடக்கல் ஆற்றின்\nஎழுநம்யும் ஏமாப் புடைத்து.",
          "mark": "126"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாகாவா ராயினும் நாகாக்க காவாக்கால்\nசோகாப்பர் சொல்லிழுக்குப் பட்டு.",
          "mark": "127"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒன்றானுந் தீச்சொல் பொருட்பயன் உண்டாயின்\nநன்றாகா தாகி விடும்.",
          "mark": "128"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தீயினாற் சுட்டபுண் உள்ளாறும் ஆறாதே\nநாவினாற் சுட்ட வடு.",
          "mark": "129"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கதங்காத்துக் கற்றடங்கல் ஆற்றுவான் செவ்வி\nஅறம்பார்க்கும் ஆற்றின் நுழைந்து.",
          "mark": "130"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்கம் விழுப்பந் தரலான் ஒழுக்கம்\nஉயிரினும் ஓம்பப் படும்.",
          "mark": "131"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பரிந்தோம்பிக் காக்க ஒழுக்கம் தெரிந்தோம்பித்\nதேரினும் அஃதே துணை.",
          "mark": "132"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்கம் உடைமை குடிமை இழுக்கம்\nஇழிந்த பிறப்பாய் விடும்.",
          "mark": "133"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறப்பினும் ஓத்துக் கொளலாகும் பார் ப்பான்\nபிறப்பொழுக்கங் குன்றக் கெடும்.",
          "mark": "134"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழுக்கா றுடையான்கண் ஆக்கம்போன்று இல்லை\nஒழுக்க மிலான்கண் உயர்வு.",
          "mark": "135"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்கத்தின் ஒல்கார் உரவோர் இழுக்கத்தின்\nஏதம் படுபாக் கறிந்து.",
          "mark": "136"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்கத்தின் எய்துவர் மேன்மை இழுக்கத்தின்\nஎய்துவர் எய்தாப் பழி.",
          "mark": "137"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றிக்கு வித்தாகும் நல்லொழுக்கம் தீயொழுக்கம்\nஎன்றும் இடும்பை தரும்.",
          "mark": "138"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்க முடையவர்க்கு ஒல்லாவே தீய\nவழுக்கியும் வாயாற் சொலல்.",
          "mark": "139"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உலகத்தோடு ஒட்ட ஒழுகல் பலகற்றும்\nகல்லார் அறிவிலா தார்.",
          "mark": "140"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறன்பொருளாள் பெட்டொழுகும் பேதைமை ஞாலத்து\nஅறம்பொருள் கண்டார்கண் இல்.",
          "mark": "141"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறன்கடை நின்றாருள் எல்லாம் பிறன்கடை\nநின்றாரின் பேதையார் இல்.",
          "mark": "142"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விளிந்தாரின் வேறல்லர் மன்ற தெளிந்தாரில்\nதீமை புரிந்து ஒழுகு வார்.",
          "mark": "143"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்துணையர் ஆயினும் என்னாம் தினைத்துணையும்\nதேரான் பிறனில் புகல்.",
          "mark": "144"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எளிதென இல்லிறப்பான் எய்துமெஞ் ஞான்றும்\nவிளியாது நிற்கும் பழி.",
          "mark": "145"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகைபாவம் அச்சம் பழியென நான்கும்\nஇகவாவாம் இல்லிறப்பான் கண்.",
          "mark": "146"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறனியலான் இல்வாழ்வான் என்பான் பிறனியலாள்\nபெண்மை நயவா தவன்.",
          "mark": "147"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறன்மனை நோக்காத பேராண்மை சான்றோர்க்கு\nஅறனொன்றோ ஆன்ற வொழுக்கு.",
          "mark": "148"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நலக்குரியார் யாரெனின் நாமநீர் வைப்பின்\nபிறர்க்குரியாள் தோள்தோயா தார்.",
          "mark": "149"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறன்வரையான் அல்ல செயினும் பிறன்வரையாள்\nபெண்மை நயவாமை நன்று.",
          "mark": "150"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகழ்வாரைத் தாங்கும் நிலம்போலத் தம்மை\nஇகழ்வார்ப் பொறுத்தல் தலை.",
          "mark": "151"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொறுத்தல் இறப்பினை என்றும் அதனை\nமறத்தல் அதனினும் நன்று.",
          "mark": "152"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்நம்யுள் இன்மை விருந்தொரால் வன்மையுள்\nவன்மை மடவார்ப் பொறை.",
          "mark": "153"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிறையுடைமை நீங்காமை வேண்டின் பொநற்யுடைமை\nபோற்றி யொழுகப் படும்.",
          "mark": "154"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒறுத்தாரை ஒன்றாக வையாரே வைப்பர்\nபொறுத்தாரைப் பொன்போற் பொதிந்து.",
          "mark": "155"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒறுத்தார்க்கு ஒருநாளை இன்பம் பொறுத்தார்க்குப்\nபொன்றுந் துணையும் புகழ்.",
          "mark": "156"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "திறனல்ல தற்பிறர் செய்யினும் நோநொந்து\nஅறனல்ல செய்யாமை நன்று.",
          "mark": "157"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மிகுதியான் மிக்கவை செய்தாரைத் தாந்தம்\nதகுதியான் வென்று விடல்.",
          "mark": "158"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறந்தாரின் தூய்மை உடையர் இறந்தார்வாய்\nஇன்னாச்சொல் நோற்கிற் பவர்.",
          "mark": "159"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உண்ணாது நோற்பார் பெரியர் பிறர்சொல்லும்\nஇன்னாச்சொல் நோற்பாரின் பின்.",
          "mark": "160"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்காறாக் கொள்க ஒருவன்தன் நெஞ்சத்து\nஅழுக்காறு இலாத இயல்பு.",
          "mark": "161"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விழுப்பேற்றின் அஃதொப்பது இல்லையார் மாட்டும்\nஅழுக்காற்றின் அன்மை பெறின்.",
          "mark": "162"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறன்ஆக்கம் வேண்டாதான் என்பான் பிறனாக்கம்\nபேணாது அழுக்கறுப் பான்.",
          "mark": "163"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழுக்காற்றின் அல்லவை செய்யார் இழுக்காற்றின்\nஏதம் படுபாக்கு அறிந்து.",
          "mark": "164"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழுக்காறு உடையார்க்கு அதுசாலும் ஒன்னார்\nவழுக்கியும் கேடீன் பது.",
          "mark": "165"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடுப்பது அழுக்கறுப்பான் சுற்றம் உடுப்பதூஉம்\nஉண்பதூஉம் இன்றிக் கெடும்.",
          "mark": "166"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவ்வித்து அழுக்காறு உடையானைச் செய்யவள்\nதவ்வையைக் காட்டி விடும்.",
          "mark": "167"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழுக்காறு எனஒரு பாவி திருச்செற்றுத்\nதீயுழி உய்த்து விடும்.",
          "mark": "168"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவ்விய நெஞ்சத்தான் ஆக்கமும் செவ்வியான்\nகேடும் நினைக்கப் படும்.",
          "mark": "169"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழுக்கற்று அகன்றாரும் இல்லை அஃதுஇல்லார்\nபெருக்கத்தில் தீர்ந்தாரும் இல்.",
          "mark": "170"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நடுவின்றி நன்பொருள் வெஃகின் குடிபொன்றிக்\nகுற்றமும் ஆங்கே தரும்.",
          "mark": "171"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "படுபயன் வெஃகிப் பழிப்படுவ செய்யார்\nநடுவன்மை நாணு பவர்.",
          "mark": "172"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிற்றின்பம் வெஃகி அறனல்ல செய்யாரே\nமற்றின்பம் வேண்டு பவர்.",
          "mark": "173"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலமென்று வெஃகுதல் செய்யார் புலம்வென்ற\nபுன்மையில் காட்சி யவர்.",
          "mark": "174"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஃகி அகன்ற அறிவென்னாம் யார்மாட்டும்\nவெஃகி வெறிய செயின்.",
          "mark": "175"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருள்வெஃகி ஆற்றின்கண் நின்றான் பொருள்வெஃகிப்\nபொல்லாத சூழக் கெடும்.",
          "mark": "176"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டற்க வெஃகியாம் ஆக்கம் விளைவயின்\nமாண்டற் கரிதாம் பயன்.",
          "mark": "177"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஃகாமை செல்வத்திற்கு யாதெனின் வெஃகாமை\nவேண்டும் பிறன்கைப் பொருள்.",
          "mark": "178"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறனறிந்து வெஃகா அறிவுடையார்ச் சேரும்\nதிறன்அறிந் தாங்கே திரு.",
          "mark": "179"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறலீனும் எண்ணாது வெஃகின் விறல்ஈனும்\nவேண்டாமை என்னுஞ் செருக்கு.",
          "mark": "180"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறங்கூறான் அல்ல செயினும் ஒருவன்\nபுறங்கூறான் என்றல் இனிது.",
          "mark": "181"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறனழீஇ அல்லவை செய்தலின் தீதே\nபுறனழீஇப் பொய்த்து நகை.",
          "mark": "182"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புறங்கூறிப் பொய்த்துயிர் வாழ்தலின் சாதல்\nஅறங்கூற்றும் ஆக்கத் தரும்.",
          "mark": "183"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணின்று கண்ணறச் சொல்லினும் சொல்லற்க\nமுன்னின்று பின்நோக்காச் சொல்.",
          "mark": "184"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறஞ்சொல்லும் நெஞ்சத்தான் அன்மை புறஞ்சொல்லும்\nபுன்மையாற் காணப் படும்.",
          "mark": "185"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறன்பழி கூறுவான் தன்பழி யுள்ளும்\nதிறன்தெரிந்து கூறப் படும்.",
          "mark": "186"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகச்சொல்லிக் கேளிர்ப் பிரிப்பர் நகச்சொல்லி\nநட்பாடல் தேற்றா தவர்.",
          "mark": "187"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துன்னியார் குற்றமும் தூற்றும் மரபினார்\nஎன்னைகொல் ஏதிலார் மாட்டு.",
          "mark": "188"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறன்நோக்கி ஆற்றுங்கொல் வையம் புறன்நோக்கிப்\nபுன்சொல் உரைப்பான் பொறை.",
          "mark": "189"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏதிலார் குற்றம்போல் தங்குற்றங் காண்கிற்பின்\nதீதுண்டோ மன்னும் உயிர்க்கு.",
          "mark": "190"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பல்லார் முனியப் பயனில சொல்லுவான்\nஎல்லாரும் எள்ளப் படும்.",
          "mark": "191"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பயனில பல்லார்முன் சொல்லல் நயனில\nநட்டார்கண் செய்தலிற் றீது.",
          "mark": "192"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயனிலன் என்பது சொல்லும் பயனில\nபாரித் துரைக்கும் உரை.",
          "mark": "193"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயன்சாரா நன்மையின் நீக்கும் பயன்சாராப்\nபண்பில்சொல் பல்லா ரகத்து.",
          "mark": "194"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சீர்மை சிறப்பொடு நீங்கும் பயனில\nநீர்மை யுடையார் சொலின்.",
          "mark": "195"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பயனில் சொல் பராட்டு வானை மகன்எனல்\nமக்கட் பதடி யெனல்.",
          "mark": "196"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயனில சொல்லினுஞ் சொல்லுக சான்றோர்\nபயனில சொல்லாமை நன்று.",
          "mark": "197"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரும்பயன் ஆயும் அறிவினார் சொல்லார்\nபெரும்பயன் இல்லாத சொல்.",
          "mark": "198"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருள்தீர்ந்த பொச்சாந்துஞ் சொல்லார் மருள்தீர்ந்த\nமாசறு காட்சி யவர்.",
          "mark": "199"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொல்லுக சொல்லிற் பயனுடைய சொல்லற்க\nசொல்லிற் பயனிலாச் சொல்.",
          "mark": "200"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தீவினையார் அஞ்சார் விழுமியார் அஞ்சுவர்\nதீவினை என்னும் செருக்கு.",
          "mark": "201"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தீயவை தீய பயத்தலால் தீயவை\nதீயினும் அஞ்சப் படும்.",
          "mark": "202"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவினுள் எல்லாந் தலையென்ப தீய\nசெறுவார்க்கும் செய்யா விடல்.",
          "mark": "203"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறந்தும் பிறன்கேடு சூழற்க சூழின்\nஅறஞ்சூழம் சூழ்ந்தவன் கேடு.",
          "mark": "204"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலன் என்று தீயவை செய்யற்க செய்யின்\nஇலனாகும் மற்றும் பெயர்த்து.",
          "mark": "205"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தீப்பால தான்பிறர்கண் செய்யற்க நோய்ப்பால\nதன்னை அடல்வேண்டா தான்.",
          "mark": "206"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைப்பகை யுற்றாரும் உய்வர் வினைப்பகை\nவீயாது பின்சென்று அடும்.",
          "mark": "207"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தீயவை செய்தார் கெடுதல் நிழல்தன்னை\nவீயாது அஇஉறைந் தற்று.",
          "mark": "208"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னைத்தான் காதல னாயின் எனைத்தொன்றும்\nதுன்னற்க தீவினைப் பால்.",
          "mark": "209"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருங்கேடன் என்பது அறிக மருங்கோடித்\nதீவினை செய்யான் எனின்.",
          "mark": "210"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கைம்மாறு வேண்டா கடப்பாடு மாரிமாட்டு\nஎன் ஆற்றுங் கொல்லோ உலகு.",
          "mark": "211"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாளாற்றித் தந்த பொருளெல்லாம் தக்கார்க்கு\nவேளாண்மை செய்தற் பொருட்டு.",
          "mark": "212"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புத்தே ளுலகத்தும் ஈண்டும் பெறலரிதே\nஒப்புரவின் நல்ல பிற.",
          "mark": "213"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒத்த தறவோன் உயிர்வாழ்வான் மற்றையான்\nசெத்தாருள் வைக்கப் படும்.",
          "mark": "214"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊருணி நீர்நிறைந் தற்றே உலகவாம்\nபேரறி வாளன் திரு.",
          "mark": "215"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பயன்மரம் உள்ளூர்ப் பழுத்தற்றால் செல்வம்\nநயனுடை யான்கண் படின்.",
          "mark": "216"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மருந்தாகித் தப்பா மரத்தற்றால் செல்வம்\nபெருந்தகை யான்கண் படின்.",
          "mark": "217"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடனில் பருவத்தும் ஒப்புரவிற்கு ஒல்கார்\nகடனறி காட்சி யவர்.",
          "mark": "218"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயனுடையான் நல்கூர்ந்தா னாதல் செயும்நீர\nசெய்யாது அமைகலா வாறு.",
          "mark": "219"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒப்புரவி னால்வரும் கேடெனின் அஃதொருவன்\nவிற்றுக்கோள் தக்க துடைத்து.",
          "mark": "220"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வறியார்க்கொன்று ஈவதே ஈகைமற் றெல்லாம்\nகுறியெதிர்ப்பை நீர துடைத்து.",
          "mark": "221"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லாறு எனினும் கொளல்தீது மேலுலகம்\nஇல்லெனினும் ஈதலே நன்று.",
          "mark": "222"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலனென்னும் எவ்வம் உரையாமை ஈதல்\nகுலனுடையான் கண்ணே யுள.",
          "mark": "223"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்னாது இரக்கப் படுதல் இரந்தவர்\nஇன்முகங் காணும் அளவு.",
          "mark": "224"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றுவார் ஆற்றல் பசிஆற்றல் அப்பசியை\nமாற்றுவார் ஆற்றலின் பின்.",
          "mark": "225"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றார் அழிபசி தீர்த்தல் அஃதொருவன்\nபெற்றான் பொருள்வைப் புழி.",
          "mark": "226"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பாத்தூண் மரீஇ யவனைப் பசியென்னும்\nதீப்பிணி தீண்டல் அரிது.",
          "mark": "227"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈத்துவக்கும் இன்பம் அறியார்கொல் தாமுடைமை\nவைத்திழக்கும் வன்க ணவர்.",
          "mark": "228"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரத்தலின் இன்னாது மன்ற நிரப்பிய\nதாமே தமியர் உணல்.",
          "mark": "229"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சாதலின் இன்னாத தில்லை இனிததூஉம்\nஈதல் இயையாக் கடை.",
          "mark": "230"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈதல் இசைபட வாழ்தல் அதுவல்லது\nஊதியம் இல்லை உயிர்க்கு.",
          "mark": "231"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உரைப்பார் உரைப்பவை எல்லாம் இரப்பார்க்கொன்று\nஈவார்மேல் நிற்கும் புகழ்.",
          "mark": "232"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒன்றா உலகத்து உயர்ந்த புகழல்லால்\nபொன்றாது நிற்பதொன் றில்.",
          "mark": "233"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிலவரை நீள்புகழ் ஆற்றின் புலவரைப்\nபோற்றாது புத்தேள் உலகு.",
          "mark": "234"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நத்தம்போல் கேடும் உளதாகும் சாக்காடும்\nவித்தகர்க் கல்லால் அரிது.",
          "mark": "235"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தோன்றின் புகழொடு தோன்றுக அஃதிலார்\nதோன்றலின் தோன்றாமை நன்று.",
          "mark": "236"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புகழ்பட வாழாதார் தந்நோவார் தம்மை\nஇகழ்வாரை நோவது எவன்?",
          "mark": "237"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வசையென்ப வையத்தார்க் கெல்லாம் இசையென்னும்\nஎச்சம் பெறாஅ விடின்.",
          "mark": "238"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வசையிலா வண்பயன் குன்றும் இசையிலா\nயாக்கை பொறுத்த நிலம்.",
          "mark": "239"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வசையொழிய வாழ்வாரே வாழ்வார் இசையொழிய\nவாழ்வாரே வாழா தவர்.",
          "mark": "240"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருட்செல்வம் செல்வத்துள் செல்வம் பொருட்செல்வம்\nபூரியார் கண்ணும் உள.",
          "mark": "241"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லாற்றாள் நாடி அருளாள்க பல்லாற்றால்\nதேரினும் அஃதே துணை.",
          "mark": "242"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருள்சேர்ந்த நெஞ்சினார்க் கில்லை இருள்சேர்ந்த\nஇன்னா உலகம் புகல்.",
          "mark": "243"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மன்னுயிர் ஓம்பி அருளாள்வார்க் கு இல்லென்ப\nதன்னுயிர் அஞ்சும் வினை.",
          "mark": "244"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அல்லல் அருளாள்வார்க்கு இல்லை வளிவழங்கும்\nமல்லன்மா ஞாலங் கரி.",
          "mark": "245"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருள்நீங்கிப் பொச்சாந்தார் என்பர் அருள்நீங்கி\nஅல்லவை செய்தொழுகு வார்.",
          "mark": "246"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருளில்லார்க்கு அவ்வுலகம் இல்லை பொருளில்லார்க்கு\nஇவ்வுலகம் இல்லாகி யாங்கு.",
          "mark": "247"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருளற்றார் பூப்பர் ஒருகால் அருளற்றார்\nஅற்றார்மற் றாதல் அரிது.",
          "mark": "248"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெருளாதான் மெய்ப்பொருள் கண்டற்றால் தேரின்\nஅருளாதான் செய்யும் அறம்.",
          "mark": "249"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வலியார்முன் தன்னை நினைக்க தான் தன்னின்\nமெலியார்மேல் செல்லு மிடத்து.",
          "mark": "250"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னூன் பெருக்கற்குத் தான்பிறிது ஊனுண்பான்\nஎங்ஙனம் ஆளும் அருள்?",
          "mark": "251"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருளாட்சி போற்றாதார்க்கு இல்லை அருளாட்சி\nஆங்கில்லை ஊன்தின் பவர்க்கு.",
          "mark": "252"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "படைகொண்டார் நெஞ்சம்போல் நன்னூக்காது ஒன்றன்\nஉடல்சுவை உண்டார் மனம்.",
          "mark": "253"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ருளல்லது யாதெனின் கொல்லாமை கோறல்\nபொருளல்லது அவ்வூன் தினல்.",
          "mark": "254"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உண்ணாமை உள்ளது உயிர்நிலை ஊனுண்ண\nஅண்ணாத்தல் செய்யாது அளறு.",
          "mark": "255"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தினற்பொருட்டால் கொல்லாது உலகெனின் யாரும்\nவிலைப்பொருட்டால் ஊன்றருவா ரில்.",
          "mark": "256"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உண்ணாமை வேண்டும் புலாஅல் பிறிதொன்றன்\nபுண்ணது உணர்வார்ப் பெறின்.",
          "mark": "257"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செயிரின் தலைப்பிரிந்த காட்சியார் உண்ணார்\nஉயிரின் தலைப்பிரிந்த ஊன்.",
          "mark": "258"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவிசொரிந் தாயிரம் வேட்டலின் ஒன்றன்\nஉயிர்செகுத் துண்ணாமை நன்று.",
          "mark": "259"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொல்லான் புலாலை மறுத்தானைக் கைகூப்பி\nஎல்லா உயிருந் தொழும்.",
          "mark": "260"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உற்றநோய் நோன்றல் உயிர்க்குறுகண் செய்யாமை\nஅற்றே தவத்திற் குரு.",
          "mark": "261"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தவமும் தவமுடையார்க்கு ஆகும் அதனை\nஅஃதிலார் மேற்கொள் வது.",
          "mark": "262"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறந்தார்க்குத் துப்புரவு வேண்டி மறந்தார்கொல்\nமற்றை யவர்கள் தவம்.",
          "mark": "263"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒன்னார்த் தெறலும் உவந்தாரை ஆக்கலும்\nஎண்ணின் தவத்தான் வரும்.",
          "mark": "264"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டிய வேண்டியாங் கெய்தலால் செய்தவம்\nஈண்டு முயலப் படும்.",
          "mark": "265"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தவஞ் செய்வார் தங்கருமஞ் செய்வார்மற் றல்லார்\nஅவஞ்செய்வார் ஆசையுட் பட்டு.",
          "mark": "266"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சுடச்சுடரும் பொன்போல் ஒளிவிடும் துன்பஞ்\nசுடச்சுட நோற்கிற் பவர்க்கு.",
          "mark": "267"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னுயிர் தான்அறப் பெற்றானை ஏனைய\nமன்னுயி ரெல்லாந் தொழும்.",
          "mark": "268"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூற்றம் குதித்தலும் கைகூடும் நோற்றலின்\nஆற்றல் தலைப்பட் டவர்க்குல்.",
          "mark": "269"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலர்பல ராகிய காரணம் நோற்பார்\nசிலர்பலர் நோலா தவர்.",
          "mark": "270"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வஞ்ச மனத்தான் படிற்றொழுக்கம் பூதங்கள்\nஐந்தும் அகத்தே நகும்.",
          "mark": "271"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வானுயர் தோற்றம் எவன்செய்யும் தன்னெஞ்சம்\nதான்அறி குற்றப் படின்.",
          "mark": "272"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வலியில் நிலைமையான் வல்லுருவம் பெற்றம்\nபுலியின்தோல் போர்த்துமேய்ந் தற்று.",
          "mark": "273"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தவமறைந்து அல்லவை செய்தல் புதல்மறைந்து\nவேட்டுவன் புள்சிமிழ்த் தற்று.",
          "mark": "274"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பற்றற்றேம் என்பார் படிற்றொழுக்கம் எற்றெற்றென்று\nஏதம் பலவுந் தரும்.",
          "mark": "275"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெஞ்சின் துறவார் துறந்தார்போல் வஞ்சித்து\nவாழ்வாரின் வன்கணார் இல்.",
          "mark": "276"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புறங்குன்றி கண்டனைய ரேனும் அகங்குன்றி\nமுக்கிற் கரியார் உடைத்து.",
          "mark": "277"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனத்தது மாசாக மாண்டார் நீராடி\nமறைந்தொழுகு மாந்தர் பலர்.",
          "mark": "278"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கணைகொடிது யாழ்கோடு செவ்விதுஆங் கன்ன\nவினைபடு பாலால் கொளல்.",
          "mark": "279"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மழித்தலும் நீட்டலும் வேண்டா உலகம்\nபழித்தது ஒழித்து விடின்.",
          "mark": "280"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எள்ளாமை வேண்டுவான் என்பான் எனைத்தொன்றும்\nகள்ளாமை காக்கதன் நெஞ்சு.",
          "mark": "281"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளத்தால் உள்ளலும் தீதே பிறன்பொருளைக்\nகள்ளத்தால் கள்வேம் எனல்.",
          "mark": "282"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "களவினால் ஆகிய ஆக்கம் அளவிறந்து\nஆவது போலக் கெடும்.",
          "mark": "283"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "களவின்கண் கன்றிய காதல் விளைவின்கண்\nவீயா விழுமம் தரும்.",
          "mark": "284"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருள்கருதி அன்புடைய ராதல் பொருள்கருதிப்\nபொச்சாப்புப் பார்ப்பார்கண் இல்.",
          "mark": "285"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அளவின்கண் நின்றொழுகல் ஆற்றார் களவின்கண்\nகன்றிய காத லவர்.",
          "mark": "286"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "களவென்னும் காரறி வாண்மை அளவென்னும்\nஆற்றல் புரிந்தார்கண்ட இல்.",
          "mark": "287"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அளவறிந்தார் நெஞ்சத் தறம்போல நிற்கும்\nகளவறிந்தார் நெஞ்சில் கரவு.",
          "mark": "288"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அளவல்ல செய்தாங்கே வீவர் களவல்ல\nமற்றைய தேற்றா தவர்.",
          "mark": "289"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கள்வார்க்குத் தள்ளும் உயிர்நிலை கள்வார்க்குத்\nதள்ளாது புத்தே ளுளகு.",
          "mark": "290"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாய்மை எனப்படுவது யாதெனின் யாதொன்றும்\nதீமை இலாத சொலல்.",
          "mark": "291"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொய்மையும் வாய்மை யிடத்த புரைதீர்ந்த\nநன்மை பயக்கும் எனின்.",
          "mark": "292"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்நெஞ் சறிவது பொய்யற்க பொய்த்தபின்\nதன்நெஞ்சே தன்னைச் சுடும்.",
          "mark": "293"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளத்தாற் பொய்யா தொழுகின் உலகத்தார்\nஉள்ளத்து ளெல்லாம் உளன்.",
          "mark": "294"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனத்தொடு வாய்மை மொழியின் தவத்தொடு\nதானஞ்செய் வாரின் தலை.",
          "mark": "295"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொய்யாமை அன்ன புகழில்லை எய்யாமை\nஎல்லா அறமுந் தரும்.",
          "mark": "296"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொய்யாமை பொய்யாமை ஆற்றின் அறம்பிற\nசெய்யாமை செய்யாமை நன்று.",
          "mark": "297"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புறள்தூய்மை நீரான் அமையும் அகந்தூய்மை\nவாய்மையால் காணப் படும்.",
          "mark": "298"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எல்லா விளக்கும் விளக்கல்ல சான்றோர்க்குப்\nபொய்யா விளக்கே விளக்கு.",
          "mark": "299"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாமெய்யாக் கண்டவற்றுள் இல்லை எனைத்தொன்றும்\nவாய்மையின் நல்ல பிற.",
          "mark": "300"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செல்லிடத்துக் காப்பான் சினங்காப்பான் அல்லிடத்துக்\nகாக்கின்என் காவாக்கால் என்?",
          "mark": "301"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செல்லா இடத்துச் சினந்தீது செல்லிடத்தும்\nஇல்அதனின் தீய பிற.",
          "mark": "302"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறத்தல் வெகுளியை யார்மாட்டும் தீய\nபிறத்தல் அதனான் வரும்.",
          "mark": "303"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நகையும் உவகையும் கொல்லும் சினத்தின்\nபகையும் உளவோ பிற.",
          "mark": "304"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னைத்தான் காக்கின் சினங்காக்க காவாக்கால்\nதன்னையே கொல்லுஞ் சினம்.",
          "mark": "305"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சினமென்னும் சேர்ந்தாரைக் கொல்லி இனமென்னும்\nஏமப் புணையைச் சுடும்.",
          "mark": "306"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சினத்தைப் பொருளென்று கொண்டவன் கேடு\nநிலத்தறைந்தான் கைபிழையா தற்று.",
          "mark": "307"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இணர்எரி தோய்வன்ன இன்னா செயினும்\nபுணரின் வெகுளாமை நன்று.",
          "mark": "308"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளிய தெல்லாம் உடனெய்தும் உள்ளத்தால்\nஉள்ளான் வெகுளி எனின்.",
          "mark": "309"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறந்தார் இறந்தார் அனையர் சினத்தைத்\nதுறந்தார் துறந்தார் துணை.",
          "mark": "310"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறப்பீனும் செல்வம் பெறினும் பிறர்க்கு இன்னா\nசெய்யாமை மாசற்றார் கோள்.",
          "mark": "311"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கறுத்துஇன்னா செய்தவக் கண்ணும் மறுத்தின்னா\nசெய்யாமை மாசற்றார் கோள்.",
          "mark": "312"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்யாமல் செற்றார்க்கும் இன்னாத செய்தபின்\nஉய்யா விழுமந் தரும்.",
          "mark": "313"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்னாசெய் தாரை ஒறுத்தல் அவர்நாண\nநன்னயஞ் செய்து விடல்.",
          "mark": "314"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவினான் ஆகுவ துண்டோ பிறிதின்நோய்\nதந்நோய்போல் போற்றாக் கடை.",
          "mark": "315"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்னா எனத்தான் உணர்ந்தவை துன்னாமை\nவேண்டும் பிறன்கண் செயல்.",
          "mark": "316"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்தானும் எஞ்ஞான்றும் யார்க்கும் மனத்தானாம்\nமாணாசெய் யாமை தலை.",
          "mark": "317"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னுயிர்ககு ஏன்னாமை தானறிவான் என்கொலோ\nமன்னுயிர்க்கு இன்னா செயல்.",
          "mark": "318"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறர்க்கின்னா முற்பகல் செய்யின் தமக்கு இன்னா\nபிற்பகல் தாமே வரும்.",
          "mark": "319"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோயெல்லாம் நோய்செய்தார் மேலவாம் நோய்செய்யார்\nநோயின்மை வேண்டு பவர்.",
          "mark": "320"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறவினை யாதெனின் கொல்லாமை கோறல்\nபிறவினை எல்லாந் தரும்.",
          "mark": "321"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகுத்துண்டு பல்லுயிர் ஓம்புதல் நூலோர்\nதொகுத்தவற்றுள் எல்லாந் தலை.",
          "mark": "322"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒன்றாக நல்லது கொல்லாமை மற்றதன்\nபின்சாரப் பொய்யாமை நன்று.",
          "mark": "323"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லாறு எனப்படுவது யாதெனின் யாதொன்றும்\nகொல்லாமை சூழும் நெறி.",
          "mark": "324"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிலைஅஞ்சி நீத்தாருள் எல்லாம் கொலைஅஞ்சிக்\nகொல்லாமை சூழ்வான் தலை.",
          "mark": "325"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொல்லாமை மேற்கொண் டொழுகுவான் வாழ்நாள்மேல்\nசெல்லாது உயிருண்ணுங் கூற்று.",
          "mark": "326"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னுயிர் நீப்பினும் செய்யற்க தான்பிறிது\nஇன்னுயிர் நீக்கும் வினை.",
          "mark": "327"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றாகும் ஆக்கம் பெரிதெனினும் சான்றோர்க் குக்\nகொன்றாகும் ஆக்கங் கடை.",
          "mark": "328"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொலைவினைய ராகிய மாக்கள் புலைவினையர்\nபுன்மை தெரிவா ரகத்து.",
          "mark": "329"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உயிர் உடம்பின் நீக்கியார் என்ப செயிர் உடம்பின்\nசெல்லாத்தீ வாழ்க்கை யவர்.",
          "mark": "330"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நில்லாத வற்றை நிலையின என்றுணரும்\nபுல்லறி வாண்மை கடை.",
          "mark": "331"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூத்தாட்டு அவைக் குழாத் தற்றே பெருஞ்செல்வம்\nபோக்கும் அதுவிளிந் தற்று.",
          "mark": "332"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்கா இயல்பிற்றுச் செல்வம் அதுபெற்றால்\nஅற்குப ஆங்கே செயல்.",
          "mark": "333"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாளென ஒன்றுபோற் காட்டி உயிர் ஈரும்\nவாளது உணர்வார்ப் பெறின்.",
          "mark": "334"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாச்செற்று விக்குள்மேல் வாராமுன் நல்வினை\nமேற்சென்று செய்யப் படும்",
          "mark": "335"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெருநல் உளனொருவன் இன்றில்லை என்னும்\nபெருமை உடைத்துஇவ் வுலகு.",
          "mark": "336"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருபொழுதும் வாழ்வது அறியார் கருதுப\nகோடியும் அல்ல பல.",
          "mark": "337"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடம்பை தனித்து ஒழியப் புள்பறந் தற்றே\nஉடம்பொடு உயிரிடை நட்பு.",
          "mark": "338"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறங்கு வதுபோலுஞ் சாக்காடு உறங்கி\nவிழிப்பது போலும் பிறப்பு.",
          "mark": "339"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புக்கில் அமைந்தின்று கொல்லோ உடம்பினுள்\nதுச்சில் இருந்த உயிர்க்கு.",
          "mark": "340"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாதனின் யாதனின் நீங்கியான் நோதல்\nஅதனின் அதனின் இலன்.",
          "mark": "341"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டின் உண் டாகத் துறக்க துறந்தபின்\nஈண்டுஇயற் பால பல.",
          "mark": "342"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அடல்வேண்டும் ஐந்தன் புலத்தை விடல்வேண்டும்\nவேண்டிய வெல்லாம் ஒருங்கு.",
          "mark": "343"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இயல்பாகும் நோன்பிற்கொன்று இன்மை உடைமை\nமயலாகும் மற்றும் பெயர்த்து.",
          "mark": "344"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மற்றும் தொடர்ப்பாடு எவன்கொல் பிறப்பறுக்கல்\nஉற்றார்க்கு உடம்பும் மிகை.",
          "mark": "345"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யான் எனது என்னும் செருக்கு அறுப்பான் வானோர்க்கு\nஉயர்ந்த உலகம் புகும்.",
          "mark": "346"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பற்றி விடாஅ இடும்பைகள் பற்றினைப்\nபற்றி விடாஅ தவர் க்கு.",
          "mark": "347"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தலைப்பட்டார் தீரத் துறந்தார் மயங்கி\nவலைப்பட்டார் மற்றை யவர்.",
          "mark": "348"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பற்றற்ற கண்ணே பிறப்பறுக்கும் மற்று\nநிலையாமை காணப் படும்.",
          "mark": "349"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பற்றுக பற்றற்றான் பற்றினை அப்பற்றைப்\nபற்றுக பற்று விடற்கு.",
          "mark": "350"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருளல்ல வற்றைப் பொருளென்று உணரும்\nமருளானாம் மாணாப் பிறப்பு.",
          "mark": "351"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருள்நீங்கி இன்பம் பயக்கும் மருள்நீங்கி\nமாசறு காட்சி யவர்க்கு.",
          "mark": "352"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஐயத்தின் நீங்கித் தெளிந்தார்க்கு வையத்தின்\nவானம் நணிய துடைத்து.",
          "mark": "353"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஐயுணர்வு எய்தியக் கண்ணும் பயமின்றே\nமெய்யுணர்வு இல்லா தவர்க்கு.",
          "mark": "354"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எப்பொருள் எத்தன்மைத் தாயினும் அப்பொருள்\nமெய்ப்பொருள் காண்பது அறிவு.",
          "mark": "355"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றீண்டு மெய்ப்பொருள் கண்டார் தலைப்படுவர்\nமற்றீண்டு வாரா நெறி.",
          "mark": "356"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஓர்த்துள்ளம் உள்ளது உணரின் ஒருதலையாப்\nபேர்த்துள்ள வேண்டா பிறப்பு.",
          "mark": "357"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறப்பென்னும் பேதைமை நீங்கச் சிறப்பென்னும்\nசெம்பொருள் காண்பது அறிவு.",
          "mark": "358"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சார்புணர்ந்து சார்பு கெடஒழுகின் மற்றழித்துச்\nசார்தரா சார்தரு நோய்.",
          "mark": "359"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமம் வெகுளி மயக்கம் இநவ்முன்றன்\nநாமம் கெடக்கெடும் நோய்.",
          "mark": "360"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவாஎன்ப எல்லா உயிர்க்கும் எஞ் ஞான்றும்\nதவாஅப் பிறப்பீனும் வித்து.",
          "mark": "361"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டுங்கால் வேண்டும் பிறவாமை மற்றது\nவேண்டாமை வேண்ட வரும்.",
          "mark": "362"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டாமை அன்ன விழுச்செல்வம் ஈண்டில்லை\nஆண்டும் அஃதொப்பது இல்.",
          "mark": "363"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தூஉய்மை என்பது அவாவின்மை மற்றது\nவாஅய்மை வேண்ட வரும்.",
          "mark": "364"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றவர் என்பார் அவாஅற்றார் மற்றையார்\nஅற்றாக அற்றது இலர்.",
          "mark": "365"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஞ்சுவ தோரும் அறனே ஒருவனை\nவஞ்சிப்ப தோரும் அவா.",
          "mark": "366"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவாவினை ஆற்ற அறுப்பின் தவாவினை\nதான்வேண்டு மாற்றான் வரும்.",
          "mark": "367"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவாஇல்லார்க் கில்லாகுந் துன்பம் அஃதுண்டேல்\nதவாஅது மேன்மேல் வரும்.",
          "mark": "368"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பம் இடையறா தீண்டும் அவாவென்னும்\nதுன்பத்துள் துன்பங் கெடின்.",
          "mark": "369"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆரா இயற்கை அவாநீப்பின் அந்நிலையே\nபேரா இயற்கை தரும்.",
          "mark": "370"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆகூழால் தோன்றும் அசைவின்மை கைப்பொருள்\nபோகூழால் தோன்றும் மடி.",
          "mark": "371"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேதைப் படுக்கும் இழவூழ் அறிவகற்றும்\nஆகலூழ் உற்றக் கடை.",
          "mark": "372"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நுண்ணிய நூல்பல கற்பினும் மற்றுந்தன்\nஉண்மை யறிவே மிகும்.",
          "mark": "373"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருவேறு உலகத்து இயற்கை திருவேறு\nதெள்ளிய ராதலும் வேறு.",
          "mark": "374"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லவை எல்லாஅந் தீயவாம் தீயவும்\nநல்லவாம் செல்வம் செயற்கு.",
          "mark": "375"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பரியினும் ஆகாவாம் பாலல்ல உய்த்துச்\nசொரியினும் போகா தம.",
          "mark": "376"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வகுத்தான் வகுத்த வகையல்லால் கோடி\nதொகுத்தார்க்கு துய்த்தல் அரிது.",
          "mark": "377"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறப்பார்மன் துப்புர வில்லார் உறற்பால\nஊட்டா கழியு மெனின்.",
          "mark": "378"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றாங்கால் நல்லவாக் காண்பவர் அன்றாங்கால்\nஅல்லற் படுவ தெவன்?",
          "mark": "379"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊழிற் பெருவலி யாவுள மற்றொன்று\nசூழினுந் தான்முந் துறும்.",
          "mark": "380"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "படைகுடி கூழ்அமைச்சு நட்பரண் ஆறும்\nஉடையான் அரசருள் ஏறு.",
          "mark": "381"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஞ்சாமை ஈகை அறிவூக்கம் இந்நான்கும்\nஎஞ்சாமை வேந்தர்க் கியல்பு.",
          "mark": "382"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தூங்காமை கல்வி துணிவுடைமை இம்மூன்றும்\nநீங்கா நிலனான் பவர்க்கு.",
          "mark": "383"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறனிழுக்கா தல்லவை நீக்கி மறனிழுக்கா\nமானம் உடைய தரசு.",
          "mark": "384"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இயற்றலும் ஈட்டலுங் காத்தலும் காத்த\nவகுத்தலும் வல்ல தரசு.",
          "mark": "385"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காட்சிக் கெளியன் கடுஞ்சொல்லன் அல்லனேல்\nமீக்கூறும் மன்னன் நிலம்",
          "mark": "386"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்சொலால் ஈத்தளிக்க வல்லார்க்குத் தன்சொலால்\nதான்கண் டனைத்திவ் வுலகு.",
          "mark": "387"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முறைசெய்து காப்பாற்றும் மன்னவன் மக்கட்கு\nஇறையென்று வைக்கப் படும்.",
          "mark": "388"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செவிகைப்பச் சொற்பொறுக்கும் பண்புடை வேந்தன்\nகவிகைக்கீழ்த் தங்கும் உலகு.",
          "mark": "389"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடையளி செங்கோல் குடியோம்பல் நான்கும்\nஉடையானாம் வேந்தர்க் கொளி.",
          "mark": "390"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்க கசடறக் கற்பவை கற்றபின்\nநிற்க அதற்குத் தக.",
          "mark": "391"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்ணென்ப ஏனை எழுத்தென்ப இவ்விரண் டும்\nகண்ணென்ப வாழும் உயிர்க்கு.",
          "mark": "392"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணுடையர் என்பவர் கற்றோர் முகத்திரண்டு\nபுண்ணுடையர் கல்லா தவர்.",
          "mark": "393"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உவப்பத் தலைக்கூடி உள்ளப் பிரிதல்\nஅனைத்தே புலவர் தொழில்.",
          "mark": "394"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடையார்முன் இல்லார்போல் ஏக்கற்றுங் கற்றார்\nகடையரே கல்லா தவர்.",
          "mark": "395"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொட்டனைத் தூறும் மணற்கேணி மாந்தர்க்குக்\nகற்றனைத் தூறும் அறிவு.",
          "mark": "396"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாதானும் நாடாமால் ஊராமால் என்னொருவன்\nசாந்துணையுங் கல்லாத வாறு.",
          "mark": "397"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருமைக்கண் தான் கற்ற கல்வி ஒருவற்கு\nஎழுமையும் ஏமாப் புடைத்து.",
          "mark": "398"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாமின் புறுவது உலகின் புறக் கண்டு\nகாமுறுவர் கற்றறிந் தார்.",
          "mark": "399"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேடில் விழுச்செல்வம் கல்வி யொருவற்கு\nமாடல்ல மற்றை யவை.",
          "mark": "400"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரங்கின்றி வட்டாடி யற்றே நிரம்பிய\nநூலின்றிக் கோட்டி கொளல்.",
          "mark": "401"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லாதான் சொற்கா முறுதல் முலையிரண்டும்\nஇல்லாதாள் பெண்காமுற் றற்று.",
          "mark": "402"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லா தவரும் நனிநல்லர் கற்றார்முன்\nசொல்லா திருக்கப் பெறின்.",
          "mark": "403"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லாதான் ஒட்பம் கழியநன் றாயினும்\nகொள்ளார் அறிவுடை யார்.",
          "mark": "404"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லா ஒருவன் தகைமை தலைப்பெய்து\nசொல்லாடச் சோர்வு படும்.",
          "mark": "405"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உளரென்னும் மாத்திரையர் அல்லால் பயவாக்\nகளரனையர் கல்லா தவர்.",
          "mark": "406"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நுண்மாண் நுழைபுலம் இல்லான் எழில்நலம்\nமண்மாண் புனைபாவை யற்று.",
          "mark": "407"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லார்கண் பட்ட வறுமையின் இன்னாதே\nகல்லார்கண் பட் ட திரு.",
          "mark": "408"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மேற்பிறந்தா ராயினும் கல்லாதார் கீழ்ப்பிறந்தும்\nகற்றார் அனைத்திலர் பாடு.",
          "mark": "409"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விலங்கொடு மக்கள் அனையர் இலங்குநூல்\nகற்றாரோடு ஏனை யவர்.",
          "mark": "410"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செல்வத்துட் செல்வஞ் செவிச்செல்வம் அச்செல்வம்\nசெல்வத்து ளெல்லாந் தலை.",
          "mark": "411"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செவுக்குண வில்லாத போழ்து சிறிது\nவயிற்றுக்கும் ஈயப் படும்.",
          "mark": "412"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செவியுணவிற் கேள்வி யுடையார் அவியுணவின்\nஆன்றாரோ டொப்பர் நிலத்து.",
          "mark": "413"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றில னாயினுங் கேட்க அஃதொருவற்கு\nஒற்கத்தின் ஊற்றாந் துணை.",
          "mark": "414"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இழுக்கல் உடையுழி ஊற்றுக்கோல் அற்றே\nஒழுக்க முடையார்வாய்ச் சொல்.",
          "mark": "415"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்தானும் நல்லவை கேட்க அனைத்தானும்\nஆன்ற பெருமை தரும்.",
          "mark": "416"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிழைத் துணர்ந்தும் பேதைமை சொல்லா ரிழைத்துணர்ந்\nதீண்டிய கேள்வி யவர்.",
          "mark": "417"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேட்பினுங் கேளாத் தகையவே கேள்வியால்\nதோட்கப் படாத செவி.",
          "mark": "418"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நுணங்கிய கேள்விய ரல்லார் வணங்கிய\nவாயின ராதல் அரிது.",
          "mark": "419"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செவியிற் சுவையுணரா வாயுணர்வின் மாக்கள்\nஅவியினும் வாழினும் என்?",
          "mark": "420"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவற்றங் காக்குங் கருவி செறுவார்க்கும்\nஉள்ளழிக்க லாகா அரண்.",
          "mark": "421"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சென்ற இடத்தால் செலவிடா தீதொரீஇ\nநன்றின்பால் உய்ப்ப தறிவு.",
          "mark": "422"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எப்பொருள் யார்யார்வாய்க் கேட்பினும் அப்பொருள்\nமெய்ப்பொருள் காண்ப தறிவு.",
          "mark": "423"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்பொருள வாகச் செலச்சொல்லித் தான்பிறர்வாய்\nநுண்பொருள் காண்ப தறிவு.",
          "mark": "424"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உலகம் தழீஇய தொட்பம் மலர்தலும்\nகூம்பலும் இல்ல தறிவு.",
          "mark": "425"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எவ்வ துறைவது உலகம் உலகத்தோடு\nஅவ்வ துறைவ தறிவு.",
          "mark": "426"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவுடையார் ஆவ தறிவார் அறிவிலார்\nஅஃதறி கல்லா தவர்.",
          "mark": "427"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஞ்சுவ தஞ்சாமை பேதைமை அஞ்சுவது\nஅஞ்சல் அறிவார் தொழில்.",
          "mark": "428"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எதிரதாக் காக்கும் அறிவினார்க் கில்லை\nஅதிர வருவதோர் நோய்.",
          "mark": "429"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவுடையார் எல்லா முடையார் அறிவிலார்\nஎன்னுடைய ரேனும் இலர்.",
          "mark": "430"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செருக்குஞ் சினமும் சிறுமையும் இல்லார்\nபெருக்கம் பெருமித நீர்த்து.",
          "mark": "431"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இவறலும் மாண்பிறந்த மானமும் மாணா\nஉவகையும் ஏதம் இறைக்கு.",
          "mark": "432"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தினைத்துணையாங் குற்றம் வரினும் பனைத்துணையாக்\nகொள்வர் பழிநாணு வார்.",
          "mark": "433"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குற்றமே காக்க பொருளாகக் குற்றமே\nஅற்றந் த்ரூஉம் பகை.",
          "mark": "434"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வருமுன்னர்க் காவாதான் வாழ்க்கை எரிமுன்னர்\nவைத்தூறு போலக் கெடும்.",
          "mark": "435"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்குற்றம் நீக்கிப் பிறர்குற்றங் காண்கிற்பின்\nஎன்குற்ற மாகும் இறைக்கு?",
          "mark": "436"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செயற்பால செய்யா திவறியான் செல்வம்\nஉயற்பால தன்றிக் கெடும்.",
          "mark": "437"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பற்றுள்ளம் என்னும் இவறன்மை எற்றுள்ளும்\nஎண்ணப் படுவதொன் றன்று.",
          "mark": "438"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வியவற்க எஞ்ஞான்றும் தன்னை நயவற்க\nநன்றி பயவா வினை.",
          "mark": "439"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காதல காதல் அறியாமை உய்க்கிற்பின்\nஏதில ஏதிலார் நூல்.",
          "mark": "440"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறனறிந்து மூத்த அறிவுடையார் கேண்மை\nதிறனறிந்து தேர்ந்து கொளல்.",
          "mark": "441"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உற்றநோய் நீக்கி உறாஅமை முற்காக்கும்\nபெற்றியார்ப் பேணிக் கொளல்.",
          "mark": "442"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரியவற்று ளெல்லாம் அரிதே பெரியாரைப்\nபேணித் தமராக் கொளல்.",
          "mark": "443"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தம்மிற் பெரியார் தமரா ஒழுகுதல்\nவன்மையு ளெல்லாந் தலை.",
          "mark": "444"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சூழ்வார்கண் ணாக ஒழுகலான் மன்னவன்\nசூழ்வாரைக் சூழ்ந்து கொளல்.",
          "mark": "445"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தக்கா ரினத்தனாய்த் தானொழுக வல்லானைச்\nசெற்றார் செயக்கிடந்த தில்.",
          "mark": "446"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடிக்குந் துணையாரை யாள்வரை யாரே\nகெடுக்குந் தகைமை யவர்.",
          "mark": "447"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடிப்பாரை இல்லாத ஏமரா மன்னன்\nகெடுப்பா ரிலானுங் கெடும்.",
          "mark": "448"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முதலிலார்க ஊதிய மில்லை மதலையாஞ்\nசார்பிலார்க் கில்லை நிலை.",
          "mark": "449"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பல்லார் பகை கொளலிற் பத்தடுத்த தீமைத்தே\nநல்லார் தொடர்கை விடல்.",
          "mark": "450"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிற்றினம் அஞ்சும் பெருமை சிறுமைதான்\nசுற்றமாச் சூழ்ந்து விடும்.",
          "mark": "451"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிலத்தியல்பால் நீர்திரிந் தற்றாகும் மாந்தர்க்கு\nஇனத்தியல்ப தாகும் அறிவு.",
          "mark": "452"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனத்தானாம் மாந்தர்க் குணர்ச்சி இனத்தானாம்\nஇன்னான் எனப்படுஞ் சொல்.",
          "mark": "453"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனத்து ளதுபோலக் காட்டி ஒருவற்கு\nஇனத்துள தாகும் அறிவு.",
          "mark": "454"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனந்தூய்மை செய்வினை தூய்மை இரண்டும்\nஇனந்தூய்மை தூவா வரும்.",
          "mark": "455"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனந்தூயார்க் கெச்சம்நன் றாகும் இனந்தூயார்க்கு\nஇல்லைநன் றாகா வினை.",
          "mark": "456"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனநலம் மன்னுயிர்க் காக்கம் இனநலம்\nஎல்லாப் புகழும் தரும்.",
          "mark": "457"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனநலம் நன்குடைய ராயினும் சான்றோர்க்கு\nஇனநலம் ஏமாப் புடைத்து.",
          "mark": "458"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனநலத்தின் ஆகும் மறுமைமற் றஃதும்\nஇனநலத்தின் ஏமாப் புடைத்து.",
          "mark": "459"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லினத்தி னூங்குந் துணையில்லை தீயினத்தின்\nஅல்லற் படுப்பதூஉம் இல்.",
          "mark": "460"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழிவதூஉம் ஆவதூஉம் ஆகி வழிபயக்கும்\nஊதியமும் சூழ்ந்து செயல்.",
          "mark": "461"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெரிந்த இனத்தொடு தேர்ந்தெண்ணிச் செய்வார்க்கு\nஅரும்பொருள் யாதொன்றும் இல்",
          "mark": "462"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆக்கம் கருதி முதலிழக்கும் செய்வினை\nஊக்கார் அறிவுடை யார்.",
          "mark": "463"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெளிவி லதனைத் தொடங்கார் இளிவென்னும்\nஏதப்பாடு அஞ்சு பவர்.",
          "mark": "464"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வகையறச் சூழா தெழுதல் பகைவரைப்\nபாத்திப் படுப்பதோ ராறு.",
          "mark": "465"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்தக்க அல்ல செயக் கெடும் செய்தக்க\nசெய்யாமை யானுங் கெடும்.",
          "mark": "466"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்ணித் துணிக கருமம் துணிந்தபின்\nஎண்ணுவம் என்பது இழுக்கு.",
          "mark": "467"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றின் வருந்தா வருத்தம் பலர்நின்று\nபோற்றினும் பொத்துப் படும்.",
          "mark": "468"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றாற்ற லுள்ளுந் தவுறுண்டு அவரவர்\nபண்பறிந் தாற்றாக் கடை.",
          "mark": "469"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எள்ளாத எண்ணிச் செயல்வேண்டும் தம்மோடு\nகொள்ளாத கொள்ளாது உலகு.",
          "mark": "470"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைவலியும் தன்வலியும் மாற்றான் வலியும்\nதுணைவலியும் தூக்கிச் செயல்.",
          "mark": "471"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒல்வ தறிவது அறிந்ததன் கண்தங்கிச்\nசெல்வார்க்குச் செல்லாதது இல்.",
          "mark": "472"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடைத்தம் வலியறியார் ஊக்கத்தின் ஊக்கி\nஇடைக்கண் முரிந்தார் பலர்.",
          "mark": "473"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அமைந்தாங் கொழுகான் அளவறியான் தன்னை\nவியந்தான் விரைந்து கெடும்.",
          "mark": "474"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பீலிபெய் சாகாடும் அச்சிறும் அப்பண்டஞ்\nசால மிகுத்துப் பெயின்.",
          "mark": "475"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நுனிக்கொம்பர் ஏறினார் அஃதிறந் தூக்கின்\nஉயிர்க்கிறுதி ஆகி விடும்.",
          "mark": "476"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றின் அறவறிந்து ஈக அதுபொருள்\nபோற்றி வழங்கு நெறி.",
          "mark": "477"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆகாறு அளவிட்டி தாயினுங் கேடில்லை\nபோகாறு அகலாக் கடை.",
          "mark": "478"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அளவறிந்து வாழாதான் வாழ்க்கை உளபோல\nஇல்லாகித் தோன்றாக் கெடும்.",
          "mark": "479"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உளவரை தூக்காத ஒப்புர வாண்மை\nவளவரை வல்லைக் கெடும்.",
          "mark": "480"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகல்வெல்லும் கூகையைக் காக்கை இகல்வெல்லும்\nவேந்தர்க்கு வேண்டும் பொழுது.",
          "mark": "481"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பருவத்தோடு ஒட்ட ஒழுகல் திருவினைத்\nதீராமை ஆர்க்குங் கயிறு.",
          "mark": "482"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருவினை யென்ப உளவோ கருவியான்\nகாலம் அறிந்து செயின்.",
          "mark": "483"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஞாலம் கருதினுங் கைகூடுங் காலம்\nகருதி இடத்தாற் செயின்.",
          "mark": "484"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காலம் கருதி இருப்பர் கலங்காது\nஞாலம் கருது பவர்.",
          "mark": "485"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊக்க முடையான் ஒடுக்கம் பொருதகர்\nதாக்கற்குப் பேருந் தகைத்து.",
          "mark": "486"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொள்ளென ஆங்கே புறம்வேரார் காலம்பார்த்து\nஉள்வேர்ப்பர் ஒள்ளி யவர்.",
          "mark": "487"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செறுநரைக் காணின் சுமக்க இறுவரை\nகாணின் கிழக்காம் தலை.",
          "mark": "488"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எய்தற் கரியது இயைந்தக்கால் அந்நிலையே\nசெய்தற் கரிய செயல்.",
          "mark": "489"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொக்கொக்க கூம்பும் பருவத்து மற்றதன்\nகுத்தொக்க சீர்த்த இடத்து.",
          "mark": "490"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொடங்கற்க எவ்வினையும் எள்ளற்க முற்றும்\nஇடங்கண்ட பின்அல் லது.",
          "mark": "491"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முரண்சேர்ந்த மொய்ம்பி னவர்க்கும் அரண்சேர்ந்தாம்\nஆக்கம் பலவுந் தரும்.",
          "mark": "492"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றாரும் ஆற்றி அடுப இடனறிந்து\nபோற்றார்கண் போற்றிச் செயின்.",
          "mark": "493"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்ணியார் எண்ணம் இழப்பர் இடனறிந்து\nதுன்னியார் துன்னிச் செயின்.",
          "mark": "494"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெடும்புனலுள் வெல்லும் முதலை அடும்புனலின்\nநீங்கின் அதனைப் பிற.",
          "mark": "495"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடலோடா கால்வல் நெடுந்தேர் கடலோடும்\nநாவாயும் ஓடா நிலத்து.",
          "mark": "496"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஞ்சாமை அல்லால் துணைவேண்டா எஞ்சாமை\nஎண்ணி இடத்தால் செயின்.",
          "mark": "497"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறுபடையான் செல்லிடம் சேரின் உறுபடையான்\nஊக்கம் அழிந்து விடும்.",
          "mark": "498"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறைநலனும் சீரும் இலரெனினும் மாந்தர்\nஉறைநிலத்தோடு ஒட்டல் அரிது.",
          "mark": "499"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காலாழ் களரில் நரியடும் கண்ணஞ்சா\nவேலாள் முகத்த களிறு.",
          "mark": "500"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறம்பொருள் இன்பம் உயிரச்சம் நான்கின்\nதிறந்தெரிந்து தேறப் படும்.",
          "mark": "501"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிப்பிறந்து குற்றத்தின் நீங்கி வடுப்பரியும்\nநாணுடையான் சுட்டே தெளிவு.",
          "mark": "502"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரியகற்று ஆசற்றார் கண்ணும் தெரியுங்கால்\nஇன்மை அரிதே வெளிறு.",
          "mark": "503"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குணம்நாடிக் குற்றமும் நாடி அவற்றுள்\nமிகைநாடி மிக்க கொளல்.",
          "mark": "504"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெருமைக்கும் ஏனைச் சிறுமைக்கும் தத்தம்\nகருமமே கட்டளைக் கல்.",
          "mark": "505"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றாரைத் தேறுதல் ஓம்புக மற்றவர்\nபற்றிலர் நாணார் பழி.",
          "mark": "506"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காதன்மை கந்தா அறிவறியார்த் தேறுதல்\nபேதைமை எல்லாந் தரும்.",
          "mark": "507"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தேரான் பிறனைத் தெளிந்தான் வழிமுறை\nதீரா இடும்பை தரும்.",
          "mark": "508"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தே றற்க யாரையும் தேராது தேர்ந்தபின்\nதேறுக தேறும் பொருள்.",
          "mark": "509"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தேரான் தெளிவும் தெளிந்தான்கண் ஐயுறவும்\nதீரா இடும்பை தரும்.",
          "mark": "510"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்மையும் தீமையும் நாடி நலம்புரிந்த\nதன்மையான் ஆளப் படும்.",
          "mark": "511"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாரி பெருக்கி வளம்படுத்து உற்றவை\nஆராய்வான் செய்க வினை.",
          "mark": "512"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பறிவு தேற்றம் அவாவின்மை இந்நான்கும்\nநன்குடையான் கட்டே தெளிவு.",
          "mark": "513"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைவகையான் தேறியக் கண்ணும் வினைவகையான்\nவேறாகும் மாந்தர் பலர்.",
          "mark": "514"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிந்தாற்றிச் செய்கிற்பாற்கு அல்லால் வினைதான்\nசிறந்தானென்று ஏவற்பாற் றன்று.",
          "mark": "515"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்வானை நாடி வினைநாடிக் காலத்தோடு\nஎய்த உணர்ந்து செயல்.",
          "mark": "516"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இதனை இதனால் இவன்முடிக்கும் என்றாய்ந்து\nஅதனை அவன்கண் விடல்.",
          "mark": "517"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைக் குரிமை நாடிய பின்றை அவனை\nஅதற்குரிய னாகச் செயல்.",
          "mark": "518"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைக்கண் வினையுடையான் கேண்மைவே றாக\nநினைப்பானை நீங்கும் திரு.",
          "mark": "519"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாடோ றும் நாடுக மன்னன் வினைசெய்வான்\nகோடாமை கோடா துலகு.",
          "mark": "520"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பற்றற்ற கண்ணும் பழைமைபா ராட்டுதல்\nசுற்றத்தார் கண்ணே உள.",
          "mark": "521"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விருப்பறாச் சுற்றம் இயையின் அருப்பறா\nஆக்கம் பலவும் தரும்.",
          "mark": "522"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அளவளா வில்லாதான் வாழ்க்கை குளவளாக்\nகோடின்றி நீர்நிறைந் தற்று.",
          "mark": "523"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சுற்றத்தால் சுற்றப் படஒழுகல் செல்வந்தான்\nபெற்றத்தால் பெற்ற பயன்.",
          "mark": "524"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடுத்தலும் இன்சொலும் ஆற்றின் அடுக்கிய\nசுற்றத்தால் சுற்றப் படும்.",
          "mark": "525"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெருங்கொடையான் பேணான் வெகுளி அவனின்\nமருங்குடையார் மாநிலத்து இல்.",
          "mark": "526"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காக்கை கரவா கரைந்துண்ணும் ஆக்கமும்\nஅன்னநீ ரார்க்கே உள.",
          "mark": "527"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொதுநோக்கான் வேந்தன் வரிசையா நோக்கின்\nஅதுநோக்கி வாழ்வார் பலர்.",
          "mark": "528"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தமராகிக் தற்றுறந்தார் சுற்றம் அமராமைக்\nகாரணம் இன்றி வரும்.",
          "mark": "529"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உழைப்பிரிந்து காரணத்தின் வந்தானை வேந்தன்\nஇழைத் திருந்து எண்ணிக் கொளல்.",
          "mark": "530"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறந்த வெகுளியின் தீதே சிறந்த\nஉவகை மகிழ்ச்சியிற் சோர்வு.",
          "mark": "531"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொச்சாப்புக் கொல்லும் புகழை அறிவினை\nநிச்ச நிரப்புக் கொன் றாங்கு.",
          "mark": "532"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொச்சாப்பார்க் கில்லை புகழ்மை அதுஉலகத்து\nஎப்பால்நூ லோர்க்கும் துணிவு.",
          "mark": "533"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அச்ச முடையார்க்கு அரணில்லை ஆங்கில்லை\nபொச்சாப் புடையார்க்கு நன்கு.",
          "mark": "534"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முன்னுறக் காவாது இழுக்கியான் தன்பிழை\nபின்னூறு இரங்கி விடும்.",
          "mark": "535"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இழுக்காமை யார்மாட்டும் என்றும் வழுக்காமை\nவாயின் அதுவொப்பது இல்.",
          "mark": "536"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரியஎன்று ஆகாத இல்லைபொச் சாவாக்\nகருவியால் போற்றிச் செயின்.",
          "mark": "537"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புகழ்ந்தவை போற்றிச் செயல்வேண்டும் செய்யாது\nஇகழ்ந்தார்க்கு எழுமையும் இல்.",
          "mark": "538"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகழ்ச்சியின் கெட்டாரை உள்ளுக தாந்தம்\nமகிழ்ச்சியின் மைந்துறும் போழ்து.",
          "mark": "539"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளியது எய்தல் எளிதுமன் மற்றுந்தான்\nஉள்ளியது உள்ளப் பெறின்.",
          "mark": "540"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஓர்ந்துகண் ணோடாது இறைபுரிந்து யார்மாட்டும்\nதேர்ந்துசெய் வஃதே முறை.",
          "mark": "541"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வானோக்கி வாழும் உலகெல்லாம் மன்னவன்\nகோல் நோக்கி வாழுங் குடி.",
          "mark": "542"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அந்தணர் நூற்கும் அறத்திற்கும் ஆதியாய்\nநின்றது மன்னவன் கோல்.",
          "mark": "543"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிதழீஇக் கோலோச்சும் மாநில மன்னன்\nஅடிதழீஇ நிற்கும் உலகு.",
          "mark": "544"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இயல்புளிக் கோலோச்சும் மன்னவன் நாட்ட\nபெயலும் விளையுளும் தொக்கு.",
          "mark": "545"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேலன்று வென்றி தருவது மன்னவன்\nகோலதூஉங் கோடா தெனின்.",
          "mark": "546"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறைகாக்கும் வையகம் எல்லாம் அவனை\nமுறைகாக்கும் முட்டாச் செயின்.",
          "mark": "547"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்பதத்தான் ஓரா முறைசெய்யா மன்னவன்\nதண்பதத்தான் தானே கெடும்.",
          "mark": "548"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிபுறங் காத்தோம்பிக் குற்றம் கடிதல்\nவடுவன்று வேந்தன் தொழில்.",
          "mark": "549"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொலையிற் கொடியாரை வேந்தொறுத்தல் பைங்கூழ்\nகளைகட் டதனொடு நேர்.",
          "mark": "550"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொலைமேற்கொண் டாரிற் கொடிதே அலைமேற்கொண்டு\nஅல்லவை செய்தொழுகும் வேந்து.",
          "mark": "551"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேலொடு நின்றான் இடுவென் றதுபோலும்\nகோலொடு நின்றான் இரவு.",
          "mark": "552"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாடொறும் நாடி முறைசெய்யா மன்னவன்\nநாடொறும் நாடு கெடும்.",
          "mark": "553"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூழுங் குடியும் ஒருங்கிழக்கும் கோல்கோடிச்\nசூழாது செய்யும் அரசு.",
          "mark": "554"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அல்லற்பட்டு ஆற்றாது அழுதகண் ணீரன்றே\nசெல்வத்தைத் தேய்க்கும் படை",
          "mark": "555"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மன்னர்க்கு மன்னுதல் செங்கோன்மை அஃதின்றேல்\nமன்னாவாம் மன்னர்க் கொளி.",
          "mark": "556"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துளியின்மை ஞாலத்திற்கு எற்றற்றே வேந்தன்\nஅளியின்மை வாழும் உயிர்க்கு.",
          "mark": "557"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்மையின் இன்னாது உடைமை முறைசெய்யா\nமன்னவன் கோற்கீழ்ப் படின்.",
          "mark": "558"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முறைகோடி மன்னவன் செய்யின் உறைகோடி\nஒல்லாது வானம் பெயல்.",
          "mark": "559"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆபயன் குன்றும் அறுதொழிலோர் நூல்மறப்பர்\nகாவலன் காவான் எனின்.",
          "mark": "560"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தக்காங்கு நாடித் தலைச்செல்லா வண்ணத்தால்\nஒத்தாங்கு ஒறுப்பது வேந்து.",
          "mark": "561"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடிதோச்சி மெல்ல எறிக நெடிதாக்கம்\nநீங்காமை வேண்டு பவர்.",
          "mark": "562"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வெருவந்த செய்தொழுகும் வெங்கோல னாயின்\nஒருவந்தம் ஒல்லைக் கெடும்.",
          "mark": "563"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறைகடியன் என்றுரைக்கும் இன்னாச்சொல் வேந்தன்\nஉறைகடுகி ஒல்லைக் கெடும்.",
          "mark": "564"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருஞ்செவ்வி இன்னா முகத்தான் பெருஞ்செல்வம்\nபேஎய்கண் டன்னது உடைத்து.",
          "mark": "565"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடுஞ்சொல்லன் கண்ணிலன் ஆயின் நெடுஞ்செல்வம்\nநீடின்றி ஆங்கே கெடும்.",
          "mark": "566"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடுமொழியும் கையிகந்த தண்டமும் வேந்தன்\nஅடுமுரண் தேய்க்கும் அரம்.",
          "mark": "567"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இனத்தாற்றி எண்ணாத வேந்தன் சினத்தாற்றிச்\nசீறிற் சிறுகும் திரு.",
          "mark": "568"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செருவந்த போழ்திற் சிறைசெய்யா வேந்தன்\nவெருவந்து வெய்து கெடும்.",
          "mark": "569"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லார்ப் பிணிக்கும் கடுங்கோல் அதுவல்லது\nஇல்லை நிலக்குப் பொறை.",
          "mark": "570"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணோட்டம் என்னும் கழிபெருங் காரிகை\nஉண்மையான் உண்டிவ் வுலகு.",
          "mark": "571"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணோட்டத் துள்ளது உலகியல் அஃதிலார்\nஉண்மை நிலக்குப் பொறை.",
          "mark": "572"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பண்என்னாம் பாடற்கு இயைபின்றேல் கண்என்னாம்\nகண்ணோட்டம் இல்லாத கண்.",
          "mark": "573"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உளபோல் முகத்தெவன் செய்யும் அளவினால்\nகண்ணோட்டம் இல்லாத கண்.",
          "mark": "574"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணிற்கு அணிகலம் கண்ணோட்டம் அஃதின்றேல்\nபுண்ணென்று உணரப் படும்",
          "mark": "575"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மண்ணோ டியைந்த மரத்தனையர் கண்ணோ\nடியைந்துகண் ணோடா தவர்.",
          "mark": "576"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணோட் டம் இல்லவர் கண்ணிலர் கண்ணுடையார்\nகண்ணோட்டம் இன்மையும் இல்.",
          "mark": "577"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கருமம் சிதையாமல் கண்ணோட வல்லார்க்கு\nஉரிமை உடைத்திவ் வுலகு.",
          "mark": "578"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒறுத்தாற்றும் பண்பினார் கண்ணும்கண் ணோடிப்\nபொறுத்தாற்றும் பண்பே தலை.",
          "mark": "579"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெயக்கண்டும் நஞ்சுண் டமைவர் நயத்தக்க\nநாகரிகம் வேண்டு பவர்.",
          "mark": "580"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒற்றும் உரைசான்ற நூலும் இவையிரண்டும்\nதெற்றென்க மன்னவன் கண்.",
          "mark": "581"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எல்லார்க்கும் எல்லாம் நிகழ்பவை எஞ்ஞான்றும்\nவல்லறிதல் வேந்தன் தொழில்.",
          "mark": "582"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒற்றினான் ஒற்றிப் பொருள்தெரியா மன்னவன்\nகொற்றங் கொளக்கிடந்தது இல்.",
          "mark": "583"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைசெய்வார் தம்சுற்றம் வேண்டாதார் என்றாங்கு\nஅனைவரையும் ஆராய்வது ஒற்று.",
          "mark": "584"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடாஅ உருவொடு கண்ணஞ்சாது யாண்டும்\nஉகாஅமை வல்லதே ஒற்று.",
          "mark": "585"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறந்தார் படிவத்த ராகி இறந்தாராய்ந்து\nஎன்செயினும் சோர்விலது ஒற்று.",
          "mark": "586"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறைந்தவை கேட்கவற் றாகி அறிந்தவை\nஐயப்பாடு இல்லதே ஒற்று.",
          "mark": "587"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒற்றொற்றித் தந்த பொருளையும் மற்றுமோர்\nஒற்றினால் ஒற்றிக் கொளல்.",
          "mark": "588"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒற்றெற் றுணராமை ஆள்க உடன்மூவர்\nசொற்றொக்க தேறப் படும்.",
          "mark": "589"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறப்பறிய ஒற்றின்கண் செய்யற்க செய்யின்\nபுறப்படுத்தான் ஆகும் மறை.",
          "mark": "590"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடையர் எனப்படுவது ஊக்கம் அஃ தில்லார்\nஉடையது உடையரோ மற்று.",
          "mark": "591"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளம் உடைமை உடைமை பொருளுடைமை\nநில்லாது நீங்கி விடும்.",
          "mark": "592"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆக்கம் இழந்தேமென்று அல்லாவார் ஊக்கம்\nஒருவந்தம் கைத்துடை யார்.",
          "mark": "593"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆக்கம் அதர்வினாய்ச் செல்லும் அசைவிலா\nஊக்க முடையா னுழை.",
          "mark": "594"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வெள்ளத் தனைய மலர்நீட்டம் மாந்தர்தம்\nஉள்ளத் தனையது உயர்வு.",
          "mark": "595"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளுவ தெல்லாம் உயர்வுள்ளல் மற்றது\nதள்ளினுந் தள்ளாமை நீர்த்து.",
          "mark": "596"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிதைவிடத்து ஒல்கார் உரவோர் புதையம்பிற்\nபட்டுப்பா டூன்றுங் களிறு.",
          "mark": "597"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளம் இலாதவர் எய்தார் உலகத்து\nவள்ளியம் என்னுஞ் செருக்கு.",
          "mark": "598"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பரியது கூர்ங்கோட்டது ஆயினும் யானை\nவெருஉம் புலிதாக் குறின்.",
          "mark": "599"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உரமொருவற்கு உள்ள வெறுக்கைஅஃ தில்லார்\nமரம்மக்க ளாதலே வேறு.",
          "mark": "600"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடியென்னும் குன்றா விளக்கம் மடியென்னும்\nமாசூர மாய்ந்து கெடும்.",
          "mark": "601"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடியை மடியா ஒழுகல் குடியைக்\nகுடியாக வேண்டு பவர்.",
          "mark": "602"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடிமடிக் கொண்டொழுகும் பேதை பிறந்த\nகுடிமடியும் தன்னினும் முந்து.",
          "mark": "603"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிமடிந்து குற்றம் பெருகும் மடிமடிந்து\nமாண்ட உஞற்றி லவர்க்கு.",
          "mark": "604"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெடுநீர் மறவி மடிதுயில் நான்கும்\nகெடுநீரார் காமக் கலன்.",
          "mark": "605"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "படியுடையார் பற்றமைந்தக் கண்ணும் மடியுடையார்\nமாண்பயன் எய்தல் அரிது.",
          "mark": "606"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடிபுரிந்து எள்ளுஞ் சொல் கேட்பர் மடிபுரிந்து\nமாண்ட உஞற்றி லவர்.",
          "mark": "607"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடிமை குடிமைக்கண் தங்கின்தன் ஒன்னார்க்கு\nஅடிமை புகுத்தி விடும்.",
          "mark": "608"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடியாண்மை யுள்வந்த குற்றம் ஒருவன்\nமடியாண்மை மாற்றக் கெடும்.",
          "mark": "609"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடியிலா மன்னவன் எய்தும் அடியளந்தான்\nதாஅய தெல்லாம் ஒருங்கு.",
          "mark": "610"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருமை உடைத்தென்று அசாவாமை வேண்டும்\nபெருமை முயற்சி தரும்.",
          "mark": "611"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைக்கண் வினைகெடல் ஓம்பல் வினைக்குறை\nதீர்ந்தாரின் தீர்ந்தன்று உலகு.",
          "mark": "612"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாளாண்மை என்னும் தகைமைக்கண் தங்கிற்றே\nவேளாண்மை என்னுஞ் செருக்கு.",
          "mark": "613"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாளாண்மை இல்லாதான் வேளாண்மை பேடிகை\nவாளாண்மை போலக் கெடும்.",
          "mark": "614"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பம் விழையான் வினைவிழைவான் தன்கேளிர்\nதுன்பம் துடைத்தூன்றும் தூண்.",
          "mark": "615"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முயற்சி திருவினை ஆக்கும் முயற்றின்மை\nஇன்மை புகுத்தி விடும்.",
          "mark": "616"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடியுளாள் மாமுகடி என்ப மடியிலான்\nதாளுளான் தாமரையி னாள்.",
          "mark": "617"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொறியின்மை யார்க்கும் பழியன்று அறிவறிந்து\nஆள்வினை இன்மை பழி.",
          "mark": "618"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெய்வத்தான் ஆகா தெனினும் முயற்சிதன்\nமெய்வருத்தக் கூலி தரும்.",
          "mark": "619"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊழையும் உப்பக்கம் காண்பர் உலைவின்றித்\nதாழாது உஞற்று பவர்.",
          "mark": "620"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடுக்கண் வருங்கால் நகுக அதனை\nஅடுத்தூர்வது அஃதொப்ப தில்.",
          "mark": "621"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வெள்ளத் தனைய இடும்பை அறிவுடையான்\nஉள்ளத்தின் உள்ளக் கெடும்.",
          "mark": "622"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடும்பைக்கு இடும்பை படுப்பர் இடும்பைக்கு\nஇடும்பை படாஅ தவர்.",
          "mark": "623"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடுத்தவா யெல்லாம் பகடன்னான் உற்ற\nஇடுக்கண் இடர்ப்பாடு உடைத்து.",
          "mark": "624"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அடுக்கி வரினும் அழிவிலான் உற்ற\nஇடுக்கண் இடுக்கட் படும்.",
          "mark": "625"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றேமென்று அல்லற் படுபவோ பெற்றேமென்று\nஓம்புதல் தேற்றா தவர்.",
          "mark": "626"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலக்கம் உடம்பிடும்பைக் கென்று கலக்கத்தைக்\nகையாறாக் கொள்ளாதாம் மேல்.",
          "mark": "627"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பம் விழையான் இடும்பை இயல்பென்பான்\nதுன்பம் உறுதல் இலன்.",
          "mark": "628"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பத்துள் இன்பம் விழையாதான் துன்பத்துள்\nதுன்பம் உறுதல் இலன்.",
          "mark": "629"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்னாமை இன்பம் எனக்கொளின் ஆகுந்தன்\nஒன்னார் விழையுஞ் சிறப்பு.",
          "mark": "630"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கருவியும் காலமும் செய்கையும் செய்யும்\nஅருவினையும் மாண்டது அமைச்சு.",
          "mark": "631"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வன்கண் குடிகாத்தல் கற்றறிதல் ஆள்வினையோடு\nஐந்துடன் மாண்டது அமைச்சு.",
          "mark": "632"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிரித்தலும் பேணிக் கொளலும் பிரிந்தார்ப்\nபொருத்தலும் வல்ல தமைச்சு.",
          "mark": "633"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெரிதலும் தேர்ந்து செயலும் ஒருதலையாச்\nசொல்லலும் வல்லது அமைச்சு.",
          "mark": "634"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறனறிந்து ஆன்றமைந்த சொல்லான்எஞ் ஞான்றுந்\nதிறனறிந்தான் தேர்ச்சித் துணை.",
          "mark": "635"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மதிநுட்பம் நூலோடு உடையார்க்கு அதிநுட்பம்\nயாவுள முன்நிற் பவை.",
          "mark": "636"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செயற்கை அறிந்தக் கடைத்தும் உலகத்து\nஇயற்கை அறிந்து செயல்.",
          "mark": "637"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிகொன்று அறியான் எனினும் உறுதி\nஉழையிருந்தான் கூறல் கடன்.",
          "mark": "638"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழுதெண்ணும் மந்திரியின் பக்கததுள் தெவ்வோர்\nஎழுபது கோடி உறும்.",
          "mark": "639"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முறைப்படச் சூழ்ந்தும் முடிவிலவே செய்வர்\nதிறப்பாடு இலாஅ தவர்.",
          "mark": "640"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாநலம் என்னும் நலனுடைமை அந்நலம்\nயாநலத்து உள்ளதூஉம் அன்று.",
          "mark": "641"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆக்கமுங் கேடும் அதனால் வருதலால்\nகாத்தோம்பல் சொல்லின்கட் சோர்வு.",
          "mark": "642"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேட்டார்ப் பிணிக்கும் தகையவாய்க் கேளாரும்\nவேட்ப மொழிவதாம் சொல்.",
          "mark": "643"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "திறனறிந்து சொல்லுக சொல்லை அறனும்\nபொருளும் அதனினூஉங்கு இல்.",
          "mark": "644"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொல்லுக சொல்லைப் பிறிதோர்சொல் அச்சொல்லை\nவெல்லுஞ்சொல் இன்மை அறிந்து.",
          "mark": "645"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேட்பத்தாஞ் சொல்லிப் பிறர்சொல் பயன்கோடல்\nமாட்சியின் மாசற்றார் கோள்.",
          "mark": "646"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொலல்வல்லன் சோர்விலன் அஞ்சான் அவனை\nஇகல்வெல்லல் யார்க்கும் அரிது.",
          "mark": "647"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விரைந்து தொழில்கேட்கும் ஞாலம் நிரந்தினிது\nசொல்லுதல் வல்லார்ப் பெறின்.",
          "mark": "648"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பலசொல்லக் காமுறுவர் மன்றமா சற்ற\nசிலசொல்லல் தேற்றா தவர்.",
          "mark": "649"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இண்ருழ்த்தும் நாறா மலரனையர் கற்றது\nஉணர விரித்துரையா தார்.",
          "mark": "650"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துணைநலம் ஆக்கம் த்ருஉம் வினைநலம்\nவேண்டிய எல்லாந் தரும்.",
          "mark": "651"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "என்றும் ஒருவுதல் வேண்டும் புகழொடு\nநன்றி பயவா வினை.",
          "mark": "652"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒஓதல் வேண்டும் ஒளிமாழ்கும் செய்வினை\nஆஅதும் என்னு மவர்.",
          "mark": "653"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடுக்கண் படினும் இளிவந்த செய்யார்\nநடுக்கற்ற காட்சி யவர்.",
          "mark": "654"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எற்றென்று இரங்குவ செய்யற்க செய்வானேல்\nமற்றன்ன செய்யாமை நன்று.",
          "mark": "655"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈன்றாள் பசிகாண்பான் ஆயினுஞ் செய்யற் க\nசான்றோர் பழிக்கும் வினை.",
          "mark": "656"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழிமலைந்து எய்திய ஆக்கத்தின் சான்றோர்\nகழிநல் குரவே தலை.",
          "mark": "657"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடிந்த கடிந்தொரார் செய்தார்க்கு அவைதாம்\nமுடிந்தாலும் பீழை தரும்.",
          "mark": "658"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழக் கொண்ட எல்லாம் அழப்போம் இழப்பினும்\nபிற்பயக்கும் நற்பா லவை.",
          "mark": "659"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சலத்தால் பொருள்செய்தே மார்த்தல் பசுமண்\nகலத்துள்நீர் பெய்திரீஇ யற்று.",
          "mark": "660"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைத்திட்பம் என்பது ஒருவன் மனத்திட்பம்\nமற்றைய எல்லாம் பிற.",
          "mark": "661"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊறொரால் உற்றபின் ஒல்காமை இவ்விரண்டின்\nஆறென்பர் ஆய்ந்தவர் கோள்.",
          "mark": "662"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடைக்கொட்கச் செய்தக்க தாண்மை இடைக்கொட்கின்\nஎற்றா விழுமந் தரும்.",
          "mark": "663"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொல்லுதல் யார்க்கும் எளிய அரியவாம்\nசொல்லிய வண்ணம் செயல்.",
          "mark": "664"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வீறெய்தி மாண்டார் வினைத்திட்பம் வேந்தன்கண்\nஊறெய்தி உள்ளப் படும்.",
          "mark": "665"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்ணிய எண்ணியாங்கு எய்து எண்ணியார்\nதிண்ணியர் ஆகப் பெறின்.",
          "mark": "666"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உருவுகண்டு எள்ளாமை வேண்டும் உருள்பெருந்தேர்க்கு\nஅச்சாணி அன்னார் உடைத்து.",
          "mark": "667"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கலங்காது கண்ட வினைக்கண் துளங்காது\nதூக்கங் கடிந்து செயல்.",
          "mark": "668"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துன்பம் உறவரினும் செய்க துணிவாற்றி\nஇன்பம் பயக்கும் வினை.",
          "mark": "669"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்திட்பம் எய் தியக் கண்ணும் வினைத்திட்பம்\nவேண்டாரை வேண்டாது உலகு.",
          "mark": "670"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சூழ்ச்சி முடிவு துணிவெய்தல் அத்துணிவு\nதாழ்ச்சியுள் தங்குதல் தீது.",
          "mark": "671"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தூங்குக தூங்கிச் செயற்பால தூங்கற்க\nதூங்காது செய்யும் வினை.",
          "mark": "672"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஙல்லும்வா யெல்லாம் வினைநன்றே ஒல்லாக்கால்\nசெல்லும்வாய் நோக்கிச் செயல்.",
          "mark": "673"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைபகை என்றிரண்டின் எச்சம் நினையுங்கால்\nதீயெச்சம் போலத் தெறும்.",
          "mark": "674"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருள்கருவி காலம் வினையிடனொடு ஐந்தும்\nஇருள்தீர எண்ணிச் செயல்.",
          "mark": "675"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முடிவும் இடையூறும் முற்றியாங்கு எய்தும்\nபடுபயனும் பார்த்துச் செயல்.",
          "mark": "676"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்வினை செய்வான் செயன்முறை அவ்வினை\nஉள்ளறிவான் உள்ளம் கொளல்.",
          "mark": "677"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினையான் வினையாக்கிக் கோடல் நனைகவுள்\nயானையால் யானையாத் தற்று.",
          "mark": "678"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நட்டார்க்கு நல்ல செயலின் விரைந்ததே\nஒட்டாரை ஒட்டிக் கொளல்.",
          "mark": "679"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறைசிறியார் உள்நடுங்கல் அஞ்சிக் குறைபெறின்\nகொள்வர் பெரியார்ப் பணிந்து.",
          "mark": "680"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்புடைமை ஆன்ற குடிப்பிறத்தல் வேந்தவாம்\nபண்புடைமை தூதுரைப்பான் பண்பு.",
          "mark": "681"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பறிவு ஆராய்ந்த சொல்வன்மை தூதுரைப்பார்க்கு\nஇன்றி யமையாத மூன்று.",
          "mark": "682"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நூலாருள் நூல்வல்லன் ஆகுதல் வேலாருள்\nவென்றி வினையுரைப்பான் பண்பு.",
          "mark": "683"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவுரு வாராய்ந்த கல்விஇம் மூன்றன்\nசெறிவுடையான் செல்க வினைக்கு.",
          "mark": "684"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொகச் சொல்லித் தூவாத நீக்கி நகச்சொல்லி\nநன்றி பயப்பதாந் தூது.",
          "mark": "685"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றுக்கண் அஞ்சான் செலச்சொல்லிக் காலத்தால்\nதக்கது அறிவதாம் தூது.",
          "mark": "686"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடனறிந்து காலங் கருதி இடனறிந்து\nஎண்ணி உரைப்பான் தலை.",
          "mark": "687"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தூய்மை துணைமை துணிவுடைமை இம்மூன்றின்\nவாய்மை வழியுரைப்பான் பண்பு.",
          "mark": "688"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விடுமாற்றம் வேந்தர்க்கு உரைப்பான் வடுமாற்றம்\nவாய்சேரா வன்க ணவன்.",
          "mark": "689"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறுதி பயப்பினும் எஞ்சாது இறைவற் கு\nஉறுதி பயப்பதாம் தூது.",
          "mark": "690"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகலாது அணுகாது தீக்காய்வார் போல்க\nஇகல்வேந்தர்ச் சேர்ந்தொழுகு வார்.",
          "mark": "691"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மன்னர் விழைப விழையாமை மன்னரால்\nமன்னிய ஆக்கந் தரும்.",
          "mark": "692"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "போற்றின் அரியவை போற்றல் கடுத்தபின்\nதேற்றுதல் யார்க்கும் அரிது.",
          "mark": "693"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செவிச்சொல்லும் சேர்ந்த நகையும் அவித்தொழுகல்\nஆன்ற பெரியா ரகத்து.",
          "mark": "694"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எப்பொருளும் ஓரார் தொடரார்மற் றப்பொருளை\nவிட்டக்கால் கேட்க மறை.",
          "mark": "695"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குறிப்பறிந்து காலங் கருதி வெறுப்பில\nவேண்டுப வேட்பச் சொலல்.",
          "mark": "696"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேட்பன சொல்லி வினையில எஞ்ஞான்றும்\nகேட்பினும் சொல்லா விடல்.",
          "mark": "697"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இளையர் இனமுறையர் என்றிகழார் நின்ற\nஒளியோடு ஒழுகப் படும்.",
          "mark": "698"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொளப்பட்டேம் என்றெண்ணிக் கொள்ளாத செய்யார்\nதுளக்கற்ற காட்சி யவர்.",
          "mark": "699"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழையம் எனக்கருதிப் பண்பல்ல செய்யும்\nகெழுதகைமை கேடு தரும்.",
          "mark": "700"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூறாமை நோக்கிக் குறிப்பறிவான் எஞ்ஞான்றும்\nமாறாநீர் வையக் கணி.",
          "mark": "701"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஐயப் படாஅது அகத்தது உணர்வானைத்\nதெய்வத்தோ டொப்பக் கொளல்.",
          "mark": "702"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குறிப்பிற் குறிப்புணர் வாரை உறுப்பினுள்\nயாது கொடுத்தும் கொளல்.",
          "mark": "703"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குறித்தது கூறாமைக் கொள்வாரோ டேனை\nஉறுப்போ ரனையரால் வேறு.",
          "mark": "704"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குறிப்பிற் குறிப்புணரா வாயின் உறுப்பினுள்\nஎன்ன பயத்தவோ கண்?",
          "mark": "705"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அடுத்தது காட்டும் பளிங்குபோல் நெஞ்சம்\nகடுத்தது காட்டும் முகம்.",
          "mark": "706"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முகத்தின் முதுக்குறைந்தது உண்டோ உவப்பினும்\nகாயினும் தான்முந் துறும்.",
          "mark": "707"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முகம்நோக்கி நிற்க அமையும் அகம்நோக்கி\nஉற்ற துணர்வார்ப் பெறின்.",
          "mark": "708"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகைமையும் கேண்மையும் கண்ணுரைக்கும் கண்ணின்\nவகைமை உணர்வார்ப் பெறின்.",
          "mark": "709"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நுண்ணியம் என்பார் அளக்குங்கோல் காணுங்கால்\nகண்ணல்லது இல்லை பிற.",
          "mark": "710"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவையறிநது ஆராய்ந்து சொல்லுக சொல்லின்\nதொகையறிந்த தூய்மை யவர்.",
          "mark": "711"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடைதெரிந்து நன்குணர்ந்து சொல்லுக சொல்லின்\nநடைதெரிந்த நன்மை யவர்.",
          "mark": "712"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவையறியார் சொல்லல்மேற் கொள்பவர் சொல்லின்\nவகையறியார் வல்லதூஉம் இல்.",
          "mark": "713"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒளியார்முன் ஒள்ளிய ராதல் வெளியார்முன்\nவான்சுதை வண்ணம் கொளல்.",
          "mark": "714"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றென்ற வற்றுள்ளும் நன்றே முதுவருள்\nமுந்து கிளவாச் செறிவு.",
          "mark": "715"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றின் நிலைதளர்ந் தற்றே வியன்புலம்\nஏற்றுணர்வார் முன்னர் இழுக்கு.",
          "mark": "716"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றறிந்தார் கல்வி விளங்கும் கசடறச்\nசொல்தெரிதல் வல்லார் அகத்து.",
          "mark": "717"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உணர்வ துடையார்முன் சொல்லல் வளர்வதன்\nபாத்தியுள் நீர்சொரிந் தற்று.",
          "mark": "718"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புல்லவையுள் பொச்சாந்தும் சொல்லற்க நல்லவையுள்\nநன்குசலச் சொல்லு வார்.",
          "mark": "719"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அங்கணத்துள் உக்க அமிழ்தற்றால் தங்கணத்தார்\nஅல்லார்முன் கோட்டி கொளல்.",
          "mark": "720"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வகையறிந்து வல்லவை வாய்சோரார் சொல்லின்\nதொகையறிந்த தூய்மை யவர்.",
          "mark": "721"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றாருள் கற்றார் எனப்படுவர் கற்றார்முன்\nகற்ற செலச்சொல்லு வார்.",
          "mark": "722"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகையகத்துச் சாவார் எளியர் அரியர்\nஅவையகத்து அஞ்சா தவர்.",
          "mark": "723"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கற்றார்முன் கற்ற செலச்சொல்லித் தாம்கற்ற\nமிக்காருள் மிக்க கொளல்.",
          "mark": "724"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றின் அளவறிந்து கற்க அவையஞ்சா\nமாற்றங் கொடுத்தற் பொருட்டு.",
          "mark": "725"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாளொடென் வன்கண்ணர் அல்லார்க்கு நூலொடென்\nநுண்ணவை அஞ்சு பவர்க்கு.",
          "mark": "726"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகையகத்துப் பேடிகை ஒள்வாள் அவையகத்து\nஅஞ்சு மவன்கற்ற நூல்.",
          "mark": "727"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பல்லவை கற்றும் பயமிலரே நல்லவையுள்\nநன்கு செலச்சொல்லா தார்.",
          "mark": "728"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லா தவரின் கடையென்ப கற்றறிந்தும்\nநல்லா ரவையஞ்சு வார்.",
          "mark": "729"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உளரெனினும் இல்லாரொடு ஒப்பர் களன்அஞ்சிக்\nகற்ற செலச்சொல்லா தார்.",
          "mark": "730"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தள்ளா விளையுளும் தக்காரும் தாழ்விலாச்\nசெல்வரும் சேர்வது நாடு.",
          "mark": "731"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெரும்பொருளால் பெட்டக்க தாகி அருங்கேட்டால்\nஆற்ற விளைவது நாடு.",
          "mark": "732"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொறையொருங்கு மேல்வருங்கால் தாங்கி இறைவற்கு\nஇறையொருங்கு நேர்வது நாடு.",
          "mark": "733"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறுபசியும் ஓவாப் பிணியும் செறுபகையும்\nசேரா தியல்வது நாடு.",
          "mark": "734"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பல்குழுவும் பாழ்செய்யும் உட்பகையும் வேந்தலைக்கும்\nகொல்குறும்பும் இல்லது நாடு.",
          "mark": "735"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேடறியாக் கெட்ட இடத்தும் வளங்குன்றா\nநாடென்ப நாட்டின் தலை.",
          "mark": "736"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருபுனலும் வாய்ந்த மலையும் வருபுனலும்\nவல்லரணும் நாட்டிற்கு உறுப்பு.",
          "mark": "737"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிணியின்மை செல்வம் விளைவின்பம் ஏமம்\nஅணியென்ப நாட்டிவ் வைந்து.",
          "mark": "738"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாடென்ப நாடா வளத்தன நாடல்ல\nநாட வளந்தரு நாடு.",
          "mark": "739"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆங்கமை வெய்தியக் கண்ணும் பயமின்றே\nவேந்தமை வில்லாத நாடு.",
          "mark": "740"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்று பவர்க்கும் அரண்பொருள் அஞ்சித்தற்\nபோற்று பவர்க்கும் பொருள்.",
          "mark": "741"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மணிநீரும் மண்ணும் மலையும் அணிநிழற்\nகாடும் உடைய தரண்.",
          "mark": "742"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உயர்வகலம் திண்மை அருமைஇந் நான்கின்\nஅமைவரண் என்றுரைக்கும் நூல்.",
          "mark": "743"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறுகாப்பிற் பேரிடத்த தாகி உறுபகை\nஊக்கம் அழிப்ப தரண்.",
          "mark": "744"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொளற்கரிதாய்க் கொண்டகூழ்த் தாகி அகத்தார்\nநிலைக்கெளிதாம் நீரது அரண்.",
          "mark": "745"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எல்லாப் பொருளும் உடைத்தாய் இடத்துதவும்\nநல்லாள் உடையது அரண்.",
          "mark": "746"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முற்றியும் முற்றா தெறிந்தும் அறைப்படுத்தும்\nபற்றற் கரியது அரண்.",
          "mark": "747"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முற்றாற்றி முற்றி யவரையும் பற்றாற்றிப்\nபற்றியார் வெல்வது அரண்.",
          "mark": "748"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முனைமுகத்து மாற்றலர் சாய வினைமுகத்து\nவீறெய்தி மாண்ட தரண்.",
          "mark": "749"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைமாட்சித் தாகியக் கண்ணும் வினைமாட்சி\nஇல்லார்கண் இல்லது அரண்.",
          "mark": "750"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருளல் லவரைப் பொருளாகச் செய்யும்\nபொருளல்லது இல்லை பொருள்.",
          "mark": "751"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இல்லாரை எல்லாரும் எள்ளுவர் செல்வரை\nஎல்லாரும் செய்வர் சிறப்பு.",
          "mark": "752"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருளென்னும் பொய்யா விளக்கம் இருளறுக்கும்\nஎண்ணிய தேயத்துச் சென்று.",
          "mark": "753"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறன்ஈனும் இன்பமும் ஈனும் திறனறிந்து\nதீதின்றி வந்த பொருள்.",
          "mark": "754"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருளொடும் அன்பொடும் வாராப் பொருளாக்கம்\nபுல்லார் புரள விடல்.",
          "mark": "755"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறுபொருளும் உல்கு பொருளும்தன் ஒன்னார்த்\nதெறுபொருளும் வேந்தன் பொருள்.",
          "mark": "756"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருளென்னும் அன்பீன் குழவி பொருளென்னும்\nசெல்வச் செவிலியால் உண்டு.",
          "mark": "757"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குன்றேறி யானைப் போர் கண்டற்றால் தன்கைத்தொன்று\nஉண்டாகச் செய்வான் வினை.",
          "mark": "758"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்க பொருளைச் செறுநர் செருக்கறுக்கும்\nஎஃகதனிற் கூரிய தில்.",
          "mark": "759"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒண்பொருள் காழ்ப்ப இயற்றியார்க்கு எண்பொருள்\nஏனை இரண்டும் ஒருங்கு.",
          "mark": "760"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறுப்பமைந்து ஊறஞ்சா வெல்படை வேந்தன்\nவெறுக்கையுள் எல்லாம் தலை.",
          "mark": "761"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உலைவிடத்து ஊறஞ்சா வன்கண் தொலைவிடத்துத்\nதொல்படைக் கல்லால் அரிது.",
          "mark": "762"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒலித்தக்கால் என்னாம் உவரி எலிப்பகை\nநாகம் உயிர்ப்பக் கெடும்.",
          "mark": "763"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழிவின்றி அறைபோகா தாகி வழிவந்த\nவன்க ணதுவே படை.",
          "mark": "764"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூற்றுடன்று மேல்வரினும் கூடி எதிர்நிற்கும்\nஆற்ற லதுவே படை.",
          "mark": "765"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறமானம் மாண்ட வழிச்செலவு தேற்றம்\nஎனநான்கே ஏமம் படைக்கு.",
          "mark": "766"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தார்தாங்கிச் செல்வது தானை தலைவந்த\nபோர்தாங்கும் தன்மை அறிந்து.",
          "mark": "767"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அடல்தகையும் ஆற்றலும் இல்லெனினும் தானை\nபடைத்தகையால் பாடு பெறும்.",
          "mark": "768"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறுமையும் செல்லாத் துனியும் வறுமையும்\nஇல்லாயின் வெல்லும் படை.",
          "mark": "769"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிலைமக்கள் சால உடைத்தெனினும் தானை\nதலைமக்கள் இல்வழி இல்.",
          "mark": "770"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "என்னைமுன் நில்லன்மின் தெவ்விர் பலரென்னை\nமுன்நின்று கல்நின் றவர்.",
          "mark": "771"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கான முயலெய்த அம்பினில் யானை\nபிழைத்தவேல் ஏந்தல் இனிது.",
          "mark": "772"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேராண்மை என்ப தறுகண்ஒன் றுற்றக்கால்\nஊராண்மை மற்றதன் எஃகு.",
          "mark": "773"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கைவேல் களிற்றொடு போக்கி வருபவன்\nமெய்வேல் பறியா நகும்.",
          "mark": "774"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விழித்தகண் வேல்கொண டெறிய அழித்திமைப்பின்\nஒட்டன்றோ வன்க ணவர்க்கு.",
          "mark": "775"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விழுப்புண் படாதநாள் எல்லாம் வழுக்கினுள்\nவைக்கும்தன் நாளை எடுத்து.",
          "mark": "776"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சுழலும் இசைவேண்டி வேண்டா உயிரார்\nகழல்யாப்புக் காரிகை நீர்த்து.",
          "mark": "777"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறின்உயிர் அஞ்சா மறவர் இறைவன்\nசெறினும் சீர்குன்றல் இலர்.",
          "mark": "778"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இழைத்தது இகவாமைச் சாவாரை யாரே\nபிழைத்தது ஒறுக்கிற் பவர்.",
          "mark": "779"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புரந்தார்கண் நீர்மல்கச் சாகிற்பின் சாக்காடு\nஇரந்துகோள் தக்கது உடைத்து.",
          "mark": "780"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செயற்கரிய யாவுள நட்பின் அதுபோல்\nவினைக்கரிய யாவுள காப்பு.",
          "mark": "781"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிறைநீர நீரவர் கேண்மை பிறைமதிப்\nபின்னீர பேதையார் நட்பு.",
          "mark": "782"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நவில்தொறும் நூல்நயம் போலும் பயில்தொறும்\nபண்புடை யாளர் தொடர்பு.",
          "mark": "783"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நகுதற் பொருட்டன்று நட்டல் மிகுதிக்கண்\nமேற்செனறு இடித்தற் பொருட்டு.",
          "mark": "784"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புணர்ச்சி பழகுதல் வேண்டா உணர்ச்சிதான்\nநட்பாங் கிழமை தரும்.",
          "mark": "785"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முகநக நட்பது நட்பன்று நெஞ்சத்து\nஅகநக நட்பது நட்பு.",
          "mark": "786"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழிவி னவைநீக்கி ஆறுய்த்து அழிவின்கண்\nஅல்லல் உழப்பதாம் நட்பு.",
          "mark": "787"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடுக்கை இழந்தவன் கைபோல ஆங்கே\nஇடுக்கண் களைவதாம் நட்பு.",
          "mark": "788"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நட்பிற்கு வீற்றிருக்கை யாதெனின் கொட்பின்றி\nஒல்லும்வாய் ஊன்றும் நிலை.",
          "mark": "789"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இனையர் இவரெமக்கு இன்னம்யாம் என்று\nபுனையினும் புல்லென்னும் நட்பு.",
          "mark": "790"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாடாது நட் டலிற் கேடில்லை நட்டபின்\nவீடில்லை நட்பாள் பவர்க்கு.",
          "mark": "791"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆய்ந்தாய்ந்து கொள்ளாதான் கேண்மை கடைமுறை\nதான்சாம் துயரம் தரும்.",
          "mark": "792"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குணமும் குடிமையும் குற்றமும் குன்றா\nஇனனும் அறிந்தியாக்க நட்பு.",
          "mark": "793"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிப்பிறந்து தன்கண் பழிநாணு வானைக்\nகொடுத்தும் கொளல்வேண்டும் நட்பு.",
          "mark": "794"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழச்சொல்லி அல்லது இடித்து வழக்கறிய\nவல்லார்நடபு ஆய்ந்து கொளல்.",
          "mark": "795"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேட்டினும் உண்டோ ர் உறுதி கிளைஞரை\nநீட்டி அளப்பதோர் கோல்.",
          "mark": "796"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊதியம் என்பது ஒருவற்குப் பேதையார்\nகேண்மை ஒரீஇ விடல்.",
          "mark": "797"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளற்க உள்ளம் சிறுகுவ கொள்ளற்க\nஅல்லற்கண் ஆற்றறுப்பார் நட்பு.",
          "mark": "798"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெடுங்காலைக் கைவிடுவார் கேண்மை அடுங்காலை\nஉள்ளினும் உள்ளஞ் சுடும்.",
          "mark": "799"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மருவுக மாசற்றார் கேண்மைஒன் றீத்தும்\nஒருவுக ஒப்பிலார் நட்பு.",
          "mark": "800"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழைமை எனப்படுவது யாதெனின் யாதும்\nகிழமையைக் கீழ்ந்திடா நட்பு.",
          "mark": "801"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நட்பிற் குறுப்புக் கெழுதகைமை மற்றதற்கு\nஉப்பாதல் சான்றோர் கடன்.",
          "mark": "802"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழகிய நட்பெவன் செய்யுங் கெழுதகைமை\nசெய்தாங்கு அமையாக் கடை.",
          "mark": "803"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விழைதகையான் வேண்டி இருப்பர் கெழுதகையாற்\nகேளாது நட்டார் செயின்.",
          "mark": "804"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேதைமை ஒன்றோ பெருங்கிழமை என்றுணர்க\nநோதக்க நட்டார் செயின்.",
          "mark": "805"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எல்லைக்கண் நின்றார் துறவார் தொலைவிடத்தும்\nதொல்லைக்கண் நின்றார் தொடர்பு.",
          "mark": "806"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழிவந்த செய்யினும் அன்பறார் அன்பின்\nவழிவந்த கேண்மை யவர்.",
          "mark": "807"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கேளிழுக்கம் கேளாக் கெழுதகைமை வல்லார்க்கு\nநாளிழுக்கம் நட்டார் செயின்.",
          "mark": "808"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெடாஅ வழிவந்த கேண்மையார் கேண்மை\nவிடாஅர் விழையும் உலகு.",
          "mark": "809"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விழையார் விழையப் படுப பழையார்கண்\nபண்பின் தலைப்பிரியா தார்.",
          "mark": "810"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பருகுவார் போலினும் பண்பிலார் கேண்மை\nபெருகலிற் குன்றல் இனிது.",
          "mark": "811"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறின்நட்டு அறின்ஙருஉம் ஒப்பிலார் கேண்மை\nபெறினும் இழப்பினும் என்?",
          "mark": "812"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறுவது சீர்தூக்கும் நட்பும் பெறுவது\nகொள்வாரும் கள்வரும் நேர்.",
          "mark": "813"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அமரகத்து ஆற்றறுக்கும் கல்லாமா அன்னார்\nதமரின் தனிமை தலை.",
          "mark": "814"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செய்தேமஞ் சாராச் சிறியவர் புன்கேண்மை\nஎய்தலின் எய்தாமை நன்று.",
          "mark": "815"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேதை பெருங்கெழீஇ நட்பின் அறிவுடையார்\nஏதின்மை கோடி உறும்.",
          "mark": "816"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நகைவகைய ராகிய நட்பின் பகைவரால்\nபத்தடுத்த கோடி உறும்.",
          "mark": "817"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒல்லும் கருமம் உடற்று பவர்கேண்மை\nசொல்லாடார் சோர விடல்.",
          "mark": "818"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கனவினும் இன்னாது மன்னோ வினைவேறு\nசொல்வேறு பட்டார் தொடர்பு.",
          "mark": "819"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்தும் குறுகுதல் ஓம்பல் மனைக்கெழீஇ\nமன்றில் பழிப்பார் தொடர்பு.",
          "mark": "820"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சீரிடம் காணின் எறிதற்குப் பட் டடை\nநேரா நிரந்தவர் நட்பு.",
          "mark": "821"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இனம்போன்று இனமல்லார் கேண்மை மகளிர்\nமனம்போல வேறு படும்.",
          "mark": "822"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பலநல்ல கற்றக் கடைத்து மனநல்லர்\nஆகுதல் மாணார்க் கரிது.",
          "mark": "823"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முகத்தின் இனிய நகாஅ அகத்தின்னா\nவஞ்சரை அஞ்சப் படும்.",
          "mark": "824"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனத்தின் அமையா தவரை எனைத்தொன்றும்\nசொல்லினால் தேறற்பாற்று அன்று.",
          "mark": "825"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நட்டார்போல் நல்லவை சொல்லினும் ஒட்டார்சொல்\nஒல்லை உணரப் படும்.",
          "mark": "826"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொல்வணக்கம் ஒன்னார்கண் கொள்ளற்க வில்வணக்கம்\nதீங்கு குறித்தமை யான்.",
          "mark": "827"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொழுதகை யுள்ளும் படையொடுங்கும் ஒன்னார்\nஅழுதகண் ணீரும் அனைத்து.",
          "mark": "828"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மிகச்செய்து தம்மெள்ளு வாரை நகச்செய்து\nநட்பினுள் சாப்புல்லற் பாற்று.",
          "mark": "829"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகைநட்பாம் காலம் வருங்கால் முகநட்டு\nஅகநட்பு ஒரீஇ விடல்.",
          "mark": "830"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேதைமை என்பதொன்று யாதெனின் ஏதங்கொண்டு\nஊதியம் போக விடல்.",
          "mark": "831"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேதைமையுள் எல்லாம் பேதைமை காதன்மை\nகையல்ல தன்கட் செயல்.",
          "mark": "832"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாணாமை நாடாமை நாரின்மை யாதொன்றும்\nபேணாமை பேதை தொழில்",
          "mark": "833"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஓதி உணர்ந்தும் பிறர் க்குரைத்தும் தானடங்காப்\nபேதையின் பேதையார் இல்.",
          "mark": "834"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருமைச் செயலாற்றும் பேதை எழுமையும்\nதான்புக் கழுந்தும் அளறு.",
          "mark": "835"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொய்படும் ஒன்றோ புனைபூணும் கையறியாப்\nபேதை வினைமேற் கொளின்.",
          "mark": "836"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏதிலார் ஆரத் தமர்பசிப்பர் பேதை\nபெருஞ்செல்வம் உற்றக் கடை.",
          "mark": "837"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மையல் ஒருவன் களித்தற்றால் பேதைதன்\nகையொன்று உடைமை பெறின்.",
          "mark": "838"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெரிதினிது பேதையார் கேண்மை பிரிவின்கண்\nபீழை தருவதொன் றில்.",
          "mark": "839"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கழாஅக்கால் பள்ளியுள் வைத்தற்றால் சான்றோர்\nகுழாஅத்துப் பேதை புகல்.",
          "mark": "840"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவின்மை இன்மையுள் இன்மை பிறிதின்மை\nஇன்மையா வையா துலகு.",
          "mark": "841"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவிலான் நெஞ்சுவந்து ஈதல் பிறிதியாதும்\nஇல்லை பெறுவான் தவம்.",
          "mark": "842"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிவிலார் தாந்தம்மைப் பீழிக்கும் பீழை\nசெறுவார்க்கும் செய்தல் அரிது.",
          "mark": "843"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வெண்மை எனப்படுவ தியாதெனின் ஒண்மை\nஉடையம்யாம் என்னும் செருக்கு.",
          "mark": "844"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லாத மேற்கொண் டொழுகல் கசடற\nவல்லதூஉம் ஐயம் தரும்.",
          "mark": "845"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றம் மறைத்தலோ புல்லறிவு தம்வயின்\nகுற்றம் மறையா வழி.",
          "mark": "846"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அருமறை சோரும் அறிவிலான் செய்யும்\nபெருமிறை தானே தனக்கு.",
          "mark": "847"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏவவும் செய்கலான் தான்தேறான் அவ்வுயிர்\nபோஒம் அளவுமோர் நோய்.",
          "mark": "848"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காணாதான் காட்டுவான் தான்காணான் காணாதான்\nகண்டானாம் தான்கண்ட வாறு.",
          "mark": "849"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உலகத்தார் உண்டென்பது இல்லென்பான் வையத்து\nஅலகையா வைக்கப் படும்.",
          "mark": "850"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகலென்ப எல்லா உயிர்க்கும் பகலென்னும்\nபண்பின்மை பாரிக்கும் நோய்.",
          "mark": "851"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகல்கருதிப் பற்றா செயினும் இகல்கருதி\nஇன்னாசெய் யாமை தலை.",
          "mark": "852"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகலென்னும் எவ்வநோய் நீக்கின் தவலில்லாத்\nதாவில் விளக்கம் தரும்.",
          "mark": "853"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பத்துள் இன்பம் பயக்கும் இகலென்னும்\nதுன்பத்துள் துன்பங் கெடின்.",
          "mark": "854"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகலெதிர் சாய்ந்தொழுக வல்லாரை யாரே\nமிக்லூக்கும் தன்மை யவர்.",
          "mark": "855"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகலின் மிகலினிது என்பவன் வாழ்க்கை\nதவலும் கெடலும் நணித்து.",
          "mark": "856"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மிகல்மேவல் மெய்ப்பொருள் காணார் இகல்மேவல்\nஇன்னா அறிவி னவர்.",
          "mark": "857"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகலிற்கு எதிர்சாய்தல் ஆக்கம் அதனை\nமிக்லூக்கின் ஊக்குமாம் கேடு.",
          "mark": "858"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகல்காணான் ஆக்கம் வருங்கால் அதனை\nமிகல்காணும் கேடு தரற்கு.",
          "mark": "859"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகலானாம் இன்னாத எல்லாம் நகலானாம்\nநன்னயம் என்னும் செருக்கு.",
          "mark": "860"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வலியார்க்கு மாறேற்றல் ஓம்புக ஓம்பா\nமெலியார்மேல் மேக பகை.",
          "mark": "861"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பிலன் ஆன்ற துணையிலன் தான்துவ்வான்\nஎன்பரியும் ஏதிலான் துப்பு.",
          "mark": "862"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அஞ்சும் அறியான் அமைவிலன் ஈகலான்\nதஞ்சம் எளியன் பகைக்கு.",
          "mark": "863"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நீங்கான் வெகுளி நிறையிலன் எஞ்ஞான்றும்\nயாங்கணும் யார்க்கும் எளிது.",
          "mark": "864"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வழிநோக்கான் வாய்ப்பன செய்யான் பழிநோக்கான்\nபண்பிலன் பற்றார்க்கு இனிது.",
          "mark": "865"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காணாச் சினத்தான் கழிபெருங் காமத்தான்\nபேணாமை பேணப் படும்.",
          "mark": "866"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடுத்தும் கொளல்வேண்டும் மன்ற அடுத்திருந்து\nமாணாத செய்வான் பகை.",
          "mark": "867"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குணனிலனாய்க் குற்றம் பலவாயின் மாற்றார்க்கு\nஇனனிலனாம் ஏமாப் புடைத்து.",
          "mark": "868"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செறுவார்க்குச் சேணிகவா இன்பம் அறிவிலா\nஅஞ்சும் பகைவர்ப் பெறின்.",
          "mark": "869"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கல்லான் வெகுளும் சிறுபொருள் எஞ்ஞான்றும்\nஒல்லானை ஒல்லா தொளி.",
          "mark": "870"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகைஎன்னும் பண்பி லதனை ஒருவன்\nநகையேயும் வேண்டற்பாற்று அன்று.",
          "mark": "871"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வில்லேர் உழவர் பகைகொளினும் கொள்ளற்க\nசொல்லேர் உழவர் பகை.",
          "mark": "872"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏமுற் றவரினும் ஏழை தமியனாய்ப்\nபல்லார் பகைகொள் பவன்.",
          "mark": "873"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பகைநட்பாக் கொண்டொழுகும் பண்புடை யாளன்\nதகைமைக்கண் தங்கிற்று உலகு.",
          "mark": "874"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்துணை இன்றால் பகையிரண்டால் தான்ஒருவன்\nஇன்துணையாக் கொள்கவற்றின் ஒன்று.",
          "mark": "875"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தேறினும் தேறா விடினும் அழிவின்கண்\nதேறான் பகாஅன் விடல்.",
          "mark": "876"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோவற்க நொந்தது அறியார்க்கு மேவற்க\nமென்மை பகைவர் அகத்து.",
          "mark": "877"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வகையறிந்து தற்செய்து தற்காப்ப மாயும்\nபகைவர்கண் பட்ட செருக்கு.",
          "mark": "878"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இளைதாக முள்மரம் கொல்க களையுநர்\nகைகொல்லும் காழ்த்த இடத்து.",
          "mark": "879"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உயிர்ப்ப உளரல்லர் மன்ற செயிர்ப்பவர்\nசெம்மல் சிதைக்கலா தார்.",
          "mark": "880"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிழல்நீரும் இன்னாத இன்னா தமர்நீரும்\nஇன்னாவாம் இன்னா செயின்.",
          "mark": "881"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாள்போல பகைவரை அஞ்சற்க அஞ்சுக\nகேள்போல் பகைவர் தொடர்பு.",
          "mark": "882"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உட்பகை அஞ்சித்தற் காக்க உலைவிடத்து\nமட்பகையின் மாணத் தெறும்.",
          "mark": "883"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனமாணா உட்பகை தோன்றின் இனமாணா\nஏதம் பலவும் தரும்.",
          "mark": "884"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறல்முறையான் உட்பகை தோன்றின் இறல்முறையான்\nஏதம் பலவும் தரும்.",
          "mark": "885"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒன்றாமை ஒன்றியார் கட்படின் எஞ்ஞான்றும்\nபொன்றாமை ஒன்றல் அரிது.",
          "mark": "886"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செப்பின் புணர்ச்சிபோல் கூடினும் கூடாதே\nஉட்பகை உற்ற குடி.",
          "mark": "887"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரம்பொருத பொன்போலத் தேயும் உரம்பொருது\nஉட்பகை உற்ற குடி.",
          "mark": "888"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எட்பக வன்ன சிறுமைத்தே ஆயினும்\nஉட்பகை உள்ளதாங் கேடு.",
          "mark": "889"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடம்பாடு இலாதவர் வாழ்க்கை குடங்கருள்\nபாம்போடு உடனுறைந் தற்று.",
          "mark": "890"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றுவார் ஆற்றல் இகழாமை போற்றுவார்\nபோற்றலுள் எல்லாம் தலை.",
          "mark": "891"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெரியாரைப் பேணாது ஒழுகிற் பெரியாரால்\nபேரா இடும்பை தரும்.",
          "mark": "892"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெடல்வேண்டின் கேளாது செய்க அடல்வேண்டின்\nஆற்று பவர்கண் இழுக்கு.",
          "mark": "893"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூற்றத்தைக் கையால் விளித்தற்றால் ஆற்றுவார்க்கு\nஆற்றாதார் இன்னா செயல்.",
          "mark": "894"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாண்டுச் சென்று யாண்டும் உளராகார் வெந்துப்பின்\nவேந்து செறப்பட் டவர்.",
          "mark": "895"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எரியால் சுடப்படினும் உய்வுண்டாம் உய்யார்\nபெரியார்ப் பிழைத்தொழுகு வார்.",
          "mark": "896"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வகைமாண்ட வாழ்க்கையும் வான்பொருளும் என்னாம்\nதகைமாண்ட தக்கார் செறின்.",
          "mark": "897"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குன்றன்னார் குன்ற மதிப்பின் குடியொடு\nநின்றன்னார் மாய்வர் நிலத்து.",
          "mark": "898"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏந்திய கொள்கையார் சீறின் இடைமுரிந்து\nவேந்தனும் வேந்து கெடும்.",
          "mark": "899"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறந்தமைந்த சார்புடையர் ஆயினும் உய்யார்\nசிறந்தமைந்த சீரார் செறின்.",
          "mark": "900"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனைவிழைவார் மாண்பயன் எய்தார் வினைவிழையார்\nவேண்டாப் பொருளும் அது.",
          "mark": "901"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேணாது பெண்விழைவான் ஆக்கம் பெரியதோர்\nநாணாக நாணுத் தரும்.",
          "mark": "902"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இல்லாள்கண் தாழ்ந்த இயல்பின்மை எஞ்ஞான்றும்\nநல்லாருள் நாணுத் தரும்.",
          "mark": "903"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மனையாளை அஞ்சும் மறுமையி லாளன்\nவினையாண்மை வீறெய்த லின்று.",
          "mark": "904"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இல்லாளை அஞ்சுவான் அஞ்சுமற் றெஞ்ஞான்றும்\nநல்லார்க்கு நல்ல செயல்.",
          "mark": "905"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இமையாரின் வாழினும் பாடிலரே இல்லாள்\nஅமையார்தோள் அஞ்சு பவர்.",
          "mark": "906"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெண்ணேவல் செய்தொழுகும் ஆண்மையின் நாணுடைப்\nபெண்ணே பெருமை உடைத்து.",
          "mark": "907"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நட்டார் குறைமுடியார் நன்றாற்றார் நன்னுதலாள்\nபெட் டாங்கு ஒழுகு பவர்.",
          "mark": "908"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறவினையும் ஆன்ற பொருளும் பிறவினையும்\nபெண்ஏவல் செய்வார்கண் இல்.",
          "mark": "909"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்சேர்ந்த நெஞ்சத் திடனுடையார்க்கு எஞ்ஞான்றும்\nபெண்சேர்ந்தாம் பேதைமை இல்.",
          "mark": "910"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பின் விழையார் பொருள்விழையும் ஆய்தொடியார்\nஇன்சொல் இழுக்குத் தரும்.",
          "mark": "911"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பயன்தூக்கிப் பண்புரைக்கும் பண்பின் மகளிர்\nநயன்தூக்கி நள்ளா விடல்.",
          "mark": "912"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருட்பெண்டிர் பொய்ம்மை முயக்கம் இருட்டறையில்\nஏதில் பிணந்தழீஇ அற்று.",
          "mark": "913"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருட்பொருளார் புன்னலந் தோயார் அருட்பொருள்\nஆயும் அறிவி னவர்.",
          "mark": "914"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொதுநலத்தார் புன்னலம் தோயார் மதிநலத்தின்\nமாண்ட அறிவி னவர்.",
          "mark": "915"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தந்நலம் பாரிப்பார் தோயார் தகைசெருக்கிப்\nபுன்னலம் பாரிப்பார் தோள்.",
          "mark": "916"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிறைநெஞ்சம் இல்லவர் தோய்வார் பிறநெஞ்சிற்\nபேணிப் புணர்பவர் தோள்.",
          "mark": "917"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆயும் அறிவினர் அல்லார்க்கு அணங்கென்ப\nமாய மகளிர் முயக்கு.",
          "mark": "918"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வரைவிலா மாணிழையார் மென்தோள் புரையிலாப்\nபூரியர்கள் ஆழும் அளறு.",
          "mark": "919"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருமனப் பெண்டிரும் கள்ளும் கவறும்\nதிருநீக்கப் பட்டார் தொடர்பு.",
          "mark": "920"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உட்கப் படாஅர் ஒளியிழப்பர் எஞ்ஞான்றும்\nகட்காதல் கொண்டொழுகு வார்.",
          "mark": "921"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உண்ணற்க கள்ளை உணில்உண்க சான்றோரான்\nஎண்ணப் படவேண்டா தார்.",
          "mark": "922"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈன்றாள் முகத்தேயும் இன்னாதால் என்மற்றுச்\nசான்றோர் முகத்துக் களி.",
          "mark": "923"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாண்என்னும் நல்லாள் புறங்கொடுக்கும் கள்ளென்னும்\nபேணாப் பெருங்குற்றத் தார்க்கு.",
          "mark": "924"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கையறி யாமை உடைத்தே பொருள்கொடுத்து\nமெய்யறி யாமை கொளல்.",
          "mark": "925"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துஞ்சினார் செத்தாரின் வேறல்லர் எஞ்ஞான்றும்\nநஞ்சுண்பார் கள்ளுண் பவர்.",
          "mark": "926"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளொற்றி உள்ளூர் நகப்படுவர் எஞ்ஞான்றும்\nகள்ளொற்றிக் கண்சாய் பவர்3",
          "mark": "927"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "களித்தறியேன் என்பது கைவிடுக நெஞ்சத்து\nஒளித்ததூஉம் ஆங்கே மிகும்.",
          "mark": "928"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "களித்தானைக் காரணம் காட்டுதல் கீழ்நீர்க்\nகுளித்தானைத் தீத்துரீஇ அற்று.",
          "mark": "929"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கள்ளுண்ணாப் போழ்திற் களித்தானைக் காணுங்கால்\nஉள்ளான்கொல் உண்டதன் சோர்வு.",
          "mark": "930"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேண்டற்க வென்றிடினும் சூதினை வென்றதூஉம்\nதூண்டிற்பொன் மீன்விழுங்கி அற்று.",
          "mark": "931"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒன்றெய்தி நூறிழக்கும் சூதர்க்கும் உண்டாங்கொல்\nநன்றெய்தி வாழ்வதோர் ஆறு.",
          "mark": "932"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உருளாயம் ஓவாது கூறின் பொருளாயம்\nபோஒய்ப் புறமே படும்.",
          "mark": "933"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறுமை பலசெய்து சீரழிக்கும் சூதின்\nவறுமை தருவதொன்று இல்.",
          "mark": "934"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கவறும் கழகமும் கையும் தருக்கி\nஇவறியார் இல்லாகி யார்.",
          "mark": "935"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகடாரார் அல்லல் உழப்பர்சூ தென்னும்\nமுகடியான் மூடப்பட் டார்.",
          "mark": "936"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பழகிய செல்வமும் பண்பும் கெடுக்கும்\nகழகத்துக் காலை புகின்.",
          "mark": "937"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருள் கெடுத்துப் பொய்மேற் கொளீஇ அருள்கெடுத்து\nஅல்லல் உழப்பிக்கும் சூது.",
          "mark": "938"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடைசெல்வம் ஊண்ஒளி கல்விஎன்று ஐந்தும்\nஅடையாவாம் ஆயங் கொளின்.",
          "mark": "939"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இழத்தொறூஉம் காதலிக்கும் சூதேபோல் துன்பம்\nஉழத்தொறூஉம் காதற்று உயிர்.",
          "mark": "940"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மிகினும் குறையினும் நோய்செய்யும் நூலோர்\nவளிமுதலா எண்ணிய மூன்று.",
          "mark": "941"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மருந்தென வேண்டாவாம் யாக்கைக்கு அருந்தியது\nஅற்றது போற்றி உணின்.",
          "mark": "942"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றால் அறவறிந்து உண்க அஃதுடம்பு\nபெற்றான் நெடிதுய்க்கும் ஆறு.",
          "mark": "943"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றது அறிந்து கடைப்பிடித்து மாறல்ல\nதுய்க்க துவரப் பசித்து.",
          "mark": "944"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மாறுபாடு இல்லாத உண்டி மறுத்துண்ணின்\nஊறுபாடு இல்லை உயிர்க்கு.",
          "mark": "945"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இழிவறிந்து உண்பான்கண் இன்பம்போல் நிற்கும்\nகழிபேர் இரையான்கண் நோய்.",
          "mark": "946"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தீயள வன்றித் தெரியான் பெரிதுண்ணின்\nநோயள வின்றிப் படும்.",
          "mark": "947"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோய்நாடி நோய்முதல் நாடி அதுதணிக்கும்\nவாய்நாடி வாய்ப்பச் செயல்.",
          "mark": "948"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உற்றான் அளவும் பிணியளவும் காலமும்\nகற்றான் கருதிச் செயல்.",
          "mark": "949"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உற்றவன் தீர்ப்பான் மருந்துழைச் செல்வானென்று\nஅப்பால் நாற் கூற்றே மருந்து.",
          "mark": "950"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இற்பிறந்தார் கண்அல்லது இல்லை இயல்பாகச்\nசெப்பமும் நாணும் ஒருங்கு.",
          "mark": "951"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒழுக்கமும் வாய்மையும் நாணும் இம் மூன்றும்\nஇழுக்கார் குடிப்பிறந் தார்.",
          "mark": "952"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நகைஈகை இன்சொல் இகழாமை நான்கும்\nவகையென்ப வாய்மைக் குடிக்கு.",
          "mark": "953"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அடுக்கிய கோடி பெறினும் குடிப்பிறந்தார்\nகுன்றுவ செய்தல் இலர்.",
          "mark": "954"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வழங்குவ துள்வீழ்ந்தக் கண்ணும் பழங்குடி\nபண்பில் தலைப்பிரிதல் இன்று.",
          "mark": "955"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சலம்பற்றிச் சால்பில செய்யார்மா சற்ற\nகுலம்பற்றி வாழ்தும் என் பார்.",
          "mark": "956"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிப்பிறந்தார் கண்விளங்கும் குற்றம் விசும்பின்\nமதிக்கண் மறுப்போல் உயர்ந்து.",
          "mark": "957"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நலத்தின்கண் நாரின்மை தோன்றின் அவனைக்\nகுலத்தின்கண் ஐயப் படும்.",
          "mark": "958"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிலத்தில் கிடந்தமை கால்காட்டும் காட்டும்\nகுலத்தில் பிறந்தார்வாய்ச் சொல்.",
          "mark": "959"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நலம்வேண்டின் நாணுடைமை வேண்டும் குலம் வேண்டின்\nவேண்டுக யார்க்கும் பணிவு.",
          "mark": "960"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்றி அமையாச் சிறப்பின ஆயினும்\nகுன்ற வருப விடல்.",
          "mark": "961"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சீரினும் சீரல்ல செய்யாரே சீரொடு\nபேராண்மை வேண்டு பவர்.",
          "mark": "962"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெருக்கத்து வேண்டும் பணிதல் சிறிய\nசுருக்கத்து வேண்டும் உயர்வு.",
          "mark": "963"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தலையின் இழிந்த மயிரனையர் மாந்தர்\nநிலையின் இழிந்தக் கடை.",
          "mark": "964"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குன்றின் அனையாரும் குன்றுவர் குன்றுவ\nகுன்றி அனைய செயின்.",
          "mark": "965"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புகழ்இன்றால் புத்தேள்நாட்டு உய்யாதால் என்மற்று\nஇகழ்வார்பின் சென்று நிலை.",
          "mark": "966"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒட் டார்பின் சென்றொருவன் வாழ்தலின் அந்நிலையே\nகெட்டான் எனப்படுதல் நன்று.",
          "mark": "967"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மருந்தோமற்று ஊன்ஓம்பும் வாழ்க்கை பெருந்தகைமை\nபீடழிய வந்த இடத்து.",
          "mark": "968"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மயிர்நீப்பின் வாழாக் கவரிமா அன்னார்\nஉயிர்நீப்பர் மானம் வரின்.",
          "mark": "969"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இளிவரின் வாழாத மானம் உடையார்\nஒளிதொழுது ஏத்தும் உலகு.",
          "mark": "970"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒளிஒருவற்கு உள்ள வெறுக்கை இளிஒருவற்கு\nஅஃதிறந்து வாழ்தும் எனல்.",
          "mark": "971"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறப்பொக்கும் எல்லா உயிர்க்கும் சிறப்பொவ்வா\nசெய்தொழில் வேற்றுமை யான்.",
          "mark": "972"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மேலிருந்தும் மேலல்லார் மேலல்லர் கீழிருந்தும்\nகீழல்லார் கீழல் லவர்.",
          "mark": "973"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருமை மகளிரே போலப் பெருமையும்\nதன்னைத்தான் கொண்டொழுகின் உண்டு.",
          "mark": "974"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெருமை யுடையவர் ஆற்றுவார் ஆற்றின்\nஅருமை உடைய செயல்.",
          "mark": "975"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறியார் உணர்ச்சியுள் இல்லை பெரியாரைப்\nபேணிக் கொள் வேம் என்னும் நோக்கு.",
          "mark": "976"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இறப்பே புரிந்த தொழிற்றாம் சிறப்புந்தான்\nசீரல் லவர்கண் படின்.",
          "mark": "977"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பணியுமாம் என்றும் பெருமை சிறுமை\nஅணியுமாம் தன்னை வியந்து.",
          "mark": "978"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெருமை பெருமிதம் இன்மை சிறுமை\nபெருமிதம் ஊர்ந்து விடல்.",
          "mark": "979"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றம் மறைக்கும் பெருமை சிறுமைதான்\nகுற்றமே கூறி விடும்.",
          "mark": "980"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடன்என்ப நல்லவை எல்லாம் கடன்அறிந்து\nசான்றாண்மை மேற்கொள் பவர்க்கு.",
          "mark": "981"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குணநலம் சான்றோர் நலனே பிறநலம்\nஎந்நலத்து உள்ளதூஉம் அன்று.",
          "mark": "982"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்புநாண் ஒப்புரவு கண்ணோட்டம் வாய்மையொடு\nஐந்துசால் ஊன்றிய தூண்.",
          "mark": "983"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொல்லா நலத்தது நோன்மை பிறர்தீமை\nசொல்லா நலத்தது சால்பு.",
          "mark": "984"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆற்றுவார் ஆற்றல் பணிதல் அதுசான்றோர்\nமாற்றாரை மாற்றும் படை.",
          "mark": "985"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சால்பிற்குக் கட்டளை யாதெனின் தோல்வி\nதுலையல்லார் கண்ணும் கொளல்.",
          "mark": "986"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்னாசெய் தார்க்கும் இனியவே செய்யாக்கால்\nஎன்ன பயத்ததோ சால்பு.",
          "mark": "987"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்மை ஒருவற்கு இளிவன்று சால்பென்னும்\nதிண்மை உண் டாகப் பெறின்.",
          "mark": "988"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊழி பெயரினும் தாம்பெயரார் சான்றாண்மைக்கு\nஆழி எனப்படு வார்.",
          "mark": "989"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சான்றவர் சான்றாண்மை குன்றின் இருநிலந்தான்\nதாங்காது மன்னோ பொறை.",
          "mark": "990"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எண்பதத்தால் எய்தல் எளிதென்ப யார்மாட்டும்\nபண்புடைமை என்னும் வழக்கு.",
          "mark": "991"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்புடைமை ஆன்ற குடிப்பிறத்தல் இவ்விரண்டும்\nபண்புடைமை என்னும் வழக்கு.",
          "mark": "992"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறுப்பொத்தல் மக்களொப்பு அன்றால் வெறுத்தக்க\nபண்பொத்தல் ஒப்பதாம் ஒப்பு.",
          "mark": "993"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யனொடு நன்றி புரிந்த பயனுடையார்\nபண்புபா ராட்டும் உலகு.",
          "mark": "994"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நகையுள்ளும் இன்னா திகழ்ச்சி பகையுள்ளும்\nபண்புள பாடறிவார் மாட்டு.",
          "mark": "995"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பண்புடையார்ப் பட்டுண்டு உலகம் அதுஇன்றேல்\nமண்புக்கு மாய்வது மன்.",
          "mark": "996"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரம்போலும் கூர்மைய ரேனும் மரம்போல்வர்\nமக்கட்பண்பு இல்லா தவர்.",
          "mark": "997"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நண்பாற்றார் ஆகி நயமில செய்வார்க்கும்\nபண்பாற்றார் ஆதல் கடை.",
          "mark": "998"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நகல்வல்லர் அல்லார்க்கு மாயிரு ஞாலம்\nபகலும்பாற் பட்டன்று இருள்.",
          "mark": "999"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ண்பிலான் பெற்ற பெருஞ்செல்வம் நன்பால்\nகலந்தீமை யால்திரிந் தற்று.",
          "mark": "1000"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வைத்தான்வாய் சான்ற பெரும்பொருள் அஃதுண்ணான்\nசெத்தான் செயக்கிடந்தது இல்.",
          "mark": "1001"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருளானாம் எல்லாமென்று ஈயாது இவறும்\nமருளானாம் மாணாப் பிறப்பு",
          "mark": "1002"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈட்டம் இவறி இசைவேண்டா ஆடவர்\nதோற்றம் நிலக்குப் பொறை.",
          "mark": "1003"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எச்சமென்று என்எண்ணுங் கொல்லோ ஒருவரால்\nநச்சப் படாஅ தவன்.",
          "mark": "1004"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடுப்பதூஉம் துய்ப்பதூஉம் இல்லார்க்கு அடுக்கிய\nகோடியுண் டாயினும் இல்.",
          "mark": "1005"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏதம் பெருஞ்செல்வம் தான்துவ்வான் தக்கார்க்கொன்று\nஈதல் இயல்பிலா தான்.",
          "mark": "1006"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அற்றார்க்கொன்று ஆற்றாதான் செல்வம் மிகநலம்\nபெற்றாள் தமியள்மூத் தற்று.",
          "mark": "1007"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நச்சப் படாதவன் செல்வம் நடுவூருள்\nநச்சு மரம்பழுத் தற்று.",
          "mark": "1008"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அன்பொரீஇத் தற்செற்று அறநோக்காது ஈட்டிய\nஒண்பொருள் கொள்வார் பிறர்.",
          "mark": "1009"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சீருடைச் செல்வர் சிறுதுனி மாரி\nவறங்கூர்ந் தனையது உடைத்து.",
          "mark": "1010"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கருமத்தால் நாணுதல் நாணுந் திருநுதல்\nநல்லவர் நாணுப் பிற.",
          "mark": "1011"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊணுடை எச்சம் உயிர்க்கெல்லாம் வேறல்ல\nநாணுடைமை மாந்தர் சிறப்பு.",
          "mark": "1012"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊனைக் குறித்த உயிரெல்லாம் நாண்என்னும்\nநன்மை குறித்தது சால்பு.",
          "mark": "1013"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அணிஅன்றோ நாணுடைமை சான்றோர்க்கு அஃதின்றேல்\nபிணிஅன்றோ பீடு நடை.",
          "mark": "1014"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறர்பழியும் தம்பழியும் நாணுவார் நாணுக்கு\nஉறைபதி என்னும் உலகு.",
          "mark": "1015"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாண்வேலி கொள்ளாது மன்னோ வியன்ஞாலம்\nபேணலர் மேலா யவர்.",
          "mark": "1016"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாணால் உயிரைத் துறப்பர் உயிர்ப்பொருட்டால்\nநாண்துறவார் நாணாள் பவர்.",
          "mark": "1017"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிறர்நாணத் தக்கது தான்நாணா னாயின்\nஅறம்நாணத் தக்கது உடைத்து.",
          "mark": "1018"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குலஞ்சுடும் கொள்கை பிழைப்பின் நலஞ்சுடும்\nநாணின்மை நின்றக் கடை.",
          "mark": "1019"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாண்அகத் தில்லார் இயக்கம் மரப்பாவை\nநாணால் உயிர்மருட்டி அற்று.",
          "mark": "1020"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கருமம் செயஒருவன் கைதூவேன் என்னும்\nபெருமையின் பீடுடையது இல்.",
          "mark": "1021"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆள்வினையும் ஆன்ற அறிவும் எனஇரண்டின்\nநீள்வினையால் நீளும் குடி.",
          "mark": "1022"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிசெய்வல் என்னும் ஒருவற்குத் தெய்வம்\nமடிதற்றுத் தான்முந் துறும்.",
          "mark": "1023"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சூழாமல் தானே முடிவெய்தும் தம்குடியைத்\nதாழாது உஞற்று பவர்க்கு.",
          "mark": "1024"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குற்றம் இலனாய்க் குடிசெய்து வாழ்வானைச்\nசுற்றமாச் சுற்றும் உலகு.",
          "mark": "1025"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்லாண்மை என்பது ஒருவற்குத் தான்பிறந்த\nஇல்லாண்மை ஆக்கிக் கொளல்.",
          "mark": "1026"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அமரகத்து வன்கண்ணர் போலத் தமரகத்தும்\nஆற்றுவார் மேற்றே பொறை.",
          "mark": "1027"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குடிசெய்வார்க் கில்லை பருவம் மடிசெய்து\nமானங் கருதக் கெடும்.",
          "mark": "1028"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடும்பைக்கே கொள்கலம் கொல்லோ குடும்பத்தைக்\nகுற்ற மறைப்பான் உடம்பு.",
          "mark": "1029"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடுக்கண்கால் கொன்றிட வீழும் அடுத்தூன்றும்\nநல்லாள் இலாத குடி.",
          "mark": "1030"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சுழன்றும்ஏர்ப் பின்னது உலகம் அதனால்\nஉழந்தும் உழவே தலை.",
          "mark": "1031"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உழுவார் உலகத்தார்க்கு ஆணிஅஃ தாற்றாது\nஎழுவாரை எல்லாம் பொறுத்து.",
          "mark": "1032"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உழுதுண்டு வாழ்வாரே வாழ்வார்மற் றெல்லாம்\nதொழுதுண்டு பின்செல் பவர்.",
          "mark": "1033"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பலகுடை நீழலும் தங்குடைக்கீழ்க் காண்பர்\nஅலகுடை நீழ லவர்.",
          "mark": "1034"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரவார் இரப்பார்க்கொன்று ஈவர் கரவாது\nகைசெய்தூண் மாலை யவர்.",
          "mark": "1035"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உழவினார் கைம்மடங்கின் இல்லை விழைவதூஉம்\nவிட்டேம்என் பார்க்கும் நிலை.",
          "mark": "1036"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொடிப்புழுதி கஃசா உணக்கின் பிடித்தெருவும்\nவேண்டாது சாலப் படும்.",
          "mark": "1037"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏரினும் நன்றால் எருவிடுதல் கட்டபின்\nநீரினும் நன்றதன் காப்பு.",
          "mark": "1038"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செல்லான் கிழவன் இருப்பின் நிலம்புலந்து\nஇல்லாளின் ஊடி விடும்.",
          "mark": "1039"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலமென்று அசைஇ இருப்பாரைக் காணின்\nநிலமென்னும் நல்லாள் நகும்.",
          "mark": "1040"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்மையின் இன்னாதது யாதெனின் இன்மையின்\nஇன்மையே இன்னா தது.",
          "mark": "1041"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்மை எனவொரு பாவி மறுமையும்\nஇம்மையும் இன்றி வரும்.",
          "mark": "1042"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொல்வரவும் தோலும் கெடுக்கும் தொகையாக\nநல்குரவு என்னும் நசை.",
          "mark": "1043"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இற்பிறந்தார் கண்ணேயும் இன்மை இளிவந்த\nசொற்பிறக்கும் சோர்வு தரும்.",
          "mark": "1044"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நல்குரவு என்னும் இடும்பையுள் பல்குரைத்\nதுன்பங்கள் சென்று படும்.",
          "mark": "1045"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நற்பொருள் நன்குணர்ந்து சொல்லினும் நல்கூர்ந்தார்\nசொற்பொருள் சோர்வு படும்.",
          "mark": "1046"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறஞ்சாரா நல்குரவு ஈன்றதா யானும்\nபிறன்போல நோக்கப் படும்.",
          "mark": "1047"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்றும் வருவது கொல்லோ நெருநலும்\nகொன்றது போலும் நிரப்பு.",
          "mark": "1048"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெருப்பினுள் துஞ்சலும் ஆகும் நிரப்பினுள்\nயாதொன்றும் கண்பாடு அரிது.",
          "mark": "1049"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துப்புர வில்லார் துவரத் துறவாமை\nஉப்பிற்கும் காடிக்கும் கூற்று.",
          "mark": "1050"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரக்க இரத்தக்கார்க் காணின் கரப்பின்\nஅவர்பழி தம்பழி அன்று.",
          "mark": "1051"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பம் ஒருவற்கு இரத்தல் இரந்தவை\nதுன்பம் உறாஅ வரின்.",
          "mark": "1052"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரப்பிலா நெஞ்சின் கடனறிவார் முன்நின்று\nஇரப்புமோ ரேஎர் உடைத்து.",
          "mark": "1053"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரத்தலும் ஈதலே போலும் கரத்தல்\nகனவிலும் தேற்றாதார் மாட்டு.",
          "mark": "1054"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரப்பிலார் வையகத்து உண்மையால் கண்ணின்று\nஇரப்பவர் மேற்கொள் வது.",
          "mark": "1055"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரப்பிடும்பை யில்லாரைக் காணின் நிரப்பிடும்பை\nஎல்லாம் ஒருங்கு கெடும்.",
          "mark": "1056"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இகழ்ந்தெள்ளாது ஈவாரைக் காணின் மகிழ்ந்துள்ளம்\nஉள்ளுள் உவப்பது உடைத்து.",
          "mark": "1057"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரப்பாரை இல்லாயின் ஈர்ங்கண்மா ஞாலம்\nமரப்பாவை சென்றுவந் தற்று.",
          "mark": "1058"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈவார்கண் என்னுண்டாம் தோற்றம் இரந்துகோள்\nமேவார் இலாஅக் கடை.",
          "mark": "1059"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரப்பான் வெகுளாமை வேண்டும் நிரப்பிடும்பை\nதானேயும் சாலும் கரி.",
          "mark": "1060"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரவாது உவந்தீயும் கண்ணன்னார் கண்ணும்\nஇரவாமை கோடி உறும்.",
          "mark": "1061"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரந்தும் உயிர்வாழ்தல் வேண்டின் பரந்து\nகெடுக உலகியற்றி யான்.",
          "mark": "1062"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்மை இடும்பை இரந்துதீர் வாமென்னும்\nவன்மையின் வன்பாட்ட தில்.",
          "mark": "1063"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இடமெல்லாம் கொள்ளாத் தகைத்தே இடமில்லாக்\nகாலும் இரவொல்லாச் சால்பு.",
          "mark": "1064"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெண்ணீர் அடுபுற்கை ஆயினும் தாள்தந்தது\nஉண்ணலின் ஊங்கினிய தில்.",
          "mark": "1065"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஆவிற்கு நீரென்று இரப்பினும் நாவிற்கு\nஇரவின் இளிவந்த தில்.",
          "mark": "1066"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரப்பன் இரப்பாரை எல்லாம் இரப்பின்\nகரப்பார் இரவன்மின் என்று.",
          "mark": "1067"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரவென்னும் ஏமாப்பில் தோணி கரவென்னும்\nபார்தாக்கப் பக்கு விடும்.",
          "mark": "1068"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரவுள்ள உள்ளம் உருகும் கரவுள்ள\nஉள்ளதூஉம் இன்றிக் கெடும்.",
          "mark": "1069"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரப்பவர்க்கு யாங்கொளிக்கும் கொல்லோ இரப்பவர்\nசொல்லாடப் போஒம் உயிர்.",
          "mark": "1070"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மக்களே போல்வர் கயவர் அவரன்ன\nஒப்பாரி யாங்கண்ட தில்.",
          "mark": "1071"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்றறி வாரிற் கயவர் திருவுடையர்\nநெஞ்சத்து அவலம் இலர்.",
          "mark": "1072"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தேவர் அனையர் கயவர் அவருந்தாம்\nமேவன செய்தொழுக லான்.",
          "mark": "1073"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அகப்பட்டி ஆவாரைக் காணின் அவரின்\nமிகப்பட்டுச் செம்மாக்கும் கீழ்.",
          "mark": "1074"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அச்சமே கீழ்களது ஆசாரம் எச்சம்\nஅவாவுண்டேல் உண்டாம் சிறிது.",
          "mark": "1075"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறைபறை அன்னர் கயவர்தாம் கேட்ட\nமறைபிறர்க்கு உய்த்துரைக்க லான்.",
          "mark": "1076"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஈர்ங்கை விதிரார் கயவர் கொடிறுடைக்கும்\nகூன்கையர் அல்லா தவர்க்கு.",
          "mark": "1077"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சொல்லப் பயன்படுவர் சான்றோர் கரும்புபோல்\nகொல்லப் பயன்படும் கீழ்.",
          "mark": "1078"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடுப்பதூஉம் உண்பதூஉம் காணின் பிறர்மேல்\nவடுக்காண வற்றாகும் கீழ்.",
          "mark": "1079"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எற்றிற் குரியர் கயவரொன்று உற்றக்கால்\nவிற்றற்கு உரியர் விரைந்து.",
          "mark": "1080"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அணங்குகொல் ஆய்மயில் கொல்லோ கனங்குழை\nமாதர்கொல் மாலும் என் நெஞ்சு.",
          "mark": "1081"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோக்கினாள் நோக்கெதிர் நோக்குதல் தாக்கணங்கு\nதானைக்கொண் டன்ன துடைத்து.",
          "mark": "1082"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பண்டறியேன் கூற்றென் பதனை இனியறிந்தேன்\nபெண்டகையால் பேரமர்க் கட்டு.",
          "mark": "1083"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்டார் உயிருண்ணும் தோற்றத்தால் பெண்டகைப்\nபேதைக்கு அமர்த்தன கண்.",
          "mark": "1084"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூற்றமோ கண்ணோ பிணையோ மடவரல்\nநோக்கமிம் மூன்றும் உடைத்து.",
          "mark": "1085"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடும்புருவம் கோடா மறைப்பின் நடுங்கஞர்\nசெய்யல மன்இவள் கண்.",
          "mark": "1086"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடாஅக் களிற்றின்மேற் கட்படாம் மாதர்\nபடாஅ முலைமேல் துகில்.",
          "mark": "1087"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒண்ணுதற் கோஒ உடைந்ததே ஞாட்பினுள்\nநண்ணாரும் உட்குமென் பீடு.",
          "mark": "1088"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிணையேர் மடநோக்கும் நாணும் உடையாட்கு\nஅணியெவனோ ஏதில தந்து.",
          "mark": "1089"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உண்டார்கண் அல்லது அடுநறாக் காமம்போல்\nகண்டார் மகிழ்செய்தல் இன்று.",
          "mark": "1090"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருநோக்கு இவளுண்கண் உள்ளது ஒருநோக்கு\nநோய்நோக்கொன் றந்நோய் மருந்து.",
          "mark": "1091"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்களவு கொள்ளும் சிறுநோக்கம் காமத்தில்\nசெம்பாகம் அன்று பெரிது.",
          "mark": "1092"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோக்கினாள் நோக்கி இறைஞ்சினாள் அஃதவள்\nயாப்பினுள் அட்டிய நீர்.",
          "mark": "1093"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யான்நோக்கும் காலை நிலன்நோக்கும் நோக்காக்கால்\nதான்நோக்கி மெல்ல நகும்.",
          "mark": "1094"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குறிக்கொண்டு நோக்காமை அல்லால் ஒருகண்\nசிறக்கணித்தாள் போல நகும்",
          "mark": "1095"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறாஅ தவர்போல் சொலினும் செறாஅர்சொல்\nஒல்லை உணரப் படும்.",
          "mark": "1096"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செறாஅச் சிறுசொல்லும் செற்றார்போல் நோக்கும்\nஉறாஅர்போன்று உற்றார் குறிப்பு.",
          "mark": "1097"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அசையியற்கு உண்டாண்டோ ர் ஏஎர்யான் நோக்கப்\nபசையினள் பைய நகும்.",
          "mark": "1098"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஏதிலார் போலப் பொதுநோக்கு நோக்குதல்\nகாதலார் கண்ணே உள.",
          "mark": "1099"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணொடு கண்இணை நோக்கொக்கின் வாய்ச்சொற்கள்\nஎன்ன பயனும் இல.",
          "mark": "1100"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்டுகேட்டு உண்டுயிர்த்து உற்றறியும் ஐம்புலனும்\nஒண்தொடி கண்ணே உள.",
          "mark": "1101"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிணிக்கு மருந்து பிறமன் அணியிழை\nதன்நோய்க்குத் தானே மருந்து.",
          "mark": "1102"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாம்வீழ்வார் மென்றோள் துயிலின் இனிதுகொல்\nதாமரைக் கண்ணான் உலகு.",
          "mark": "1103"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நீங்கின் தெறூஉம் குறுகுங்கால் தண்ணென்னும்\nதீயாண்டுப் பெற்றாள் இவள்?",
          "mark": "1104"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேட் ட பொழுதின் அவையவை போலுமே\nதோட் டார் கதுப்பினாள் தோள்.",
          "mark": "1105"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறுதோறு உயிர்தளிர்ப்பத் தீண்டலால் பேதைக்கு\nஅமிழ்தின் இயன்றன தோள்.",
          "mark": "1106"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தம்மில் இருந்து தமதுபாத்து உண்டற்றால்\nஅம்மா அரிவை முயக்கு.",
          "mark": "1107"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வீழும் இருவர்க்கு இனிதே வளியிடை\nபோழப் படாஅ முயக்கு.",
          "mark": "1108"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடல் உணர்தல் புணர்தல் இவைகாமம்\nகூடியார் பெற்ற பயன்.",
          "mark": "1109"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிதோறு அறியாமை கண்டற்றால் காமம்\nசெறிதோறும் சேயிழை மாட்டு.",
          "mark": "1110"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நன்னீரை வாழி அனிச்சமே நின்னினும்\nமென்னீரள் யாம்வீழ் பவள்.",
          "mark": "1111"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மலர்காணின் மையாத்தி நெஞ்சே இவள்கண்\nபலர்காணும் பூவொக்கும் என்று.",
          "mark": "1112"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முறிமேனி முத்தம் முறுவல் வெறிநாற்றம்\nவேலுண்கண் வேய்த்தோ ளவட்கு.",
          "mark": "1113"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காணின் குவளை கவிழ்ந்து நிலன்நோக்கும்\nமாணிழை கண்ணொவ்வேம் என்று.",
          "mark": "1114"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அனிச்சப்பூக் கால்களையாள் பெய்தாள் நுகப்பிற்கு\nநல்ல படாஅ பறை.",
          "mark": "1115"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மதியும் மடந்தை முகனும் அறியா\nபதியின் கலங்கிய மீன்.",
          "mark": "1116"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறுவாய் நிறைந்த அவிர்மதி க்குப் போல\nமறுவுண்டோ மாதர் முகத்து.",
          "mark": "1117"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மாதர் முகம்போல் ஒளிவிட வல்லையேல்\nகாதலை வாழி மதி.",
          "mark": "1118"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மலரன்ன கண்ணாள் முகமொத்தி யாயின்\nபலர்காணத் தோன்றல் மதி.",
          "mark": "1119"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அனிச்சமும் அன்னத்தின் தூவியும் மாதர்\nஅடிக்கு நெருஞ்சிப் பழம்.",
          "mark": "1120"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பாலொடு தேன்கலந் தற்றே பணிமொழி\nவாலெயிறு ஊறிய நீர்.",
          "mark": "1121"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உடம்பொடு உயிரிடை என்னமற் றன்ன\nமடந்தையொடு எம்மிடை நட்பு.",
          "mark": "1122"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கருமணியிற் பாவாய்நீ போதாயாம் வீழும்\nதிருநுதற்கு இல்லை இடம்.",
          "mark": "1123"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாழ்தல் உயிர்க்கன்னள் ஆயிழை சாதல்\nஅதற்கன்னள் நீங்கும் இடத்து.",
          "mark": "1124"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளுவன் மன்யான் மறப்பின் மறப்பறியேன்\nஒள்ளமர்க் கண்ணாள் குணம்.",
          "mark": "1125"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணுள்ளின் போகார் இமைப்பின் பருகுவரா\nநுண்ணியர்எம் காத லவர்.",
          "mark": "1126"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணுள்ளார் காத லவராகக் கண்ணும்\nஎழுதேம் கரப்பாக்கு அறிந்து.",
          "mark": "1127"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெஞ்சத்தார் காத லவராக வெய்துண்டல்\nஅஞ்சுதும் வேபாக் கறிந்து.",
          "mark": "1128"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இமைப்பின் கரப்பாக்கு அறிவல் அனைத்திற்கே\nஏதிலர் என்னும் இவ் வூர்.",
          "mark": "1129"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உவந்துறைவர் உள்ளத்துள் என்றும் இகந்துறைவர்\nஏதிலர் என்னும் இவ் வூர்.",
          "mark": "1130"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமம் உழந்து வருந்தினார்க்கு ஏமம்\nமடலல்லது இல்லை வலி.",
          "mark": "1131"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோனா உடம்பும் உயிரும் மடலேறும்\nநாணினை நீக்கி நிறுத்து.",
          "mark": "1132"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாணொடு நல்லாண்மை பண்டுடையேன் இன்றுடையேன்\nகாமுற்றார் ஏறும் மடல்.",
          "mark": "1133"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமக் கடும்புனல் உய்க்கும் நாணொடு\nநல்லாண்மை என்னும் புணை.",
          "mark": "1134"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொடலைக் குறுந்தொடி தந்தாள் மடலொடு\nமாலை உழக்கும் துயர்.",
          "mark": "1135"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மடலூர்தல் யாமத்தும் உள்ளுவேன் மன்ற\nபடல்ஒல்லா பேதைக்கென் கண்.",
          "mark": "1136"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கடலன்ன காமம் உழந்தும் மடலேறாப்\nபெண்ணின் பெருந்தக்க தில்.",
          "mark": "1137"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிறையரியர் மன்அளியர் என்னாது காமம்\nமறையிறந்து மன்று படும்.",
          "mark": "1138"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அறிகிலார் எல்லாரும் என்றேஎன் காமம்\nமறுகின் மறுகும் மருண்டு.",
          "mark": "1139"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாம்கண்ணின் காண நகுப அறிவில்லார்\nயாம்பட்ட தாம்படா ஆறு.",
          "mark": "1140"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அலரெழ ஆருயிர் நிற்கும் அதனைப்\nபலரறியார் பாக்கியத் தால்.",
          "mark": "1141"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மலரன்ன கண்ணாள் அருமை அறியாது\nஅலரெமக்கு ஈந்ததிவ் வூர்.",
          "mark": "1142"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறாஅதோ ஊரறிந்த கெளவை அதனைப்\nபெறாஅது பெற்றன்ன நீர்த்து.",
          "mark": "1143"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கவ்வையால் கவ்விது காமம் அதுவின்றேல்\nதவ்வென்னும் தன்மை இழந்து.",
          "mark": "1144"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "களித்தொறும் கள்ளுண்டல் வேட்டற்றால் காமம்\nவெளிப்படுந் தோறும் இனிது.",
          "mark": "1145"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்டது மன்னும் ஒருநாள் அலர்மன்னும்\nதிங்களைப் பாம்புகொண் டற்று.",
          "mark": "1146"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊரவர் கெளவை எருவாக அன்னைசொல்\nநீராக நீளும்இந் நோய்.",
          "mark": "1147"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெய்யால் எரிநுதுப்பேம் என்றற்றால் கெளவையால்\nகாமம் நுதுப்பேம் எனல்.",
          "mark": "1148"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அலர்நாண ஒல்வதோ அஞ்சலோம்பு என்றார்\nபலர்நாண நீத்தக் கடை.",
          "mark": "1149"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாம்வேண்டின் நல்குவர் காதலர் யாம்வேண்டும்\nகெளவை எடுக்கும்இவ் வூர்.",
          "mark": "1150"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செல்லாமை உண்டேல் எனக்குரை மற்றுநின்\nவல்வரவு வாழ்வார்க் குரை.",
          "mark": "1151"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்கண் உடைத்தவர் பார்வல் பிரிவஞ்சும்\nபுன்கண் உடைத்தால் புணர்வு.",
          "mark": "1152"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரிதரோ தேற்றம் அறிவுடையார் கண்ணும்\nபிரிவோ ரிடத்துண்மை யான்.",
          "mark": "1153"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அளித்தஞ்சல் என்றவர் நீப்பின் தெளித்தசொல்\nதேறியார்க்கு உண்டோ தவறு.",
          "mark": "1154"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஓம்பின் அமைந்தார் பிரிவோம்பல் மற்றவர்\nநீங்கின் அரிதால் புணர்வு.",
          "mark": "1155"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பிரிவுரைக்கும் வன்கண்ணர் ஆயின் அரிதவர்\nநல்குவர் என்னும் நசை.",
          "mark": "1156"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துறைவன் துறந்தமை தூற்றாகொல் முன்கை\nஇறைஇறவா நின்ற வளை.",
          "mark": "1157"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்னாது இனன்இல்ஊர் வாழ்தல் அதனினும்\nஇன்னாது இனியார்ப் பிரிவு.",
          "mark": "1158"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொடிற்சுடின் அல்லது காமநோய் போல\nவிடிற்சுடல் ஆற்றுமோ தீ.",
          "mark": "1159"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அரிதாற்றி அல்லல்நோய் நீக்கிப் பிரிவாற்றிப்\nபின்இருந்து வாழ்வார் பலர்.",
          "mark": "1160"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறைப்பேன்மன் யானிஃதோ நோயை இறைப்பவர்க்கு\nஊற்றுநீர் போல மிகும்.",
          "mark": "1161"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரத்தலும் ஆற்றேன்இந் நோயைநோய் செய்தார்க்கு\nஉரைத்தலும் நாணுத் தரும்.",
          "mark": "1162"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமமும் நாணும் உயிர்காவாத் தூங்கும்என்\nநோனா உடம்பின் அகத்து.",
          "mark": "1163"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமக் கடல்மன்னும் உண்டே அதுநீந்தும்\nஏமப் புணைமன்னும் இல்.",
          "mark": "1164"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துப்பின் எவனாவர் மன்கொல் துயர்வரவு\nநட்பினுள் ஆற்று பவர்.",
          "mark": "1165"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இன்பம் கடல்மற்றுக் காமம் அஃதடுங்கால்\nதுன்பம் அதனிற் பெரிது.",
          "mark": "1166"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமக் கடும்புனல் நீந்திக் கரைகாணேன்\nயாமத்தும் யானே உளேன்.",
          "mark": "1167"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மன்னுயிர் எல்லாம் துயிற்றி அளித்திரா\nஎன்னல்லது இல்லை துணை.",
          "mark": "1168"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடியார் கொடுமையின் தாம்கொடிய இந்நாள்\nநெடிய கழியும் இரா.",
          "mark": "1169"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளம்போன்று உள்வழிச் செல்கிற்பின் வெள்ளநீர்\nநீந்தல மன்னோஎன் கண்.",
          "mark": "1170"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்தாம் கலுழ்வ தெவன்கொலோ தண்டாநோய்\nதாம்காட்ட யாம்கண் டது.",
          "mark": "1171"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெரிந்துணரா நோக்கிய உண்கண் பரிந்துணராப்\nபைதல் உழப்பது எவன்?",
          "mark": "1172"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கதுமெனத் தாநோக்கித் தாமே கலுழும்\nஇதுநகத் தக்க துடைத்து.",
          "mark": "1173"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெயலாற்றா நீருலந்த உண்கண் உயலாற்றா\nஉய்வில்நோய் என்கண் நிறுத்து.",
          "mark": "1174"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "படலாற்றா பைதல் உழக்கும் கடலாற்றாக்\nகாமநோய் செய்தஎன் கண்.",
          "mark": "1175"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஓஒ இனிதே எமக்கிந்நோய் செய்தகண்\nதாஅம் இதற்பட் டது.",
          "mark": "1176"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உழந்துழந் துள்நீர் அறுக விழைந்திழைந்து\nவேண்டி அவர்க்கண்ட கண்.",
          "mark": "1177"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேணாது பெட்டார் உளர்மன்னோ மற்றவர்க்\nகாணாது அமைவில கண்.",
          "mark": "1178"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாராக்கால் துஞ்சா வரின்துஞ்சா ஆயிடை\nஆரஞர் உற்றன கண்.",
          "mark": "1179"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறைபெறல் ஊரார்க்கு அரிதன்றால் எம்போல்\nஅறைபறை கண்ணார் அகத்து.",
          "mark": "1180"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயந்தவர்க்கு நல்காமை நேர்ந்தேன் பசந்தவென்\nபண்பியார்க்கு உரைக்கோ பிற.",
          "mark": "1181"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவர்தந்தார் என்னும் தகையால் இவர்தந்தென்\nமேனிமேல் ஊரும் பசப்பு.",
          "mark": "1182"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சாயலும் நாணும் அவர்கொண்டார் கைம்மாறா\nநோயும் பசலையும் தந்து.",
          "mark": "1183"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளுவன் மன்யான் உரைப்பது அவர்திறமால்\nகள்ளம் பிறவோ பசப்பு.",
          "mark": "1184"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உவக்காண்எம் காதலர் செல்வார் இவக்காண்என்\nமேனி பசப்பூர் வது.",
          "mark": "1185"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விளக்கற்றம் பார்க்கும் இருளேபோல் கொண்கன்\nமுயக்கற்றம் பார்க்கும் பசப்பு.",
          "mark": "1186"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புல்லிக் கிடந்தேன் புடைபெயர்ந்தேன் அவ்வளவில்\nஅள்ளிக்கொள் வற்றே பசப்பு.",
          "mark": "1187"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பசந்தாள் இவள்என்பது அல்லால் இவளைத்\nதுறந்தார் அவர்என்பார் இல்.",
          "mark": "1188"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பசக்கமன் பட்டாங்கென் மேனி நயப்பித்தார்\nநன்னிலையர் ஆவர் எனின்.",
          "mark": "1189"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பசப்பெனப் பேர்பெறுதல் நன்றே நயப்பித்தார்\nநல்காமை தூற்றார் எனின்.",
          "mark": "1190"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தாம்வீழ்வார் தம்வீழப் பெற்றவர் பெற்றாரே\nகாமத்துக் காழில் கனி.",
          "mark": "1191"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாழ்வார்க்கு வானம் பயந்தற்றால் வீழ்வார்க்கு\nவீழ்வார் அளி க்கும் அளி.",
          "mark": "1192"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வீழுநர் வீழப் படுவார்க்கு அமையுமே\nவாழுநம் என்னும் செருக்கு.",
          "mark": "1193"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வீழப் படுவார் கெழீஇயிலர் தாம்வீழ்வார்\nவீழப் படாஅர் எனின்.",
          "mark": "1194"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாம்காதல் கொண்டார் நமக்கெவன் செய்பவோ\nதாம்காதல் கொள்ளாக் கடை.",
          "mark": "1195"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருதலையான் இன்னாது காமம்காப் போல\nஇருதலை யானும் இனிது.",
          "mark": "1196"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பருவரலும் பைதலும் காணான்கொல் காமன்\nஒருவர்கண் நின்றொழுகு வான்.",
          "mark": "1197"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வீழ்வாரின் இன்சொல் பெறாஅது உலகத்து\nவாழ்வாரின் வன்கணார் இல்.",
          "mark": "1198"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நசைஇயார் நல்கார் எனினும் அவர்மாட்டு\nஇசையும் இனிய செவிக்கு.",
          "mark": "1199"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறாஅர்க்கு உறுநோய் உரைப்பாய் கடலைச்\nசெறாஅஅய் வாழிய நெஞ்சு.",
          "mark": "1200"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளினும் தீராப் பெருமகிழ் செய்தலால்\nகள்ளினும் காமம் இனிது.",
          "mark": "1201"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்தொனறு ஏனிதேகாண் காமம்தாம் வீழ்வார்\nநினைப்ப வருவதொன்று ஏல்.",
          "mark": "1202"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நினைப்பவர் போன்று நினையார்கொல் தும்மல்\nசினைப்பது போன்று கெடும்.",
          "mark": "1203"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாமும் உளேங்கொல் அவர்நெஞ்சத்து எந்நெஞ்சத்து\nஓஒ உளரே அவர்.",
          "mark": "1204"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தம்நெஞ்சத்து எம்மைக் கடிகொண்டார் நாணார்கொல்\nஎம்நெஞ்சத்து ஓவா வரல்.",
          "mark": "1205"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மற்றியான் என்னுளேன் மன்னோ அவரொடி யான்\nஉற்றநாள் உள்ள உளேன்.",
          "mark": "1206"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறப்பின் எவனாவன் மற்கொல் மறப்பறியேன்\nஉள்ளினும் உள்ளம் சுடும்.",
          "mark": "1207"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எனைத்து நினைப்பினும் காயார் அனைத்தன்றோ\nகாதலர் செய்யும் சிறப்பு.",
          "mark": "1208"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விளியுமென் இன்னுயிர் வேறல்லம் என்பார்\nஅளியின்மை ஆற்ற நினைந்து.",
          "mark": "1209"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "விடாஅது சென்றாரைக் கண்ணினால் காணப்\nபடாஅதி வாழி மதி.",
          "mark": "1210"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காதலர் தூதொடு வந்த கனவினுக்கு\nயாதுசெய் வேன்கொல் விருந்து.",
          "mark": "1211"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கயலுண்கண் யானிரப்பத் துஞ்சிற் கலந்தார்க்கு\nஉயலுண்மை சாற்றுவேன் மன்.",
          "mark": "1212"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நனவினால் நல்கா தவரைக் கனவினால்\nகாண்டலின் உண்டென் உயிர்.",
          "mark": "1213"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கனவினான் உண்டாகும் காமம் நனவினான்\nநல்காரை நாடித் தரற்கு.",
          "mark": "1214"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நனவினால் கண்டதூஉம் ஆங்கே கனவுந்தான்\nகண்ட பொழுதே இனிது.",
          "mark": "1215"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நனவென ஒன்றில்லை ஆயின் கனவினால்\nகாதலர் நீங்கலர் மன்.",
          "mark": "1216"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நனவினால் நல்காக் கொடியார் கனவனால்\nஎன்எம்மைப் பீழிப் பது.",
          "mark": "1217"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துஞ்சுங்கால் தோள்மேலர் ஆகி விழிக்குங்கால்\nநெஞ்சத்தர் ஆவர் விரைந்து.",
          "mark": "1218"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நனவினால் நல்காரை நோவர் கனவினால்\nகாதலர்க் காணா தவர்.",
          "mark": "1219"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நனவினால் நம்நீத்தார் என்பர் கனவினால்\nகாணார்கொல் இவ்வூ ரவர்.",
          "mark": "1220"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மாலையோ அல்லை மணந்தார் உயிருண்ணும்\nவேலைநீ வாழி பொழுது.",
          "mark": "1221"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புன்கண்ணை வாழி மருள்மாலை எம்கேள்போல்\nவன்கண்ண தோநின் துணை.",
          "mark": "1222"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பனிஅரும்பிப் பைதல்கொள் மாலை துனிஅரும்பித்\nதுன்பம் வளர வரும்.",
          "mark": "1223"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காதலர் இல்வழி மாலை கொலைக்களத்து\nஏதிலர் போல வரும்.",
          "mark": "1224"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காலைக்குச் செய்தநன்று என்கொல் எவன்கொல்யான்\nமாலைக்குச் செய்த பகை?",
          "mark": "1225"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மாலைநோய் செய்தல் மணந்தார் அகலாத\nகாலை அறிந்த திலேன்.",
          "mark": "1226"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காலை அரும்பிப் பகலெல்லாம் போதாகி\nமாலை மலரும்இந் நோய்.",
          "mark": "1227"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அழல்போலும் மாலைக்குத் தூதாகி ஆயன்\nகுழல்போலும் கொல்லும் படை.",
          "mark": "1228"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பதிமருண்டு பைதல் உழக்கும் மதிமருண்டு\nமாலை படர்தரும் போழ்து.",
          "mark": "1229"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பொருள்மாலை யாளரை உள்ளி மருள்மாலை\nமாயும்என் மாயா உயிர்.",
          "mark": "1230"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சிறுமை நமக்கொழியச் சேட்சென்றார் உள்ளி\nநறுமலர் நாணின கண்.",
          "mark": "1231"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நயந்தவர் நல்காமை சொல்லுவ போலும்\nபசந்து பனிவாரும் கண்.",
          "mark": "1232"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தணந்தமை சால அறிவிப்ப போலும்\nமணந்தநாள் வீங்கிய தோள்.",
          "mark": "1233"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பணைநீங்கிப் பைந்தொடி சோரும் துணைநீங்கித்\nதொல்கவின் வாடிய தோள்.",
          "mark": "1234"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கொடியார் கொடுமை உரைக்கும் தொடியொடு\nதொல்கவின் வாடிய தோள்.",
          "mark": "1235"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொடியொடு தோள்நெகிழ நோவல் அவரைக்\nகொடியர் எனக்கூறல் நொந்து.",
          "mark": "1236"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பாடுபெறுதியோ நெஞ்சே கொடியார்க்கென்\nவாடுதோட் பூசல் உரைத்து.",
          "mark": "1237"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முயங்கிய கைகளை ஊக்கப் பசந்தது\nபைந்தொடிப் பேதை நுதல்.",
          "mark": "1238"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முயக்கிடைத் தண்வளி போழப் பசப்புற்ற\nபேதை பெருமழைக் கண்.",
          "mark": "1239"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணின் பசப்போ பருவரல் எய்தின்றே\nஒண்ணுதல் செய்தது கண்டு.",
          "mark": "1240"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நினைத்தொன்று சொல்லாயோ நெஞ்சே எனைத்தொன்றும்\nஎவ்வநோய் தீர்க்கும் மருந்து.",
          "mark": "1241"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காதல் அவரிலர் ஆகநீ நோவது\nபேதைமை வாழியென் நெஞ்சு.",
          "mark": "1242"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இருந்துள்ளி என்பரிதல் நெஞ்சே பரிந்துள்ளல்\nபைதல்நோய் செய்தார்கண் இல்.",
          "mark": "1243"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணும் கொளச்சேறி நெஞ்சே இவையென்னைத்\nதின்னும் அவர்க்காணல் உற்று.",
          "mark": "1244"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செற்றார் எனக்கை விடல்உண்டோ நெஞ்சேயாம்\nஉற்றால் உறாஅ தவர்.",
          "mark": "1245"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கலந்துணர்த்தும் காதலர்க் கண்டாற் புலந்துணராய்\nபொய்க்காய்வு காய்திஎன் நெஞ்சு.",
          "mark": "1246"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமம் விடுஒன்றோ நாண்விடு நன்னெஞ்சே\nயானோ பொறேன்இவ் விரண்டு.",
          "mark": "1247"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பரிந்தவர் நல்காரென்று ஏங்கிப் பிரிந்தவர்\nபின்செல்வாய் பேதைஎன் நெஞ்சு.",
          "mark": "1248"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளத்தார் காத லவரால் உள்ளிநீ\nயாருழைச் சேறியென் நெஞ்சு.",
          "mark": "1249"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துன்னாத் துறந்தாரை நெஞ்சத்து உடையேமா\nஇன்னும் இழத்தும் கவின்.",
          "mark": "1250"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமக் கணிச்சி உடைக்கும் நிறையென்னும்\nநாணுத்தாழ் வீழ்த்த கதவு.",
          "mark": "1251"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காமம் எனவொன்றோ கண்ணின்றென் நெஞ்சத்தை\nயாமத்தும் ஆளும் தொழில்.",
          "mark": "1252"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மறைப்பேன்மன் காமத்தை யானோ குறிப்பின்றித்\nதும்மல்போல் தோன்றி விடும்.",
          "mark": "1253"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிறையுடையேன் என்பேன்மன் யானோஎன் காமம்\nமறையிறந்து மன்று படும்.",
          "mark": "1254"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செற்றார்பின் செல்லாப் பெருந்தகைமை காமநோய்\nஉற்றார் அறிவதொன்று அன்று.",
          "mark": "1255"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செற்றவர் பின்சேறல் வேண்டி அளித்தரோ\nஎற்றென்னை உற்ற துயர்.",
          "mark": "1256"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாணென ஒன்றோ அறியலம் காமத்தால்\nபேணியார் பெட்ப செயின்.",
          "mark": "1257"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பன்மாயக் கள்வன் பணிமொழி அன்றோநம்\nபெண்மை உடைக்கும் படை.",
          "mark": "1258"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புலப்பல் எனச்சென்றேன் புல்லினேன் நெஞ் சம்\nகலத்தல் உறுவது கண்டு.",
          "mark": "1259"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நிணந்தீயில் இட்டன்ன நெஞ்சினார்க்கு உண்டோ\nபுணர்ந்தூடி நிற்பேம் எனல்.",
          "mark": "1260"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வாளற்றுப் புற்கென்ற கண்ணும் அவர்சென்ற\nநாளொற்றித் தேய்ந்த விரல்.",
          "mark": "1261"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இலங்கிழாய் இன்று மறப்பின்என் தோள்மேல்\nகலங்கழியும் காரிகை நீத்து.",
          "mark": "1262"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உரன்நசைஇ உள்ளம் துணையாகச் சென்றார்\nவரல்நசைஇ இன்னும் உளேன்.",
          "mark": "1263"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கூடிய காமம் பிரிந்தார் வரவுள்ளிக்\nகோடுகொ டேறுமென் நெஞ்சு.",
          "mark": "1264"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காண்கமன் கொண்கனைக் கண்ணாரக் கண்டபின்\nநீங்கும்என் மென்தோள் பசப்பு.",
          "mark": "1265"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வருகமன் கொண்கன் ஒருநாள் பருகுவன்\nபைதல்நோய் எல்லாம் கெட.",
          "mark": "1266"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புலப்பேன்கொல் புல்லுவேன் கொல்லோ கலப்பேன்கொல்\nகண்அன்ன கேளிர் விரன்.",
          "mark": "1267"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வினைகலந்து வென்றீக வேந்தன் மனைகலந்து\nமாலை அயர்கம் விருந்து.",
          "mark": "1268"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஒருநாள் எழுநாள்போல் செல்லும்சேண் சென்றார்\nவருநாள்வைத்து ஏங்கு பவர்க்கு.",
          "mark": "1269"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெறின்என்னாம் பெற்றக்கால் என்னாம் உறினென்னாம்\nஉள்ளம் உடைந்துக்கக் கால்.",
          "mark": "1270"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கரப்பினுங் கையிகந் தொல்லாநின் உண்கண்\nஉரைக்கல் உறுவதொன் றுண்டு.",
          "mark": "1271"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணிறைந்த காரிகைக் காம்பேர்தோட் பேதைக்குப்\nபெண்நிறைந்த நீர்மை பெரிது.",
          "mark": "1272"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மணியில் திகழ்தரு நூல்போல் மடந்தை\nஅணியில் திகழ்வதொன்று உண்டு.",
          "mark": "1273"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முகைமொக்குள் உள்ளது நாற்றம்போல் பேதை\nநகைமொக்குள் உள்ளதொன் றுண்டு.",
          "mark": "1274"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "செறிதொடி செய்திறந்த கள்ளம் உறுதுயர்\nதீர்க்கும் மருந்தொன்று உடைத்து.",
          "mark": "1275"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெரிதாற்றிப் பெட்பக் கலத்தல் அரிதாற்றி\nஅன்பின்மை சூழ்வ துடைத்து.",
          "mark": "1276"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தண்ணந் துறைவன் தணந்தமை நம்மினும்\nமுன்னம் உணர்ந்த வளை.",
          "mark": "1277"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நெருநற்றுச் சென்றார்எம் காதலர் யாமும்\nஎழுநாளேம் மேனி பசந்து.",
          "mark": "1278"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தொடிநோக்கி மென்தோளும் நோக்கி அடிநோக்கி\nஅஃதாண் டவள்செய் தது.",
          "mark": "1279"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெண்ணினால் பெண்மை உடைத்தென்ப கண்ணினால்\nகாமநோய் சொல்லி இரவு.",
          "mark": "1280"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளக் களித்தலும் காண மகிழ்தலும்\nகள்ளுக்கில் காமத்திற் குண்டு.",
          "mark": "1281"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தினைத்துணையும் ஊடாமை வேண்டும் பனைத் துணையும்\nகாமம் நிறைய வரின்.",
          "mark": "1282"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேணாது பெட்பவே செய்யினும் கொண்கனைக்\nகாணா தமையல கண்.",
          "mark": "1283"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடற்கண் சென்றேன்மன் தோழி அதுமறந்து\nகூடற்கண் சென்றது என் னெஞ்சு.",
          "mark": "1284"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எழுதுங்கால் கோல்காணாக் கண்ணேபோல் கொண்கன்\nபழிகாணேன் கண்ட இடத்து.",
          "mark": "1285"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "காணுங்கால் காணேன் தவறாய காணாக்கால்\nகாணேன் தவறல் லவை.",
          "mark": "1286"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உய்த்தல் அறிந்து புனல்பாய் பவரேபோல்\nபொய்த்தல் அறிந்தென் புலந்து.",
          "mark": "1287"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இளித்தக்க இன்னா செயினும் களித்தார்க்குக்\nகள்ளற்றே கள்வநின் மார்பு.",
          "mark": "1288"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "மலரினும் மெல்லிது காமம் சிலர்அதன்\nசெவ்வி தலைப்படு வார்.",
          "mark": "1289"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கண்ணின் துனித்தே கலங்கினாள் புல்லுதல்\nஎன்னினும் தான்விதுப் புற்று.",
          "mark": "1290"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அவர்நெஞ்சு அவர்க்காதல் கண்டும் எவன்நெஞ்சே\nநீஎமக்கு ஆகா தது.",
          "mark": "1291"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உறாஅ தவர்க்கண்ட கண்ணும் அவரைச்\nசெறாஅரெனச் சேறியென் நெஞ்சு.",
          "mark": "1292"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கெட்டார்க்கு நட்டார்இல் என்பதோ நெஞ்சேநீ\nபெட்டாங்கு அவர்பின் செலல்.",
          "mark": "1293"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இனிஅன்ன நின்னொடு சூழ்வார்யார் நெஞ்சே\nதுனிசெய்து துவ்வாய்காண் மற்று.",
          "mark": "1294"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெறாஅமை அஞ்சும் பெறின்பிரிவு அஞ்சும்\nஅறாஅ இடும்பைத்தென் நெஞ்சு.",
          "mark": "1295"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தனியே இருந்து நினைத்தக்கால் என்னைத்\nதினிய இருந்ததென் நெஞ்சு.",
          "mark": "1296"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நாணும் மறந்தேன் அவர்மறக் கல்லாஎன்\nமாணா மடநெஞ்சிற் பட்டு.",
          "mark": "1297"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எள்ளின் இளிவாம்என்று எண்ணி அவர்திறம்\nஉள்ளும் உயிர்க்காதல் நெஞ்சு.",
          "mark": "1298"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துன்பத்திற்கு யாரே துணையாவார் தாமுடைய\nநெஞ்சந் துணையல் வழி.",
          "mark": "1299"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தஞ்சம் தமரல்லர் ஏதிலார் தாமுடைய\nநெஞ்சம் தமரல் வழி.",
          "mark": "1300"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புல்லா திராஅப் புலத்தை அவர் உறும்\nஅல்லல்நோய் காண்கம் சிறிது.",
          "mark": "1301"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உப்பமைந் தற்றால் புலவி அதுசிறிது\nமிக்கற்றால் நீள விடல்.",
          "mark": "1302"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "அலந்தாரை அல்லல்நோய் செய்தற்றால் தம்மைப்\nபுலந்தாரைப் புல்லா விடல்.",
          "mark": "1303"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடி யவரை உணராமை வாடிய\nவள்ளி முதலரிந் தற்று.",
          "mark": "1304"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நலத்தகை நல்லவர்க்கு ஏஎர் புலத்தகை\nபூஅன்ன கண்ணார் அகத்து.",
          "mark": "1305"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "துனியும் புலவியும் இல்லாயின் காமம்\nகனியும் கருக்காயும் அற்று.",
          "mark": "1306"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடலின் உண்டாங்கோர் துன்பம் புணர்வது\nநீடுவ தன்று கொல் என்று.",
          "mark": "1307"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நோதல் எவன்மற்று நொந்தாரென்று அஃதறியும்\nகாதலர் இல்லா வழி.",
          "mark": "1308"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நீரும் நிழலது இனிதே புலவியும்\nவீழுநர் கண்ணே இனிது.",
          "mark": "1309"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடல் உணங்க விடுவாரோடு என்நெஞ்சம்\nகூடுவேம் என்பது அவா.",
          "mark": "1310"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பெண்ணியலார் எல்லாரும் கண்ணின் பொதுஉண்பர்\nநண்ணேன் பரத்தநின் மார்பு.",
          "mark": "1311"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடி இருந்தேமாத் தும்மினார் யாம்தம்மை\nநீடுவாழ் கென்பாக் கறிந்து.",
          "mark": "1312"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கோட்டுப் பூச் சூடினும் காயும் ஒருத்தியைக்\nகாட்டிய சூடினீர் என்று.",
          "mark": "1313"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "யாரினும் காதலம் என்றேனா ஊடினாள்\nயாரினும் யாரினும் என்று.",
          "mark": "1314"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இம்மைப் பிறப்பில் பிரியலம் என்றேனாக்\nகண்நிறை நீர்கொண் டனள்.",
          "mark": "1315"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உள்ளினேன் என்றேன்மற் றென்மறந்தீர் என்றென்னைப்\nபுல்லாள் புலத்தக் கனள்.",
          "mark": "1316"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வழுத்தினாள் தும்மினேன் ஆக அழித்தழுதாள்\nயாருள்ளித் தும்மினீர் என்று.",
          "mark": "1317"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தும்முச் செறுப்ப அழுதாள் நுமர்உள்ளல்\nஎம்மை மறைத்திரோ என்று.",
          "mark": "1318"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தன்னை உணர்த்தினும் காயும் பிறர்க்கும்நீர்\nஇந்நீரர் ஆகுதிர் என்று.",
          "mark": "1319"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "நினைத்திருந்து நோக்கினும் காயும் அனைத்துநீர்\nயாருள்ளி நோக்கினீர் என்று.",
          "mark": "1320"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இல்லை தவறவர்க்கு ஆயினும் ஊடுதல்\nவல்லது அவர்அளிக்கு மாறு.",
          "mark": "1321"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடலின் தோன்றும் சிறுதுனி நல்லளி\nவாடினும் பாடு பெறும்.",
          "mark": "1322"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புலத்தலின் புத்தேள்நாடு உண்டோ நிலத்தொடு\nநீரியைந் தன்னார் அகத்து.",
          "mark": "1323"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புல்லி விடாஅப் புலவியுள் தோன்றுமென்\nஉள்ளம் உடைக்கும் படை.",
          "mark": "1324"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தவறிலர் ஆயினும் தாம்வீழ்வார் மென்றோள்\nஅகறலின் ஆங்கொன் றுடைத்து.",
          "mark": "1325"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "உணலினும் உண்டது அறல்இனிது காமம்\nபுணர்தலின் ஊடல் இனிது.",
          "mark": "1326"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடலில் தோற்றவர் வென்றார் அதுமன்னும்\nகூடலிற் காணப் படும்.",
          "mark": "1327"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடிப் பெறுகுவம் கொல்லோ நுதல்வெயர்ப்பக்\nகூடலில் தோன்றிய உப்பு.",
          "mark": "1328"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடுக மன்னோ ஒளியிழை யாமிரப்ப\nநீடுக மன்னோ இரா.",
          "mark": "1329"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ஊடுதல் காமத்திற்கு இன்பம் அதற்கின்பம்\nகூடி முயங்கப் பெறின்.",
          "mark": "1330"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "Senkanthal Thirukkural API, Tamil original",
          "url": "https://github.com/senkanthal/thirukkural-api",
          "revision": "7ee24752bc1c04de47f8c797854c185af72df43176c677dd1ea3093cb9f451a4",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "MIT",
          "licenseUrl": "https://github.com/senkanthal/thirukkural-api/blob/main/LICENSE",
          "attribution": "Thiruvalluvar; data from செங்காந்தள் | Senkanthal, copyright 2025. MIT notice included in the downloadable data package.",
          "rightsBasis": "Ancient Tamil original; Senkanthal expressly licenses all API data under MIT in its repository README and LICENSE. No modern commentary or translated meanings imported.",
          "changes": "Dollar separators converted to newlines; Tamil normalized to NFC; chapter labels joined from /athikaaram. No translation added.",
          "sha256": "34ab42e4fd459b1456c2a564c598ae7ae7152837ab06e8eb1074608e2902b6f9",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 1330
        }
      ],
      "sections": [
        {
          "label": "1. கடவுள் வாழ்த்து",
          "start": 0,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "2. வான்சிறப்பு",
          "start": 10,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "3. நீத்தார் பெருமை",
          "start": 20,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "4. அறன் வலியுறுத்தல்",
          "start": 30,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "5. இல்வாழ்க்கை",
          "start": 40,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "6. வாழ்க்கைத் துணைநலம்",
          "start": 50,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "7. புதல்வரைப் பெறுதல்",
          "start": 60,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "8. அன்புடைமை",
          "start": 70,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "9. விருந்தோம்பல்",
          "start": 80,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "10. இனியவைகூறல்",
          "start": 90,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "11. செய்ந்நன்றி அறிதல்",
          "start": 100,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "12. நடுவு நிலைமை",
          "start": 110,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "13. அடக்கமுடைமை",
          "start": 120,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "14. ஒழுக்கமுடைமை",
          "start": 130,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "15. பிறனில் விழையாமை",
          "start": 140,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "16. பொறையுடைமை",
          "start": 150,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "17. அழுக்காறாமை",
          "start": 160,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "18. வெஃகாமை",
          "start": 170,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "19. புறங்கூறாமை",
          "start": 180,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "20. பயனில சொல்லாமை",
          "start": 190,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "21. தீவினையச்சம்",
          "start": 200,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "22. ஒப்புரவறிதல்",
          "start": 210,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "23. ஈகை",
          "start": 220,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "24. புகழ்",
          "start": 230,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "25. அருளுடைமை",
          "start": 240,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "26. புலான்மறுத்தல்",
          "start": 250,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "27. தவம்",
          "start": 260,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "28. கூடாவொழுக்கம்",
          "start": 270,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "29. கள்ளாமை",
          "start": 280,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "30. வாய்மை",
          "start": 290,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "31. வெகுளாமை",
          "start": 300,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "32. இன்னாசெய்யாமை",
          "start": 310,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "33. கொல்லாமை",
          "start": 320,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "34. நிலையாமை",
          "start": 330,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "35. துறவு",
          "start": 340,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "36. மெய்யுணர்தல்",
          "start": 350,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "37. அவாவறுத்தல்",
          "start": 360,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "38. ஊழ்",
          "start": 370,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "39. இறைமாட்சி",
          "start": 380,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "40. கல்வி",
          "start": 390,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "41. கல்லாமை",
          "start": 400,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "42. கேள்வி",
          "start": 410,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "43. அறிவுடைமை",
          "start": 420,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "44. குற்றங்கடிதல்",
          "start": 430,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "45. பெரியாரைத் துணைக்கோடல்",
          "start": 440,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "46. சிற்றினஞ்சேராமை",
          "start": 450,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "47. தெரிந்துசெயல்வகை",
          "start": 460,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "48. வலியறிதல்",
          "start": 470,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "49. காலமறிதல்",
          "start": 480,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "50. இடனறிதல்",
          "start": 490,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "51. தெரிந்துதெளிதல்",
          "start": 500,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "52. தெரிந்துவினையாடல்",
          "start": 510,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "53. சுற்றந்தழால்",
          "start": 520,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "54. பொச்சாவாமை",
          "start": 530,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "55. செங்கோன்மை",
          "start": 540,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "56. கொடுங்கோன்மை",
          "start": 550,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "57. வெருவந்தசெய்யாமை",
          "start": 560,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "58. கண்ணோட்டம்",
          "start": 570,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "59. ஒற்றாடல்",
          "start": 580,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "60. ஊக்கமுடைமை",
          "start": 590,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "61. மடியின்மை",
          "start": 600,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "62. ஆள்வினையுடைமை",
          "start": 610,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "63. இடுக்கணழியாமை",
          "start": 620,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "64. அமைச்சு",
          "start": 630,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "65. சொல்வன்மை",
          "start": 640,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "66. வினைத்தூய்மை",
          "start": 650,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "67. வினைத்திட்பம்",
          "start": 660,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "68. வினைசெயல்வகை",
          "start": 670,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "69. தூது",
          "start": 680,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "70. மன்னரைச் சேர்ந்தொழுதல்",
          "start": 690,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "71. குறிப்பறிதல்",
          "start": 700,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "72. அவையறிதல்",
          "start": 710,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "73. அவையஞ்சாமை",
          "start": 720,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "74. நாடு",
          "start": 730,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "75. அரண்",
          "start": 740,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "76. பொருள்செயல்வகை",
          "start": 750,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "77. படைமாட்சி",
          "start": 760,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "78. படைச்செருக்கு",
          "start": 770,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "79. நட்பு",
          "start": 780,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "80. நட்பாராய்தல்",
          "start": 790,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "81. பழைமை",
          "start": 800,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "82. தீ நட்பு",
          "start": 810,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "83. கூடாநட்பு",
          "start": 820,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "84. பேதைமை",
          "start": 830,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "85. புல்லறிவாண்மை",
          "start": 840,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "86. இகல்",
          "start": 850,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "87. பகைமாட்சி",
          "start": 860,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "88. பகைத்திறந்தெரிதல்",
          "start": 870,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "89. உட்பகை",
          "start": 880,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "90. பெரியாரைப் பிழையாமை",
          "start": 890,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "91. பெண்வழிச்சேறல்",
          "start": 900,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "92. வரைவின்மகளிர்",
          "start": 910,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "93. கள்ளுண்ணாமை",
          "start": 920,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "94. சூது",
          "start": 930,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "95. மருந்து",
          "start": 940,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "96. குடிமை",
          "start": 950,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "97. மானம்",
          "start": 960,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "98. பெருமை",
          "start": 970,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "99. சான்றாண்மை",
          "start": 980,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "100. பண்புடைமை",
          "start": 990,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "101. நன்றியில்செல்வம்",
          "start": 1000,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "102. நாணுடைமை",
          "start": 1010,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "103. குடிசெயல்வகை",
          "start": 1020,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "104. உழவு",
          "start": 1030,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "105. நல்குரவு",
          "start": 1040,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "106. இரவு",
          "start": 1050,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "107. இரவச்சம்",
          "start": 1060,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "108. கயமை",
          "start": 1070,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "109. தகையணங்குறுத்தல்",
          "start": 1080,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "110. குறிப்பறிதல்",
          "start": 1090,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "111. புணர்ச்சிமகிழ்தல்",
          "start": 1100,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "112. நலம்புனைந்துரைத்தல்",
          "start": 1110,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "113. காதற்சிறப்புரைத்தல்",
          "start": 1120,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "114. நாணுத்துறவுரைத்தல்",
          "start": 1130,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "115. அலரறிவுறுத்தல்",
          "start": 1140,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "116. பிரிவாற்றாமை",
          "start": 1150,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "117. படர்மெலிந்திரங்கல்",
          "start": 1160,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "118. கண்விதுப்பழிதல்",
          "start": 1170,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "119. பசப்புறுபருவரல்",
          "start": 1180,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "120. தனிப்படர்மிகுதி",
          "start": 1190,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "121. நினைந்தவர்புலம்பல்",
          "start": 1200,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "122. கனவுநிலையுரைத்தல்",
          "start": 1210,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "123. பொழுதுகண்டிரங்கல்",
          "start": 1220,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "124. உறுப்புநலனழிதல்",
          "start": 1230,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "125. நெஞ்சொடுகிளத்தல்",
          "start": 1240,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "126. நிறையழிதல்",
          "start": 1250,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "127. அவர்வயின்விதும்பல்",
          "start": 1260,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "128. குறிப்பறிவுறுத்தல்",
          "start": 1270,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "129. புணர்ச்சிவிதும்பல்",
          "start": 1280,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "130. நெஞ்சொடுபுலத்தல்",
          "start": 1290,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "131. புலவி",
          "start": 1300,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "132. புலவி நுணுக்கம்",
          "start": 1310,
          "count": 10
        },
        {
          "label": "133. ஊடலுவகை",
          "start": 1320,
          "count": 10
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "hanuman-chalisa",
      "kind": "prayer",
      "deity": "hanuman",
      "titleEn": "Hanuman Chalisa",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "हनुमान चालीसा",
      "original": "awa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Tulsidas"
      },
      "tags": [
        "hanuman",
        "chalisa",
        "awadhi",
        "hindi",
        "tulsidas"
      ],
      "collection": "hanuman-chalisa",
      "completeness": "complete",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीगुरु चरन सरोज रज निज मनु मुकुरु सुधारि ।\nबरनउँ रघुवर बिमल जसु जो दायकु फल चारि ॥",
          "mark": "Opening 1"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बुद्धिहीन तनु जानिके सुमिरौं पवन-कुमार ।\nबल बुधि विद्या देहु मोहिं हरहु कलेस विकार ॥",
          "mark": "Opening 2"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जय हनुमान ज्ञान गुन सागर ।\nजय कपीस तिहुँ लोक उजागर ॥१॥",
          "mark": "1"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "राम दूत अतुलित बल धामा ।\nअंजनी-पुत्र पवनसुत नामा ॥२॥",
          "mark": "2"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "महावीर विक्रम बजरंगी ।\nकुमति निवार सुमति के सङ्गी ॥३॥",
          "mark": "3"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कंचन वरन विराज सुवेसा ।\nकानन कुण्डल कुंचित केसा ॥४॥",
          "mark": "4"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हाथ वज्र औ ध्वजा विराजे ।\nकाँधे मूँज जनेउ साजै ॥५॥",
          "mark": "5"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "शंकर सुवन केसरीनन्दन ।\nतेज प्रताप महा जग बंधन ॥६॥",
          "mark": "6"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विद्यावान गुनी अति चातुर ।\nराम काज करिबे को आतुर ॥७॥",
          "mark": "7"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया ।\nराम लखन सीता मन बसिया ॥८॥",
          "mark": "8"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सूक्ष्म रूप धरि सियहिं दिखावा ।\nविकत रूप धरि लंक जरावा ॥९॥",
          "mark": "9"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भीम रूप धरि असुर सँहारे ।\nरामचन्द्र के काज सँवारे ॥१०॥",
          "mark": "10"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "लाय संजीवन लखन जियाये ।\nश्रीरघुवीर हरषि उर लाये ॥११॥",
          "mark": "11"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रघुपति कीन्ही बहुत बड़ाई ।\nतुम मम प्रिय भरतहि सम भाई ॥१२॥",
          "mark": "12"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सहस बदन तुह्मारो जस गावैं ।\nअस कहि श्रीपति कण्ठ लगावैं ॥१३॥",
          "mark": "13"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सनकादिक ब्रह्मादि मुनीसा ।\nनारद सारद सहित अहीसा ॥१४॥",
          "mark": "14"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यम कुबेर दिगपाल जहाँ ते ।\nकवि कोविद कहि सके कहाँ ते ॥१५॥",
          "mark": "15"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हा ।\nराम मिलाय राज पद दीह्ना ॥१६॥",
          "mark": "16"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुम्हारो मन्त्र विभीषण माना ।\nलंकेश्वर भए सब जग जाना ॥१७॥",
          "mark": "17"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जुग सहस्र जोजन पर भानु ।\nलील्यो ताहि मधुर फल जानू ॥१८॥",
          "mark": "18"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं ।\nजलधि लाँघि गये अचरज नाहीं ॥१९॥",
          "mark": "19"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दुर्गम काज जगत के जेते ।\nसुगम अनुग्रह तुम्हारे तेते ॥२०॥",
          "mark": "20"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "राम दुआरे तुम रखवारे ।\nहोत न आज्ञा बिनु पैसारे ॥२१॥",
          "mark": "21"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सब सुख लहै तुम्हारी सरना ।\nतुम रक्षक काहू को डर ना ॥२२॥",
          "mark": "22"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आपन तेज सम्हारो आपै ।\nतीनों लोक हाँक तें काँपै ॥२३॥",
          "mark": "23"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भूत पिशाच निकट नहिं आवै ।\nमहावीर जब नाम सुनावै ॥२४॥",
          "mark": "24"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नासै रोग हरै सब पीड़ा ।\nजपत निरन्तर हनुमत बीरा ॥२५॥",
          "mark": "25"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "संकट तें हनुमान छुड़ावै ।\nमन क्रम वचन ध्यान जो लावै ॥२६॥",
          "mark": "26"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सब पर राम तपस्वी राजा ।\nतिन के काज सकल तुम साजा ॥२७॥",
          "mark": "27"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "और मनोरथ जो कोई लावै ।\nसोई अमित जीवन फल पावै ॥२८॥",
          "mark": "28"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चारों जुग परताप तुम्हारा ।\nहै परसिद्ध जगत उजियारा ॥२९॥",
          "mark": "29"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "साधु सन्त के तुम रखवारे ।\nअसुर निकन्दन राम दुलारे ॥३०॥",
          "mark": "30"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अष्टसिद्धि नौ निधि के दाता ।\nअस वर दीन जानकी माता ॥३१॥",
          "mark": "31"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "राम रसायन तुम्हारे पासा ।\nसदा रहो रघुपति के दासा ॥३२॥",
          "mark": "32"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुम्हारे भजन राम को पावै ।\nजनम जनम के दुख बिसरावै ॥३३॥",
          "mark": "33"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अन्त काल रघुवर पुर जाई ।\nजहाँ जन्म हरिभक्त कहाई ॥३४॥",
          "mark": "34"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "और देवता चित्त न धरई ।\nहनुमत सेइ सर्व सुख करई ॥३५॥",
          "mark": "35"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "संकट कटै मिटै सब पीड़ा ।\nजो सुमिरै हनुमत बलबीरा ॥३६॥",
          "mark": "36"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जय जय जय हनुमान गोसाईं ।\nकृपा करहु गुरुदेव की नाईं ॥३७॥",
          "mark": "37"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जो शत बार पाठ कर कोई ।\nछूटहि बन्दि महा सुख होई ॥३८॥",
          "mark": "38"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जो यह पढ़ै हनुमान चालीसा ।\nहोय सिद्धि साखी गौरीसा ॥३९॥",
          "mark": "39"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुलसीदास सदा हरि चेरा ।\nकीजै नाथ हृदय महँ डेरा ॥४०॥",
          "mark": "40"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पवनतनय संकट हरन\nमंगल मूरति रूप ।\nराम लखन सीता सहित\nहृदय बसहु सुर भूप ॥",
          "mark": "Closing"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "Hanuman Chalisa, The Gita Initiative transcription",
          "url": "https://github.com/gita/hanuman-chalisa/blob/cbd4febbc5a07635300881972d368abbdb60d1b2/hanuman-chalisa-in-hindi/index.html",
          "revision": "cbd4febbc5a07635300881972d368abbdb60d1b2",
          "retrieved": "2026-10-18T20:03:28.967Z",
          "license": "MIT",
          "licenseUrl": "https://github.com/gita/hanuman-chalisa/blob/cbd4febbc5a07635300881972d368abbdb60d1b2/LICENSE",
          "attribution": "Tulsidas; transcription from The Gita Initiative, copyright 2021, MIT license. Full MIT notice included in the downloadable data package.",
          "rightsBasis": "Tulsidas's original premodern Awadhi words are public domain. The source repository is MIT-licensed; its notice is retained for the transcription. No modern translations, commentary, images or recordings imported.",
          "changes": "Original Devanagari lines only, selected from table cells; 88 lines grouped into 2 opening dohas, 40 numbered chaupais and 1 closing doha. Whitespace trimmed and text normalized to NFC.",
          "sha256": "d582f0b9a0a7270d64911bf41dd16c7d21a9fec47cf5d806fec7e03d073e9b17",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 43
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "ganesha-pancharatnam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "ganesha",
      "titleEn": "Ganesha Pancharatnam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "गणेशपञ्चरत्नम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "ganesha-pancharatnam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीमच्छङ्करभगवत्पादैः विरचितम्\n॥श्रीगणेशपञ्चरत्नम्॥\nमुदाकरात्तमोदकं सदा विमुक्तिसाधकं\nकलाधरावतंसकं विलासलोकरक्षकम्।\nअनायकैकनायकं विनाशितेभदैत्यकं\nनताशुभाशुनाशकं नमामि तं विनायकम्॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नतेतरातिभीकरं नवोदितार्कभास्वरं\nनमत्सुरारिनिर्जरं नताधिकापदुद्धरम्।\nसुरेश्वरं निधीश्वरं गजेश्वरं गणेश्वरं\nमहेश्वरं तमाश्रये परात्परं निरन्तरम्॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "समस्तलोकशङ्करं निरस्तदैत्यकुञ्जरं\nदरेतरोदरं वरं वरेभवक्त्रमक्षरम्।\nकृपाकरं क्षमाकरं मुदाकरं यशस्करं\nमनस्करं नमस्कृतां नमस्करोमि भास्वरम्॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अकिञ्चनार्तिमार्जनं चिरन्तनोक्तिभाजनं\nपुरारिपूर्वनन्दनं सुरारिगर्वचर्वणम्।\nप्रपञ्चनाशभीषणं धनञ्जयादिभूषणं\nकपोलदानवारणं भजे पुराणवारणम्॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नितान्तकान्तदन्तकान्तिमन्तकान्तकात्मजं\nअचिन्त्यरूपमन्तहीनमन्तरायकृन्तनम्।\nहृदन्तरे निरन्तरं वसन्तमेव योगिनां\nतमेकदन्तमेव तं विचिन्तयामि सन्ततम्॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "महागणेशपञ्चरत्नमादरेण योऽन्वहं\nप्रजल्पति प्रभातके हृदि स्मरन् गणेश्वरम्।\nअरोगतां अदोषतां सुसाहितीं सुपुत्रतां\nसमीहितायुरष्टभूतिमभ्युपैति सोऽचिरात्॥६॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "गणेशपञ्चरत्नम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=226046",
          "revision": "226046",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:06.120Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a228b93ad416d5c7ae007dd20fb41887962a9ecf594bb4653f825f7b4fa5d837",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 6
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "lingashtakam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Lingashtakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "लिङ्गाष्टकम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "lingashtakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ब्रह्ममुरारी सुरार्चित लिङ्गं |\nनिर्मल भासित शोभित लिङ्गं ||\nजन्मज दुःख विनाशक लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || १ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देवमुनि प्रवारार्चित लिङ्गं |\nकामदहन करुणाकर लिङ्गं ||\nरावण दर्प विनाशक लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || २ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सर्व सुगन्ध सुलेपित लिङ्गं |\nबुद्धी विवर्धन कारण लिङ्गं ||\nसिद्ध सुरासुर वंदित लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || ३ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कनक महामणि भूषित लिङ्गं |\nफणिपति वेष्टित शोभित लिङ्गं ||\nदक्ष सुयज्ञ विनाशन लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || ४ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कुमकुम चंदन लेपित लिङ्गं |\nपंकज हार सुशोभित लिङ्गं ||\nसंचित पाप विनाशक लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || ५ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देवागणार्चित सेवित लिङ्गं |\nभावै-र्भक्तिभिरेव च लिङ्गं ||\nदिनकर कोटी प्रभाकर लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || ६ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अष्टोदलोपरीवेष्टित लिङ्गं |\nसर्वसमुद्भव कारण लिङ्गं ||\nअष्टदरिद्र विनाशन लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || ७ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुरगुरु सुरवर पूजित लिङ्गं |\nसुरवन पुष्प सदार्चित लिङ्गं ||\nपरात्पर परामात्मक लिङ्गं |\nतत् प्रणमामि सदाशिव लिङ्गं || ८ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "लिङ्गाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेश्शिव संनिधौ |\nशिवलोकमवाप्नोती शिवेन सह मोदिते ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "लिङ्गाष्टकम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=229442",
          "revision": "229442",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:07.484Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "05eff4f0f011fb85be7bac8cff617bd7f468546f369438cd684345cc6296b1c8",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 9
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "shiva-panchakshara",
      "kind": "prayer",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Shiva Panchakshara Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "shiva-panchakshara",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नागेन्द्रहाराय विलोचनाय\nभस्माङ्गरागाय महेश्वराय ।\nनित्याय शुद्धाय दिगम्बराय\nतस्मै नकाराय नमः शिवाय ॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मन्दाकिनीसलिलचन्दनचर्चिताय\nनन्दीश्वरप्रमथनाथमहेश्वराय ।\nमन्दारमुख्यबहुपुष्पसुपूजिताय\nतस्मै मकारमहिताय नमः शिवाय ॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "शिवाय गौरीवदनाब्जबृन्द-\nसूर्याय दक्षाध्वरनाशकाय ।\nश्रीनीलकण्ठाय वृषध्वजाय\nतस्मै शिकाराय नमः शिवाय ॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वसिष्टकुम्भोद्भवगौतमार्य-\nमुनीन्द्रदेवार्चितशेखराय ।\nचन्द्रार्कवैश्वानरलोचनाय\nतस्मै वकारांय नमः शिवाय ॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यक्षस्वरूपाय जटाधराय\nपिनाकहस्ताय सनातनाय ।\nदिव्याय देवाय दिगम्बराय\nतस्मै यकाराय नम: शिवाय ॥ ५॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%AA%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=289329",
          "revision": "289329",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:08.854Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "0c298465bf43c1a5a8d729943c1ca3b9377bfb8e16de54fe5017c661ad474947",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "nirvana-shatkam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Nirvana Shatkam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "निर्वाणषट्कम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "nirvana-shatkam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "निर्वाणषट्कम्"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनोबुद्ध्यहंकारचित्तानि नाहं"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न च श्रोत्रजिह्वे न च घ्राणनेत्रे ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न च व्योमभूमिर्न तेजो न वायुः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चिदानन्दरूपः शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न च प्राणसंज्ञो न वै पञ्चवायुः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न वा सप्तधातुर्न वा पञ्चकोशः ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न वाक्पाणिपादं न चोपस्थपायू"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चिदानन्दरूपः शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न मे द्वेषरागौ न मे लोभमोहौ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मदो नैव मे नैव मात्सर्यभावः ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न धर्मो न चार्थो न कामो न मोक्षः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चिदानन्दरूपः शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न पुण्यं न पापं न सौख्यं न दुःखं"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न मन्त्रो न तीर्थो न वेदा न यज्ञः ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहं भोजनं नैव भोज्यं न भोक्ता"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चिदानन्दरूपः शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न मे मृत्युशङ्का न मे जातिभेदः (अथवा) न मृत्युर्न शङ्का न मे जातिभेदः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पिता नैव मे नैव माता न जन्म ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न बन्धुर्न मित्रं गुरुर्नैव शिष्यः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चिदानन्दरूपः शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहं निर्विकल्पो निराकाररूपः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विभुत्वाच्च सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् (अथवा) विभुर्व्याप्य सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न चासङ्गतं नैव मुक्तिर्न मेयः (अथवा) सदा मे समत्वं न मुक्तिर्न बन्धः"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चिदानन्दरूपः शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥६॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "निर्वाणषट्कम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A4%B7%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=411221",
          "revision": "411221",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:10.105Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a74207799df436e574e6e7c5cee9ad40c53890d1c3e265b65d19b1f0671b997b",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 25
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "bhaja-govindam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Bhaja Govindam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "भजगोविन्दम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "bhaja-govindam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरे कृष्ण हरे कृष्ण\nकृष्ण कृष्ण हरे हरे\nहरे राम हरे राम\nराम राम हरे हरे॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भजगोविन्दं भजगोविन्दं\nगोविन्दं भजमूढमते ।\nसंप्राप्ते सन्निहिते काले\nनहि नहि रक्षति डुकृञ्करणे ॥ १॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मूढ जहीहि धनागमतृष्णां\nकुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम्।\nयल्लभसे निजकर्मोपात्तं\nवित्तं तेन विनोदय चित्तम् ॥ २॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नारीस्तनभर नाभीदेशं\nदृष्ट्वा मागामोहावेशम् ।\nएतन्मांसावसादि विकारं\nमनसि विचिन्तय वारं वारम् ॥ ३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नलिनीदलगत जलमतितरलं\nतद्वज्जीवितमतिशयचपलम् ।\nविद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं\nलोकं शोकहतं च समस्तम् ॥ ४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यावद्वित्तोपार्जन सक्तः\nस्तावन्निज परिवारो रक्तः ।\nपश्चाज्जीवति जर्जर देहे\nवार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे ॥ ५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यावत्पवनो निवसति देहे\nतावत्पृच्छति कुशलं गेहे ।\nगतवति वायौ देहापाये\nभार्या बिभ्यति तस्मिन्काये ॥ ६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बालस्तावत्क्रीडासक्तः\nतरुणस्तावत्तरुणीसक्तः ।\nवृद्धस्तावच्चिन्तासक्तः\nपरे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः ॥ ७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "काते कान्ता कस्ते पुत्रः\nसंसारोऽयमतीव विचित्रः ।\nकस्य त्वं कः कुत आयातः\nतत्त्वं चिन्तय तदिह भ्रातः ॥ ८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सत्सङ्गत्वे निस्स्ङ्गत्वं\nनिस्सङ्गत्वे निर्मोहत्वम् ।\nनिर्मोहत्वे निश्चलतत्त्वं\nनिश्चलतत्त्वे जीवन्मुक्तिः ॥ ९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वयसिगते कः कामविकारः\nशुष्के नीरे कः कासारः ।\nक्षीणेवित्ते कः परिवारः\nज्ञाते तत्त्वे कः संसारः ॥ १०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मा कुरु धन जन यौवन गर्वं\nहरति निमेषात्कालः सर्वम् ।\nमायामयमिदमखिलं हित्वा\nब्रह्मपदं त्वं प्रविश विदित्वा ॥ ११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दिनयामिन्यौ सायं प्रातः\nशिशिरवसन्तौ पुनरायातः ।\nकालः क्रीडति गच्छत्यायुः\nतदपि न मुञ्चत्याशावायुः ॥ १२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "द्वादशमञ्जरिकाभिरशेषः\nकथितो वैयाकरणस्यैषः ।\nउपदेशो भूद्विद्यानिपुणैः\nश्रीमच्छन्करभगवच्छरणैः ॥ १२अ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "काते कान्ता धन गतचिन्ता\nवातुल किं तव नास्ति नियन्ता ।\nत्रिजगति सज्जनसं गतिरैका\nभवति भवार्णवतरणे नौका ॥ १३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जटिलो मुण्डी लुञ्छितकेशः\nकाषायाम्बरबहुकृतवेषः ।\nपश्यन्नपि चन पश्यति मूढः\nउदरनिमित्तं बहुकृतवेषः ॥ १४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं\nदशनविहीनं जतं तुण्डम् ।\nवृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं\nतदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम् ॥ १५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अग्रे वह्निः पृष्ठेभानुः\nरात्रौ चुबुकसमर्पितजानुः ।\nकरतलभिक्षस्तरुतलवासः\nतदपि न मुञ्चत्याशापाशः ॥ १६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कुरुते गङ्गासागरगमनं\nव्रतपरिपालनमथवा दानम् ।\nज्ञानविहिनः सर्वमतेन\nमुक्तिं न भजति जन्मशतेन ॥ १७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुर मंदिर तरु मूल निवासः\nशय्या भूतल मजिनं वासः ।\nसर्व परिग्रह भोग त्यागः\nकस्य सुखं न करोति विरागः ॥ १८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "योगरतो वाभोगरतोवा\nसङ्गरतो वा सङ्गवीहिनः ।\nयस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं\nनन्दति नन्दति नन्दत्येव ॥ १९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भगवद् गीता किञ्चिदधीता\nगङ्गा जललव कणिकापीता ।\nसकृदपि येन मुरारि समर्चा\nक्रियते तस्य यमेन न चर्चा ॥ २०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पुनरपि जननं पुनरपि मरणं\nपुनरपि जननी जठरे शयनम् ।\nइह संसारे बहुदुस्तारे\nकृपयाऽपारे पाहि मुरारे ॥ २१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रथ्या चर्पट विरचित कन्थः\nपुण्यापुण्य विवर्जित पन्थः ।\nयोगी योगनियोजित चित्तो\nरमते बालोन्मत्तवदेव ॥ २२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कस्त्वं कोऽहं कुत आयातः\nका मे जननी को मे तातः ।\nइति परिभावय सर्वमसारम्\nविश्वं त्यक्त्वा स्वप्न विचारम् ॥ २३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुः\nव्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः ।\nभव समचित्तः सर्वत्र त्वं\nवाञ्छस्यचिराद्यदि विष्णुत्वम् ॥ २४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ\nमा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ ।\nसर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं\nसर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम् ॥ २५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कामं क्रोधं लोभं मोहं\nत्यक्त्वाऽत्मानं भावय कोऽहम् ।\nआत्मज्ञान विहीना मूढाः\nते पच्यन्ते नरकनिगूढाः ॥ २६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गेयं गीता नाम सहस्रं\nध्येयं श्रीपति रूपमजस्रम् ।\nनेयं सज्जन सङ्गे चित्तं\nदेयं दीनजनाय च वित्तम् ॥ २७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुखतः क्रियते रामाभोगः\nपश्चाद्धन्त शरीरे रोगः ।\nयद्यपि लोके मरणं शरणं\nतदपि न मुञ्चति पापाचरणम् ॥ २८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अर्थमनर्थं भावय नित्यं\nनास्तिततः सुखलेशः सत्यम् ।\nपुत्रादपि धन भाजां भीतिः\nसर्वत्रैषा विहिआ रीतिः ॥ २९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्राणायामं प्रत्याहारं\nनित्यानित्य विवेकविचारम् ।\nजाप्यसमेत समाधिविधानं\nकुर्ववधानं महदवधानम् ॥ ३०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गुरुचरणाम्बुज निर्भर भकतः\nसंसारादचिराद्भव मुक्तः ।\nसेन्द्रियमानस नियमादेवं\nद्रक्ष्यसि निज हृदयस्थं देवम् ॥ ३१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मूढः कश्चन वैयाकरणो\nडुकृञ्करणाध्ययन धुरिणः ।\nश्रीमच्छम्कर भगवच्छिष्यै\nबोधित आसिच्छोधितकरणः ॥ ३२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भजगोविन्दं भजगोविन्दं\nगोविन्दं भजमूढमते ।\nनामस्मरणादन्यमुपायं\nनहि पश्यामो भवतरणे ॥ ३३॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "भजगोविन्दम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%9C%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=368051",
          "revision": "368051",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:11.313Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "429d0c7f86b51b1c00e7bdaa1f696722c557eeae51700cb154ca30add54293c7",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 35
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "kanakadhara",
      "kind": "prayer",
      "deity": "lakshmi",
      "titleEn": "Kanakadhara Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "कनकधारास्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "kanakadhara",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ श्रीकनकधारास्तोत्रम् ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती\nभृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् ।\nअङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीला\nमाङ्गल्यदाऽस्तु मम मङ्गलदेवतायाः ॥ १ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः\nप्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।\nमाला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या\nसा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः ॥ २ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दम्–\nआनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम्।\nआकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं\nभूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः ॥ ३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या\nहारावलीव हरिनीलमयी विभाति ।\nकामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला\nकल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥ ४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कालाम्बुदालिललितोरसि कैटाभारेर्–\nधाराधरे स्फुरति या तड़िदङ्गनेव ।\nमातुः समस्तजगतां महनीयमूर्तिर्–\nभद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः ॥ ५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावान्–\nमाङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।\nमय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं\nमन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥ ६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षम्–\nआनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ।\nईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम्–\nइन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः ॥ ७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र–\nदृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते ।\nदृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां\nपुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥ ८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधाराम्–\nअस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे ।\nदुष्कर्मधर्ममपनीय चिराय दूरं\nनारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः ॥ ९ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गीर्देवतेति गरुड़ध्वजसुन्दरीति\nशाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति ।\nसृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै\nतस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥ १० ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै\nरत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै ।\nशक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै\nपुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥ ११ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै\nनमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूत्यै ।\nनमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै\nनमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥ १२ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायै\nनमोऽस्तु भूमण्डलनायिकायै ।\nनमोऽस्तु देवादिदयापरायै\nनमोऽस्तु शार्ङ्गायुधवल्लभायै ॥ १३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायै\nनमोऽस्तु विष्णोरुरसि स्थितायै ।\nनमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायै\nनमोऽस्तु दामोदरवल्लभायै ॥ १४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नमोऽस्तु कान्त्यै कमलेक्षणायै\nनमोऽस्तु भूत्यै भुवनप्रसूत्यै ।\nनमोऽस्तु देवादिभिरर्चितायै\nनमोऽस्तु नन्दात्मजवल्लभायै ॥ १५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि\nसाम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि ।\nत्वद्वन्दनानि दुरितोद्धरणोद्यतानि\nमामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥ १६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः\nसेवकस्य सकलार्थसम्पदः ।\nसन्तनोति वचनाङ्गमानसैस्–\nत्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥ १७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सरसिजनिलये सरोजहस्ते\nधवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे ।\nभगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे\nत्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥ १८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दिग्घस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट–\nस्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् ।\nप्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष–\nलोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥ १९ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कमले कमलाक्षवल्लभे त्वं\nकरुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः ।\nअवलोकय मामकिञ्चनानां\nप्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥ २० ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देवि प्रसीद जगदीश्वरि लोकमातः\nकल्याणगात्रि कमलेक्षणजीवनाथे ।\nदारिद्र्यभीतिहृदयं शरणागतं माम्–\nआलोकय प्रतिदिनं सदयैरपाङ्गैः ॥ २१ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमूभिरन्वहं\nत्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् ।\nगुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो\nभवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥ २२ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यकृतं श्रीकनकधारास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "कनकधारास्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=399053",
          "revision": "399053",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:12.511Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "62f51ba4203032a6f404300170e7db9d38102d2584bc66839844409e26d2da7d",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 24
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "annapurna-stotram",
      "kind": "prayer",
      "deity": "devi",
      "titleEn": "Annapurna Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "अन्नपूर्णास्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "annapurna-stotram",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ अन्नपूर्णास्तोत्रम् ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नित्यानन्दकरी वराभयकरी सौन्दर्यरत्नाकरी निर्धूताखिलघोरपावनकरी प्रत्यक्षमाहेश्वरी । प्रालेयाचलवंशपावनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नानारत्नविचित्रभूषणकरी हेमाम्बराडम्बरी मुक्ताहारविलम्बमानविलसद्वक्षोजकुम्भान्तरी । काश्मीरागुरूवासिता रुचिकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "योगानन्दकरी रिपुक्षयकरी धर्माथनिष्ठाकरी चन्द्रार्कानलभासमानलहरी त्रैलोक्यरक्षाकरी । सर्वैश्वर्यसमस्तवांछनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कैलासाचलकन्दरालयकरी गौरी उमाशङ्करी कौमारी निगमार्थगोचरकरी ॐकारबीजाक्षरी । मोक्षव्दारकपाटपाटनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दृश्यादृश्यविभूतवाहनकरी ब्रम्हाण्डभाण्डोदरी लीलानाटकसूत्रभेदनकरी विज्ञानदीपाङ्कुरी । श्रीविश्वेशमनःप्रसादनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "उर्वी सर्वजनेश्वरी भगवती मातान्नपूर्णेश्वरी वेणीनीलसमानकुन्तलहरी नित्यान्नदानेश्वरी । सर्वानन्दकरी सदाशुभकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आदिक्षान्तिसमस्तवर्णनकरी शम्भोस्त्रिभावाकरी काश्मीरात्रिपुरेश्वरी त्रिनयनी नित्याङ्कुरा शर्वरी । कामाकाङ्क्षकरी जनोदयकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देवी सर्वविचित्ररत्नरचिता दाक्षायणी सुन्दरी वामा स्वादुपयोगधरप्रियकरी सौभाग्यमाहेश्वरी । भक्ताभीष्टकरी दशाशुभहरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चन्द्रार्कालयकोटिकोटिसदृशा चन्द्रांशुबिम्बाधरी चन्द्रार्काग्निसमानकुंडलधरी चन्द्रार्कवर्णेश्वरी । मालापुस्तकपाशसांकुशधरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "क्षत्रत्राणकरी महाऽभयकरी माता कृपासागरी साक्षान्मोक्षकरी सदा शिवकरी विश्वेश्वरी श्रीधरी । दक्षाक्रन्दकरी निरामयकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥१०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भगवति भवरोगात्पीडितं दुष्कृतोत्थात् सुतदुहितृकलत्रोपद्रवेणानुयातम् । विलसदमृतदृष्ट्या वीक्ष्य विभ्रान्तचित्तं सकलभुवनमातस्त्राहि मामों नमस्ते ॥११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "माहेश्वरीमाश्रितकल्पवल्लीमहम्भवोच्छेदकरीं भवानींम् । क्षुधार्तजायातनयाद्युपेतस्त्वामन्नपूर्णे शरणं प्रपद्ये ॥१२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दारिद्र्यदावानलदह्यमानं पाह्यन्नपूर्णे गिरिराजकन्ये । कृपाम्बुधौ मज्जय मां त्वदीये त्वत्पादपद्मार्पितचित्तवृत्तिम् ॥१३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अन्नपूर्णे सदा पूर्णे शङ्करप्राणवल्लभे । ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं भिक्षां देहि च पार्वति ॥१४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "माता च पार्वती देवी पिता देवो महेश्वरः । बान्धवाः शिवभक्ताश्च स्वेदेशो भुवनत्रयम् ॥१५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आन्नपूर्ण देवी"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "अन्नपूर्णास्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=180872",
          "revision": "180872",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:13.711Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "07bceb4eec2eab26e4b041f5d0b8b7795cffd6593b7787e607a3d071982c2b59",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 17
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "shiva-manasa-puja",
      "kind": "prayer",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Shiva Manasa Puja",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "शिवमानसपूजा",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "shiva-manasa-puja",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "||श्री शिवमानसपूजा ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रत्नैः कल्पितमासनं हिमजलैः स्नानं च दिव्याम्बरं\nनानारत्नविभूषितं मृगमदामोदाङ्कितं चन्दनम् ।\nजातीचम्पकबिल्वपत्ररचितं पुष्पं च धूपं तथा\nदीपं देव दयानिधे पशुपते हृत्कल्पितं गृह्यताम् ॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सौवर्णे नवरत्नखण्डरचिते पात्रे घृतं पायसं\nभक्ष्यं पञ्चविधं पयोदधियुतं रम्भाफलं पानकम् ।\nशाकानामयुतं जलं रुचिकरं कर्पूरखण्डोज्ज्वलम्\nताम्बूलं मनसा मया विरचितं भक्त्या प्रभो स्वीकुरु ॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "छत्रं चामरयोर्युगं व्यजनकं चादर्शकं निर्मलं\nवीणाभेरिमृदङ्गकाहलकला गीतं च नृत्यं तथा ।\nसाष्टाङ्गं प्रणतिः स्तुतिर्बहुविधा ह्येतत्समस्तं मया\nसङ्कल्पेन समर्पितं तव विभो पूजां गृहाण प्रभो ॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आत्मा त्वं गिरिजा मतिः सहचराः प्राणाः शरीरं गृहं\nपूजा ते विषयोपभोगरचना निद्रा समाधिस्थितिः ।\nसञ्चारः पदयोः प्रदक्षिणविधिः स्तोत्राणि सर्वा गिरो\nयद्यत्कर्म करोमि तत्तदखिलं शम्भो तवाराधनम् ॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इत्येवं हरपूजने प्रतिदिनं यो वा त्रिसन्ध्यं स्मरेत्\nसेवाश्लोकचतुष्टयं प्रतिदिनं पूजा हरेर्मानसि ।\nसोऽयं सौख्यमवाप्नुयाद्द्युतिधरं साक्षद्धरेर्दर्शनं\nवासस्तेन महावसानसमये कैलासलोकं गता ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वा ।\nश्रवणनयनजं वा मानसं वापराधम् ॥\nविदितमविदितं वा सर्वमेतत् क्षमस्व ।\nजय जय करुणाब्धे श्री महादेव शम्भो ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "शिवमानसपूजा",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%BE&oldid=334324",
          "revision": "334324",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:14.929Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "11734e1bcafcaa39c171a838f8174ee81198161722c5c650ffc0f53be5b70de6",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 7
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "madhurashtakam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "krishna",
      "titleEn": "Madhurashtakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "मधुराष्टकम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Vallabhacharya"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "madhurashtakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरम् ।\nहृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ १ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरम् ।\nचलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ २ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ ।\nनृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम् ।\nरूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरम् ।\nवमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गुञ्जा मधुरा बाला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा ।\nसलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरम् ।\nदृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा ।\nदलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ इति श्रीमद्वल्लभाचार्यविरचितं मधुराष्टकं सम्पूर्णं ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "मधुराष्टकम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=31862",
          "revision": "31862",
          "retrieved": "2026-10-18T20:11:21.417Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vallabhacharya; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vallabhacharya, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .verse pre; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a27dcefb47e178a10833543b4941e041c7ab2e86b7ec3e1cffeb19d9557e8a3f",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 9
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "rama-raksha",
      "kind": "prayer",
      "deity": "rama",
      "titleEn": "Rama Raksha Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "रामरक्षास्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Budha Kaushika, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "rama-raksha",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ श्रीगणेशाय नमः ।\nअस्य श्रीरामरक्षास्तोत्रमन्त्रस्य । बुधकौशिकऋषिः ।\nश्रीसीतारामचन्द्रो देवता । अनुष्ठुप् छ्न्दः । सीता शक्तिः ।\nश्रीमद्धनुमान् कीलकम् । श्रीरामचन्द्रप्रित्यर्थे जपे विनियोगः ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अथ ध्यानम् ।\nध्यायेदाजानुबाहुं ध्रुतशरधनुषं बदधपद्मासनस्तं ।\nपीतं वासो वसानं नवकमलदलस्पर्धिनेत्रं प्रसन्नम् ।\nवामाङ्कारुढसीता मुखकमलमिलल्लोचनं नीरदाभं ।\nनानालङ्कारदीप्तं दधतमुरुजटामण्डनं रामचन्द्रम् ॥\nइति ध्यानम् ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चरितं रघुनाथस्य शतकोटिप्रविस्तरम् ।\nएकैकमक्षरम् पुंसां महापातकनाशनम् ॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ध्यात्वा नीलोत्पलश्यामं रामं राजीवलोचनम् ।\nजानकीलक्ष्मणोपेतं जटामुकुटमण्डितम् ॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सासितूणधनुर्बाणपाणिं नक्तंचरान्तकम् ।\nस्वलीलया जगतत्रातुभाविर्भूतमजं विभुम् ॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामरक्षां पठेत् प्राज्ञः पापन्घीं सर्वकामदाम् ।\nशिरो मे राघवः पातु भालं दशरथात्मजः ॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कौसल्येयो ध्रुशौ पातु विश्वामित्रप्रियः श्रुती ।\nघ्राणं पातु मखत्राता मुखं सौमित्रिवत्सलः ॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जिव्हां विद्यानिधिः पातु कण्ठं भरतवन्दितः ।\nस्कन्धौ दिव्यायुधः पातु भुजौ भग्नेशकार्मुकः ॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "करौ सितापतिः पातु ह्र्दयं जामदग्न्यजित् ।\nमध्यं पातु खरध्वंसी नाभिं जाम्बवदाश्रयः ॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुग्रीवेशः कटी पातु सक्थिनी हनुमत्प्रभुः ।\nऊरू रघूत्तमः पातु रक्षःकुलविनाशकृत् ॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जानुनी सेतुकृत्पातु जंघे दशमुखान्तकः ।\nपादौ बिभीषणश्रीदः पातु रामोऽखिलं वपुः ॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एतां रामबलोपेतां रक्षां यः सुकृती पठेत् ।\nस चिरायुः सुखी पुत्री विजयी विनयी भवेत् ॥१०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पातालभूतलव्योमचारिणश्छद्मचारिणः ।\nन द्रष्टुमपि शक्तास्ते रक्षितं रामनामभिः ॥११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामेति रामभद्रेति रामचन्द्रेति वा स्मरन् ।\nनरो न लिप्यते पापैर्भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति ॥१२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगज्जैत्रैकमन्त्रेण रामनामाभिरक्षितम् ।\nयः कण्ठे धारयेत्तस्य करस्थाः सर्वसिद्धयः ॥१३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वज्रपञ्जरनामेदं यो रामकवचं स्मरेत् ।\nअव्याहताज्ञः सर्वत्र लभते जयमङ्गलम् ॥१४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आदिष्टवान् यथा स्वप्ने रामरक्षामिमां हरः ।\nतथा लिखितवान् प्रातः प्रबुद्धो बुधकौशिकः ॥१५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आरामः कल्पवृक्षाणां विरामः सकलापदाम् ।\nअभिरामस्त्रिलोकानां रामः श्रीमान् स नः प्रभुः ॥१६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तरुणौ रूपसंपन्नौ सुकुमारौ महाबलौ ।\nपुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ॥१७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "फ़लमूलाशिनौ दान्तौ तापसौ ब्रम्हचारिणौ ।\nपुत्रौ दशरथस्यैतौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥१८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "शरण्यौ सर्वसत्त्वानां श्रेष्ठौ सर्वधनुष्मताम् ।\nरक्षः कुलनिहन्तारौ त्रायेतां नो रघूत्तमौ ॥१९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आत्तसज्यधनुषाविषुस्पृशावक्षयाशुगनिषड्गसड्गिनौ ।\nरक्षणायमम रामलक्ष्मणावग्रतः पथि सदैव गच्छताम् ॥२०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "संनद्धः कवची खड्गी चापबाणोधरो युवा ।\nगच्छ्न् मनोरथोऽस्माकं रामः पातु सलक्ष्मणः ॥२१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामो दाशरथिः शूरो लक्ष्मणानुचरो बली ।\nकाकुत्स्थः पुरुषः पूर्णः कौसल्येयो रघूत्तमः ॥२२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वेदान्तवेद्यो यज्ञेशः पुराणपुरुषोत्तमः ।\nजानकीवल्लभः श्रीमानप्रमेयपराक्रमः ॥२३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इत्येतानि जपन् नित्यं मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः ।\nअश्वमेधाधिकं पुण्यं संप्राप्नोति न संशयः ॥२४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामं दूर्वादलश्यामं पद्माक्षं पीतवाससम् ।\nस्तुवन्ति नामभिर्दिव्यैः न ते संसारिणो नरः ॥२५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामं लक्ष्मणपूर्वजं रघुवरं सीतापतिं सुन्दरं ।\nकाकुत्स्थं करुणार्णवं गुणनिधिं विप्रप्रियं धार्मिकम् ।\nराजेन्द्रं सत्यसन्धं दशरथनयं श्यामलं शान्तमूर्तिं ।\nवन्दे लोकाभिरामं रघुकुलतिलकं राघवं रावणारिम् ॥२६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामाय रामभद्राय रामचंद्राय वेधसे ।\nरघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः ॥२७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीराम राम रघुनन्दन राम राम ।\nश्रीराम राम भरताग्रज राम राम ।\nश्रीराम राम रणकर्कश राम राम ।\nश्रीराम राम शरणं भव राम राम ॥२८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीरामचन्द्रचरणौ मनसा स्मरामि ।\nश्रीरामचन्द्रचरणौ वचसा गृणामि ।\nश्रीरामचन्द्रचरणौ शिरसा नमामि ।\nश्रीरामचन्द्रचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥२९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "माता रामो मत्पिता रामचन्द्रः ।\nस्वामि रामो मत्सखा रामचन्द्रः ।\nसर्वस्वं मे रामचन्द्रो दयालुः नान्यं ।\nजाने नैव जाने न जाने ॥३०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दक्षिणे लक्ष्मणो यस्य वामे तु जनकात्मजा ।\nपुरतो मारुतिर्यस्य तं वन्दे रघुनन्दनम् ॥३१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "लोकाभिरामं रणरङ्गधीरं राजीवनेत्रं रघुवंशनाथम् ।\nकारुण्यरूपं करुणाकरं तं श्रीरामचन्द्रं शरणं प्रपद्ये॥३२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनोजवं मारुततुल्यवेगं । जितेद्रियं दुद्धिमतां वरिष्ठं ।\nवातात्मजं वानरयूथमुख्यं । श्रीरामदूतं शरणं प्रपद्ये ॥३३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कूजन्तं रामरामेति मधुरं मधुराक्षरम्\nआरुह्य कविताशाखां वन्दे वाल्मीकिकोकिलम् ॥३४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आपदामपहर्तारं दातारं सर्वसंपदाम् ।\nलोकाभिरामं श्रीरामं भूयो भूयो नमाम्यहम् ॥३५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भर्जनं भवबीजानामर्जनं सुखसंपदाम् ।\nतर्जनं यमदूतानां रामरामेति गर्जनम् ॥३६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामो राजमणि सदा विजयते रामं रमेशं भजे ।\nरामेणाभिहता निशाचरचमू रामाय तस्मै नमः ।\nरामान्नास्ति परायणं परतरं रामस्य दासोऽस्मयं ।\nरामे चित्तलयः सदा भवतु भो राम मामुद्धर ॥३७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रामनामेति रामेति रमे रामे मनोरमे ।\nसहस्रनाम तत्तुल्यं रामनाम वरानने ॥३८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इति श्रीबुधकौशिकविरचितं श्रीरामरक्षास्तोत्रं सम्पूर्णम् ।"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "रामरक्षास्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=403980",
          "revision": "403980",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:17.379Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Budha Kaushika, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Budha Kaushika, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "44ba35c4169dea829117a9f86dd743957dde8fcba034bc89ccc650403cd0b6c4",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 41
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "shiva-tandava",
      "kind": "prayer",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Shiva Tandava Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "शिवताण्डवस्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Ravana, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "shiva-tandava",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "‍॥अथ सुसंशुद्धं रावणकृतशिवताण्डवस्तोत्रम्॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जटाऽटवीगलज्जलप्रवाहपावितस्थले गलेऽवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम्। डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् ‍॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरीविलोलवीचिवल्लरीविराजमानमूर्द्धनि। धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावके किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ‍॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धराधरेन्द्रनन्दिनीविलासबन्धुबन्धुरस्फुरद्दिगन्तसन्ततिप्रमोदमानमानसे। कृपाकटाक्षधोरणीनिरुद्धदुर्धरापदि क्वचिद्दिगम्बरे मनो विनोदमेतु वस्तुनि ‍॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जटाभुजङ्गपिङ्गलस्फुरत्फणामणिप्रभाकदम्बकुङ्कुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे। मदान्धसिन्धुरासुरत्वगुत्तरीयमेदुरे मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि ‍॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सहस्रलोचनप्रभृत्यशेषलेखशेखरप्रसूनधूलिधोरणीविधूसराङ्घ्रिपीठभूः। भुजङ्गराजमालया निबद्धजाटजूटकः श्रिये चिराय जायतां चकोरबन्धुशेखरः ‍॥५‍॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ललाटचत्वरज्वलद्धनञ्जयस्फुलिङ्गभानिपीतपञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम्। सुधामयूखलेखया विराजमानशेखरं महः कपालि सम्पदे सरिज्जटालमस्तु नः ‍॥६‍॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "करालभालपट्टिकाधगद्धगद्धगज्ज्वलद्धनञ्जयाहुतीकृतप्रचण्डपञ्चसायके। धराधरेन्द्रनन्दिनीकुचाग्रचित्रपत्रकप्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम ‍॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नवीनमेघमण्डलीनिरुद्धदुर्धरस्फुरत्कुहूनिशीथिनीतमःप्रबन्धबद्धकन्धरः। निलिम्पनिर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः कलानिधानबन्धुरः श्रियं जगद्धुरन्धरः ‍॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्रफुल्लनीलपङ्कजप्रपञ्चकालिमप्रभाऽवलम्बिकण्ठकन्दलीरुचिप्रबद्धकन्धरम्। स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ‍॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अखर्वसर्वमङ्गलाकलाकदम्बमञ्जरीरसप्रवाहमाधुरीविजृम्भणामधुव्रतम्। स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ‍॥१०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जयत्वदभ्रविभ्रमभ्रमद्भुजङ्गमश्वसद्विनिर्गमत्क्रमस्फुरत्करालभालहव्यवाट्। धिमिद्धिमिद्धिमिद्ध्वनन्मृदङ्गतुङ्गमङ्गलध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्डताण्डवः शिवः ‍॥११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दृषद्विचित्रतल्पयोर्भुजङ्गमौक्तिकस्रजोर्गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः। तृणारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेन्द्रयोः समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् ‍॥१२‍॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वसन् विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थमञ्जलिं वहन्। विमुक्तलोललोचनाललामभाललग्नकं शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् ‍॥१३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "निलिम्पनाथनागरीकदम्बमौलमल्लिकानिगुम्फनिर्भरक्षरन्मधूष्णिकामनोहरः। तनोतु नो मनोमुदं विनोदिनीमहर्निशं परश्रियः परं पदं तदङ्गजत्विषां चयः ‍॥१४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्रचण्डवाडवानलप्रभाशुभप्रचारणी महाष्टसिद्धिकामिनीजनाऽवहूतजल्पना। विमुक्तवामलोचनाविवाहकालिकध्वनिः शिवेति मन्त्रभूषणा जगज्जयाय जायताम् ‍॥१५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इमं हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं पठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेतिसन्ततम्। हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नाऽन्यथा गतिं विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् ‍॥१६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतं यः शम्भुपूजनपरं पठति प्रदोषे। तस्य स्थिरां रथगजेन्द्रतुरङ्गयुक्तां लक्ष्मीं प्रसादसमये प्रददाति शम्भुः ‍॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "शिवताण्डवस्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=418608",
          "revision": "418608",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:18.552Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Ravana, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Ravana, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "56073accc0793664a96f94223a2519c75b4f7cb44da5d8be55cd93084e6b8111",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 18
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "aditya-hridayam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "surya",
      "titleEn": "Aditya Hridayam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "आदित्यहृदयम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Valmiki, Ramayana tradition"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "aditya-hridayam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ आदित्यहृदयम् ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम्।\nरावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम्॥ १॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्।\nउपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः॥ २॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्।\nयेन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि॥ ३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्।\nजयावहं जपेन्नित्यम् अक्षय्यं परमं शिवम्॥ ४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्।\nचिन्ताशोकप्रशमनम् आयुर्वर्धनमुत्तमम्॥ ५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रश्मिमंतं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्।\nपूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम्॥ ६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः।\nएष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः॥ ७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः।\nमहेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः॥ ८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः।\nवायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः॥ ९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्।\nसुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः॥ १०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्।\nतिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्ताण्ड अंशुमान्॥ ११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः।\nअग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः॥ १२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः।\nघनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः॥ १३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः।\nकविर्विश्वो महातेजाः रक्तः सर्वभवोद्भवः॥ १४"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः।\nतेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते॥ १५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः।\nज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः॥ १६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः।\nनमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः॥ १७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः।\nनमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः॥ १८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे।\nभास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः॥ १९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने।\nकृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः॥ २०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे।\nनमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे॥ २१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः।\nपायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः॥ २२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः।\nएष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्॥ २३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च।\nयानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः॥ २४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ फलश्रुतिः॥\nएनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च।\nकीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव॥ २५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्।\nएतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि॥ २६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि।\nएवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम्॥ २७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत्तदा।\nधारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्॥ २८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान्।\nत्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्॥ २९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत्।\nसर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत्॥ ३०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः।\nनिशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति॥ ३१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ इति आदित्यहृदयम् मन्त्रस्य ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "आदित्यहृदयम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A5%83%E0%A4%A6%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=192642",
          "revision": "192642",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:20.007Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Valmiki, Ramayana tradition; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Valmiki, Ramayana tradition, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "08988b25711d8f50334b9ccbf80bdb1392b0fc1762a5b128207abc11fc702fa0",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 34
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "ganga-stotram",
      "kind": "prayer",
      "deity": "devi",
      "titleEn": "Ganga Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "गङ्गास्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "ganga-stotram",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "||श्रीगङ्गास्तोत्रम् ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देवि सुरेश्वरि भगवति गंगे त्रिभुवनतारिणि तरलतरंगे। शंकरमौलिविहारिणि विमले मम मतिरास्तां तव पदकमले ॥ 1 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भागीरथिसुखदायिनि मातस्तव जलमहिमा निगमे ख्यातः। नाहं जाने तव महिमानं पाहि कृपामयि मामज्ञानम् ॥ 2 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरिपदपाद्यतरंगिणि गंगे हिमविधुमुक्ताधवलतरंगे। दूरीकुरु मम दुष्कृतिभारं कुरु कृपया भवसागरपारम् ॥ 3 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तव जलममलं येन निपीतं परमपदं खलु तेन गृहीतम् । मातर्गंगे त्वयि यो भक्तः किल तं द्रष्टुं न यमः शक्तः ॥ 4 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पतितोद्धारिणि जाह्नवि गंगे खंडित गिरिवरमंडित भंगे। भीष्मजननि हे मुनिवरकन्ये पतितनिवारिणि त्रिभुवनधन्ये ॥ 5 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कल्पलतामिव फलदां लोके प्रणमति यस्त्वां न पतति शोके। पारावारविहारिणि गंगे विमुखयुवति कृततरलापांगे ॥ 6 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तव चेन्मातः स्रोतः स्नातः पुनरपि जठरे सोऽपि न जातः। नरकनिवारिणि जाह्नवि गंगे कलुषविनाशिनि महिमोत्तुंगे ॥ 7 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पुनरसदंगे पुण्यतरंगे जय जय जाह्नवि करुणापांगे। इंद्रमुकुटमणिराजितचरणे सुखदे शुभदे भृत्यशरण्ये ॥ 8 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रोगं शोकं तापं पापं हर मे भगवति कुमतिकलापम्। त्रिभुवनसारे वसुधाहारे त्वमसि गतिर्मम खलु संसारे ॥ 9 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अलकानंदे परमानंदे कुरु करुणामयि कातरवंद्ये। तव तटनिकटे यस्य निवासः खलु वैकुंठे तस्य निवासः ॥ 10 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वरमिह नीरे कमठो मीनः किं वा तीरे शरटः क्षीणः। अथवाश्वपचो मलिनो दीनस्तव न हि दूरे नृपतिकुलीनः ॥ 11 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भो भुवनेश्वरि पुण्ये धन्ये देवि द्रवमयि मुनिवरकन्ये। गंगास्तवमिमममलं नित्यं पठति नरो यः स जयति सत्यम् ॥ 12 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "येषां हृदये गंगा भक्तिस्तेषां भवति सदा सुखमुक्तिः। मधुराकंता पंझटिकाभिः परमानंदकलितललिताभिः ॥ 13 ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गंगास्तोत्रमिदं भवसारं वांछितफलदं विमलं सारम्। शंकरसेवकशंकररचितं पठति सुखीः तव इति च समाप्तः ॥ 14 ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "गङ्गास्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=339240",
          "revision": "339240",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:21.406Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "4615078e2701657603c2ed16c5a208802519a0a1d7e697813dbd39d6c5fe12a0",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 15
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "achyutashtakam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Achyutashtakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "अच्युताष्टकम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "achyutashtakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अच्युतं केशवं रामनारायणं\nकृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम् ॥\nश्रीधरं माधवं गोपिकावल्लभं\nजानकीनायकं रामचन्द्रं भजे ॥ १॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अच्युतं केशवं सत्यभामाधवं\nमाधवं श्रीधरं राधिकाराधितम् ॥\nइन्दिरामन्दिरं चेतसा सुन्दरं\nदेवकीनन्दनं नन्दनं संदधे ॥ २॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विष्णवे जिष्णवे शङ्खिने चक्रिणे\nरुक्मिनीरागिणे जानकीजानये ॥\nवल्लवीवल्लभायाऽर्चितायात्मने\nकंसविध्वंसिने वंशिने ते नमः ॥ ३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कृष्ण गोविन्द हे राम नारायण\nश्रीपते वासुदेवाजित श्रीनिधे ॥\nअच्युतानन्त हे माधवाधोक्षज\nद्वारकानायक द्रौपदीरक्षक ॥ ४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "राक्षसक्षोभितः सीतया शोभितो\nदण्डकारण्यभूपुण्यताकारणः ॥\nलक्ष्मणेनान्वितो वानरैः सेवितोऽ\nगस्त्यसंपूजितो राघवः पातु माम् ॥ ५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धेनुकारिष्टकोऽनिष्टकृद्द्वेषिणां\nकेशिहा कंसहृद्वंशिकावादकः ॥\nपूतनाकोपकः सूरजाखेलनो\nबालगोपालकः पातु माम् सर्वदा ॥ ६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विद्युदुद्धयोतवानप्रस्फुरद्वाससं\nप्रावृडम्भोदवत्प्रोल्लसद्विग्रहम् ॥\nवन्यया मालया शोभितोरःस्थलं\nलोहितांघ्रिद्वयं वारिजाक्षं भजे ॥ ७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कुञ्चितैः कुन्तलैर्भ्राजमानाननं\nरत्नमौलिं लसत् कुण्डलं गण्डयोः ॥\nहारकेयूरकं कङ्कणप्रोज्ज्वलं\nकिङ्किणीमञ्जुलं श्यामलं तं भजे ॥ ८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अच्युतस्याष्टकं यः पठेदिष्टदं प्रेमतः प्रत्यहं पूरुषः सस्पृहम् ।\nवृत्ततः सुंदरं कर्तृ विश्वंभरं तस्य वश्यो हरिर्जायते सत्वरम् ॥ ९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ इति श्रीशंकराचार्यविरचितमच्युताष्टकं संपूर्णम् ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "अच्युताष्टकम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=369168",
          "revision": "369168",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:22.805Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "c5c7f169d22d3f4c239b1cafb72c2e75859bbe866dca2e680b7faea6347c7908",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 10
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "dakshinamurti",
      "kind": "prayer",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Dakshinamurti Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "दक्षिणामूर्तिस्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Adi Shankara, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "dakshinamurti",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विश्वं दर्पणदृश्यमाननगरीतुल्यं निजान्तर्गतम्,\nपश्यन्नात्मनि मायया बहिरिवोद्भूतं यदा निद्रया।\nयः साक्षात्कुरुते प्रबोधसमये स्वात्मानमेवाद्वयम्,\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बीजस्यान्तरिवान्कुरो जगदिदं प्राङनिर्विकल्पं पुन-\nर्मायाकल्पितदेशकालकलनावैचित्र्यचित्रीकृतम्।\nमायावीव विजॄम्भयत्यपि महायोगोव यः स्वेच्छया\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यस्यैव स्फुरणं सदात्मकमसत्कल्पार्थकं भासते\nसाक्षात्तत्त्वमसीति वेदवचसा यो बोधयत्याश्रितान्।\nयत्साक्षात्करणाद्भवेन्न पुनरावृत्तिर्भवाम्भोनिधौ\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नानाच्छिद्रघटोदरस्तिथमहादीपप्रभाभास्वरं\nज्ञानं यस्य तु चक्षुरादिकरणद्वारा बहिः स्पन्दते।\nजानामीति तमेव भांतमनुभात्येतत्समस्तं जगत्\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहं प्राणमपीन्द्रियाण्यपि चलां बुद्धिं च शून्यं विदुः\nस्त्रीबालांधजड़ोपमास्त्वहमिति भ्रान्ता भृशं वादिनः।\nमायाशक्तिविलासकल्पितमहाव्यामोहसंहारिण॓\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "राहुग्रस्तदिवाकरेंदुसदृशो मायासमाच्छादनात्\nसंमात्रः करणोपसंहरणतो योऽभूत्सुषुप्तः पुमान्।\nप्रागस्वाप्समिति प्रबोधसमये यः प्रत्यभिज्ञायते\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बाल्यादिष्वपि जाग्रदादिषु तथा सर्वास्ववस्थास्वपि\nव्यावृत्तास्वनुवर्तमानमहमित्यन्तः स्फुरन्तं सदा।\nस्वात्मानं प्रकटीकरोति भजतां यो मुद्रया भद्रया\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विश्वं पश्यति कार्यकारणतया स्वस्वामिसम्बन्धतः\nशिष्याचार्यतया तथैव पितृपुत्राद्यात्मना भेदतः।\nस्वप्ने जाग्रति वा य एष पुरुषो मायापरिभ्रामितः\nतस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भूरम्भांस्यनलोऽनिलोऽम्बरमहर्नाथो हिमांशुः पुमान्\nइत्याभाति चराचरात्मकमिदं यस्यैव मूर्त्यष्टकम्।\nनान्यत्किञ्चन विद्यते विमृशतां यस्मात्परस्माद्विभो\n-स्तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्रीदक्षिणामूर्तये ॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सर्वात्मत्वमिति स्फुटिकृतमिदं यस्मादमुष्मिन् स्तवे\nतेनास्य श्रवणात्तदर्थमननाद्धयानाच्च संकीर्तनात्।\nसर्वात्मत्वमहाविभूतिसहितं स्यादीश्वरत्वं स्वतः\nसिद्ध्येत्तत्पुनरष्टधा परिणतम् चैश्वर्यमव्याहतम्॥१०॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "दक्षिणामूर्तिस्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=31234",
          "revision": "31234",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:24.032Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Adi Shankara, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Adi Shankara, traditional attribution, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "4f656b67425eaf8ac7ac614a2142940578889c0ffc8ca5ddb5b9affb0e28f6e0",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 10
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-1",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Anugalavu Cimte",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಅನುಗಾಲವು ಚಿಂತೆ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-1",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅನುಗಾಲವು ಚಿಂತೆ ಜೀವಕೆ ಮನವು\nಶ್ರೀರಂಗನೋಳ್ ಮೆಚ್ಚುವ ತನಕ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸತಿಯಿದ್ದರು ಚಿಂತೆ, ಸತಿಯಿಲ್ಲದ ಚಿಂತೆ\nಮತಿಹೀನ ಸತಿಯು ಆದರು ಚಿಂತೆ\nಪೃಥ್ವಿಯೊಳಗೆ ಸತಿ ಕಡು ಚೆಲ್ವೆಯಾದರೆ\nಮಿತಿ ಮೊದಲಿಲ್ಲದ ಮೋಹದ ಚಿಂತೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಡವನಾದರು ಚಿಂತೆ, ಬಲ್ಲಿದನಾಗೆ ಚಿಂತೆ\nಹಿಡಿ ಹೊನ್ನು ಕೈಯೊಳು ಇದ್ದರು ಚಿಂತೆ\nಪೊಡವಿಯೊಳಗೆ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nಬಿಡದೆ ಧ್ಯಾನಿಸು, ಚಿಂತೆ ನಿಶ್ಚಿಂತೆ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಅನುಗಾಲವು ಚಿಂತೆ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%B5%E0%B3%81%20%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%86&oldid=97735",
          "revision": "97735",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:25.505Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "7391b4671829fba3e9c36f4a902cab0718e79ab8dbd62bb89b1e0a413b127a44",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 3
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-2",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Adaddella Olite Ayitu",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಆದದ್ದೆಲ್ಲ ಒಳಿತೆ ಆಯಿತು",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-2",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆದದ್ದೆಲ್ಲ ಒಳಿತೆ ಆಯಿತು ನಮ್ಮ\nಶ್ರೀಧರ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧನ ಸಂಪತ್ತಾಯಿತು"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದಂಡಿಗೆ ಬೆತ್ತ ಹಿಡಿಯೊದಕ್ಕೆ\nಮಂಡೆ ಮಾಚಿ ನಾಚುತಲಿದ್ದೆ\nಹೆಂಡತಿ ಸಂತತಿ ಸಾವಿರವಾಗಲಿ\nದಂಡಿಗೆ ಬೆತ್ತ ಹಿಡಿಸಿದಳಯ್ಯ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಗೋಪಾಳ ಬುಟ್ಟಿ ಹಿಡಿಯೊದಕ್ಕೆ\nಭೂಪತಿಯಂತೆ ಗರ್ವಿಸುತಿದ್ದೆ\nಆ ಪತ್ನೀ ಕುಲ ಸಾವಿರವಾಗಲಿ\nಗೋಪಾಳ ಬುಟ್ಟಿ ಹಿಡಿಸಿದಳಯ್ಯ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ತುಳಸಿ ಮಾಲೆ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ\nಅರಸನಂತೆ ನಾಚುತಲಿದ್ದೆ\nಸರಸಿಜಾಕ್ಷ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ\nತುಳಸಿ ಮಾಲೆ ಹಾಕಿಸಿದನಯ್ಯ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಆದದ್ದೆಲ್ಲ ಒಳಿತೆ ಆಯಿತು",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%86%E0%B2%A6%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%20%E0%B2%92%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%86%20%E0%B2%86%E0%B2%AF%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%81&oldid=2439",
          "revision": "2439",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:26.822Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "32c969e0d416468e4c397b810bd2afeb05193e89fd01bc48aa76ab3bd9408a82",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-3",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Acaravillada Nalige",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಆಚಾರವಿಲ್ಲದ ನಾಲಿಗೆ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-3",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆಚಾರವಿಲ್ಲದ ನಾಲಿಗೆ ನಿನ್ನ\nನೀಚಗುಣವ ಬಿಡು ನಾಲಿಗೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಪರರ ದೂಷಿಪುದಕ್ಕೆ\nಚಾಚಿ ಕೊಂಡಿರುವಂಥ ನಾಲಿಗೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಇದ್ದಮಾತನಾಡು ನಾಲಿಗೆ ಹಿಡಿ-\nದೊದ್ದರೂ ಹುಸಿಬೇಡ ನಾಲಿಗೆ\nಇದ್ದುಕೊಂಡು ಉಣ್ಣು ಅಮೃತಾನ್ನಗಳನು\nಬುದ್ಧಿಯಲಿರು ಕಂಡೆಯ ನಾಲಿಗೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಡವರ ಮಾತಿಗೆ ನಾಲಿಗೆ - ನೀ\nಕಡುಚತುರ ನುಡಿಯದಿರು ನಾಲಿಗೆ\nಹಿಡಿದು ಕೊಂಡೊಯ್ವರು ಯಮನ ಭಟರು ನಿನ್ನ\nನುಡಿ ಕಂಡೆಯ ಹರಿಯಂದು ನಾಲಿಗೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹರಿಪಾದವೆ ಗತಿಯೆಂದು ನಾಲಿಗೆ - ನಿನಗೆ\nಪರರ ಚಿಂತೆಯೇಕೆ ನಾಲಿಗೆ\nಸಿರಿವರ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲರಾಯನನು\nಮರೆಯದೆ ನೆನೆ ಕಂಡೆಯ ನಾಲಿಗೆ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಆಚಾರವಿಲ್ಲದ ನಾಲಿಗೆ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%86%E0%B2%9A%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%A6%20%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86&oldid=3301",
          "revision": "3301",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:28.176Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "71c7ec218aeede639bcb67d29fde62af154d80c66303023aa3af71a41f07e9ef",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-4",
      "kind": "prayer",
      "deity": "krishna",
      "titleEn": "Adisidalesoda Jagadoddharana",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ ಜಗದೋದ್ಧಾರನ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-4",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ ಜಗದೋದ್ಧಾರನ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ\nಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಿಗಮಕೆ ಸಿಲುಕದ ಅಗಣಿತ ಮಹಿಮನ\nಸುಗುಣಾಂತ ರಂಗನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅಣೋರಣೀಯನ ಮಹತೋಮಹೀಯನ\nಅಪ್ರಮೇಯನ ಆಡಿಸಿದೆಳೆಶೋದಾ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪರಮ ಪುರುಷನ ಪರವಾಸು ದೇವನ\nಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದಾ ಜಗದೋದ್ಧಾರನ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%86%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B2%B3%E0%B3%86%E0%B2%B6%E0%B3%8B%E0%B2%A6%E0%B2%BE%20%E0%B2%9C%E0%B2%97%E0%B2%A6%E0%B3%8B%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A7%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A8&oldid=4717",
          "revision": "4717",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:29.443Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "74ee61cb54146b14a47977ca52d1e1abb0d1dc354b52e9c533e073d10544d06c",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-5",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Ambiga Na Ninna Nambide",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಅಂಬಿಗ ನಾ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-5",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅಂಬಿಗ ನಾ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ\nಜಗದಂಬರಮಣನ ನಂಬಿದೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ತುಂಬಿದ ಹರಿಗೋಲಂಬಿಗ\nಅದಕ್ಕೊಂಬತ್ತು ಛಿದ್ರವು ಅಂಬಿಗ\nಸಂಭ್ರಮದಿಂ ನೋಡಂಬಿಗ\nಅದರಿಂಬು ನೋಡಿ ನಡೆಸಂಬಿಗ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹೊಳೆಯ ಭರವ ನೋಡಂಬಿಗ\nಅದಕೆ ಸೆಳೆವು ಘನವಯ್ಯ ಅಂಬಿಗ\nಸುಳಿಯೊಳು ಮುಳುಗಿದೆ ಅಂಬಿಗ\nಎನ್ನ ಸೆಳೆದು ಕೊಂಡೊಯ್ಯೊ ಅಂಬಿಗ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆರು ತೆರೆಯ ನೋಡಂಬಿಗ\nಅದು ಮೀರಿ ಬರುತಿದೆ ನೋಡಂಬಿಗ\nಯಾರಿಂದಲಾಗದು ಅಂಬಿಗ\nಅದ ನಿವಾರಿಸಿ ದಾಟಿಸೊ ಅಂಬಿಗ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸತ್ಯವೆಂಬುದೆ ಹುಟ್ಟಂಬಿಗ\nಸದಾ ಭಕ್ತಿಯೆಂಬುದೆ ಪಥವಂಬಿಗ\nನಿತ್ಯಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nಮುಕ್ತಿ ಮಂಟಪಕೊಯ್ಯೊ ಅಂಬಿಗ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಅಂಬಿಗ ನಾ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%97%20%E0%B2%A8%E0%B2%BE%20%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%20%E0%B2%A8%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%86&oldid=259708",
          "revision": "259708",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:30.846Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "440106c54c26a4e3835ece52d9fffebeef3f9699e301e0cb88664ac489722083",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-6",
      "kind": "prayer",
      "deity": "krishna",
      "titleEn": "Ambegalikkutali",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-6",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ ಬಂದ ಗೋವಿಂದ ||ಪ||\nಅಂಬುಜನಾಭನು ದಯದಿಂದ ಎನ್ನ ಮನೆಗೆ ||ಅ.ಪ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಜಲಚರ ಜಲವಾಸ ಧರಣಿಧರ ಮೃಗರೂಪ\nನೆಲನಳೆದು ಮೂರಡಿ ಮಾಡಿ ಬಂದ\nಕುಲನಶ ವನಮಾಸ ನವನೀತ ಚೋರನಿವ\nಲಲನೆಯರ ವ್ರತಭಂಗ ವಾಹನತುರಂಗ ||೧||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕಣ್ಣು ಬಿಡುವನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನ ತಗ್ಗಿಸುವನು\nಮಣ್ಣು ಕೊರೆದು ಕೋರೆ ಬಾಯ ತೆರೆದು\nಚಿಣ್ಣ ಭಾರ್ಗವ ಲಕ್ಶ್ಮಣಣ್ಣ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕಳ್ಳ\nಮನವನ ಬಿಟ್ಟು ಕುದುರೆಯನೇರಿದ ||೨||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನೀರಪೊಕ್ಕನು ಗಿರಿಯ ನೆಗಹಿ ಧರಣಿಯ ತಂದು\nನರಮೃಗ ಬಲಿಬಂದ ಕೊರಳುಗೊಯಿಕ\nಶರಮುರಿದೊರಳೆಳೆದು ನಿರವಾಣಿ ಹಯಹತ್ತಿ\nಪುರಂದರವಿಟಠಲ ಮನೆಗೆ ತಾ ಬಂದ ||೩||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%A4%E0%B2%B2%E0%B2%BF&oldid=4702",
          "revision": "4702",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:32.061Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "6592298377eec874519d3a20c274dab644909b3323bcde054daff4b2e61b89f0",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-7",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Karuniso Ramga",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಕರುಣಿಸೋ ರಂಗ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-7",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕರುಣಿಸೋ ರಂಗ ಕರುಣಿಸೋ ಕೃಷ್ಣ ಕರುಣಿಸೋ ರಂಗ ಕರುಣಿಸೋ |\nಹಗಲು ಇರುಳು ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ಮರೆಯದಂತೆ ॥ ಪ || ಕರುಣಿಸೋ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರುಕುಮಾಂಗದನಂತೆ ವ್ರತವ ನಾನರಿಯೆ |\nಶುಕಮುನಿಯಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಲು ಅರಿಯೆ |\nಬಕವೈರಿಯಂತೆ ಧ್ಯಾನವ ಮಾಡಲರಿಯೇ |\nದೇವಕಿಯಂತೆ ಮುದ್ದಿಸಲೂ ಅರಿಯೆನೋ || ೧ || ಕರುಣಿಸೋ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಗರುಡನಂದದಿ ಪೊತ್ತು ತಿರುಗಲು ಅರಿಯೆ |\nಕರಿಯಲು ಅರಿಯೆ ಕರಿರಾಜ ನಂತೆ |\nವರಕಪಿ ಯಂತೆ ದಾಸ್ಯವ ಮಾಡಲರಿಯೇ |\nಸಿರಿಯಂತೆ ನೆರೆದು ಮೋಹಿಸಲು ಅರಿಯೆನೋ || ೨ || ಕರುಣಿಸೋ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಲಿಯಂತೆ ದಾನವ ಕೊಡಲು ಅರಿಯೆ |\nಭಕ್ತಿ ಛಲವನು ಅರಿಯೇ ಪ್ರಹ್ಲಾದನಂತೆ |\nವರಿಸಲು ಅರಿಯೆ ಅರ್ಜುನನಂತೆ ಸಖನಾಗಿ |\nಸಲಹೋ ದೇವರ ದೇವ ಶ್ರೀಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ || ೩ || ಕರುಣಿಸೋ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಕರುಣಿಸೋ ರಂಗ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%81%E0%B2%A3%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%8B%20%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%97&oldid=4544",
          "revision": "4544",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:33.369Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "c24ff5365c05a939393fcc218b02ddca9a0955c7d967a5f48844bb7aa4ee53ba",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-8",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Kallu Sakkare Kolliro",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಳ್ಳಿರೊ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-8",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಳ್ಳಿರೊ ನೀವೆಲ್ಲರು\nಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಳ್ಳಿರೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಸವಿ ಬಲ್ಲವರೆ ಬಲ್ಲರು\nಪುಲ್ಲಲೋಚನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ನಾಮವೆಂಬ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಎತ್ತು ಹೇರುಗಳಿಂದ ಹೊತ್ತು ಮಾರುವುದಲ್ಲ\nಒತ್ತೊತ್ತಿ ಗೋಣಿಯೊಳ್ ತುಂಬುವುದಲ್ಲ\nಎತ್ತ ಹೋದರೂ ಬಾಡಿಗೆ ಸುಂಕವಿದಕಿಲ್ಲ\nಉತ್ತಮ ಸರಕಿದು ಅತಿ ಲಾಭ ತರುವಂಥ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸಂತೆ ಕಂತೆಗೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರಮ ಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ\nಸಂತೆಯೊಳಗೆ ಇದು ಮಾರುವುದಲ್ಲ\nಸಂತತ ಭಕ್ತರ ನಾಲಿಗೆ ಸವಿಗೊಂಬ\nಕಾಂತ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ ನಾಮವೆಂಬ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಳ್ಳಿರೊ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B3%81%20%E0%B2%B8%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%86%20%E0%B2%95%E0%B3%8A%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%8A&oldid=2437",
          "revision": "2437",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:34.794Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d1f15b4f8e83a5d12cc7224091c0eea7e15c5093b47f3a8c187036933810853e",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-9",
      "kind": "prayer",
      "deity": "krishna",
      "titleEn": "Krsna Baro",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಕೃಷ್ಣಾ ಬಾರೋ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-9",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರಾಗ : ಕಾಪಿ\nತಾಳ: ಆದಿ\n, ಕೃಷ್ಣಾ ಬಾರೋ , ಕೃಷ್ಣಾ ಬಾರೋ\n, ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ನೀ ಬಾರಯ್ಯ || ಪಲ್ಲವಿ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": ", ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಟ್ಟು , ಗೆಜ್ಜೆ ನಾದಗಳಿಂದ || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": ", ಮನ್ಮಥ ಜನಕನೆ ಬೇಗನೆ ಬಾರೋ\nಕಮಲಾಪತಿ ನೀ ಬಾರೋ\nಅಮಿತ ಪರಾಕ್ರಮ ಶಂಕರ ಬಾರೋ\nಕಮನೀಯ ಗಾತ್ರನೆ ಬಾರಯ್ಯ ದೊರೆಯೇ || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": ", ಹಾಲು ಬೆಣ್ಣೆಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುವೆ\nಮೇಲಾದಿ ಭಕ್ಷಗಳ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ತರುವೆ\n, ಜಾಲ ಮಾಡದೆ ನೀ ಬಾರಯ್ಯ ಮರಿಯೇ\nಬಾರಾ ಎನ ತಂದೆ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ || ಪ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಕೃಷ್ಣಾ ಬಾರೋ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B2%BE%20%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%8B&oldid=3394",
          "revision": "3394",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:35.987Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a22d2a3def1603b98bf069b920efcf8a78f565a96c6c93e77d7b66b04b2aed4f",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-10",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Gajemdramoksa",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-10",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಾರಾಯಣಾಯ ನಮೋ ನಾಗೇಂದ್ರಶಯನಾಯ\nನಾರದಾದ್ಯಖಿಳ ಮುನಿನಮಿತ ಚರಣಾಂಭೋಜ\nಸಾರಿದರೆ ಪೊರೆದ ಕಂಸಾರಿ ರಕ್ಷಿಪುದಿಂದು ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದ ಒಲಿದು || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಾಂಡ್ಯ ದೇಶದೊಳು ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನೆಂಬ ಭೂ\nಮಂಡಲಾಧಿಪನು ವೈರಾಗ್ಯದಲಿ ಹರಿಪಾದ\nಪುಂಡರೀಕದ ಧ್ಯಾನದಿಂ ಮಹಾತಪದೊಳಿರೆ ಚಂಡತಾಪಸ ಅಗಸ್ತ್ಯ |\nಹಿಂಡು ಶಿಷ್ಯರವೆರಸಿ ಬರಲು ಸತ್ಕರಿಸದಿರೆ\nಕಂಡು ಗಜಯೋನಿಯಲಿ ಜನಿಸು ಹೋಗೆನುತ ಉ\nದ್ದಂದಡ ಶಾಪವನಿಟ್ಟು ಮುನಿ ಪೋದನಾಕ್ಷಣದಿ ಶುಂಡಾಲನಾದಸರಸ || ೧ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕ್ಷೀರಸಾಗರತಡಿಯ ಐದು ಯೋಜನದ ವಿ\nಸ್ತಾರದಲಿ ವರತ್ರಿಕೂಟಾದ್ರಿ ಶೃಂಗತ್ರಯದ\nರಾರಾಜಿಸುತಲಿಪ್ಪರಜತ ತಾಮ್ರ ಧ್ವಜದ ಮೇರುಸಮ ಗಾಂಭೀರ್ಯದಿ |\nಪಾರಿಜಾತಾಂಭೋಜ ತುಳಸಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಜಾಜಿ\nಸೌರಭದೊಳಶ್ವತ್ಥಪೂಗ ಪುನ್ನಾಗ ಜಂ\nಬೀರಾದಿ ತರುಗಲ್ಮ ಖಗ ಮೃಗಗಳೆಸೆವಲ್ಲಿ ವಾರಣೇಂದ್ರನು ಮೆರೆದನು || ೨ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆನೆ ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಮರಿಯಾನೆಗಳ ಸಹಿತ ಆ\nಕಾನನದಿ ನಲಿಯುತ್ತ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಲಿ\nತಾ ನೀರಡಿಸಿ ಬಂದುದೊಂದು ಸರಸಿಗೆ ಸಲಿಲಪಾನಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ |\nನಾನಾ ಪ್ರಕಾರದಲಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುತಿರೆ\nಏನಿದೆತ್ತಣ ರಭಸನಂದುಗ್ರ ಕೋಪದಿಂ\nದಾ ನೆಗಳು ಬಾಯ್ತೆರೆದು ನುಂಗಿಕೊಂಡಂಘ್ರಿಯನು ಏನೆಂಬೆನಾಕ್ಷಣದೊಳು || ೩ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದೆಳೆಯುತಿರೆ ಎತ್ತಣದಿದೇನೆನುತ\nಮತ್ತಗಜರಾಜ ಅವುಡೊತ್ತಿ ಫೀಳಿಡುತಲೆಳ\nದೊತ್ತಿ ತಂದುದು ದಡಕೆ ಮತ್ತೆ ನಡುಮಡುವಿನೊಳಗೆತ್ತೆಳೆದುದಾ ನೆಗಳವು |\nಇತ್ತಂಡವಿತ್ತು ಕಾದಿತ್ತು ಸಾವಿರವರುಷ\nವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತೇನೆಂಬೆ ಮತ್ತಾ ಗಜೇಂದ್ರಂಗೆ\nಸತ್ವ ತಗ್ಗಿತು ತನ್ನ ಚಿತ್ತದೊಳು ಧ್ಯಾನಿಸುತ ಮತ್ತಾರು ಗತಿಯನುತಲಿ || ೪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಂದುದಾ ಸಮಯದಲಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಸುಕೃತ\nದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಕಣ್ದೆರದು ಕೈ ಮುಗಿದು\nವಂದಿಸಿದ ಮನದೊಳರವಿಂದನಾಭಾಚ್ಯುತ ಮುಕುಂದ ಮುನಿವೃಂದವಂದ್ಯ |\nಇಂದಿರಾರಮಣ ಗೋವಿಂದ ಕೇಶವ ಭಕ್ತ\nಬಂಧು ಕರುಣಾಸಿಂಧು ತಂದೆ ನೀ ಸಲಹೆನ್ನ\nಬಂದು ಸಿಲುಕಿದೆನು ಬಲು ದುಂದುಗದ ಮಾಯಾಪ್ರಬಂಧದಿಂ ನೆಗಳಿನಿಂದ || ೫ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪರಮಾತ್ಮ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪರಮೇಶ ಪರತತ್ತ್ವ\nಪರತರ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ ಪರಮಪಾವನಮುರ್ತಿ\nಉರುತರಾ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಆನಂದ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮಪುರುಷ |\nನಿರುಪಮ ನಿಜಾನಂದ ನಿರ್ಭಯ ನಿರಾವರಣ\nನಿರವಧಿಕ ನಿರ್ಗುಣ ನಿರಂಜನ ನಿರಾಧಾರ\nನಿರವೇದ್ಯ ನಿಸ್ಸಂಗ ನಿಶ್ಚಿಂತ್ಯ ನಿತ್ಯನೇ ನೋಯುಸದೆ ಸಲಹೆನ್ನನು || ೬ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಇಂತೆನುತ ಮೋರ್ಛೆಯಲಿ ಗುಪಿತ ಕಂಠಧ್ವನಿಯೊ\nಳಂತರಾತ್ಮಕನ ನೆನೆಯುತ್ತಳುತ್ತಿರಲಿತ್ತ\nನಂತ ಮಹಿಮನು ಕೇಳಿ ಕರುಣದಿಂದಾಕ್ಷಣಾನಂತಶಯನದಲೆದ್ದನು |\nಸಂತಪಿಸಿ ಸಿರಿಮುಡಿಯು ಗರುಡವಾಹನನಾಗಿ\nಚಿಂತೆ ಬೇಡೇಳೆನುತ ಅಭಯಹಸ್ತವನಿತ್ತೇ\nಕಾಂತ ಭಕ್ತನ ಬಳಗೆ ಬಂದೆರಡು ಕೈಯಿಂದ ದಂತಿವರನನು ನೆಗಹಿದ || ೭ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನೆಗಳ ಬಾಯನು ಚಕ್ರದಲಿ ಸೀಳಿ ಕರಿವರನ\nಉಗುವ ಕರುಣದಲಿ ಮೈದಡಹಲ್ಕಿ ಗಜ ಜನ್ಮ\nತೆಗದುದಾಕ್ಷಣದಿ ಮಣಿಮಕರಕುಂಡಲದಿಂದ ಮಿಗೆ ಶೋಭಿಸುತಲೆಸೆದನು |\nವಿಗಡ ದೇವಲ ಋಷಿಯ ಶಾಪದಲಿ ಬಿದ್ದಿಳೆಗೆ\nಮಿಗೆ ನಕ್ರನಾಗಿ ಹೂಹೂ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ\nಅಘಹರನ ಕಂಡು ನಿಜಗತಿಗೈದುದಮರರೋಳ್ ಮಿಗೆ ಮೆರದುದೋಲೈಸುತ || ೮ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮಣಿಮಯ ಕಿರೀಟಕುಂಡಲ ಹಾರಕೌಸ್ತುಭದ\nಮಿನುಗುತಿಹ ವೈಜಯಂತಿಯ ಭೂಷಣಾಂಗದ\nಹಣೆಯ ಕಸ್ತೂರಿತಿಲಕ ನಾಮದಿಂದಸೆವುತಿಹ ವರ ಶಂಖ ಚಕ್ರದಿಂದ |\nಝಣಝಣಿತ ನೂಪುರದ ದಂತ ಪಂಕ್ತಿಯ ಕೃಪೇ\nಕ್ಷಣದ ಸಿರಿಮೋಗದ ಪೀತಾಂಬರಾಲಂಕೃತದ\nಮಣಿದಾ ಜಯ ಜಯವೆಂಬ ಸುರಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯ ಸಂದಣಿಯೊಳಗೆ ಹರಿ ಮೆರೆದನು || ೯ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹರಿಸ್ತುತಿಯ ಗೈದಂಘ್ರಿಕೆರಗಲಾ ಭೂಪನಾ\nದರದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಶರಧಿ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪ\nಗಿರಿಶೃಂಗ ವಾರಾಶಿ ತರುಶೇಷ ವಾಲ್ಮೀಕಿಮುನಿ ಧರಣಿ ಧ್ರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು |\nಹರ ಗಿರಿಜೆ ವಿಧಿವಾಣಿ ನಾರದ ಪ್ರಹ್ಲಾದ\nಗರುಡ ಗೋ ವಿಪ್ರ ಋಷಿ ಗಂಗಾರ್ಕ ಚಂದ್ರಾಗ್ನಿ\nಸಿರಿವತ್ಸ ಶಂಖ ಚಕ್ರಾದಿಯವತಾರಗಳ ಸ್ಮರಿಸುವರ ಕಾಯ್ದೆನೆಂದ || ೧೦ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅವನಿದನುದಯಕಾಲದೊಳೆದ್ದು ನಿಜ ಭಕ್ತಿ\nಭಾವಶುದ್ಧಗಳಿಂದ ಪೇಳಿ ಕೇಳುವ ಜನರ\nಘಾವಳಿಯ ಪರಿಹರಿಸಿ ಸುಜ್ಞಾನ ಪದವಿತ್ತು ದೇಹಾವಸಾನದೊಳಗೆ |\nಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವನಾಜ್ಞಾಪಿಸಿ ಗಜೇಂದ್ರ ಸಹಿ\nತಾ ವಿಹಂಗಾಧಿಪನನೇರಿ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ\nದೇವ ಬಿಜಯಂಗೈದ ಶ್ರೀಹರಿ ಪುರಂದರವಿಠಲನು || ೧೧ ||\n|| ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%97%E0%B2%9C%E0%B3%87%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B3%8B%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7&oldid=4534",
          "revision": "4534",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:37.209Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "71efe33e1a2190d31537f04462b2da0da83217cd463cd1da235899c438f2a0ba",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 12
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-11",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Giliyu Pamjaradolilla",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-11",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಬರಿದೆ ಪಂಜರವಾಯ್ತಲ್ಲ ಅಕ್ಕ ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ಗಿಳಿಯ ಸಾಕಿ ಅಕ್ಕ ನಿಲ್ಲದ ವೇಳೆ ಬೆಕ್ಕು ಕೊಂಡು ಹೋಯಿತಯ್ಯೋ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%97%E0%B2%BF%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B3%81%20%E0%B2%AA%E0%B2%82%E0%B2%9C%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B3%8A%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2&oldid=278749",
          "revision": "278749",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:38.438Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "5087dc9921ebc772a51e307681c417769e2ee9ae7f5c28e2c48dbc63dce5ac20",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 1
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-12",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Guruvina Gulama",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-12",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ತನಕ\nದೊರೆಯದಣ್ಣ ಮುಕುತಿ\nಪರಿ ಪರಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನೋದಿದರೇನು\nವ್ಯರ್ಥವಾಯ್ತು ಭಕುತಿ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆರು ಶಾಸ್ತ್ರವ ಓದಿದರಿಲ್ಲ\nಮೂರು ಪುರಾಣವ ಮುಗಿಸಿದರಿಲ್ಲ\nಸಾರ ನ್ಯಾಯ ಕಥೆಗಳ ಕೇಳಿದರಿಲ್ಲ\nಧೀರನಾಗಿ ತಾ ಪೇಳಿದರಿಲ್ಲ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕೊರಳೊಳು ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದರಿಲ್ಲ,\nಬೆರಳೊಳು ಜಪಮಣಿ ಎಣಿಸಿದರಿಲ್ಲ\nಮರುಳನಾಗಿ ಶರೀರಕೆ ಬೂದಿ\nಒರೆಸಿಕೊಂಡು ತಾ ತಿರುಗಿದರಿಲ್ಲ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಾರಿಯ ಭೋಗ ಅಳಿಸಿದರಿಲ್ಲ\nಶಾರೀರಿಕ ಸುಖವ ಬಿಡಿಸಿದರಿಲ್ಲ\nನಾರದವರದ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nಸೇರಿಕೊಂಡು ತಾ ಪಡೆಯುವ ತನಕ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%97%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B3%81%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A8%20%E0%B2%97%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B2%BE%E0%B2%AE&oldid=254411",
          "revision": "254411",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:39.615Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "135f3b23fb063562ff19e768956b8814013dd52444c498ea96ca1ff32cd76faf",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-13",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Domku Balada Nayakare",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಡೊಂಕು ಬಾಲದ ನಾಯಕರೆ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-13",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಡೊಂಕು ಬಾಲದ ನಾಯಕರೆ\nನೀವೇನೂಟವ ಮಾಡುವಿರಿ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕಣಕ ಕುಟ್ಟೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ\nಹಣಕಿ ಇಣಕಿ ನೋಡುವಿರಿ\nಕಣಕ ಕುಟ್ಟೋ ಒನಕೆಲಿ ಬಡಿದರೆ\nಕಂಞ ಕುಂಞ ಕಂಞ ಕುಂಞ ಮಾಡುವಿರಿ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹುಗ್ಗಿ ಮಾಡೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ\nತಗ್ಗಿ ಬಗ್ಗಿ ನೋಡುವಿರಿ\nಹುಗ್ಗಿ ಮಾಡೋ ಸೌಟಲಿ ಬಡಿದರೆ\nಕಂಞ ಕುಂಞ ಕಂಞ ಕುಂಞ ಮಾಡುವಿರಿ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹಿರೇ ಬೀದಿಯಲಿ ಓಡುವಿರಿ\nಕರೇ ಬೂದಿಯಲಿ ಹೊರಳುವಿರಿ\nಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲರಾಯನ ಈ ಪರಿ\nಮರೆತು ಸದಾ ನೀವು ಚಲಿಸುವಿರಿ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಡೊಂಕು ಬಾಲದ ನಾಯಕರೆ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A1%E0%B3%8A%E0%B2%82%E0%B2%95%E0%B3%81%20%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%A6%20%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%86&oldid=3861",
          "revision": "3861",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:40.812Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "eedd58199832d48474af137be747a1a477a458de314ef44705bce164250d96b5",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-14",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Teliso Illa Mulugiso",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ತೇಲಿಸೊ ಇಲ್ಲ ಮುಳುಗಿಸೊ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-14",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರಾಗ : ನಾದನಾಮಪ್ರಿಯ\nತಾಳ : ತಿಶ್ರನಡೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ತೇಲಿಸೊ ಇಲ್ಲ ಮುಳುಗಿಸೊ ನಿನ್ನ\nಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದೇನೊ ಪರಮ ಕೃಪಾಳೊ || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸತಿಸುತ ಧನದಾಸೆ ಎಂದೆಂಬ ಮೋಹದಿ\nಹಿತದಿಂದ ಅತಿ ನೊಂದು ಬೆಂಡಾದೆನೊ\n( ಗತಿಕೊಡುವರ ಕಾಣೆ ಮತಿಯ ಪಾಲಿಸೊ ) ೨ ಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪತಿ ನಿನ್ನ ಚರಣದ ಸ್ಮರಣೆ ಇತ್ತೆನಗೆ || ೧ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಜರೆ ರೋಗ ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಕಶ್ಮಲವೆಂತೆಂಬ\nಶರಧಿಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಮುಳುಗಿದೆನೊ\nಸ್ಥಿರವಲ್ಲ ದೇಹವು ನೆರೆನಂಬಿದೆನು\nಸ್ಥಿರವಲ್ಲ ದೇಹವು ನೆರೆನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ\nಕರುಣಾಭಯವಿತ್ತು ಪಾಲಿಸೊ ಹರಿಯೆ || ೨ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದೋಷವುಳ್ಳವ ನಾನು ಭಾಷೆಯುಳ್ಳವ ನೀನು\nಮೋಸ ಹೋದೆನು ಭಕ್ತಿ ರಸವ ಬಿಟ್ಟು\n(ಶೇಷಶಯನ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ ) ೨\nದಾಸರ ಸಂಗವಿತ್ತು ಪಾಲಿಸೊ ಹರಿಯೆ || ೩ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ತೇಲಿಸೊ ಇಲ್ಲ ಮುಳುಗಿಸೊ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A4%E0%B3%87%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%8A%20%E0%B2%87%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%20%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%8A&oldid=3397",
          "revision": "3397",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:42.549Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a92d4b1c2892f71f999111b6e734dd5bd15041cf1f68074bfffe2048e88f3486",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-15",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Dasana Madiko Enna",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ದಾಸನ ಮಾಡಿಕೊ ಎನ್ನ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-15",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದಾಸನ ಮಾಡಿಕೊ ಎನ್ನ\nಸ್ವಾಮಿ ಸಾಸಿರನಾಮದ ವೆಂಕಟರಮಣ || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದುರುಬುದ್ಧಿಗಳನೆಲ್ಲ ಬಿಡಿಸೊ\nನಿನ್ನ ಕರುಣಕವಚವೆನ್ನ ಹರಣಕ್ಕೆ ತೊಡಿಸೊ |\nಚರಣಸೆವೆ ಎನಗೆ ಕೊಡಿಸೊ ಅಭಯ\nಕರಪುಷ್ಪವ ಎನ್ನ ಶಿರದಲ್ಲಿ ಮುಡಿಸೊ ||೧||\n|ದಾಸನ |"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದೃಢಭಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿ\nನಾ ಅಡಿಗೆರಗುವೆನಯ್ಯ ಅನುದಿನ ಪಾಡಿ |\nಕಡೆಗಣ್ಣಲೆ ಎನ್ನ ನೋಡಿ ಬಿಡುವೆ\nಕೊಡು ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನವ ಮನಶುಚಿ ಮಾಡಿ || ೨ ||\n|ದಾಸನ |"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮೊರೆಹೊಕ್ಕವರ ಕಾಯ್ವ ಬಿರುದು\nಎನ್ನ ಮರೆಯದೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಯ್ಯ ಪೊರೆದು |\nದುರಿತಗಳೆಲ್ಲವ ತರಿದು\nಸಿರಿ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ಎನ್ನನು ಪೊರೆದು || ೩ || |ದಾಸನ |"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ದಾಸನ ಮಾಡಿಕೊ ಎನ್ನ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B2%A8%20%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8A%20%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8&oldid=236056",
          "revision": "236056",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:43.741Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "76d08c025e1c601197e9f7a0dc92811f5773610557469927c25fa538686c223c",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-16",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Duggani Embodu",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ದುಗ್ಗಾಣಿ ಎಂಬೊದು",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-16",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದುಗ್ಗಾಣಿ ಎಂಬೊದು ದುರ್ಜನ ಸಂಘ\nದುಗ್ಗಾಣಿ ಬಲು ಕೆಟ್ಟದಣ್ಣ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆಚಾರ ಹೇಳೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿ\nಬಲು ನೀಚರ ಮಾಡೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿ\nನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮನೆ ಮನೆ ತಿರುಗಿ\nಛೀ ಛೀ ಎನಿಸೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿಯಣ್ಣ\n(ದುಗ್ಗಾಣಿ ಎಂಬೊದು ..)"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನೆಂಟತನ ಹೇಳೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿ\nಬಹುನೆಂಟರನೊಲಿಸುವುದು ದುಗ್ಗಾಣಿ\nಒಂಟೆ ಹಾಂಗೆ ಮೋರೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸೆಳಕೊಂಡು\nಕುಂಟನೆನಿಸೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿಯಣ್ಣ\n(ದುಗ್ಗಾಣಿ ಎಂಬೊದು ..)"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮಾನವ ಹೇಳೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿ\nಮಾನ ಹದೆಗೆಡಿಸೋದು ದುಗ್ಗಾಣಿ\nಬಹುಮಾನ ನಿಧಿ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nಕಾಣಿಸದಿರುವುದು ದುಗ್ಗಾಣಿಯಣ್ಣ\n(ದುಗ್ಗಾಣಿ ಎಂಬೊದು ..)"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ದುಗ್ಗಾಣಿ ಎಂಬೊದು",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A6%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B3%8D%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%A3%E0%B2%BF%20%E0%B2%8E%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B3%8A%E0%B2%A6%E0%B3%81&oldid=2369",
          "revision": "2369",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:44.938Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "82c7eed38df595e12615f8c7b833838d3835902c420876473085f16bb4187084",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-17",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Deva Bamda",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ದೇವ ಬಂದ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-17",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದೇವ ಬಂದ ನಮ್ಮಸ್ವಾಮಿ ಬಂದಾನೋ |\nದೇವರ ದೇವಶಿಖಾಮಣಿ ಬಂದಾನೋ || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಉರಗಶಯನ ಬಂದ ಗರುಡಗಮನ ಬಂದ |\nನರಗೊಲಿದವ ಬಂದ ನಾರಾಯಣ ಬಂದಾನೋ || ೧ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮಂದರೊದ್ಧಾರ ಬಂದ ಮಾಮನಹರ ಬಂದ |\nಬೃಂದಾವನಪತಿ ಗೋವಿಂದ ಬಂದಾನೋ || ೨ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಕ್ರಹರನು ಬಂದ ಚಕ್ರಧರನು ಬಂದ |\nಅಕ್ರೂರಗೊಲಿದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಬಂದಾನೋ || ೩ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಕ್ಷಿವಾಹನ ಬಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಗ್ರಜ ಬಂದ |\nಅಕ್ಷಯಫಲದ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿರಮಣ ಬಂದಾನೊ || ೪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಿಗಮಗೋಚರ ಬಂದ ನಿತ್ಯತೃಪ್ತನು ಬಂದ |\nನಗೆಮುಖ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ಬಂದಾನೋ || ೫ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ದೇವ ಬಂದ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A6%E0%B3%87%E0%B2%B5%20%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%A6&oldid=4540",
          "revision": "4540",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:46.217Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d2f375fb806912827afc948991d41d366c31775eead00603c792ec9866e26f34",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 6
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-18",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Na Madida Karma",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ನಾ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-18",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಾ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಬಲವಂತವಾದರೆ\nನೀ ಮಾಡುವುದೇನೋ ದೇವ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲಿದು ಬ್ರಹ್ಮ ಬರೆದ ಬರಹ\nನೇಮದಿಂದಲಿ ಎನ್ನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಟ್ಟವನಲ್ಲ ಪರ\nಸತಿಯರ ಸಂಘಗಳ ಬಿಟ್ಟವನಲ್ಲ\nಮತಿಹೀನ ನಾನಾಗಿ ಮರುಳಾಗಿದ್ದೆನೊ ದೇವ\nಗತಿಯಾವುದಿನ್ನು ಗರುಡ ಗಮನ ಕೃಷ್ಣ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅನ್ನಪಾನಂಗಳಿಗೆ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿ\nಸ್ನಾನ ಸಂಧ್ಯಾದಿ ಜಪ ತಪವ ನೀಗಿ\nದಾನವಾಂತಕ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನವ ಮಾಡದೆ\nಶ್ವಾನನಂತೆ ಮನೆ ಮನೆ ತಿರುಗತಲಿದ್ದೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಇನ್ನಾದರೂ ನಿನ್ನ ದಾಸರ ಸಂಘವಿತ್ತು\nಮನ್ನಿಸಿ ಸಲಹಯ್ಯ ಮನ್ಮಥ ಜನಕ\nಅನ್ಯರೊಬ್ಬರ ಕಾಣೆ ಆಧರಿಸುವರಿಲ್ಲ\nಪನ್ನಗಶಯನ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ನಾ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A8%E0%B2%BE%20%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%A6%20%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%AE&oldid=2542",
          "revision": "2542",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:47.492Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "9e4867f1b65496135bd6303375aef6e45fad8327db1d0f1c569421a7fa844992",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-19",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Na Ninna Dhyanadoliralu",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ನಾ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದೊಳಿರಲು",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-19",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಾ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದೊಳಿರಲು ಮಿಕ್ಕ\nಹೀನ ಮಾನವರೇನು ಮಾಡಬಲ್ಲರೊ ರಂಗ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮತ್ಸರಿಸುವರೆಲ್ಲ ಕೂಡಿ ಮಾಡುವರೇನು\nಅಚ್ಯುತ ನಿನ್ನ ದಯೆಯೆನ್ನೊಳಿರಲು\nವಾತ್ಸಲ್ಯ ಬಿಡದಿರು ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ ದೇವ\nಕಿಚ್ಚಿಗೆ ಇರುವೆ ಮುತ್ತುವುದೆ ಕೇಳೆಲೊ ರಂಗ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಧೂಳಿಲಿ ಕುದುರೆ ವೈಯಾರದಿ ಕುಣಿಯಲು\nಧೂಳು ರವಿಯ ಮೇಲೆ ಮುಸುಕುವುದೆ\nತಾಳಿದವರಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಲೋಕದೊಳುಂಟೆ\nಗಾಳಿಗೆ ಗಿರಿಯು ಅಲ್ಲಾಡಬಲ್ಲದೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಣ ಗಂಟು ಕಂಡು ಕಳ್ಳ\nಕನ್ನವಿಕ್ಕಲವನ ವಶವಹುದೆ\nನಿನ್ನ ನಂಬಲು ಮುದ್ದು ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ\nಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಪುಟವನಿಟ್ಟಂತೆ ಅಹುದೋ ರಂಗ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ನಾ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದೊಳಿರಲು",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A8%E0%B2%BE%20%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%20%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%A6%E0%B3%8A%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%B2%E0%B3%81&oldid=205802",
          "revision": "205802",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:48.705Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "e4ef983c29aabb2c56debba01ceeb15555a0d550b77d38c558d87699e0430400",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-20",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Ninyako Ninna Hamgyako",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ನೀನ್ಯಾಕೊ ನಿನ್ನ ಹಂಗ್ಯಾಕೊ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-20",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನೀನ್ಯಾಕೊ ನಿನ್ನ ಹಂಗ್ಯಾಕೊ\nನಿನ್ನ ನಾಮದ ಬಲವೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕರಿ ಮಕರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಮೊರೆಯಿಡುತಿರುವಾಗ\nಆದಿ ಮೂಲ ಎಂಬೊ ನಾಮವೆ ಕಾಯ್ತೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಾಲೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೀರೆಯ ಸೆಳೆವಾಗ\nಕೃಷ್ಣ ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬೊ ನಾಮವೆ ಕಾಯ್ತೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆ ಮರ ಈ ಮರ ಧ್ಯಾನಿಸುತಿರುವಾಗ\nರಾಮ ರಾಮ ಎಂಬೊ ನಾಮವೆ ಕಾಯ್ತೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಿನ್ನ ನಾಮಕೆ ಸರಿ ಕಾಣೆನೊ ಜಗದಲಿ\nಘನ್ನ ಮಹಿಮ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ನೀನ್ಯಾಕೊ ನಿನ್ನ ಹಂಗ್ಯಾಕೊ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%A8%E0%B3%80%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B3%8A%20%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%20%E0%B2%B9%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B3%8A&oldid=4705",
          "revision": "4705",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:49.983Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "171175a357cef0fb5287de116bee42cff54096b9e2b81f0ac96bf0989760f36a",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-21",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Pogadirelo Ramga",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಪೋಗದಿರೆಲೊ ರಂಗ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-21",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪೋಗದಿರೆಲೊ ರಂಗ ಬಾಗಿಲಿಂದಾಚೆಗೆ\nಭಾಗವತರು ಕಂಡರೆತ್ತಿಕೊಂಡೊಯ್ವರೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸುರಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೃದಯ ಗಹ್ವರದಲ್ಲಿ\nಪರಮಾತ್ಮನ ಕಾಣದೆ ಅರಸುವರು\nದೊರಕದ ವಸ್ತುವು ದೊರಕಿತು ತಮಗೆಂದು\nಹರುಷದಿಂದಲಿ ನಿನ್ನ ಕರೆದೆತ್ತಿಕೊಂಬರು"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅಗಣಿತ ಗುಣ ನಿನ್ನ ಜಗದ ನಾರಿಯರೆಲ್ಲ\nಹಗೆಯಾಗಿ ನೋಡ್ವರೋ ಗೋಪಾಲನೆ\nಮಗುಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯ ತಗುಲಿತು ಕರಕೆಂದು\nವೇಗದಿಂದಲಿ ಬಂದು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿಕೊಂಬರು"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದಿಟ್ಟ ನಾರಿಯರೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟವ ಸಲಿಸೆಂದು\nಅಟ್ಟಟ್ಟಿ ಬೆನ್ನಿಂದೆ ತಿರುಗುವರು\nಸೃಷ್ಟೀಶ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ ರಾಯಗೆ\nಇಷ್ಟಿಷ್ಟು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕೊಟ್ಟೆನೋ ರಂಗಯ್ಯ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಪೋಗದಿರೆಲೊ ರಂಗ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%97%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8A%20%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%97&oldid=2371",
          "revision": "2371",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:51.196Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "46be5d2072ba0d8c073702565248c05b3d7afad4bc3aeabd7fbff7afc1680d23",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-22",
      "kind": "prayer",
      "deity": "lakshmi",
      "titleEn": "Palisennanu Srimahalaksmi",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-22",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಚಿತ್ರ / ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ: ಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಹಾಡು: ಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಸಂಗೀತ: ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್\nಗಾಯನ: ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ\nಸಾಹಿತ್ಯ: ಪುರಂದರದಾಸರು\nಬಿಡುಗಡೆ ವರ್ಷ: ೨೦೧೯ ಪಿ. ಎಂ. ಆಡಿಯೋಸ್\nರಾಗ: ಭೀಮ್ ಪಲಾಸಿ\nಶ್ರುತಿ: ಸಿ#\nತಾಳ: ೨/೪\nಲಯ: ~ ೮೬ ಬಿಪಿಎಂ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಲ್ಲವಿ:"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಪಾಲಾಬ್ಧಿ ಸಂಜಾತೆ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಪಾಲಾಬ್ಧಿ ಸಂಜಾತೆ\nಲಲಿತಾಂಗಿ ಶುಭೇದೇವಿ ಮಂಗಳೆದೇವಿ\nಲಲಿತಾಂಗಿ ಶುಭೇದೇವಿ ಮಂಗಳೆದೇವಿ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಪಾಲಾಬ್ಧಿ ಸಂಜಾತೆ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಚರಣ-೧"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ವೇದಾಭಿಮಾನಿ ಸಾರಸಾಕ್ಷಿ ಶ್ರೀಧರ ರಮಣಿ\nವೇದಾಭಿಮಾನಿ ಸಾರಸಾಕ್ಷಿ ಶ್ರೀಧರ ರಮಣಿ\nಕಾದುಕೋ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಸಿವಕರನ್ನು\nಕಾದುಕೋ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಸಿವಕರನ್ನು\nಆದಿ ಶಕ್ತಿ ಸರ್ವಾದಾರ ಗುಣ ಪೂರ್ಣೆ\nಆದಿ ಶಕ್ತಿ ಸರ್ವಾದಾರ ಗುಣ ಪೂರ್ಣೆ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಪಾಲಾಬ್ಧಿ ಸಂಜಾತೆ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಚರಣ -೨"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನೀನಲ್ಲದೇಅನ್ಯ ರಕ್ಷಿಪರನು ಕಾಣೆ ನಾ ಮುನ್ನ\nನೀನಲ್ಲದೇಅನ್ಯ ರಕ್ಷಿಪರನು ಕಾಣೆ ನಾ ಮುನ್ನ\nದಾನವಾಂತಕ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nದಾನವಾಂತಕ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nವಿಠ್ಠಲ ಅಅ. . . . . . ಅಅಅಅ. . . . . ವಿಠ್ಠಲ\nದಾನವಾಂತಕ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ\nದ್ಯಾನಿಪ ಭಕುತರ ಮಾನ ನಿನ್ನದು ತಾಯೆ\nದ್ಯಾನಿಪ ಭಕುತರ ಮಾನ ನಿನ್ನದು ತಾಯೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಪಾಲಾಬ್ಧಿ ಸಂಜಾತೆ\nಲಲಿತಾಂಗಿ ಶುಭೇದೇವಿ ಮಂಗಳೆದೇವಿ\nಲಲಿತಾಂಗಿ ಶುಭೇದೇವಿ ಮಂಗಳೆದೇವಿ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಪಾಲಾಬ್ಧಿ ಸಂಜಾತೆ\nಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ\nಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಪಾಲಿಸೆನ್ನನು ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%86%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A8%E0%B3%81%20%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B3%80&oldid=236877",
          "revision": "236877",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:52.388Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d64b45e2dd7b812f5a6aca826d262dfc2d62d14f5c1fc80ac7d18c3dd562af0c",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 8
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-23",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Bamdadella Barali",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಬಂದದೆಲ್ಲ ಬರಲಿ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-23",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಂದದೆಲ್ಲ ಬರಲಿ\nಗೋವಿಂದನ ದಯ ನಮಗಿರಲಿ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅರಗಿನ ಮನೆಯೊಳಗಂದು\nಪಾಂಡವರನು ಕೊಲಬೇಕೆಂದು\nದುರುಳ ಕೌರವ ಬಂದು ಅತಿ\nಹರುಷದಲಿರುತರಿಲಂದು\nಹರಿ ಕೃಪೆ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ\nಘೋರ ದುರಿತ ಬಯಲಾದುದಲ್ಲವೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆರು ಒಲಿಯದರಿಲೆನ್ನ\nಮುರಾರಿ ಎನಗೆ ಪ್ರಸನ್ನ\nಹೋರುವ ದುರಿತ ಬನ್ನ\nಅದ ನಿವಾರಿಪ ಕರುಣ ಸಂಪನ್ನ\nಸಿರಿ ರಮಣನ ಸಿರಿಚರಣ ಶರಣರಿಗೆ\nಕ್ರೂರ ಯಮನು ಶರಣಾಗತನಲ್ಲವೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸಿಂಗನ ಪೆಗಲೇರಿದವಗೆ\nಕರಿ ಭಂಗವೇಕೆ ಮತ್ತವಗೆ\nರಂಗನ ದಯೆವುಳ್ಳವಗೆ\nಭವ ಭಂಗಗಳೇತಕ್ಕವಗೆ\nಮಂಗಳಮಹಿಮ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ\nಶುಭಾಂಗನ ದಯವೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಲದೆ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಬಂದದೆಲ್ಲ ಬರಲಿ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%20%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B2%B2%E0%B2%BF&oldid=2363",
          "revision": "2363",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:53.674Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d35ecb7104cd1d494f41831c8b5f7b6496117f326628edf8b6a81065b762e11c",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "bhagyada-lakshmi",
      "kind": "prayer",
      "deity": "lakshmi",
      "titleEn": "Bhagyada Laksmi Baramma",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "bhagyada-lakshmi",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ನಮ್ಮಮ್ಮ ನೀ ।\nಸೌಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ॥ ಪ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹೆಜ್ಜೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆಯನಿಕ್ಕುತ\nಗೆಜ್ಜೆ ಕಾಲ್ಗಳ ಧ್ವನಿಯ ತೋರುತ ।\nಸಜ್ಜನ ಸಾಧು ಪೂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ\nಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಳಗಿನ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ॥ ೧ ॥\nಭಾಗ್ಯ ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ\nಕನಕವೃಷ್ಟಿಯ ಕರೆಯುತ ಬಾರೆ\nಮನ ಕಾಮನೆಯ ಸಿದ್ಧಿಯ ತೋರೆ ।\nದಿನಕರ ಕೋಟಿ ತೇಜದಿ ಹೊಳೆಯುವ\nಜನಕರಾಯನ ಕುಮಾರಿ ಬೇಗ ಬಾರಮ್ಮ ॥ ೨ ॥\nಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ\nಅತ್ತಿತ್ತಳಗದೆ ಭಕ್ತರ ಮನೆಯಲಿ\nನಿತ್ಯ ಮಹೋತ್ಸವ ನಿತ್ಯ ಸುಮಂಗಲಿ ।\nಸತ್ಯವ ತೋರುವ ಸಾಧು ಸಜ್ಜನರ\nಚಿತ್ತದಿ ಹೊಳೆಯುವ ಪುತ್ಥಳಿ ಬೊಂಬೆ ॥ ೩ ॥\nಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ\nಸಂಖ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಭಾಗ್ಯವ ಕೊಟ್ಟು\nಕಂಕಣ ಕೈಯ ತಿರುವುತ ಬಾರೆ ।\nಕುಂಕುಮಾಂಕಿತ ಪಂಕಜಲೋಚನೆ\nವೆಂಕಟರಮಣನ ಬಿಂಕದ ರಾಣಿ ॥ ೪ ॥\nಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ\nಸಕ್ಕರೆ ತುಪ್ಪದ ಕಾಲುವೆ ಹರಿಸಿ\nಶುಕ್ರವಾರದ ಪೂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ।\nಅಕ್ಕರೆವುಳ್ಳ ಅಳಗಿರಿ ರಂಗನ\nಚೊಕ್ಕ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ ರಾಣಿ ॥ ೫ ॥\nಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%A6%20%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B3%80%20%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE&oldid=279499",
          "revision": "279499",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "8ce7a9f222d607fc4697ade7d38a0d4d238c1e2f2cbb4f968e2040ffb444c082",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 2
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-25",
      "kind": "prayer",
      "deity": "krishna",
      "titleEn": "Yadava Ni Ba",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಯಾದವ ನೀ ಬಾ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-25",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಯಾದವ ನೀ ಬಾ ಯದುಕುಲನಂದನ\nಮಾಧವ ಮಧುಸೂದನ ಬಾರೊ || ಪ ||\nಸೋದರಮಾವನ ಮದುರಲಿ ಮಡಹಿದ\nಯಶೋದೆ ಕಂದೆ ನೀ ಬಾರೊ || ಅ. ಪ. ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕನಕಾಲಂದಗಿ ಘುಲು ಘುಲು ಯೆನುತಲಿ\nಝಣಝಣ ವೆನುತಿಹ ನಾದಗಳು |\nಚಿಣಿಕೊಳು ಚೆಂಡು ಬುಗರೆಯನಾಡುತ\nಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗೊವಳರೊಡಿ ಬಾರೊ || ೧ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಶಂಖ ಚಕ್ರವು ಕೈಯಲಿ ಹೊಳಿಯುತ\nಬಿಂಕದ ಕೋವಲ ನೀ ಬಾರೊ |\nಅಕಳಂಕ ಮಹಿಮನೆ ಆದಿನಾರಾಯಣ\nಬೇಗಂಪೆ ಭಕುತರಿಗೊಲಿ ಬಾರೊ || ೨ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಖಗವಾಹನನೆ ಬಗೆಬಗೆರೂಪನೆ\nನಗೆಮೊಗದರುಶನೆ ನೀ ಬಾರೊ |\nಜಗದೊಳು ನಿನ್ನಯ ಮಹಿಮೆಯ ಪೊಗಳುವ\nಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ನೀ ಬಾರೊ || ೩ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಯಾದವ ನೀ ಬಾ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%B5%20%E0%B2%A8%E0%B3%80%20%E0%B2%AC%E0%B2%BE&oldid=4536",
          "revision": "4536",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:54.954Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "1117df8ff3ff5defa9421e832aea0586c6a6b262c474a940fc07054c4f40f676",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-26",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Yarige Yarumtu Eravina Samsara",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಯಾರಿಗೆ ಯಾರುಂಟು ಎರವಿನ ಸಂಸಾರ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-26",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರಚನೆ: ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಯಾರಿಗೆ ಯಾರುಂಟು ಎರವಿನ ಸಂಸಾರ\nನೀರ ಮೇಲಣ ಗುಳ್ಳೆ ನಿಜವಲ್ಲ ಹರಿಯೇ || ಪಲ್ಲವಿ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಾಯಾರಿತು ಎಂದು ಬಾವಿನೀರಿಗೆ ಪೋದೆ\nಬಾವಿಲಿ ಜಲ ಬತ್ತಿ ಬರಿದಾಯ್ತು ಹರಿಯೆ || ೧ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಿಸಿಲು ಗಾಳಿಗಾಗಿ ಮರದ ನೆರಳಿಗೆ ಪೋದೆ\nಮರ ಬಗ್ಗಿ ಶಿರದ ಮೇಲೊರಗಿತೋ ಹರಿಯೆ || ೨ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅಡವಿಯೊಳ್ಮನೆ ಮಾಡಿ ಗಿಡಕೆ ತೊಟ್ಟಿಲು ಕಟ್ಟಿ\nತೊಟ್ಟಿಲಿನ ಶಿಶು ಮಾಯವಾಯಿತು ಹರಿಯೆ || ೩ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲ ನಾರಾಯಣ\nನಾ ಸಾಯೋ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೀ ಕಾಯೋ ಹರಿಯೆ || ೪ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಯಾರಿಗೆ ಯಾರುಂಟು ಎರವಿನ ಸಂಸಾರ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86%20%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%81%E0%B2%82%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%8E%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A8%20%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B0&oldid=178313",
          "revision": "178313",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:56.178Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "38d0a49758413a5882b636cdd2443a0f29fc5014bd59b90f815fec4b1dff716b",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 6
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-27",
      "kind": "prayer",
      "deity": "rama",
      "titleEn": "Rama Nama Payasakke",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ರಾಮ ನಾಮ ಪಾಯಸಕ್ಕೆ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-27",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರಾಮ ನಾಮ ಪಾಯಸಕ್ಕೆ\nಕೃಷ್ಣ ನಾಮ ಸಕ್ಕರೆ |\nವಿಠ್ಠಲ ನಾಮ ತುಪ್ಪವ ಸೇರಿಸಿ\nಬಾಯಿ ಚಪ್ಪರಿಸಿರೋ || ಪ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಒಮ್ಮಾನ ಗೋಧಿಯ ತಂದು\nವೈರಾಗ್ಯ ಕಲ್ಲಲಿ ಬೀಸಿ |\nಸುಮ್ಮಾನೆ ಸಜ್ಜಿಗೆ ತೆಗೆದು\nಗಮ್ಮಾನೆ ಶಾವಿಗೆ ಹೊಸೆದು || ೧ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹೃದಯವೆಂಬೊ ಮಡಕೆಯಲಿ\nಭಾವವೆಂಬೊ ಎಸರಲಿ |\nಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪಾಕ ಮಾಡಿ\nಹರಿವಾಣಕೆ ಬಡಿಸಿಕೊಂಡು || ೨ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆನಂದ ಆನಂದವೆಂಬೊ ತೇಗು\nಬಂದಿತು ಕಾಣಿರೊ |\nಆನಂದ ಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ\nಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ ನೆನೆಯಿರೊ || ೩ ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ರಾಮ ನಾಮ ಪಾಯಸಕ್ಕೆ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%AE%20%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%AE%20%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%B8%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86&oldid=4452",
          "revision": "4452",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:57.512Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "dac6467f1f39b316de3592cc2eb023514e286a2bb5e7655558ccdddcc79a1490",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-28",
      "kind": "prayer",
      "deity": "ganesha",
      "titleEn": "Saranu Siddhivinayaka",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಶರಣು ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-28",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಶರಣು ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ಶರಣು ವಿದ್ಯಾಪ್ರದಾಯಕ || ಪ ||\nಶರಣು ಪಾರ್ವತಿ ತನಯ ಮೂರುತಿ ಶರಣು ಮೂಷಿಕ ವಾಹನ || ಅ. ಪ ||\nಶರಣು ಶರಣು ಶರಣು ಶರಣು ಶರಣು ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ನಿಟಿಲ ನೇತ್ರನೆ ದೇವಿ ಸುತನೆ ನಾಗಭೂಷಣ ಪ್ರಿಯನೆ |\nತಟಿಲತಾಂಕಿತ ಕೋಮಲಾಂಗನೆ ಕರ್ಣಕುಂಡಲಧಾರನೆ || ಶರಣು ಶರಣು ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಬಟ್ಟ ಮುತ್ತಿನ ಪದಕಹಾರನೆ ಬಾಹುಹಸ್ತಚತುಷ್ಟನೆ |\nಇಟ್ಟ ತೊಡುಗೆಯ ಹೇಮ ಕಂಕಣ ಪಾಶ ಅಂಕುಶಧಾರನೆ || ಶರಣು ಶರಣು ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕುಕ್ಷಿಮಹಾಲಂಬೋದರನೆ ಇಕ್ಷುಛಾಪನ ಗೆಲಿದನೆ |\nಪಕ್ಷಿವಾಹನ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ ನಿಜ ದಾಸನೆ || ಶರಣು ಶರಣು ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಶರಣು ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%B6%E0%B2%B0%E0%B2%A3%E0%B3%81%20%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A7%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%95&oldid=4537",
          "revision": "4537",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:58.685Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "532aaf354e53f154548dc5bc08661a4bbc4e2825ddfb540268bd04c2a3f04c92",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-29",
      "kind": "prayer",
      "deity": "venkateswara",
      "titleEn": "Srinivasa Enna Bittu",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎನ್ನ ಬಿಟ್ಟು",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-29",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ನೀನಗಲದೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮನವೆಂಬೊ ಮಂಟಪ\nತನುವೆಂಬೊ ಹಾಸು ಮಂಚ\nಜ್ಞಾನವೆಂಬೊ ದಿವ್ಯದೀಪದ ಬೆಳಕಲಿ\nಸನಕಾದಿ ವಂದ್ಯ ನೀ ಬೇಗ ಬಾರೊ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಂಚದೈವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಎನ್ನ\nಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ನೋಡುತಾರೆ\nಹೊಂಚುಗಾರರು ಆರು ಮಂದಿ\nಆವ ಹಿಂದು ಮುಂದಿಲ್ಲದೆ ಎಳೆಯುತಾರೆ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮುನ್ನ ಮಾಡಿದ ದುಷ್ಕರ್ಮದಿ ಬಳಲಿದೆನೊ\nಇನ್ನಾದರೂ ಎನ್ನ ಕೈ ಪಿಡಿಯೊ\nಘನ್ನ ಮಹಿಮ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ\nಮನ್ನಿಸಿ ಎನ್ನನು ಕಾಯಬೇಕೊ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎನ್ನ ಬಿಟ್ಟು",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%20%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%20%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81&oldid=2372",
          "revision": "2372",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:59.978Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "6e529c1918a52c5c85b59a1fe7a8f6818095e507989e7122572ea53f36e50b92",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-30",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Hari Citta Satya",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಹರಿ ಚಿತ್ತ ಸತ್ಯ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-30",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹರಿ ಚಿತ್ತ ಸತ್ಯ ನಮ್ಮ ಹರಿ ಚಿತ್ತ ಸತ್ಯ\nನರ ಚಿತ್ತಕೆ ಬಂದದ್ದು ಲವಲೇಶ ನಡೆಯದು"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸುದತಿ ಮಕ್ಕಳ ಭಾಗ್ಯ ಬಯಸೋದು ನರ ಚಿತ್ತ\nಮದುವ್ಯಾಗದಿರುವುದು ಹರಿ ಚಿತ್ತವಯ್ಯ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕುದುರೆ ಅಂದಣ ಆನೆ ಬಯಸೋದು ನರ ಚಿತ್ತ\nಪಾದಚಾರಿ ಆಗೋದು ಹರಿ ಚಿತ್ತವಯ್ಯ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸದಾ ಅನ್ನದಾನವ ಬಯಸೋದು ನರ ಚಿತ್ತ\nಉದರಕೆ ಅಳುವುದು ಹರಿ ಚಿತ್ತವಯ್ಯ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ ಬಯಸೋದು ನರ ಚಿತ್ತ\nದುರಿತವ ಕಳೆವುದು ಹರಿ ಚಿತ್ತವಯ್ಯ"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಹರಿ ಚಿತ್ತ ಸತ್ಯ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%BF%20%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%20%E0%B2%B8%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF&oldid=2373",
          "revision": "2373",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:01.422Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "e5cd4468d549117992b6d5b8979bd9fb9309a43965582439b50a8cb1c52172a4",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-31",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Hari Smarane Mado",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡೊ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-31",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡೊ ನಿರಂತರ\nಪರಗತಿಗೆ ಇದು ನಿರ್ಧಾರ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ದುರಿತ ಗಜಕ್ಕೆ ಕಂಠೀರವನೆನಿಸಿದ\nಶರಣಾಗತ ರಕ್ಷಕಾ ಪಾವನ ನೀ\n(ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡೊ ..)"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಶ್ರೀಶ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ ರಾಯನ\nಸೃಷ್ಟಿಗೊಡೆಯನ ಮುಟ್ಟಿ ಭಜಿಸಿ ನೀ\n(ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡೊ ..)"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ಹರಿ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡೊ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%BF%20%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%B0%E0%B2%A3%E0%B3%86%20%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%8A&oldid=2374",
          "revision": "2374",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:02.761Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:has(br); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "2cd478947a5b7f4fae64844261a1dd04462308f10e29f7acd673eff5f09e7910",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 3
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "purandara-32",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Ragi Tamdira Bhiksake Ragi Tamdira",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ",
      "original": "kn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Purandara Dasa"
      },
      "tags": [
        "kirtana",
        "haridasa"
      ],
      "collection": "purandara-32",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ\nಯೋಗ್ಯರಾಗಿ ಭೋಗ್ಯರಾಗಿ ಭಾಗ್ಯವಂತರಾಗಿ ನೀವು || ಪ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಅನ್ನದಾನವ ಮಾಡುವರಾಗಿ\nಅನ್ನ ಛತ್ರವನ್ನಿಟ್ಟವರಾಗಿ\nಅನ್ಯ ವಾರ್ತೆಯ ಬಿಟ್ಟವರಾಗಿ\nಅನುದಿನ ಭಜನೆಯ ಮಾಡುವರಾಗಿ || ೧ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಮಾತಾಪಿತೃಗಳ ಸೇವಿಪರಾಗಿ\nಪಾಪ ಕಾರ್ಯದ ಬಿಟ್ಟವರಾಗಿ\nಜಾತಿಯಲಿ ಮಿಗಿಲಾದವರಾಗಿ\nನೀತಿ ಮಾರ್ಗದಲಿ ಖ್ಯಾತರಾಗಿ || ೨ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಗುರು ಕಾರುಣ್ಯವ ಪಡೆದವರಾಗಿ\nಗುರುವಿನ ಮರ್ಮವ ತಿಳಿದವರಾಗಿ\nಗುರುವಿನ ಪಾದವ ಸ್ಮರಿಸುವರಾಗಿ\nಪರಮ ಪುಣ್ಯವ ಮಾಡುವರಾಗಿ || ೩ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಸ್ಮರಿಸುವರಾಗಿ\nಪ್ರಾಣರಾಯನ ದಾಸರಾಗಿ\nದಾನಕೆಂದು ಬಲು ಹೆದರಿ ಇಂಥ\nದೀನವೃತ್ತಿಯಲಿ ಹೀನರಾಗಿ || ೪ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಪಕ್ಷಮಾಸ ವ್ರತ ಮಾಡುವರಾಗಿ\nಪಕ್ಷಿವಾಹನಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗಿ\nಕುಕ್ಷಿಲಿ ಕಲ್ಮಷ ಇಲ್ಲದವರಾಗಿ\nಭಿಕ್ಷುಕರು ಅತಿ ತುಚ್ಛರಾಗಿ || ೫ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ವೇದ ಪುರಾಣದ ತಿಳಿದವರಾಗಿ\nಮೇದಿನಿಯಾಳುವಂಥವರಾಗಿ\nಸಾಧು ಧರ್ಮವಾಚರಿಸುವರಾಗಿ\nಓದಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಂಡಿತರಾಗಿ || ೬ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಆರು ಮಾರ್ಗವ ಅರಿತವರಾಗಿ\nಮೂರು ಮಾರ್ಗವ ತಿಳಿದವರಾಗಿ\nಭೂರಿ ತತ್ತ್ವವ ಬೆರೆದವರಾಗಿ\nಕ್ರೂರರ ಸಂಗವ ಬಿಟ್ಟವರಾಗಿ || ೭ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಕಾಮ ಕ್ರೋಧವ ಅಳಿದವರಾಗಿ\nನೇಮ ನಿಷ್ಠೆಗಳ ಮಾಡುವರಾಗಿ\nಆ ಮಹಾಪದವಿಲಿ ಸುಖಿಸುವರಾಗಿ\nಪ್ರೇಮದಿ ಕುಣಿ ಕುಣಿದಾಡುವರಾಗಿ || ೮ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ಸಿರಿ ರಮಣನ ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುವರಾಗಿ\nಗುರುತಿಗೆ ಬಾಹೋರಂಥವರಾಗಿ\nಕರೆಕರೆ ಸಂಸಾರ ನೀಗುವರಾಗಿ\nಪುರಂದರವಿಠಲನ ಸೇವಿಪರಾಗಿ || ೯ || ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ --"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ರಚನೆ: ಪುರಂದರ ದಾಸರು"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ ಭಿಕ್ಷಕೆ ರಾಗಿ ತಂದೀರಾ",
          "url": "https://kn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF%20%E0%B2%A4%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%80%E0%B2%B0%E0%B2%BE%20%E0%B2%AD%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%95%E0%B3%86%20%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF%20%E0%B2%A4%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%80%E0%B2%B0%E0%B2%BE&oldid=243938",
          "revision": "243938",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:04.098Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Purandara Dasa; kn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Purandara Dasa, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a4a4266a702683a6ff2e4ea80dbc670ed0c53cf1dea794da25b546395af1b4d0",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 11
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "sumati-satakam",
      "kind": "literature",
      "deity": "",
      "titleEn": "Sumati Satakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "సుమతీ శతకము",
      "original": "te",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Baddena"
      },
      "tags": [
        "satakam",
        "ethics"
      ],
      "collection": "sumati-satakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శ్రీ రాముని దయచేతను\nనారూఢిగ సకల జనులు నౌరా యనగా\nధారాళమైన నీతులు\nనోరూరగ జవులు పుట్ట నుడివెద సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అక్కరకు రాని చుట్టము,\nమ్రొక్కిన వరమీని వేల్పు, మోహరమున దా\nనెక్కిన బారని గుర్రము\nగ్రక్కున విడవంగవలయు గదరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అడిగిన జీతంబియ్యని\nమిడిమేలుపు దొరను గొల్చి మిడుకుట కంటెన్‌\nవడిగల యెద్దుల గట్టుక\nమడి దున్నుకు బ్రతుక వచ్చు మహిలో సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అడియాస కొలువు గొలువకు,\nగుడి మణియము సేయబోకు, కుజనుల తోడన్‌\nవిడువక కూరిమి సేయకు,\nమడవిని దో డరయ కొంటి నరుగకు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అధరము గదలియు, గదలక\nమధురములగు భాష లుడుగి మౌన వ్రతుడౌ\nఅధికార రోగ పూరిత\nబధిరాంధక శవము జూడ బాపము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అప్పు కొని చేయు విభవము,\nముప్పున బ్రాయంపుటాలు, మూర్ఖుని తపమున్‌,\nదప్పరయని నృపు రాజ్యము\nదెప్పరమై మీద గీడు దెచ్చుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అప్పిచ్చువాడు, వైద్యుడు\nనెప్పుడు నెడతెగక పారు నేరును, ద్విజుడున్‌\nజొప్పడిన యూర నుండుము\nచొప్పడకున్నట్టి యూరు చొరకుము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అల్లుని మంచితనంబును,\nకాపు సాహిత్య విద్య, కోమలి నిజమున్‌,\nబొల్లున దంచిన బియ్యము,\nదెల్లని కాకులును లేవు తెలియుము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకొన్న కూడె యమృతము,\nతాకొందక నిచ్చువాడె దాత ధరిత్రిన్‌,\nసోకోర్చువాడె మనుజుడు,\nతేకువ గలవాడె వంశ తిలకుడు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకలి యుడుగని కడుపును,\nవేకటియగు లంజ పడుపు విడువని బ్రతుకున్‌,\nబ్రాకొన్న నూతి యుదకము,\nమేకల పాడియును రోత మేదిని సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇచ్చునదె విద్య, రణమున\nజొచ్చునదే మగతనంబు, సుకవీశ్వరులున్‌\nమెచ్చునదే నేర్చు, వదుకు\nవచ్చునదే కీడు సుమ్ము వసుధను సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇమ్ముగ జదువని నోరును,\nనమ్మా యని బిలిచి యన్న మడుగని నోరున్‌,\nదమ్ముల బిలువని నోరును\nగుమ్మరి మను ద్రవ్వినట్టి గుంటర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉడుముండదె నూరేండ్లును,\nబడియుండదె పేర్మి బాము పదినూరేండ్లున్‌,\nమడువున గొక్కెర యుండదె,\nకడు నిల బురుషార్థ పరుడు గావలె సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉత్తమగుణములు నీచున\nకెత్తెఱగున గలుగ నేర్చు; నెయ్యెడలం దా\nనెత్తిచ్చి కరగి పోసిన\nనిత్తడి బంగారమగునె యిలలో సుమతీ?"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉదకము ద్రావెడు హయమును,\nమదమున నుప్పొంగుచుండు మత్తేభంబున్‌,\nమొదవు కడ నున్న వృషభము,\nజదువని యానీచు గడకు జనకుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపకారికి నుపకారము\nవిపరీతము గాదు సేయ వివరింపంగా;\nఅపకారికి నుపకారము\nనెపమెన్నక సేయువాడు నేర్పరి సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపమింప మొదలు తియ్యన\nకపటం బెడనెడను జెఱకు కై వడినే పో\nనెపములు వెదకును గడపట\nగపటపు దుర్జాతి పొందు గదరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎప్పటి కెయ్యది ప్రస్తుత\nమప్పటికా మాటలాడి, యన్యుల మనముల్‌\nనొప్పించక, తా నొవ్వక,\nతప్పించుక తిరుగువాడు ధన్యుడు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎప్పుడు దప్పులు వెదకెడు\nనప్పురుషుని గొల్వగూడ దది యెట్లన్నన్‌\nసర్పంబు పడగ నీడను\nగప్ప వసించిన విధంబు గదరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎప్పుడు సంపద కలిగిన\nనప్పుడు బంధువులు వత్తు రది యెట్లన్నన్‌\nతెప్పలుగ జెఱువు నిండిన\nగప్పలు పదివేలు చేరు గదరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏఱకుమీ కసుగాయలు,\nదూఱకుమీ బంధుజనుల దోషము సుమ్మీ,\nపాఱకుమీ రణమందున,\nమీఱకుమీ గురువు నాజ్ఞ మేదిని సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒక యూరికి నొక కరణము,\nనొక తీర్పరియైన గాక, నొగి దఱుచైనన్‌,\nగకవికలు గాక యుండునె\nసకలంబును గొట్టువడక సహజము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒరు నాత్మ దలచు సతి విడు,\nమఱుమాటలు పలుకు సతుల మన్నింపకుమీ,\nవెఱ పెఱుగని భటునేలకు,\nతఱచుగ సతి గవయ బోకు, తగదుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒల్లని సతి నొల్లని పతి,\nనొల్లని చెలికాని విడువ నొల్లని వాడే\nగొల్లండు, కాక ధరలో\nగొల్లండును గొల్లడౌనె గుణమున సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఓడల బండ్లును వచ్చును,\nఓడలు నాబండ్లమీద నొప్పుగ వచ్చున్‌,\nఓడలు బండ్లును వలనే\nవాడంబడు గలిమి లేమి వసుధను సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడు బలవంతుడైనను\nబుడమిని బ్రాయంపుటాలి బుట్టిన యింటన్‌\nదడవుండ నిచ్చెనేనియు\nబడుపుగ నంగడికి దానె బంపుట సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనకపు సింహాసనమున\nశునకము గూర్చుండబెట్టి శుభ లగ్నమునం\nదొనరగ బట్టము గట్టిన\nవెనుకటి గుణమేల మాను వినరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కప్పకు నొరగాలైనను,\nసర్పమునకు రోగమైన, సతి తులువైనన్‌,\nముప్పున దరిద్రుడైనను,\nతప్పదు మఱి దుఃఖ మగుట తథ్యము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కమలములు నీట బాసిన\nకమలాప్తుని రశ్మి సోకి కమలిన భంగిన్‌\nతమ తమ నెలవులు దప్పిన\nతమ మిత్రులు శత్రులౌట తథ్యము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరణము గరణము నమ్మిన\nమరణాంతక మౌను గాని మనలేడు సుమీ;\nకరణము దన సరి కరణము\nమఱి నమ్మక మర్మ మీక మనవలె సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరణముల ననుసరింపక\nవిరసంబున దిన్న తిండి వికటించు జుమీ\nయిరుసున కందెన బెట్టక\nపరమేశ్వరు బండి యైన బారదు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరణము సాదైయున్నను,\nగరి మద ముడిగినను, బాము గఱవక యున్నన్‌,\nధర దేలు మీటకున్నను,\nగర మరుదుగ లెక్క గొనరు గదరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కసుగాయ గఱచి చూచిన\nమసలక పస యొగరు రాక మధురంబగునా;\nపస గలుగు యువతులుండగ\nపసి బాలల బొందువాడు పశువుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కవి కాని వాని వ్రాతయు,\nనవరస భావములు లేని నాతుల వలపున్‌,\nదవిలి చను పంది నేయని\nవివిధాయుధ కౌశలంబు వృధరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాదు సుమీ దుస్సంగతి,\nపోదుసుమీ \"కీర్తి\" కాంత పొందిన పిదపన్‌,\nవాదు సుమీ యప్పిచ్చుట,\nలేదు సుమీ సతుల వలపు లేశము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాముకుడు దనిసి విడిచిన\nకోమలి బరవిటుడు గవయ గోరుట యెల్లన్‌\nబ్రేమమున జెఱకు పిప్పికి\nచీమలు వెస మూగినట్లు సిద్ధము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కారణము లేని నగవును,\nబేరణము లేని లేమ, పృథివీ స్థలిలో\nబూరణము లేని బూరెయు,\nవీరణము లేని పెండ్లి వృధరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులకాంత తోడ నెప్పుడు\nగలహింపకు, వట్టి తప్పు ఘటియింపకుమీ,\nకలకంఠి కంట కన్నీ\nరొలికిన సిరి యింట నుండ నొల్లదు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూరిమి గల దినములలో\nనేరము లెన్నడును గలుగ నేరవు మఱి యా\nకూరిమి విరసంబైనను\nనేరములే తోచు చుండు నిక్కము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొంచెపు నరు సంగతిచే\nనంచితముగ గీడు వచ్చు నది యెట్లన్నన్‌\nగించిత్తు నల్లి కుట్టిన\nమంచమునకు జేటు వచ్చు మహిలో సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొక్కోకమెల్ల జదివిన,\nచక్కనివాడైన, రాజ చంద్రుండైనన్‌,\nమిక్కిలి రొక్కము లియ్యక,\nచిక్కదురా వారకాంత సిద్ధము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొఱ గాని కొడుకు బుట్టిన\nకొఱ గామియె కాదు, తండ్రి గుణముల జెఱచున్‌\nచెఱకు తుద వెన్ను బుట్టిన\nజెఱకున తీపెల్ల జెఱచు సిద్ధము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోమలి విశ్వాసంబును,\nబాములతో జెలిమి, యన్య భామల వలపున్‌,\nవేముల తియ్యదనంబును,\nభూమీశుల నమ్మికలును బొంకుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గడన గల మగని జూచిన\nనడుగడుగున మడుగు లిడుదు రతివలు దమలో;\nగడ నుడుగు మగని జూచిన\nనడ పీనుగు వచ్చె నంచు నగుదురు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చింతింపకు కడచిన పని,\nకింతులు వలతురని నమ్మ కెంతయు మదిలో,\nనంతఃపుర కాంతలతో\nమంతనముల మాను మిదియె మతముర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చీమలు పెట్టిన పుట్టలు\nపాముల కిరవైనయట్లు పామరుడు దగన్‌\nహేమంబు గూడ బెట్టిన\nభూమీశుల పాల జేరు భువిలో సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చుట్టములు గాని వారలు\nచుట్టములము నీకటంచు సొంపు దలిర్పన్‌\nనెట్టుకొని యాశ్రయింతురు\nగట్టిగ ద్రవ్యంబు గలుగ గదరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చేతులకు దొడవు దానము,\nభూతలనాథులకు దొడవు బొంకమి ధరలో,\nనీతియె తొడవెవ్వారికి,\nనాతికి మానంబు తొడవు నయముగ సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తడ వోర్వక, యొడ లోర్వక,\nకడు వేగం బడిచి పడిన గార్యం బగునే;\nతడ వోర్చిన, నొడ లోర్చిన,\nజెడిపోయిన కార్యమెల్ల జేకుఱు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన కోపమె తన శత్రువు,\nతన శాంతమె తనకు రక్ష, దయ చుట్టంబౌ\nతన సంతోషమె స్వర్గము,\nతన దుఃఖమె నరక మండ్రు తథ్యము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన యూరి తపసి తపమును,\nతన పుత్రుని విద్య పెంపు, దన సతి రూపున్‌,\nదన పెరటి చెట్టు మందును,\nమనసున వర్ణింపరెట్టి మనుజులు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన కలిమి యింద్ర భోగము,\nతన లేమియె స్వర్గలోక దారిద్ర్యంబున్‌,\nదన చావు జల ప్రళయము,\nతను వలచిన యదియె రంభ తథ్యము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన వారు లేని చోటను,\nజనమించుక లేని చోట, జగడము చోటన్‌,\nఅనుమానమైన చోటను,\nమనుజునకును నిలువ దగదు మహిలో సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తమలము వేయని నోరును,\nవిమతులతో చెలిమి చేసి వెతబడు తెలివిన్‌,\nగమలములు లేని కొలకును,\nహిమధాముడు లేని రాత్రి హీనము సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలనుండు విషము ఫణికిని,\nవెలయంగా దోక నుండు వృశ్చికమునకున్‌,\nతలతోక యనక యుండును\nఖలునకు నిలువెల్ల విషము గదరా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలపొడుగు ధనము పోసిన\nవెలయాలికి నిజము లేదు వివరింపంగా\nదల దడివి బాస జేసిన\nవెలయాలిని నమ్మరాదు వినరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల మాసిన, నొలు మాసిన,\nవలువలు మాసినను బ్రాణ వల్లభునైనన్‌\nగులకాంతలైన రోతురు\nతిలకింపగ భూమిలోన దిరముగ సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను భుజింపని యర్థము\nమానవ పతి జేరు గొంత మఱి భూగతమౌ\nగానల నీగలు గూర్చిన\nతేనియ యొరు జేరునట్లు తిరముగ సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దగ్గఱ కొండెము సెప్పెడు\nప్రెగ్గడ పలుకులకు రాజు ప్రియుడై మఱి దా\nనెగ్గు బ్రజ కాచరించుట\nబొగ్గులకై కల్పతరువు బొడుచుట సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనపతి సఖుడైయుండగ\nనెనయంగా శివుడు భిక్షమెత్తగ వలసెన్‌;\nదన వారి కెంత గలిగిన\nదన భాగ్యమె తనకు గాక తథ్యము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధీరులకు జేయు మేలది\nసారంబగు నారికేళ సలిలము భంగిన్‌\nగౌరవమును మఱి మీదట\nభూరి సుఖావహము నగును భువిలో సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నడువకుమీ తెరువొక్కట,\nగుడువకుమీ శత్రు నింట గూరిమి తోడన్‌,\nముడువకుమీ పరధనముల,\nనుడువకుమీ యొరుల మనసు నొవ్వగ సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నమ్మకు సుంకరి, జూదరి,\nనమ్మకు మొగసాల వాని, నటు వెలయాలిన్‌,\nనమ్మకు మంగడి వానిని,\nనమ్మకు మీ వామ హస్తు నవనిని సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నయమున బాలుం ద్రావరు,\nభయమునను విషమ్మునైన భక్షింతురుగా;\nనయమెంత దోషకారియొ,\nభయమే జూపంగ వలయు బాగుగ సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నరపతులు మేఱ దప్పిన,\nదిరమొప్పగ విధవ యింట దీర్పరి యైనన్‌,\nగరణము వైదికుడైనను,\nమరణాంతక మౌనుగాని మానదు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నవరస భావాలంకృత\nకవితా గోష్టియును, మధుర గానంబును దా\nనవివేకి కెంత జెప్పిన\nజెవిటికి శంఖూదినట్లు సిద్ధము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నవ్వకుమీ సభ లోపల;\nనవ్వకుమీ తల్లి, దండ్రి, నాథుల తోడన్‌;\nనవ్వకుమీ పరసతితో;\nనవ్వకుమీ విప్రవరుల నయమిది సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీరే ప్రాణాధారము\nనోరే రసభరితమైన నుడువుల కెల్లన్‌\nనారియె నరులకు రత్నము\nచీరయె శృంగారమండ్రు సిద్ధము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పగవల దెవ్వరి తోడను,\nవగవంగా వలదు లేమి వచ్చిన పిదపన్‌,\nదెగ నాడ వలదు సభలను\nమగువకు మనసియ్య వలదు మహిలో సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పతికడకు, దన్ను గూరిన\nసతికడకును, వేల్పు కడకు, సద్గురు కడకున్‌,\nసుతుకడకు రిత్తచేతుల\nమతిమంతులు చనరు నీతి మార్గము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పనిచేయునెడల దాసియు,\nననుభవమున రంభ, మంత్రి యాలోచనలన్‌,\nదనభుక్తి యెడల దల్లియు,\nనన్‌ దన కులకాంత యుండు నగురా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరనారీ సోదరుడై,\nపరధనముల కాసపడక, పరులకు హితుడై,\nపరులు దను బొగడ నెగడక,\nపరు లలిగిన నలుగ నతడు పరముడు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరసతి కూటమి గోరకు,\nపరధనముల కాసపడకు, బరునెంచకుమీ,\nసరిగాని గోష్టి సేయకు,\nసిరిచెడి చుట్టంబు కడకు జేరకు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరసతుల గోష్ఠి నుండిన\nపురుషుడు గాంగేయుడైన భువి నింద పడున్‌,\nబరసతి సుశీలయైనను\nబరుసంగతి నున్న నింద పాలగు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరులకు నిష్టము సెప్పకు,\nపొరుగిండ్లకు బనులు లేక పోవకు మెపుడున్‌,\nబరు గదిసిన సతి గవయకు,\nమెఱిగియు బిరుసైన హయము లెక్కకు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పర్వముల సతుల గవయకు,\nముర్వీశ్వరు కరుణ నమ్మి యుబ్బకు మదిలో,\nగర్వింప నాలి బెంపకు,\nనిర్వహణము లేని చోట నిలువకు సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పలు దోమి సేయు విడియము,\nతలగడిగిన నాటి నిద్ర, తరుణులయెడలన్‌\nబొల యలుక నాటి కూటమి\nవెల యింతని చెప్పరాదు వినరా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాటెఱుగని పతి కొలువును,\nగూటంబున కెఱుకపడని కోమలి రతియున్‌,\nబేటెత్త జేయు చెలిమియు,\nనేటికి నెదురీదినట్టు లెన్నగ సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలను గలసిన జలమును\nపాల విధంబుననె యుండు బరికింపంగా\nపాల చవి జెఱచు గావున\nపాలసుడగు వాని పొందు వలదుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలసునకైన యాపద\nజాలింబడి తీర్ప దగదు సర్వజ్ఞునకున్‌\nతేలగ్ని బడగ బట్టిన\nమేలెఱుగునె మీటు గాక మేదిని సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పిలువని పనులకు బోవుట,\nగలయని సతి గతియు, రాజు గానని కొలువుం,\nబిలువని పేరంటంబును,\nవలువని చెలిమియును జేయ వలదుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుత్రోత్సాహము తండ్రికి\nపుత్రుడు జన్మించినపుడె పుట్టదు, జనులా\nపుత్రుని కనుగొని బొగడగ\nపుత్రోత్సాహంబు నాడు పొందుర సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పురికిని ప్రాణము గోమటి,\nవరికిని ప్రాణంబు నీరు వసుమతి లోనన్‌,\nగరికిని ప్రాణము తొండము,\nసిరికిని ప్రాణంబు మగువ సిద్ధము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పులి పాలు దెచ్చి యిచ్చిన,\nనలవడగా గుండె గోసి యఱచే నిడినన్‌,\nదలపొడుగు ధనము బోసిన,\nవెలయాలికి గూర్మి లేదు వినరా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెట్టిన దినముల లోపల\nనట్టడవులనైన వచ్చు నానార్థములున్‌,\nబెట్టని దినముల గనకపు\nగట్టెక్కిన నేమి లేదు గదరా సుమతీ! [85]"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పొరుగున బగవాడుండిన,\nనిరవొందక వ్రాతకాడె యేలిక యైనన్‌,\nధర గాపు కొండెమాడిన,\nగరణాలకు బ్రదుకు లేదు గదరా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బంగారు కుదువ బెట్టకు,\nసంగరమున బాఱిపోకు సరసుడవైతే,\nనంగడి వెచ్చము వాడకు,\nవెంగలితో జెలిమి వలదు వినరా సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బలవంతుడ నాకేమని\nపలువురతో నిగ్రహించి పలుకుట మేలా;\nబలవంత మైన సర్పము\nచలి చీమల చేత జిక్కి చావదె సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మదినొకని వలచి యుండగ\nమదిచెడి యొక క్రూర విటుడు మానక తిరుగున్‌\nబది చిలుక పిల్లి పట్టిన\nజదువునె యాపంజరమున జగతిని సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మండల పతి సముఖంబున\nమెండైన ప్రధాని లేక మెలగుట యెల్లన్‌\nగొండంత మదపు టేనుగు\nతొండము లేకుండినట్లు దోచుర సుమతీ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంత్రిగలవాని రాజ్యము\nతంత్రము సెడకుండ నిలుచు దఱచుగ ధరలో\nమంత్రి విహీనుని రాజ్యము\nజంత్రపు గీలూడినట్లు జరుగదు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటకు బ్రాణము సత్యము,\nకోటకు బ్రాణంబు సుభట కోటి, ధరిత్రిన్‌\nబోటికి బ్రాణము మానము,\nచీటికి బ్రాణంబు వ్రాలు సిద్ధము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మానధను డాత్మధృతి చెడి\nహీనుండగు వాని నాశ్రయించుట యెల్లన్‌\nమానెడు జలముల లోపల\nనేనుగు మెయి దాచినట్టు లెఱుగుము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మేలెంచని మాలిన్యుని,\nమాలను, మొగసాలెవాని, మంగలి హితుగా\nనేలిన నరపతి రాజ్యము\nనేల గలసి పోవుగాని నెగడదు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాపొమ్మని పిలువని యా\nభూపాలుని గొల్వ భుక్తి ముక్తులు గలవే\nదీపంబు లేని యింటను\nజేపున కీళ్ళాడినట్లు సిద్ధము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపించి పలికి బొంకకు,\nప్రాపగు చుట్టంబు నెగ్గు పలుకకు మదిలో,\nగోపించు రాజు గొల్వకు,\nపాపపు దేశంబు సొఱకు పదిలము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లావుగలవాని కంటెను\nభావింపగ నీతిపరుడు బలవంతుండౌ\nగ్రావంబంత గజంబును\nమావటివాడెక్కినట్లు మహిలో సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వఱదైన చేను దున్నకు,\nకఱవైనను బంధుజనుల కడ కేగకుమీ,\nపరులకు మర్మము చెప్పకు,\nపిరికికి దళవాయి తనము పెట్టకు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వరిపంట లేని యూరును,\nదొర యుండని యూరు, తోడు దొరకని తెరువున్‌,\nధరను పతి లేని గృహమును\nనరయంగా రుద్రభూమి యనదగు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినదగు నెవ్వరు జెప్పిన\nవినినంతనె వేగ పడక వివరింప దగున్‌\nకని కల్ల నిజము దెలిసిన\nమనుజుడె పో నీతిపరుడు మహిలో సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వీడెము సేయని నోరును,\nజేడెల యధరామృతంబు సేయని నోరున్‌,\nపాడంగరాని నోరును\nబూడిద కిరవైన పాడు బొందర సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెలయాలి వలన గూరిమి\nగలగదు, మఱి గలిగెనేని కడతేఱదుగా;\nబలువురు నడచెడు తెరువున\nమొలవదు పువు, మొలిచెనేని పొదలదు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెలయాలు చేయు బాసలు,\nవెలయగ మొగసాల బొందు వెలమల చెలిమిన్‌,\nగలలోన గన్న కలిమియు\nవిలసితముగ నమ్మరాదు వినరా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేసరపు జాతి గానీ,\nవీసము దా జేయనట్టి వీరిడి గానీ,\nదాసి కొడుకైన గానీ,\nకాసులు గల వాడె రాజు గదరా సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శుభముల పొందని చదువును,\nనభినయముగ రాగరసము నందని పాటల్‌,\nగుభ గుభలు లేని కూటమి,\nసభ మెచ్చని మాటలెల్ల జప్పన సుమతీ [105]"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సరసము విరసము కొఱకే,\nపరిపూర్ణ సుఖంబు లధిక బాధల కొఱకే,\nపెరుగుట విరుగుట కొఱకే,\nధర తగ్గుట హెచ్చు కొఱకె తథ్యము సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సిరి తా వచ్చిన వచ్చును\nసరళముగ నారికేళ సలిలము భంగిన్‌,\nసిరి తా బోయిన బోవును\nకరి మ్రింగిన వెలగ పండు కరణిని సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్త్రీల యెడ వాదులాడకు,\nబాలురతో జెలిమిచేసి భాషింపకుమీ,\nమేలైన గుణము విడువకు,\nమేలిన పతి నింద సేయ కెన్నడు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అడియాసకొలువు గొలువకు\nగుడిమణియము సేయబోకు కుజనుల తోడన్\nవిడువక కూరిమి సేయకు\nమడవిని దొడరయ కొంటి నరగకు సుమతీ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనకపు సింహాసనమున\nశునకము గూర్చుండబెట్టి శుభలగ్నమున\nదొనరగ బట్టము గట్టిన\nవెనుకటి గుణమేల మాను వినరా సుమతీ!"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "సుమతీ శతకము",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B8%E0%B1%81%E0%B0%AE%E0%B0%A4%E0%B1%80%20%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%AE%E0%B1%81&oldid=563225",
          "revision": "563225",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:05.708Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Baddena; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Baddena, 13th century; source carries a PD-old notice identifying pre-1931 publication and an author deceased more than 100 years ago. Only original verse in pre elements is imported; explanatory prose is excluded.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with pre; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "9da7f3509b8e697c8a96eacf5fc3dd17d09e271702217bcbd700672db68c4801",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 50
        },
        {
          "title": "సుమతీ శతకము - రెండవభాగం",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B8%E0%B1%81%E0%B0%AE%E0%B0%A4%E0%B1%80%20%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%AE%E0%B1%81%20-%20%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B5%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%97%E0%B0%82&oldid=437133",
          "revision": "437133",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Baddena; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Baddena, 13th century; source carries a PD-old notice identifying pre-1931 publication and an author deceased more than 100 years ago. Only original verse in pre elements is imported; explanatory prose is excluded.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with pre; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "6ff7de3268eed0a3e0786da38ff5bfeefa300985b4d33110fcf34dadeae6317a",
          "blockStart": 50,
          "blockCount": 60
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "vemana-satakam",
      "kind": "literature",
      "deity": "",
      "titleEn": "Vemana Satakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "వేమన పద్యాలు",
      "original": "te",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Vemana"
      },
      "tags": [
        "satakam",
        "ethics"
      ],
      "collection": "vemana-satakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంకి లెఱిఁగి మాట లాడనేర్చినపుడె\nపిన్న పెద్దతనము లెన్నలేల\nపిన్న చేతిదివ్వె పెద్దగా వెలుఁగదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంగ మెల్ల వదలి, యటు దంతములు నూడి\nతనువు ముదిమిచేతఁ దఱుచు వడక\nముప్పు తిప్పలఁ బడి మోహంబు విడువడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంగమందు లింగ మతిశయంబునఁ గట్టి\nలింగమందు ముక్తి నిలుపలేరు\nముక్తిలేక తుదను మూర్ఖుఁడై పోవురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంగమందు లింగ మతిశయంబుగ గట్టి\nలింగమందు భక్తి లేకయున్న\nదొంగ గొడ్డు మెడను దుడ్డు గట్టిన యట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంగమందు లింగ మమరంగ మర్దించి\nజంగ మందు బెట్టి యంగు పరచి\nరంగుగాను వసుధ గ్రుంగంగ జూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంగము లెనిమిది నరసిన వారికి\nచిత్థషుద్ధి గలుగు తత్వబోధ\nమెలమి బోధపడును నెరిసుఖ మొందును\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంజనంబు కనుల కంటించిచూచిన\nసొమ్ము దొరకు భువిని సూత్రముగను\nగురుని నమ్మి కరుణ గుణమంటి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంటుముట్టునెంచి యదలించి పడవైచి\nదూరమందు చేరి దూరుచుంద్రు\nపుట్టిచచ్చుజనులు పూర్ణంబు నెరుగరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అండదప్పిన నరుఁడతిధార్మికునియిల్లు\nచేరవలయు బ్రతుకఁజేయు నతఁడు\nఆ విభీషణునకు నతిగౌరవంబీడె\nభూతలమున రామమూర్తి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అండములో నాకాశం\nబుండంగాఁ జూడఁజూడ నొనరుఁగ దీనిపై\nయుండును నన్నియుఁ దెలిసిన\nమెండుగ నెటుచూచి చన్నమేలగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అండములను బుట్టు నలరు ప్రాణులు కొన్ని\nబుద్బుదములఁ బుట్టుఁ బురుగు లెల్ల\nస్వేదముననుబుట్టు జీవులు కొన్నిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంత కొఱత దీఱి అతిశయకాముఁడై\nనిన్ను నమ్మిచాల నిష్ఠతోడ\nనిన్నుఁగొల్వ ముక్తి నిశ్చయముగఁ గల్గు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంతరంగమందు నభవు నుద్దేశించి\nనిల్పి చూడఁదలఁపు నిలుచుఁగాక\nబాహ్యమందు శివుని భావింప నిలుచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంతరాత్మఁ గనక యల్పబుద్ధులతోడ\nమెలఁగునట్టి ద్విజులు మేదినందు\nయమునినరకములకు నరుగంగ నది సాక్షి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అందరాని పదము ఆ బ్రహ్మమందురు\nపొందరానిదంచు భువినియండ్రు\nగురుని కరుణ కలగ గూడి రాకేమౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అందు నిందుననక యన్నిటఁ బరికించి\nవిష్ణు వరయుచుండు విదితముగను\nచక్రి తిరుగు భూమిచక్రంబులోపల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంధులైన వారు నందు నిం దనకుండు\nనన్నితావులందు హరునివలెను\nతెలియువారి కెల్ల దేవుఁడే కనుపించు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అక్షమాలపూని అలసట చెందక\nకుక్షినింపుకొనుట కొదువగాదు\nపక్షికొంగరీతి పైచూపు లేదొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అక్షరపుట మిట్టి యండంబులోఁ గూర్చి\nయమరునొక్క రవము ననుభవించు\nనతని కన్న ముక్తి యక్షరమై యుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అక్షరపుటడవిఁ బొరలక\nయక్షరమగు మహిగాన నవనిం దొలుతౌ\nనక్షరమును జపియించిన\nనక్షరమగు నదియు చాల నరయఁగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అక్షరపుటడవిఁజొర వే\nలక్షలఁ జదువంగ నేల లాలితముగఁ బ్ర\nత్యక్షముగను శివ యను రెం\nడక్షరములు మనకి శుద్ధి యగురా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అక్షరాసివెంట అడవులవెంటను\nకొండ రాల గోడు గుడవనేల\nహృదయమందు శివుడటుండుట తెలియరో\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అగ్ని చేతఁబట్టి యాపరమేశుని\nనిండఁజేసి నరులు నీఱుగారె\nదక్షుక్రతువులోని తల్లడ మెఱుఁగరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అగ్ని శిఖలయందు నమరంగ మమకార\nమభవుమీఁద ధ్యాన మమర నునిచి\nయాహుతి యగువెనుక హరున కర్పితమౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అగ్నిబాణముచేత అంబుధింకినపుడె\nరాముడవలి కేగులావుమరచె\nవరుస కొండలమోసి వారధేటికికట్టె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అచరచరసమూహ మంగము లింగము\nసరణి దెలియనట్టి శైవమేల\nఅష్టతనువు లమర హరుఁడౌట నెఱుఁగరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అజ్ఞానమె శూద్రత్వము\nసుజ్ఞానము బ్రహ్మమౌట శ్రుతులను వినరా\nయజ్ఞాన ముడిగి వాల్మీకి\nసుజ్ఞానపు బ్రహ్మమొందెఁ జూడర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అట్టినికృష్టుని బ్రతు కగ్ని పాలైపోవు\nనిర్ధయాత్మునిబ్రతుకు నీటగలియు\nక్రూరకర్ముబ్రతుకు చోరులపాలౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అడవి దిరుగ లేదు ఆకసమున లేదు\nఅవనిఁ దీర్థయాత్రలందు లేదు\nఒడలు సిద్ధిఁజేసి యొడయని జూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అడుగ దగువారి నడుగమి\nనిడినయెడ¦ కొసరు చుంట యీలేననఁగా\nగడుసుపడి యాసచేఁదా\nనడుగుట దుర్మార్గవృత్తు లగురా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అణువులోన నుండు నఖిలజగంబులు\nనణువు తనదులోన నణఁగియుండు\nమనసు నిల్ప నరుఁడు మఱిముక్తిఁ జేరురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అతిథిరాకచూచి యదిలించిపడవైచి\nకఠినచిత్తులగుచు కానలేరు\nకర్మబుద్ధులగుచు ధర్మంబు సేయరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అద నెఱిఁగిన మగువ యనువెర్గు చనువెర్గు\nముదముతోడ మగని మోహ మెఱుఁగు\nవిభుని శ్రేష్ఠగుణము వేశ్యతా నెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అదిఁజూచుచుండ నన్నిటఁ దా నుండు\nనాదిఁ జూప నొకని కలవిగాదు\nఆదిముక్తిఁ దెలుపు నాత్మనే యుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అదయ హస్తమందు నభయహస్తంబీయ\nదర్పకాంగుఁడైన తన్నుఁ జూచి\nమంగళంబుచేయు మంగళహీనుఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అధిక భుక్తిచేత మొదటి సొమ్ముకుహాని\nకుదువసొమ్ము కొన్నఁ గొంత హాని\nమొదటి పక్షమునను మూలకర్తకు హాని\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అధిక సూక్ష్మమైన యానంద మెఱుఁగక\nమతియు లేక చదివి మగ్నుఁ డయ్యె\nనతిరహస్య మెల్ల నాజనుఁ డెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అధికజనులతోడ నాప్తులతోడను\nపరువు గురు తెఱింగి పలుకకున్న\nవచ్చు చెడ్డతనము హెచ్చుగా గాంభీర్య\nహానిచెందుఁ దనకు నపుడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అధికమైన యజ్ఞ మల్పుండు తాఁ జేసి\nమొనసి శాస్త్ర మనుచు మురువు దక్కు\nదొబ్బ నేర్చుకుక్క దుత్తల మోచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అధికుడైనరాజు నల్పును చేపట్టు\nవానిమాట చెల్లు వసుధలోన\nగణికు లొప్పియున్న గవ్వలు చెల్లవా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అనఁగ ననగ రాగ మతిశయిల్లుచునుండు\nతినఁగ దినఁగ వేము దీయనుండు\nసాధనమున బనులు సమకూరు ధరలోన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అనఘ పురుషుండు నొక్కఁడు\nవిను నిత్య మనిత్యమనెడివిధ మిట్టి దగు\nతన సంకల్పమె బంధము\nతన సంకల్పక్షయంబె తత్వము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్ని దానములను నన్నదానమె గొప్ప\nకన్నవారికంటె ఘనులు లేరు\nఎన్న గురునికన్న నెక్కువలేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్నదానమునకు నధిక సంపదగల్గి\nయమరలోక పూజ్యుడగును మీఱు\nఅన్నమగును బ్రహ్మమది కనలేరయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్న మడుగనతని కన్నంబుఁ బెట్టిన\nబాఱవేయుదాన ఫలిత మేమి\nధనికునకు నొసంగు దానంబు నటువలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్న మధికమైన నది తనుఁజంపును\nనన్న మంటకున్న నాత్మ నొచ్చుఁ\nజంప నొంప బువ్వ చాలదా వెయ్యేల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్న మధికమైన నరయ మృత్యువు నిజం\nబన్న మంటకున్న నాత్మనొచ్చు\nచంపఁబెంప బువ్వచాలదా వేయేల\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్నిగోసివేసి యనలంబు చల్లార్చి\nగోచిబిగియఁగట్టి కోప మడచి\nయాసవిడిచెనేని యతఁడు తా యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్నిజాడ లుడిగి యానందగాముఁడై\nనిన్ను నమ్మఁజూచు నిష్ఠతోడ\nనిన్ను నమ్మ ముక్తి నిక్కంబు నీయాన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్నమదమువలన నతివలు పురుషులు\nఏపురేఁగి మదనుఁ డేఁచె నందు\nరన్న ముడుగువెనుక నతఁ డెందుఁబోయెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్నమునకు నంటునైన నాత్మకునంటు\nఆత్మను పెనగొన్న నన్నమంటు\nఆత్మశుద్ధియన్న మన్న శుద్ధియునాత్మ\nమిన్నుమన్నుమాడ్కి మెఱయు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అన్యులకును వచ్చునాపదఁ దనదిగా\nనెన్నువాఁడు భువిని నున్నవాఁడు\nఎన్నువారిలోన నిహపరంబులు లెస్స\nకన్నవాఁడు మిగుల ఘనుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అనలంబున జనియించియు\nననలంబున సలిలమగును నాకాశమున\nగనిపించి పుట్టుఁదానే\nజనకుఁడు లేనట్టిదాయె చరితము వేమా.!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అనుకూల్యముగల యంగన కలిగిన\nసతికిపతికి పరమసౌఖ్య మమరు\nప్రాతికూల్యమైన పరిహరింప సుఖంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అనువు గాని చోట నధికుల మనరాదు\nకొంచె ముండు టెల్ల కొదువ గాదు\nకొండ అద్దమందుఁ కొంచమై యుండదా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అప్పుదీయ రోఁత హరిహరాదులకైన\nమొప్పెతోడ మైత్రి మొదలె రోఁత\nతప్పు బలుక రోఁత తాకట్టిడిన రోఁత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అభిజాత్యముననె ఆయువున్నంతకు\nతిరుగుచుండ్రు భ్రమల తెలియలేక\nమురికిభాండమునందు ముసురు ఈగలరీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అమ్మసుమీ యా లనఁగా\nనమ్మనఁగా నాలు సుమ్మియాయిద్దరిని¦\nఇమ్మహిలోఁ బరమాత్ముని\nనెమ్మదిలోఁ దెలియఁ దానె నేర్పరి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అమలమైన పలుకు లభిషేకవారిధి\nతనువు దేవళంబు తాల్మి నొంది\nయాత్మ శివునిఁజేర్చు నాతఁడే శివయోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అమృతసాధనమున నందఱుబలుతురు\nఅమృతమెంచిచూడ నందలేరు\nఅమృతము విషమాయె నదియేమి చిత్రమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అయిదు నక్షరముల యంగంబు దెలిసిన\nనైదునందు ముక్తి యమరియుండు\nనైదులోననున్న యతఁడెపో బ్రహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అర్థవంతుల సొమ్ము నాసింతు రర్థులు\nయర్థికీయ సొమ్ము వ్యర్థమౌను\nవ్యర్థమైన సొమ్ము వ్యర్థులఁ జేరురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరయ కర్మమునను నాహరిశ్చంద్రుండు\nఆలిబిడ్డనమ్మ యతడు కూడ\nమాలవానికపుడు మరిలోకువాయెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరయ నాస్తి యనక యడ్డుమాటాడక\nతట్టుపడక మదిని తన్నుకోక\nతన్నుఁ దాఁ గనుగొని తాఁ బెట్టినది పెట్టు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరయ లజ్జజూడ అందరు యుందుండు\nలజ్జలేనివాడు లాలితుండె\nలజ్జగల్గువాని లాభంబు లేమయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరయఁ దఱచుకల్ల లాడెడు వారిండ్ల\nవెడలకేల లక్ష్మి విశ్రమించు\nనీరు నోటికుండ నిలువని చందాన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరయఁదోచునాఁడు గురువని తా నెంచి\nతిరుగువాఁడు తన్ను నరయలేఁడు\nపనికిమాలినట్టి బానిసె కొడుకురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరిషడ్వర్గంబులచే\nనరులెల్లను జొక్కిచిక్కినయగతి యనుచు\nజరుగుదురు గాకతత్వము\nనరయంగను లేరు నించుకైనను వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరుదుగా నడిగిన యతఁడర్థిగాఁబోడు\nతఱచుగా నొసగక దాతగాఁడు\nదాత కర్థి కింత తారతమ్యము సుమా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అర్ధ యంకణమున కాధారమైనట్టి\nయొంటిమేడ గుంజు నొనరనిల్పె\nనింటికొక మగండె యిల్లాండ్రునేద్గురు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అఱుతలింగ ముంచి యదిగనఁజాలక\nపర్వతమున కేగు పామరుండు\nముక్తిఁగాన నగునె మూఢాత్ముఁడగుఁగాక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అలను బుడగపుట్టినప్పుడే క్షయమౌను\nకలనుగాంతులక్ష్మిగనుటలేదు\nఇలను భోగభాగ్య మీతీరె కానరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అల్పబుద్ధివాని కధికార మిచ్చిన\nదొడ్డవారినెల్లఁ దొలఁగఁగొట్టు\nచెప్పుతినెడికుక్క చెఱకుతీ పెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అల్పసుఖములెల్ల నాశించి మనుజుండు\nబహుళ దుఃఖములను బాధపడును\nపరసుఖంబు నొంది బ్రతుకంగ నేరఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అల్పుఁ డెపుడు బల్కు నాడంబరము గాను\nసజ్జనుండు బలుకుఁ జల్లగాను\nకంచు మ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అలయఁజేసి మలఁచి యడిగండ్లు మలిగండ్లు\nతిరిపెమిడెడు కటికిదేబెలెల్ల\nనెలమి మన్నుదినెడు నెఱ్ఱలౌదురు సుమీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అల్లుఁడైన నేమి యన్యుఁడైన నేమి\nచెప్పఁదగిన రీతిఁ జెప్పినాము\nహరునియెఱుక లేక యాకులల్లాడునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అల్లువాని మృతికి నాత్మఁ జింతించును\nతనయుమృతికిఁ దానె తల్లడిల్లుఁ\nబుణ్యపురుషు మృతికి భూమిలో జనులకు\nయుగము గ్రుంగినట్టు లుండు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అవని వేమన్న చెప్పిన యాత్మబుద్ధిఁ\nదెలియలేనట్టి యజ్ఞాని తేజమెల్ల\nతలనుఁ బాసిన వెంట్రుకవలెను జూడ\nభుక్తి ముక్తులు హీనమైపోవు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అవుటఁగా మెఱుఁగని యజ్ఞానజీవులు\nమూలము దెలియకను ముట్టుచేత\nననుదినము సృజించి యాత్మఁ దెలియ లేక\nచచ్చి పుట్టుచుండు జగతి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అష్టకష్టు బ్రదుకు నగ్నిపాలై పోవు\nనిర్దయాత్ము బ్రతుకు నీటఁగలియు\nక్రూరకర్ముబ్రతుకు చోరులపాలౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అసలఁ దెగఁగోసి యనలంబుఁ జల్లార్చి\nగోచి బిగియఁబెట్టి కోపమడఁచి\nగుట్టు మీఱవాఁడు గురువుకు గురువురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆఁకటికి దొలంగు నాచార విధు లెల్ల\nచీఁకటికి దొలంగు చిత్తశుద్ధి\nవేఁకటికిఁ దొలఁగు వెనుకటి బిగువెల్ల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆఁకలన్నవాని కన్నంబు పెట్టిన\nహరున కర్పితముగ నారగించు\nధరవిహీనునకును దానము నటువలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆఁడు దానిబొంకు గోడపెట్టినయట్టు\nపురుషవరుని బొంకు పూలతడిక\nస్త్రీలనేర్పులు భువి చీకు రాయితపము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకాశంబున వాయువు\nమ్రాకునదావాగ్ని యటుల మానసమందు\nఏకాకారుఁడు జగమున\nజోకైతనుదానె వెల్గు సుమ్ముర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకు కానవచ్చు హరిహరాదులకును\nకొమ్మ గానరాదు కోరిచూడ\nకొమ్మగానరాగఁ గొనియాడ కుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకు చాటునుండు నన్నిలోకంబులు\nకొమ్మ గానరాదు బ్రహ్మకైన\nకొమ్మ గానఁబడినఁ గొనియాడవచ్చురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకులెల్లఁదిన్న మేఁకపోతుల కేల\nగాకపోవునయ్య కాయసిద్ధి\nలోకులెల్ల వెఱ్ఱి పోకళ్ళఁ బోదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆకృతి యనఁగను నిరాకృతి యనఁదగు\nనాకృతి నొగిఁదగు నిరాకృతిట్టు\nలవియు రెండు లే యపురూపమై యుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆడితప్పువార లభిమానహీనులు\nగో డెఱుఁగనివారు కొద్దివారు\nకూడి కీడు సేయఁగ్రూరుండు తలపోయ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆడు పాపజాతి యన్నిటికంటెను\nఆశచేత యతులు మోసపోరె\nచూచి విడుచువారు శుద్ధాత్ములెందును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆడు వారిఁ గన్న నర్థంబు పొడఁ గన్న\nసారమైన రుచుల చవులు గన్న;\nనయ్యగాండ్ర కైన నాశలు బుట్టవా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మ దేహమందు నతిసూక్ష్మముగఁ జూచి\nదేహమాత్మయందుఁ దేటపరచి\nయాత్మ నెందుఁ జూడ నతఁడెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మబుద్ధివల్ల నఖిలంబు తానయ్యె\nజీవబుద్ధివలన జీవుఁడయ్యె\nమోహబుద్ధినియము ముందరఁ గనుగొని\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మయందు జ్యోతి యెఱుగుట లింగంబు\nతెలిసిచూడగాను తేటపడును\nఅదియు గురువులేక యబ్బునా తెలియంగ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మయందు ధ్యాస అమరదెందు విరక్తి\nభీకరంబెగాని బిరుదులేదు\nఆలిరంకు తెలుప అఖిల యజ్ఞంబుల\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మలోని జ్యోతి యమరుగ లింగంబు\nతెలిసిచూడకున్న తేటపడదు\nఅదియు గురువులేక అబ్బునా తెలియంగ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మలోన నాద మాలించి మాలించి\nయాసలందుఁ జిక్కఁ డాదియోగి\nఆత్మలోనికళల నంటినఁ దత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మలోని శివుని ననువుగా శోధించి\nనిశ్చలముగ భక్తి నిలిపెనేని\nసర్వముక్తుడౌను సర్వంబుఁ దానౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆత్మశుద్ధి లేని యాచారమది యేల\nభాండ శుద్ధి లేని పాకమది యేల\nచిత్త శుద్ధి లేని శివపూజ లేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆది నొకటి దెలిసియాదిని మదినిల్పి\nయాదిఁబాయకున్న నభవుఁ డవును\nఆదిఁ బాయువాఁడు నంధకు రీతిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆపగాళి వెంట అడవుల వెంటను\nకొండరాళ్ళ వెంట గొడవ యేల\nనుల్లమందె శివుఁడు ఉండుటఁ దెలియరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆపదందుఁ జూడు మారయ బంధుల\nభయమువేళఁజూడు బంటుగుణము\nపేదపడ్డ వెనుక పెండ్లము మతిఁజూడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆమడ కామడ కడవులు\nగ్రామంబులు చెరువు నదులు కర్మము లింతే\nతా మెందులోనఁ దిరిగిన\nవేమన తోడగుచువచ్చు వెంటనె వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆర్తవిద్య లెల్ల యపకీర్తి పాలాయె\nవార్త కెక్కునంత వారికైన\nఆర్తవిద్య లెల్ల ధూర్తులపాలాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆరుమతములందు అధికమైనమతము\nలింగమతముకన్న లేదుగాని\nలింగదారకన్న దొంగలు లేరయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆఱుగురిని జంపి హరిమీఁద ధ్యానంబు\nనిలిపి నిశ్చలముగ నెగడి యాత్మ\nనతని నొకనిఁ జేయ నాతఁడె యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!</poe"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "=== ఆఱురుచులు వేఱు సారంబు నొక్కటి ===\n<poem>ఆఱురుచులు వేఱు సారంబు నొక్కటి\nసత్యనిష్ఠ వేఱు సత్యమొకటి\nపరమఋషులు వేఱు భావ్యుఁ డొక్కండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆఱువేషములను నటుచూడ బహువింత\nలాత్మయందు ధ్యాన మమర దెందు\nభీకరంబె కాని బిరుదు లేదు విరక్తి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలి వంచలేక యధమత్వముననుండి\nవెనుక వంతుననుట వెఱ్ఱితనము\nచెట్టుముదర నిచ్చి చిదిమినఁ బోవునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలిమాటలు విని అన్నదమ్ముల రోసి\nవేఱుపడెడువాఁడు వెఱ్ఱివాఁడు\nకుక్కతోఁకఁ బట్టి గోదావ రీఁదునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలిఱంకుఁ దెలుపు నఖిలయజ్ఞంబులు\nతల్లిఱంకు తెలుపుఁ దద్దినములు\nకానితెరువు కర్మ కాండ కల్పితమాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలివంకవార లాత్మబంధువు లైరి\nతల్లివంకవారు తగినపాటి\nతండ్రివంకవారు దాయాదులైరయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలు పతిసౌఖ్యముల కిల\nనాలయ మగునేని దానినా లన వచ్చున్\nఆలాగునఁ గాకుండిన\nకాలునిపెనుదూత యదియ కదరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలు బిడ్డలు ధన మరయఁ దల్లియుఁ దండ్రి\nకలమనుజుఁడు మిగుల కష్టపడును\nతనకు నెవరులేరు తాను బ్రహ్మముఁగన్న\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలు మగనిమాట కడ్డంబు వచ్చెనా\nయాలుఁగా దది మరగాలు కాని\nయట్టియాలు విడచి యడవి నుండుట మేలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలు రంభయైన అతిశీలవతియైన\nజారపురుషుఁడేల జాడ మాను\nమలముదినుట కుక్క మరగిన చందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలు సుతులు ధనము లరయంగ మీరని\nమొనసి కర్మమునను మోసపోయి\nకాలు గన్నయపుడు కడతేరజాలడు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలుబిడ్డ లనుచు నతిమోహమున నున్న\nధనముమీద వాంఛ తగిలియున్న\nనట్టివానిముక్తి యవనిలో లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలురంభయైన అతిశీలవతియైన\nజారపురుషుడేల జాడమాను\nమాలవాడ కుక్క మఱగిన విడుచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశ లుడుగఁగాని పాశముక్తుఁడు గాఁడు\nముక్తుఁ డైనఁగాని మునియుఁగాఁడు\nమునియు నయినఁగాని మోహంబు లుడుగవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశ విడక గాని పాశముక్తుఁడు గాఁడు\nముక్తుఁడయినఁగాని మునియుఁగాఁడు\nమునికిఁగాని సర్వమోహంబు లూడవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశకన్న దుఃఖ మతిశయంబుగ లేదు\nచూపు నిలుపకున్న సుఖము లేదు\nమనసు నిల్పకున్న మఱి ముక్తి లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశచేత మనుజు లాయువుగలనాళ్లు\nదిరుగుచుంద్రు భ్రమను ద్రిప్పలేక\nమురికిభాండమందు ముసరు నీఁగలభంగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశలనెడు తాళ్ళ నమరఁ గోయగఁ జేసి\nపారవైవఁగాని పరములేదు\nకొక్కు తిండియాసఁ జిక్కి చచ్చినయట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశయనెడి త్రాళ్ళ నఖిల జనంబులు\nకట్టుపడుచు ముక్తిగానరైరి\nజ్ఞానఖడ్గమునను ఖండింప రాదొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆశయనెడు దాని గోసివేయగాలేక\nమొహబుద్ది వలన మునుగువారు\nకాశివాసులైన గనబోరు మోక్షము\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆసనం బెఱుంగక యామర్మకర్మంబు\nగురువుచేతఁ దెలిసి కూర్పకున్న\nమనసు నిలుపకున్న మఱిద్విజుం డెట్లగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆసనములు పన్ని యంగంబు బిగియించి\nయొడలు విఱుచుకొనెడి యోగమెల్ల\nజెట్టిసాముకన్నఁ జింతాకు తక్కువ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంగలంబు తోడ నిల సల్పుతోడను\nపరుని యాలితోడ పతితుతోడ\nసరసమాడుటెల్ల చావుకు మూలము\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంచుకంత యోని కెగసెడు జనములు\nకంచముకడ పిల్లి గాచినట్లు\nపంచబాణునింటి బానిసె కొడుకులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంచుకంతబోన మీశ్వరార్పణ మన్న\nపుణ్యలోకమునకుఁ బోవు నతఁడు\nఅన్నదానమునకు నధికదానము లేదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంటియాలు విడిచి యిల జారకాంతల\nవెంటఁ దిరుగువాఁడు వెఱ్ఱివాఁడు\nపంటచేను విడిచి పరిగ యేరినయట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంటిలోనిధనము నిదినాది యనుచును\nమంటిలోనఁదాచు మంకుజీవి\nకొంచఁబోడు వెంట గుల్లకాసును రాదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంతి గన్న జన్ను లింతింతలని చూచి\nమోహమంది బుద్ధి మోసపోవు\nగరిత విడని నివాగానరాదా యెరా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంతి తనదుపేరు నెల్లకాలంబును\nప్రజలు దలఁచునట్టి ప్రతిభఁ గాంచె\nనింతికి పతిభక్తి యెంతనవచ్చును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంత వగవ వెలసె నేకాంత బుద్ధితా\nహరిహరాదులందు నాశ లుడిగి\nశాంతబుద్ధి నుండ సమకూరును సుఖంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంతిఁ జూచెనేని యింతంత యనరాదు\nకానవహ్నిలక్క కరఁగినట్లు\nవట్టిమోహ మిట్లు రట్టులఁ జేసెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంతికనులు చనులు నెంత లెస్సనిచూచి\nమోహపడును బుద్ధి మోసపోయి\nగరిసెలోనివానిఁ గానలే దాయెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంతకాలముండి యెఱుకమాలినజీవి\nచచ్చిపుట్టుచుండు సహజమనుచు\nనెఱుక మఱచుచోట నెఱుఁగునా బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంద్రియ పరవశుఁ డధముం\nడింద్రియ పరవశుఁడు భక్తియెడ మధ్యముండౌ\nనింద్రియజయుఁ డుత్తముఁ జి\nతేంద్రియసుతుఁడు విన మహేశుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇంద్రియములచేత నెగ్గొందుచుండెడు\nవెఱ్ఱిమనుజుఁ డేల వెదకు శివుని?\nఇంద్రియముల రోసి యీశునిఁ జూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇచ్చకము భువిని వశ్యము\nకుచ్చిత మీలోకనింద కోవిదునకు నీ\nతుచ్చమున హాని వచ్చును\nమచ్చరమే తన్నుఁ జెఱచు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇచ్చెడి వారలసంపద\nహెచ్చునదేకాని లేమి యేలా కలుగున్\nఅచ్చెలమ నీళ్లుచల్లిన\nవిచ్చలవిడి నూరుచుండు వినరా వేమా !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇచ్చిపుచ్చుకొన్న హితమయిన మనువులు\nతగ్గులేక యల్లు తామరవలె\nకాచిపూచి పండి కడురమ్యమై యుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇచ్చువానియొద్ద నీయనివాడుండఁ\nజచ్చుగాని యీవి సాగనీఁడు\nకల్పతరువుక్రింద గ్రచ్చ చెట్టునట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇట్టి సాధువిద్య యెందులేదని చూచి\nగాఢవిద్య నేర్చి కానలేక\nసాధుసజ్జనముల సాంగత్యమెఱుఁగక\nబాధపడుదురు తుది పరులు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇట్టికనుల బ్రహ్మ మెట్లు చూడఁగవచ్చుఁ\nజూచుకనులువేఱు చూపువేఱు\nచూపులోనమరిచి చూడంగవలవదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తమ తలంపులలోనఁ దత్వ శిఖామణిఁ, దలఁచిన వారెల్లఁ దత్వ విదులు\nఘనమైన నిబిఢాంధ కారంబునను జ్యోతి ననువునఁ జూచిన యతఁడె యోగి\nశివునిలో జీవుని జీవునిలో శివు నొనరఁ దెలిసినవాఁడు యోగదృక్కు\nసాంఖ్య యోగంబున సర్వంబు శివుఁడని నిశ్చయించినవాఁడు నిర్మలుండు"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇట్టిజాడఁగాన నెందఱయిన నేమి\nపుట్టఁ గాలశివుని పట్టఁగలరె\nపొట్టనీవు పాసిపోగఁ దా నుబ్బురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇట్టిపంచజనుని యేష్యము దెలిసిన\nపెట్టి పుట్టి కట్టి పృథివి బ్రతికి\nచచ్చి సిద్ధుఁడగుచు సర్వజ్ఞుఁడయినిల్చు\nనెల్లమహిమ నీకు చెల్లు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇదినాకుఁ జాలఁదనుచును\nవదలక మదిలోననైన వస్తువు భ్రమతల్‌\nకదిసి విడనాడ కుండిన\nనదియే సంసారబీజ మందుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇదియ పరమటంచు నితరచింతలు వీడి\nమనసుఁ జెదరనీక మట్టుపఱచి\nకొదువలేక నిలువ కోర్కెలు ఫలియించు\nమనసులోన నుండు మహిమ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇనుము విఱిగె నేని యినుమాఱు ముమ్మాఱు\nకాచియతుక నేర్చు కమ్మరీడు\nమనసు విఱిగెనేని మఱియంట నేర్చునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇమ్ముదప్పువేళ నెమ్మెలన్నియు దప్పి\nకాలమొక్కరీతి గడపవలయు\nవిజయు డనువుదప్పి విరటుని గొల్వడా?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!poem>"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "=== ఇరుకువచ్చువేళ నీశ్వరు తలతురు ===\n<poem>ఇరుకువచ్చువేళ నీశ్వరు తలతురు\nకరుణ గనునె వట్టి గాసిగాక\nసుఖము వచ్చువేళ చూడంగ నొల్లరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇరుగుపొరుగువారి కెనయుసంపదఁ జూచి\nతనకులే దటన్న ధర్మమేమి\nధర్మమన్నఁ దొల్లి తన్నుక చచ్చిరి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇల్లునాలివిడిచి యినుపకచ్చలఁ గట్టి\nవంటకంబు నీరువాంఛ లుడిగి\nయొంటినున్న యంత నొదవునా తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇసుక బొగ్గు రాయి యినుమును చర్మంబు\nకసపుపొల్లుకట్టి కట్టబెట్టి\nపల్లుదోమినంత పరిశుద్ధులగుదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇహపరాదులకును నిది సాధనం బని\nవ్రాసి చదివి విన్నవారికైన\nమధ్యమకర్మములు మహిమతో నడచును\nబడుగుకైన ముక్తిపదము వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇహమందు గురుని కీదేహ మిచ్చిన\nపరముజూచి గురుతు పట్టియిచ్చు\nస్థిరముగాను బుద్ధిచెడనీక చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇహము విడువ ఫలము లింపుగఁ గలవని\nమహిని బలుకువారి మాటకల్ల\nయిహములోనఁ బరము నెరుఁగుట కానరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇహమునందు నేమి యిడుములఁ బడినను\nపరమ సాధన్హార పదవి గాదు\nపరులుకారు నెట్టి వెరవునఁ జూచిన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఇహమునందు బాధలెన్నైనఁ బడవచ్చు\nయముని బాధలేక యమరవలెను\nపరుల బాధలేక బ్రతుకుఁడీ నరులార\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈ దేహ మన్నిభంగులఁ\nబ్రోచియు నొనరంగ నేలపోవుట కాదె\nమీఁదెఱిగి మురికి గడుగను\nభేదంబులు మాన ముక్తి బెరయుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈఁకె లండఁజేసి తోఁక లండలఁజేసి\nకోక లండఁజేసి కొఱఁతమాపె\nనాకు లండఁజేసి నఖిల జంతువులకు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈఁతకంటె లోతు నెంచంగఁ బనిలేదు\nచావుకంటెఁ గీడు జగతిలేదు\nగోచిపాతకంటె కొంచెంబు మఱిలేదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈకపట నాటకంబును\nఈకపటపుఁ జదువులన్ని యింపు దలిర్ప\nఏకపటాత్ముఁడు సేసెనొ\nయాకపటాత్మునకు మ్రొక్కి యలరుము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈతనువునందుఁ జూచిన\nనేతనువుల కింతె యనుచు నెఱిగియుఁ దన్నుఁ\nజూతురు నాలోఁ జూపున\nనాతురమునఁ దపసులెల్ల నమరఁగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈదవచ్చు వేరుబాధ లేకుండనే\nయాది గురువులేక యందరాదు\nసోదిచెప్పుటేల చొక్కిన మదిచూడు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈశ్వరుని దలంప నేడుపాళ్లుగఁ జేసి\nతనదుమూర్తినెల్ల ధారఁబోసి\nనిత్యకర్మములను నిలుచురా నెఱయోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఈషణత్రయంబు నెడపంగ నేరక\nమోహనరాశిలోన మునిఁగియుండు\nజనుల కెట్టు మోక్షసౌఖ్యంబు గల్గును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉండడె సుఖశీలి యుండును గొన్నాళ్లు\nయుండి యుండి యుండి యుండలేక\nఉండ వెరవు దెలిసి గండిదొంగను బట్టి\nచెండిచెండి తావుచేరు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉండియుండు జ్ఞాని యుగములు చనినను\nబ్రాణహాని లేదు ప్రళయమునను\nబ్రాణహానియైనఁ బరమాత్ము గలియునో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉచితవంతుఁడైన నుద్యోగపరుఁడైన\nసాగుబాటునున్న సమయమునను\nపరుల కుపకరించి పరఁగ రక్షించును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉచితాహారము వల్లనె\nయుచితంబుగ బుద్ధిస్థిరత నొప్పునటులనే\nఉచితమగు బోధవల్లనే\nసుచరితుడై పరముగాంచుసుమ్ముర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉడుగక క్రతువుల తపముల\nనడవుల తీర్థముల తిరిగినంతనే ధరలో\nనొడయని కనుగొనజాలడు\nకడుథీరత గురుడు తెలుపగలడిది వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉత్తమోత్తముండు తత్వజ్ఞుఁ డిలమీద\nమహిమఁజూపువాఁడు మధ్యముండు\nవేషధారి యుదరపోషకుఁడధముండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉత్తముని కడుపున నోగు జన్మించిన\nవాఁడు చెఱచువానివంశమెల్ల\nచెఱకువెన్ను పుట్టి చెఱపదా తీపెల్ల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉద్దరింపగల్గు నుత్తముండు కులంబు\nమధ్యముండు దాని మాట గనడు\nఅధముడైన వాఁడంగించు నొక్కట\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉన్న సరికి మనుజుఁ డుపకారి గాలేక\nకన్నుగనక పల్కుగర్వములను\nదీనులయినవారి దిగువారిగాఁజూచి\nపరము గనకనూత బడును వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉప్పు కప్పురంబు నొక్కపోలికనుండుఁ\nజూడఁ జూడ రుచుల జాడ వేఱు\nపురుషులందు పుణ్య పురుషులు వేఱయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉప్పుచింతపండు వూరిలోనుండన\nతాళకంబెరుగరో, తగరంబు నెరుగరో\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపము గలుగు నాత డూరకుండగరాదు\nగురునితోడ బొందు కూడవలయు\nగురుడు సెప్పురీతి గురిమీర రాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపముతోడ గురుని నొప్పుగ సేవించి\nజపము హృదినిజేయు జాడ నెరిగి\nతపము చేయువాడు తత్త్వజ్ఞుడగు యోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపముదోపనట్టి యుపవాసముల లేదు\nతపముచేయనైన తగులరాదు\nజపముతోన గురుని జవదాటకుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపవసించుచుండి యోగి నీళ్ళలోమున్గి\nకూడువండి వేల్పు గడువుమనుచు\nదానినోరుగట్టి తామెతిందురుగదా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉపవసములనున్న నూరపందిగఁబుట్టుఁ\nదపసియై దరిద్రతను వహించు\nశిలకు మ్రొక్కనగునె జీవమడుగు పొమ్ము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉర్వి గురుని వేడి యబ్బురపడువాడు\nదబ్బరాడబోడు తత్తరమున\nనిబ్బరంపు మదిని నిర్విణ్ణతనుగాంచు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉర్విజనులు పరమయోగీశ్వరునిఁ జూచి\nతెగడువారె గాని తెలియలేరు\nఅమృతస్వాదురుచులహస్త మేమెఱుఁగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉర్వివారికెల్ల నొక్కకంచముఁబెట్టి\nపొత్తుఁ గుడిపికులము పొలయఁ జేసి\nతలను చేయిపెట్టి తగ నమ్మఁజెప్పరా\nవిశ్వదాభిరామ రామరవు మ మమ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఉసురు లేనితిత్తి యిసుమంత నూదిన\nపంచలోహములును భస్మమౌను\nపెద్ద లుసురుమన్న పెనుమంట లెగయవా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరకుంట దెలియ నుత్తమయోగంబు\nమానసంబు కలిమి మధ్యమంబు\nఆసనాది విధుల నధమ యోగంబురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరనూరదిరుగు ఉద్యోగ దారియై\nవాడవాడదిరుగు వనితకొరకు\nఏడనేడ దిరిగి ఏరేమి కనిరయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరిబావిలోని యుదకమ్ము నిందించి\nపాదతీర్థమునకు భ్రమయువారు\nపాదతీర్థములను ఫలమేమి కందురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊర్వ్ధలోకమందు నుచితక్రమంబున\nరూప మేమి లేక రూఢితోను\nపరమయోగి చూచు పరమాత్ముఁ డితఁడని\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరు ననుచునుండ నొగి సంతసింతురు\nఅడవియనుచు నుండ నడలుచుందు\nరూరు నడవి రెండు నొకటిగాఁ జూచిన\nనారితేఱు యోగి యతఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరునడిమి బావి యుదకంబుగొని తెచ్చి\nపాద తీర్ధమనుచు భ్రమయజేయ\nపాద తీర్ధమన్న ఫలమేమి కద్దురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరులు పల్లెలు మానుక\nవారక యడవిం జరించువాఁ డరుదెంచు\nపెరుగులు కూరలు మెసవెడు\nవీఱిఁడికెట మోక్షపదవి వినరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఋతువుననుసరించి స్థితికాలముననొప్పు\nగతిబట్టి మనుజు మతియు నొప్పు\nస్వేచ్చబట్టి యువిద చెర్లాటమును నొప్పు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంగిలెంగిలనుచు ఆ నోటితోడనే\nవేదములను చదువు వెర్రులార\nయెంచిచూడ నదియు నెంగిలే కాదొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎండచీఁకటులకు నిమ్మయియుండెడు\nనిండు కుండలోన నిద్రమఱచి\nదండియైన పరమతత్వంబు దెలియురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎండిన మా నొకటి యడవి\nనుండిన నందగ్ని పుట్టి యూడ్చును చెట్లన్‌\nదండిగల వంశమెల్లను\nచండాలుండొకడు పుట్టి చరచును వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎండయన తిరుగు నిర వెఱింగిన యోగి\nయుండు నెల్లకాల ముర్విలోనఁ\nదిండిపోతు వశమె తెలియంగ జ్ఞానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎండవేళఁ జీఁక టేకమైయున్నట్లు\nనిండుకుండ నీరు నిలిచినట్లు\nదండిగఁ బరమాత్మ తత్వంబు దెలియరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంత సంపదున్న నంత కష్టపుఁజింత\nచింతచేత మిగుల చివుకు మనసు\nచింతలేయుంట చెదలని సంపద\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏంతకడుగ నోటి ఎంగిలిబోవునె\nఎల్లకాలమందు నెంగిలి తగులు\nఅనుదినంబుజూడ ననృతమ్మాడెనా\nనోరుకాదు క్రిందినోరువేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంతకరువు నయిన నెంగిలి యన్నము\nపరులకిడెడు ధర్మపరులు చూడ\nభూమిమీద నెంగ్లిపుల్లెలు నాకెడు\nకుక్కలై పుడుదురు కూడి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంతకష్ట ముండు నంత పాపపుఁజింత\nచింతచేత మిగులఁ జివుకు మనసు\nచింతలేకయున్న చెడనిసంపదఁజూచు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంతచదువుఁ జదివి యెన్ని విన్నను గాని\nహీనుఁ డవగుణంబు మానలేఁడు\nబొగ్గు పాలఁగడుగఁ బోవునా మలినంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంతభూమి దిరిగి యేపాటు పడుచున్న\nనంటనీకప్రాప్తి వెంటదిరుగు\nభూమిక్రొత్తదైన భోక్తలుక్రొత్తలా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంతసంపదొనరు నంత కష్టపుచింత\nచింతచేత మిగుల చివుకుమేను\nచింతలేకనున్న చెడని సందగ జూచు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంతసేవఁజేసి యేపాటుపడినను\nరాచమూక నమ్మరాదు రన్న\nపాముతోడిపొందు పదివేలకైనను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎందు నెఱుకవాని కిహపరములు లేవు\nప్రాణహానిలేదు ప్రళయమునను\nప్రళయకాలమైనఁ బరమాత్ముఁ గలయురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎంబెరుమతమని యెసఁగ మాంసము తిని\nమారుపేరుఁ బెట్టి మధువు ద్రావి\nవావివరుస దప్పి పలికి పాడౌదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎక్కడయినయాశ లినుమడియుండఁగా\nతిక్కపట్టి నరుఁడు తిరుగుచుండు\nకుక్కవంటి యాశ కూర్చుండ నీయదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎక్కడిసుతు లెక్కడిసతు\nలెక్కడిబంధువులు సఖులు ఎక్కడి భృత్యుల్‌\nడొక్కువడి పోవు వేళలఁ\nజక్కటికిని నెవరురారు సహజము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎట్టిమంత్రమైన ఎంగిలిగాకుండ\nపలుకవశముకాదు బ్రహ్మకైన\nఎంగిలెంగిలందురీనోటితోడనే\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎట్టిరూపుఁ జూడ నీరూపు కనిపించు\nనీదురూపుఁజూడ నెగడుఁ దెలివి\nహెచ్చు తెలివి యున్న నీశ్వరుఁ డేతోఁచు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎట్టివాఁడు తానో యెఱుఁగడు తొలిపుట్టు\nనీచబ్రతుకుకింత నీమమేల\nకష్టనరుల కెల్ల కలుగునా మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎట్టివానికైనఁ బుట్టును మోహంబు\nపుట్టు మోహమెల్లబ్రోవఁద్రొక్కి\nగట్టిచేసి చూడఁ గాన్పించు బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎట్టిస్త్రీలఁ గనిన నింతంత యనరాదు\nకాలవహ్ని లక్క కరఁగినట్లు\nఇట్టిగాఢమోహ మెంతైనఁ జేయురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎడ్డె దెలుపవచ్చు నేఁడాది కైనను\nమౌనిఁ దెలుపవచ్చు మాసమందు\nమొప్పెఁ దెలుపరాదు ముప్ప దేండ్లకు నైన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎద్దుకన్న దున్న యేలాగు తక్కువ\nయెరువులేకపోయి తిరిగె విలువ\nనేర్పెఱుఁగనివాని నెఱయోగి యందురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎదుటితనబలంబు లెంచుకోనేరక\nడీకొని చలమున నెదిర్చెనేని\nయెలుగు పందిసేత కేర్పడు చందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్ని జాతులందు ఏజాతి ముఖ్యమో\nఎరుక కల్గువారె హెచ్చువారు\nఎరుకలేనివార లేజాతి నున్నను\nహీనజాతియందు రెరుగ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్ని తనువులైన మృతికి నడ్డముగావు\nమృతిని గెలువలేని యెఱుఁకలేక\nదొంగరీతి కాఁగ దొరుకునో మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్ని మతములైన జరుగఁ దగదు\nసత్య మింతలేక జరుగఁ దగదు\nసత్యము గలవాఁడు జగతిలో ద్విజుఁ డయ్యె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్నఁగ మనసే కారణ\nమన్నిటికిని జూడఁజూడ నాత్ముఁడు తానై\nయున్నంతకాలమెచ్చట\nనున్నను నిది నిజముఁ దెలియ నొప్పగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్నిఫలములున్న నీ ఫలంబెక్కుడు\nఅన్ని సుఖములందు నధికమగుచు\nకన్నది కననిదై కనిపించు కర్మంబె!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్నిమతములైన ఏమంత్రమైనను\nసత్యమింతలేక జారవిడచు\nసత్యముకలిగున్న జగతిలో ద్విజుడగున్\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్నియెన్ని పూజలెచటఁ జేసిన నేమి\nభక్తిలేని పూజ ఫలములేదు\nభక్తి గల్గుపూజ బహుళ కారణమురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్నాళ్ళకుఁ దానుండును\nఎన్నాళ్లను దాను నేర్చి యెన్నిటవెలయున్‌\nకొన్నాళ్లకుఁ దాఁ జన్నను\nమన్నేయగు విద్యలెల్ల మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎపాపమైన జక్కగ\nబాపును గురుమర్మఘటిక బహుజన్మ తతిన్\nజూపట్టి యడగ ద్రొక్కుచు\nకాపయి మదిలోన వెలుగు ఘనముగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎప్పుడు చూచిన న్నితర మేమియుఁ జూడక ముక్తి యందుఁగ\nఱెప్పల మూసి మూయకయ రేయిఁ బగ ళ్ళొకరీతి నుండఁగా\nదప్పుల నొందఁ జేయు యమ ధర్ముని పాలికినొంద నేర్చునే\nచెప్పఁగ నేమి వేమనకు జెల్లునుముక్తి విధానమంతయున్‌!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎర్రనాడుదాని ఏపారచూచిన\nనేకిబుట్టు చాల వెర్రిబుట్టు\nపల్లు తెరచి నగిన పట్టు పెన్భూతంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎరుక మాలు వాఁడు యేమేమి చదివినఁ\nజదివినంత సేపె సద్గుణి యగు\nకదసి తామరందుఁ గప్ప గూర్చున్నట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎరుకలేని దొరల నెన్నాళ్ళుకొలచినా\nబ్రతుకలేదు వట్టి బ్రాంతిగాని\nగొడ్డుటావుపాలు కోరిన చేపునా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుక బ్రహ్మమనెను యిల శంకరార్యులు\nతెలివి బ్రహ్మమనుచు దెలిపె వ్యాసు\nలెఱుక దెలివి రెంటి నెఱుగడు వేమన\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱిఁగిన శివపూజ యెన్నడు చెడిపోదు\nమొదలఁబట్టుపట్టి వదల రాదు\nమొదలు విడిచి గోడ తుదిఁ బెట్ట గల్గురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుఁగక పుట్టును తనువులు\nముఱికి మునిఁగి తనువులెన్నొ మోయుటగాదా\nయెఱుకగల తనువు నొందిన\nమరియును జన్మించు టెట్లు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుఁగు వాని దెలుప నెవ్వఁడయిననుఁ జాలు\nనొరుల వశము గాదు వోగుఁ దెల్ప\nయేటి వంక దీర్ప నెవ్వరి తరమయా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుక నెఱుగువాని కెఱుక యే నడుచును\nఎఱుకలేనివాఁడు నెఱుఁగలేఁడు\nఎఱుకలోని యెఱుక నెఱుఁగుట తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుక లేనిదొరల నెన్నాళ్ళు కొలిచిన\nబ్రతుకులేదు వట్టి భ్రాంతి గాని\nగొడ్డుటావు పాలుగోరిన చేపునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుకకన్నను సుఖమే లోకమునలేదు\nఎఱుకనెఱుఁగ నెవని కెఱుకలేదు\nఎఱుకసాటి ఎఱుక యేతత్వమున లేదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుకమాలి జీవి యెంతకాలంబుండి\nచచ్చిపుట్టుచుండు సహజముగను\nఎఱుకమఱచుచోటు నెఱుగుట బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎఱుకయుండువాని కెఱుకయేయుండును\nఎఱుకలేనివాని కెఱుకలేదు\nఎఱుకలేని యెఱుక నెఱుగుట తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎలమిని ధనకాంక్ష నెదిరిఁ దన్నెఱుఁగక\nకన్నుఁ గాన కెల్ల కర్మలాగు\nపుట్టినపుడు పుట్టె బుద్ధిహీనతవాని\nనడుఁగబోవ కష్టమదియ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎల్లి రేపు నేఁడు నేలాగునైనను\nమనసునిల్పువాఁడు మంచివాఁడు\nశివుఁడు భర్త కర్త చింతింపనేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎలుకతోక దెచ్చి యెందాక నుతికిన\nనలుపుగాక యేల తెలుపు గలుగు\nకొయ్యబొమ్మ తెచ్చి కొట్టిన గుణియౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎవ్వ రెఱుఁగకుండ నెప్పుడు పోవునో\nపోవు జీవ మకట బొంది విడిచి\nఅంతమాత్రమునకు నపకీర్తి నెఱుఁగక\nవిరుగఁబడును నరుఁడు వెఱ్ఱి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎవ్వరి గుణములును యేమన్న మానవు\nచక్కఁజేయ రాదు కుక్క తోఁక\nగడుసురాలు మగని గంపఁ బెట్టమ్మురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎవ్వరేమెఱుంగు నింపయిన వస్తువు\nదేహ మే మెఱుంగు దివ్యబోధ\nవిధముఁ దెలిసి మీరు వేదాంత మెఱుగుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎసఁగువేత్త యనుచు నెఱుగరే యీనరుల్‌\nవేయిమార్గములను వేలు పజుఁడు\nఅవని సృష్టికర్త యంతకు గురుఁ డెన్న\nనతనికి తలయేది యరయ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏక బ్రహ్మము నిత్యము\nవైకల్పితమైనయట్టి వస్తువులెల్ల\nనేకత్వంబని యెఱిగిన\nశోకము లేనట్టిముక్తి సులభము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏకమయినవర్ణ మెఱిఁగినయోగికిఁ\nబరము నెఱిఁగిచూడ భావమొందు\nనాకృతులును మఱియునన్నిటఁ దానౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏడె యక్షరముల నీయంద మొందిన\nనందు నిందు ముక్తి యలరుచుండు\nనందు నిందుఁ దెలియ నదియెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏమి గొంచువచ్చె నేమి తాఁగొనిపోవుఁ\nబుట్టువేళ నరుఁడు గిట్టువేళ\nధనము లెచటి కేఁగు దానేగు నెచటికి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏరుదాఁటి మెట్ట కేగినపురుషుండు\nపుట్టి సరుకుగొనక పోయినట్లు\nయోగపురుషుఁడేల యొడలిఁ బాటించురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏవంక మనసు కలిగిన\nనా వంకకు నింద్రియంబు లన్నియు నేగు\nనీ వంక మనసు కలిగిన\nనే వంకకు నింద్రియంబు లేగవు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏసూత్ర మరసిచూచిన\nస్త్రీ సూత్రం బదియుఁ గాక సిద్ధము కాఁగా\nనా సూత్రముఁ స్త్రీ సూత్రము\nనాసూత్రముఁ దెలియువాఁడు సాధుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒక్కఁడు రోగి యాయె మఱియొక్కఁడు దిక్కులఁ ద్యాగి యాయె\nవేఱొక్కఁడు భోగి యాయెనటు నొక్కఁడు చక్కనియోగి యాయెఁ\nదా నొక్కఁడు రాగియాయె నినుబోలు మహాత్మునిఁగాన మెచ్చట\nనిక్కము నిన్నిరూపములు నీకును జెల్లుగదన్న వేమనా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒక్కఘటములోనఁ బెక్కురూపులు నిల్చు\nనెన్నియెన్నిరూపు లెసఁగుచుండు\nనవియుఁదొలఁగెనేని యన్నియు బయలౌను\nఆత్మతత్వ మిట్టులౌర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒక్కమనసుతోడ నున్నది సకలము\nతిక్క బట్టి నరులు తెలియలేరు\nతిక్క నెఱిఁగి నడువ నొక్కఁడే చాలురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒకటిక్రింద నొక్క డొనర లబ్ధముఁ బెట్టి\nవలనుగ గుణియింప వరుసఁ బెరుఁగు\nనట్టిరీతి నుండు నౌదార్యఫలములు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒకరి నోరుఁగొట్టి యొకరు భక్షింతురు\nవారినోరు మిత్తి వరుసఁగొట్టు\nచేఁపపిండు పిల్ల చేఁపలఁ జంపును\nజనుఁడు చేఁపపిండుఁ జంపు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒకరికీడు వేర ఒకరికి నియ్యడు\nయొకని మేలు వేర యొకరికీడు\nకీడుమేలువారు పోడిమి తెలియరు\nకాలుడెరుగు వారి గదరవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒడ్డుపొడుగుగల్గి గడ్డంబునిడుపైన\nదానగుణములేక దాతయౌనె\nయెనుము గొప్పదైన యేనుగున్ బోలునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒడల భూతిఁ బూసి జడలు ధరించిన\nనొడయుఁడైన ముక్తిఁ బడయలేఁడు\nతడకబిఱ్ఱుపెట్టఁ దలపుతో సరియౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒడలు బడలఁజేసి యోగుల మనువారు\nమనసు కల్మషంబు మాన్పలేరు\nపుట్టమీదఁ గొట్ట భుజగంబు చచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒడలుఁ బెంచులంజ యుబ్బకంబుననైన\nవేగ విటునిమీఁద విఱుఁగఁబడును\nపందికొక్కుమీద బండికల్‌ పడ్డట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒరులకొఱకు భూమి నొరసెటివారును\nఅవనిపతికి వశ్యులయినవారు\nపాలవంటివారు పన్ను పెట్టెడువారు\nవాకెఱుంగరు శాఖవారు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒల్ల నన్నఁ బోదు నొల్ల ననఁగరాదు\nతొల్లి చేయునట్టి ధూర్తఫలము\nఉల్లమందు వగవకుండుట యోగ్యంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒల్లనిపతి నొల్లనిసతి\nనొల్లని చెలికాని విడువ నొల్లనివాఁడె\nగొల్లండు గాక ధరలో\nగొల్లనికిం గలవె వేఱె కొమ్ములు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఓగు నోగు మెచ్చు నొనరంగ నజ్ఞాని\nభావ మిచ్చి మెచ్చు పరమ లుబ్ధు\nపంది బురద మెచ్చుఁ బన్నీరు మెచ్చునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఓగుబాగెఱుఁగని యుత్తమూఢజనంబు\nలిలను ధీ జనముల నెంచుటెల్ల\nకరినిజూచి కుక్క మొఱిగిన సామ్యమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఓజమాలుపొలతి యోలిమాడలు చేటు\nపోటికెడలుబంటు కూటి చేటు\nపనికిమాలినతొత్తు బత్తెంబు చేటురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాఁగల పను లెల్లగా కెట్లుపోవును\nకాని పనులు భువిని కానె కావు\nమహిమవేఱె యుండు మనతోడ నున్నదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాఁపు బల్మియున్నఁ గరణాన కది బల్మి\nకరణముబలిమెల్ల గాఁపుబలిమి\nకాఁపుసంతసంబు కరణముసంతోష\nమరసిచూడ లోకమందు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొంకణంబు పోఁవగుక్క సింహము గాదు\nకాశిబోవఁబంది గజము గాదు\nవేఱె జాతివాఁడు వ్రిపుఁడు గాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కంటికంటి ననుచుఁ గర్మాధికారంబు\nవెంటఁబట్టి చెడును వెఱ్ఱినరుఁడు\nబట్టబయట ముక్తి చాటించిచూడరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కంటిమంటచేత కాముని దహియించి\nకామమునను కడఁగి గౌరిఁ గూడె\nనట్టి శివుని తేజ మంటినంతనె చూడ\nపూర్వకర్మ ఫలము పోవు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కంటిలోనివానిఁ గఱకంఠుఁ డెఱుఁగును\nగంటిలోనివాని మింటఁ జూడ\nకన్నుమిన్ను హృదయంబాయె నెంచంగ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కండకావరమునఁ గానఁడు మరణంబు\nమదముచేతఁ దత్వమహిమఁ గనఁడు\nభోగవాంఛచేతఁ బుణ్యంబుఁ గానఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొండెగాఁడు చావఁ గొంపదనుకఁ బోక\nవంతు కింతెకాని వగపులేదు\nకొంకనక్క చావ గొఱ్ఱెలేమిటి కేడ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొండరాళ్లు దెచ్చి కోరికఁ గట్టిన\nగుళ్ళలోనఁదిరిగి కుళ్ళ నేల\nపాయని శివుఁడు ప్రాణమై యుండంగ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొండఱేఁడు మామ కొండకూతురు నాలు\nకొండ యిల్లు పసిఁడికొండ విల్లు\nకొండవంటి దొరకు గుండురూపంబురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కండలెల్లఁ గోయ కావికిఁజాలని\nబండగోవు కాసపడినఁ గలదె\nకొండఁ బసిఁడి కొండ గోరిన చందమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాంత కుంకయైనఁ గానికులం బైనఁ\nబాయలేక విటుఁడు బ్రమసియుండు\nమరగి గ్రుడ్డికుక్క మాంసంబు గన్నట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాంతమేనుఁజూచి కలవరపడుదురు\nకడుపులోని రోతఁ గాన లేరు\nయింతరోఁత బ్రతుకు కీ దేహ మేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొంపలోన నున్న కోర్కెలు ఛేదించి\nపరగ హృదయ మట్టె పదిలపఱచి\nగృహము నిల్పువాఁడు బహుతత్వ్తవేదిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కంబళములఁ గట్టి గంటలు గజ్జలు\nబోడితలలు కావి బొంతచిటికె\nలాత్మదేవపూజ లవి సేయనేరవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాకిగూటిలోన కోకిల మున్నట్లు\nభ్రమర మగుచుపురుగు బ్రతికినట్లు\nగురుని గొల్చువెనుక గురువు తా నౌనయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాకు లున్నగూడు కోకిల కగునట్లు\nభ్రమరి కీటకమయి బ్రతుకుమాడ్కి\nసత్యముక్తలని చెలఁగును నరుఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కచ్చమీఁద నాస కనకంబుపై నాస\nలేనివాఁడు పుడమి లేనివాఁడు\nకలిగెనేని యతఁడు గానంగ రాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొట్టినఁ దిట్టినఁ గాని\nకట్టు బిగించినను గాని కరకరి సేయ\nకట్టడివడి యన కుండును\nదిట్ట మదిని శివుని దలఁప దీరదు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కట్టెపైన నున్న కట్టెకు ఘనమేమి\nచెట్టు పైననున్నఁ జేరు ఘనము\nకట్టెచెట్టుగూడి గలసె దైవంబులో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కట్టెపేరు లోలిగట్టి చెప్పఁగ రాదు\nకానరాదు లోని కలిమితనము\nజంగమయినపిదప జాతి నెంచరాదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కట్టువార లేరి కట్టినవారేరి\nకట్టికట్ట లేని కర్ము లేరి\nగట్టిపఱచిలెస్స గనుగల్గి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడఁక నింద్రియములు గట్టి వేయగ లేక\nచావు వచ్చునపుడు సన్యసించు\nనాత్మ జితములేక యందునా మోక్షము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడఁగి సంకల్పములనెల్లఁ గట్టిపెట్టి\nచిత్తమున నేమి తలఁపక చిత్రరూపు\nకైవడిని నున్న యాతఁడు ఘనుఁడు దలఁప\nనడవియందైనఁ బట్టణమందు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడక నఖిలమునకు నడినాళమం దున్న\nవేఁగుచుక్కవంటి వెలుఁగు దిక్కు\nవెలుఁగుకన్న దిక్కు వేఱెవ్వ రున్నారు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడగిఁ గాలిలేని గగనంబుభంగిని\nబలుతరఁగలు లేని జలధిమాడ్కి\nనిర్వికారమునను నిశ్చలత్వమునఁ దా\nనుండెనేని ముక్తి యొనరు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడగివట్టియాస కడతేఱనీయదు\nఇడుములందుఁ బెట్టి యీడ్చుఁగాని\nపుడమి జనులభక్తిఁ బొడమంగ నియ్యదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొడుకును వరియింప గోరి వచ్చిన దాని\nతండ్రి పెండ్లియాడ ధర్మమగునె!\nతప్పని తెలిసియును తాచేయు కర్మంబు\nతప్ప దేవుడు భువిని దగులు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడుపు కెంత నరులు కళవళపడుదురు\nకడుపుకొఱకు నూళ్ళు గహనములును\nకడుపు కెట్ల యయినఁ గలుగును భుక్తిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడుపు బోరగించి కన్నులు ముకుళించి\nబిఱ్ఱబిగిసికొన్న బీదయోగి\nయమునిబాఱిగొఱ్ఱె యతఁ డేమిసేయును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడుపుకేల మనసు కలవరపడియెదు\nకడుపుకేట్లొ తృప్తి కలుగుచుండు\nకడుపు రాతిలోన కప్పకు కల్గదా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడుపుచిచ్చుచేత కామానలముచేత\nక్రోధవహ్నిచేత కుతిలపడకను\nయుక్తమనసుతోడ నుండినప్పుడె ముక్తి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడుపునిండ సుధను గ్రమముతోఁ ద్రావిన\nబాలమీఁద నేల పాఱు మనసు?\nతత్వ మెఱుఁగువెనుక తన్వంగు లేటికో?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కడుపులోనిరోఁత కడు నోటియెంగిలి\nకడుగ వశమె బ్రహ్మకొడుకుకైన\nసత్యమున్న కొంత జగతిపై సిద్ధించు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోతిపిల్లతెచ్చి కొత్తపుట్టముగట్టి\nకొండముచ్చులెల్ల కొల్చినట్టు\nనీతిహీనువద్ద నిర్భాగ్యులుందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమన !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాదని యెవ్వరి తోడను\nవాదాడక దిరుగు వెఱ్ఱివాఁడును వలెనే\nభేదాభేదము లడచును\nవేదాంత రహస్య మెల్ల వేమన నేర్చు!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాదు కాదు గురులు 'క' గుణింతము చెప్ప\nశాస్త్ర పాఠములను చదివి చెప్ప\nముక్తి దారి చూపు మూలమ్ము గురుడు రా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "=== కాని వాని చేత కాసు వీసము లిచ్చి ===\n<poem>కాని వాని చేత కాసు వీసము లిచ్చి\nవెంటఁ దిరుగు టెల్ల వెఱ్ఱి తనము\nపిల్లిఁ బట్ట కోడి పిలిచినఁ బలుకునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనక మృగము భువిని కలుగ దంచెరుగడో\nరాము డెరుకకల్గు రాజుకాడొ\nచేటుకాలమునకు చెడుబుద్ది పుట్టెడు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనకపర్వతమున కాపురంబుండిన\nఅమరవిభునికైన ఆశపోదు\nకనకకుండలములు కర్ణు నర్దింపడా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనకమందు, మంచి కాంతల వాడల\nవలసియుందు రెంతవారలైన\nతోయజాక్షి బాయు దొరలెవ్వరును లేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనకమేడల మంచి కాంతలయెడలను\nవలఁచియుందు రెంతవారలైన\nతోయజాక్షిఁ బాయుదొర లెవ్వరును లేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనకమృగము భువినికద్దు, లేదనలేక\nతరుణి విడిచిపోయె దాశరధియు\nదైవమైన ధనము తలచుచుండునుగాదె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కన్నె, వరుడు, చేరి, కదియంగ, నొక్కప్పు\nడుచ్చయందు బిండ ముద్భవించు\nహెచ్చు కులజుడెవడు హీనుం డెవండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కన్నపుత్రునాస, కనకంబుమీ దాస,\nస్త్రీలమీదయాస చిత్తమెడలి\nభ్రమలువిడువకున్న బ్రహ్మంబు తోచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కన్నుఁగవరీతి సంపద\nకొన్నాళ్ళకు వ్రేగుఁజూపి గొబ్బున వ్రాలు\nవెన్నెల చీఁకటి సరి యగు\nనన్నా శివంగమాయ లన్నియు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కన్నుపోవువాఁడు కాళ్లుపోయినవాఁడు\nనుభయులరయఁ గూడి యుండునట్లు\nపేద పేదఁగూడి పెనగొని యుండును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కన్నులందు మదము గప్పి కానరుగాని\nనిరుడు మీదటేఁడు నిన్న మొన్న\nదగ్ధులయిన వారు తమకంటెఁ దక్కువా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనియుఁ గాన లేఁడు కదలింపఁ డానోరు\nవినియు వినగ లేఁడు విస్మయమున\nసంపద గల వాఁడు సన్నిపాతక మది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనియుండి కానలేరట\nవినియుండియు వినగలేరు విస్మయమేమో\nకనుగ్రుడ్డియు వినుచెవుడుం\nచనునది నిజమయ్యె జగమునందున వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కానలేఁడు నుదురు కర్ణముల్‌ వీఁపును\nనెఱులు కానలేఁడు నెత్తిమీఁద\nతన్ను గానలేఁడు తత్వ మేమెఱుఁగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కానలేరు గాని కలియుగంబుననున్న\nమనుజులందఱికిని మాన మొకటి\nదౌష్టికు లగువారు తమవలెఁ జూడక\nపరులఁదూల నాడుదురుగ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కానివాని తోడఁ గలసి వర్తించెనా\nహాని వచ్చు నెంతవాని కైన\nతాటిక్రింద పాలు ద్రాగిన చందమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కనుక గ్రామమునకుఁ గారణకర్తలి\nట్లుండయగుచు నుభయులుండిరేని\nగండపక్షియుగళ ముండినరీతిని\nనుద్దిగూడి బ్రతుకుచుంద్రు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కపట వేషమూని కడగండ్లుపడనేల\nవిపిన భూమి తిరిగి విసుగ నేల\nయుపముతోనె ముక్తి యున్నది కనవలె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కప్పయు పామును బోరఁగ\nకప్పను నాపాముమ్రింగె కడువేడుకతో\nకప్పను చెడలందిగిచెడి\nవిప్పను నా చొప్పు దెలియ వేమననేర్చు!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కప్పురంబు మనసు గాంక్షించుయోగికి\nజ్ఞానదీపశిఖయుఁ దానటించుఁ\nగానవచ్చు నాత్మ క్రమమాణమై నిచ్చ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోపమునను ఘనత కొంచెమై పోవును\nకోపమునను మిగుల గోడుఁజెందుఁ\nగోపమడచెనేని గోరిక లీడేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోపమునను నరక కూపముఁ జెందును\nకోపమునను గుణము కొంచె మగును\nకోపమునను బ్రతుకు కొంచెమై పోవును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కామి కానివాఁడు కవి గాఁడు రవి గాడు\nకామిగాక మోక్షకామి గాఁడు\nకామియైనవాఁడు కవియగు రవియగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోమటికిక యాశ కొండలు వాములు\nచందనంబు శోభ చంద్రకళలు\nతనకు మితిలేదు నక్కడ గతిలేదు\nవదన శుద్ధిలేనివాఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోమటోనినిష్ట గురికి రాదెన్నడు\nలోభగుణముచేత లోనికడగు\nపులియు దాసరికడ పొలపగుచందము!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోమటోనియాశ కొండల్లవానలు\nసుందరంబుశోభ చంద్రకళలు\nయాశకు మితిలేదు యెక్కడన్ గతిలేదు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కోమటినిష్ఠలు గుఱికి రావెన్నఁడు\nలోభగుణము చేతలోని కడఁగు\nపులియు దాసరి కీడుపొలువగు చందమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొమ్మదిమ్మరైనఁ ద్రిమ్మరులవలదు\nసరసవిటులనేల సమ్మతించు\nపేడతిన్న పురుగులెల్ల మేమెఱుఁగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కమలభవాండం బెల్లను\nవిమలపుసుజ్ఞానులెల్ల నీక్షింతురయా\nవిమలంబౌ మనముదగ\nసుమహిత పిండాండ మెపుడు చూడర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాయగూరలుతిని కాషాయవస్త్రముల్‌\nబోడినెత్తి గలిగి పొరయుచుండ్రు\nతలలు బోడులైనఁ దలఁపులు బోడులా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాయముఁదగఁ గూడి కడఁగి యోగిగనున్న\nకాయ ముండికాని ఘనుఁడు గాఁడు\nకాయమునను ముక్తిగతి కేగవలెనయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరఁగకరగఁబుట్టు కనకంబునకు వన్నె\nపెనఁగ పెనఁగబుట్టు ప్రేమసతికి\nముదియ ముదియఁ బుట్టు మోహంబు లోభంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "క్రొత్త సుద్దులైన గురుబోధచే విన్న\nకర్మయుక్తి యోగకాండ తతులు\nప్రాతసుద్దులైన బాయునా కర్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కర్మాకర్మము లొక్కటి\nకర్మవినోదునకు దత్వఘనునకు దెలియు\nధర్మాధర్మము లేర్పడ\nనిర్మలమతి తెలుపవలయు నిజముగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కర్మగుణము లన్ని కడఁబెట్టి నడువక\nతత్వమేల దన్ను దగులుకొనును\nనూనెలేక దివ్వె నువ్వులమండునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కర్మఫలములన్ని కపటంబుగాఁ జూచి\nధర్మఫలములన్ని దగిలియుండు\nధర్మమర్మములను దాటుట ముక్తిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కర్మమయుఁడుగాక ధర్మంబు దెలియఁడు\nకర్మజీవి మేలు గానలేఁడు\nనీరుచొరక లోతు నికరము దెలియదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కర్మము జ్ఞానికి దవ్వగు\nగర్మమునకు జ్ఞాని దవ్వుకలియుగ మందున్‌\nగర్మజ్ఞానము లుడిగిన\nనిర్మలునకుఁ గలుగు ముక్తి నిజముగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కర్మమునను బుట్టి కష్టంబులో జేరి\nకర్మమేరుపడుట కానలేరు\nకర్మబంధమునను కడతేర లేరయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరములందు నమరు గంగాధరునిబట్టి\nతీర్ధములకుబోయి తిరుగుచుంద్రు\nవెన్నబట్టి నెయ్యి వెదకినచందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "క్రొవ్వు పొట్టపొరలు క్రూరకర్ములపొరల్‌\nనొవ్వఁ జేసినట్టి రవ్వపొరలు\nనెవ్వరైన నేమి యినజువాకిటఁ గాని\nయవ్వలికిని బోవునటర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కారుకారు గురులు కాగుణింతముజెప్ప\nశాస్త్రసారములను జదివిచెప్ప\nముక్తిదారిజూపు మూలమ్ము గురుడురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలికిచిత్ర మరయఁ గామునియంత్రంబు\nపువ్వుఁ బోడిచుక్కబొట్టు గన్న\nకాంతిబెళుకు గన్న కడు పొక్కు పుట్టురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిగి ధర్మమీయఁ గాననివారును\nకలిగి తినక చాలగ్రాఁగువారు\nకలిమి నెచటఁ జూడఁ గానక చెడుదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిగి పెట్టలేని కర్మజీవులకెల్ల\nతిరిపెమును దొరకదు దీనులార\nతెలియఁ జూచుకొనుఁడు దృష్టాంత మిదిమీకు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలగతి యెంతవారికి\nవాలాయము చులక దనము వచ్చుట యరుదా!\nవ్రేలన్ గిరినెత్తి కృష్ణుడు\nతేలెడు వటపత్రమందు తెలియుము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిగిన మనుజుండు కాముఁడుసోముఁడై\nమిగులఁ దేజమునను మెఱయుచుండు\nవిత్తహీనుఁడైన రిత్తయై పోవును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిగిపెట్టబోని కర్మజీవులకెల్ల\nతిరిపెమును దొరుకదు దీనులారా\nతెలియ చూచుకొనుడు దృష్టాంతమదె మీకు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలచక్ర మెఱుఁగఁగా లేక యెప్పుడు\nసంధ్యజపముసేయు జాణలార\nసంధ్యజపములోన జాడ లెట్లుండును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిమి కలిగెనేని కాముగాఁజూతురు\nలేమిచేతఁ జిక్క లేమ లధిపు\nమదనువంటివాని మాలఁగాఁ జూతురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిమి కల్గనేమి కరుణలేకుండెనా\nకలిమి యేలనల్ప కర్ములకును\nతేనెఁగూర్చి యీఁగ తెరువునఁ బోవదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిమి నాఁడు నరుఁడు కానఁడు మదమున\nలేమి నాఁడు మొదలె లేదు పెట్టఁ\nగలిమి లేమి లేని కాలంబు గలుగునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిమిచూచి ఈయ కాయమిచ్చినయట్లు\nసమునకీయ నదియు సరస తనము\nపేదకిచ్చు మనువు పెనవేసినట్లండు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలిమినాఁడు మగని కామిని చూచును\nలేమిఁజిక్కునాఁడు లేవకుండు\nమనినమగనినైన మడియంగఁ జూచును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్మషంబు సోఁకఁ గనుపించ దెందును\nరూప మెవ్వరికిని రూఢితోడ\nతామసం బుడిగినఁ దగఁగల్గు జ్ఞానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలము తన కిక చాలా\nకాలము గలదంచునున్న కాలమునందు\nకూళఁడు తను దాఁదెలియక\nకూలును తొలిజామునందు గొబ్బున వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలియుగమునఁ బుట్టి కడతేఱఁగా లేక\nయొడలు బడలఁజేసి యుగ్రతపము\nతపసు చేసియేమి తత్వంబుఁ గనలేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలియుగముననున్న కాపు కులానకు\nవేమన దనకీర్తి విక్రయించె\nనున్న ధర్మమెల్లనుర్విలో నరులకు\nకోరుఁ బెట్టె పరముఁ గోరి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్ల గురుఁడు గట్టు, నెల్ల కర్మంబుల\nమధ్య గురుఁడు గట్టు మంత్ర చయము\nనుత్తముండు కట్టు, యోగ సామ్రాజ్యంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్ల నిజము రెండు కఱకంఠుఁ డెరుగును\nనీరు పల్ల మెఱుఁగు నిజముగాను\nతనయుని జననంబు తల్లిఁదా నెరుగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్లటికెకు భూతి గట్టిగాఁ బెట్టిన\nనందులోని కంపు లడఁగనట్లు\nమెడను త్రాడు వేయ మెఱపుతో ద్విజుఁడౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్లలాడుకంటె కష్టంబు మఱిలేదు\nకష్టమెపుడు కీడుఁ గలిగియుండు\nద్విజుఁడననుట చూడఁ ద్రిమ్మరితన మది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్లలాడువాని గ్రామకర్త యెఱుంగు\nసత్యమాడువాని స్వామి యెఱుంగు\nబెక్కుతిండిపోతుఁ బెండ్లా మెఱుంగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్లుకుండ భూతి గట్టిగా పెట్టిన\nఅందులోని కంపు అడుగునెట్లు\nమెడను త్రాడు వేయ మెరయు ద్విజుడౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కల్లునీళ్లు ద్రాగి కడుపెద్ద వారిలో\nచీర విడిచి తిరుగు సిద్ధురాలు\nపనులు దీరువెనుక పాతలు గట్టురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలవశముఁ బట్టి కర్మజీవులపిండు\nమత్తులగుచును మదమత్తులైరి\nమత్తులయిన జనుల మనసేటి మనసయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలు చేయి లేదు కంచుకంబు గలదు\nకొమ్మ లేదు ఉరికి చిమ్ము వేగ\nగరిడిలేక చంపుఁగడు పెద్దచోద్యమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలు చేయి వంచి గాలి నిండఁగఁజేర్చి\nనేలవ్రాలి కొన్ని నిలిచికొన్ని\nయాసనముఖవిద్య లభ్యాస విద్యలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలుషమొక్క యింత గాన్పింప దెందును\nజూడ నెవరికైన సొంపుమీఱఁ\nదామసం బడంగఁ దావెల్గు జ్ఞానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలుషమెల్లఁ దెలియఁ దలవంపులకు మూల\nమరయఁదత్వ మెల్ల నాత్మఁబుట్టు\nతెలిసినందుకు మఱిధీరుఁడు గావలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాళ్ళ ముంద ఱేకు కడతేర నీదక\nముగ్గురు ముగురాండ్ర మునిఁగినారు\nనరుఁడు నీఁదెదనుట నగుబాటు గాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కావిపంచె గట్టికడుయోగివలెనుండి\nవెదకి కోర్కులెల్ల విడిచిపెట్టి\nతొడరి తిరుగువాఁడు దొంగసన్యాసిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాశి కాశి యనుచుఁ గడువేడ్కతోఁ బోదు\nరందుఁగల్గు దేవుఁడిందు లేఁడె\nయిందు నందు గలఁడు హృదయంబు లెస్సైన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాశి బోదు ననుచు గడకట్టగా నేల?\nకాశి తీర్థమునకు గదలనేల?\nదోషకారి కెట్లు దొరుకురా యాకాశి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాశి, మధుర, కంచి, గయ. ప్రయాగ సేతు\nవాస తోడ వీని నాత్మఁ జూచి\nవాసనను దెలియఁడు వట్టివెఱ్ఱివిధంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాశిఁబోవువాని కర్మ మేమని చెప్పఁ\nబాపహేతువుండి చచ్చెనేని\nమనసు కాశిఁజేరు మఱి ముక్తి లేదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాశినీళ్ళు మోసి కాళ్లు మొగము వాచి\nయెందు సుఖము లేక యెండి యెండి\nచచ్చివెనుక ముక్తి సాధించఁగలరొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాశియాత్రఁ బోయి గంగదానముఁ జేసి\nకష్టపడిరి ముక్తిఁ గానలేక\nఎనుము తిరుగుచుండదే యెద్దువెంబడి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కష్ట లోభి వాని కలిమికి నాశించి\nబడుగు వాఁడు దిరిగి పరిణమించు\nతగరు వెంట నక్క దగిలిన చందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "క్షితి వెలదికి దగు శృంగాగములు నున్న\nవిభుని కరుణలేక వెలయనట్లు\nదైవకృపలు లేక తలపులు చెల్లునా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కస్తూరి యటుచూడఁ గాంతి నల్లగనుండు\nపరిమళించుదాని పరిమళంబు\nగురువులయినవారి గుణము లీలాగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కసవు నేరి తినెడు పసరపు మైఁ దిన\nమాలఁడండ్రు వాని మహిని నరులు\nపంది కోడిఁ దిన్న ప్రాజ్ఞులందురు జనుల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కసువుఁ బసికిఁజేసె, గాలి ఫణికిఁ జేసె;\nమన్నెఱలకుఁ జేసె, మఱవ కెట్లు;\nకుంభిని జనులకును కూడట్లు చేసెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుంటికుక్క కేల కుందేటిపరువులు\nపిరికిబంటుకేల బిరుదుగొడుగు\nముసలిముండ కేల ముసిముసినవ్వులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుండ పగిలెనేని క్రొత్తది కొనవచ్చు\nభూతలంబునందు బొందుగాను\nకూలబడిన నరుఁడు కుదురుట యరుదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుండఁగుంభ మండ్రు కొండఁ బర్వతమండ్రు\nఉప్పు లవణ మండ్రు నొకటి గాదె\nభాషలింతెవేఱు పరతత్వ మొక్కటి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్క గోవు గాదు కుందేలు పులికాదు\nదోమ గజము గాదు దొడ్డదైన\nలోభి దాత గాఁడు లోకంబు లోపల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్క తిన్నవాఁడు గురిలింగ జంగంబు\nపంది తిన్నవాఁడు పరమయోగి\nయేన్గుతిన్నవాఁడు నెంతసుజ్ఞానిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్క యేకతంబు కొక్కెరధ్యానంబు\nగాడ్దెరాగ మెన్నఁ గప్పుముసుఁగు\nఆత్మ యెఱుఁగుభావ మదియేల చేయరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్క యేమెఱుంగు గురులింగ దేవుని\nనక్క యేమెఱుంగు నొక్కప్రొద్దు\nమూర్ఖుఁడే మెఱుంగు మోక్షంబుత్రోవను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్క యేమెఱుంగు గురులింగజంగంబుఁ\nబిక్కనొడిసిపట్టి పీఁకుగాక\nసంతపాకతొత్తు సన్యాసి నెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్కతోకఁ దెచ్చి గొట్టంబుఁ జేర్చిన\nగ్రోవిచెంతనుండుఁ గొంతతడవు\nఎంతఁజెప్పఁ జెడుగు పంతంబు మానునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్కతోలు దెచ్చి యెఱుపుబొమ్మను జేసి\nయాడునట్టుచేసి యట్టెవేసె\nతన్నుఁ ద్రిప్పువానిఁ దానేలకానఁడో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్కరపవనంబు కొక్కెర ధ్యానంబు\nయతులనొసట నొనర నెట్లు వ్రాసె\nతొల్లిచేసినట్టి దోషంబు తగిలెనో?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్కల దిని కడుబాపలు\nనక్కను భుజియించువారు నాకేశులగు\nచొక్కముగ జీవహత్యల\nమిక్కుటముగఁ జేసి తమిని మించిరి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్కలగ కసిరి బాపలు\nనక్కల బూజించి వారు నాకేశునకై\nచొక్కముగ జీవహత్యలు\nమిక్కుటముగచేసి తమిని మించక వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కుక్కుటమననంబు కొక్కెర ధ్యానంబు\nయతుల నొసట నొనరునట్లు వ్రాసె\nతొల్లి చేసినట్టి దోషంబు తగిలెనో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కురుపులు గండముల్‌ కఠినకష్టపు రోగము లెన్నివచ్చిన\nగరిమను జీవరాసులకు గట్టిగ నాయువు గల్గినంత వే\nమరు వగవంగ నేల క్షుధమాయను లేదననేల మూఢుఁడై\nయరయ దయాళుఁడైన పరమాత్ముఁడె యొక్కఁడు దిక్కు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులము గలుగువారు గోత్రంబు గలవారు\nవిద్యచేత విఱ్ఱవీగువారు\nపసిఁడిగల్గువాని బానిసకొడుకులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులము లో నొకండు గుణవంతు డుండెనా\nకులము వెలయు వాని గుణముచేత\nవెలయ వనము లోన మలయజంబున్నట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులము లేనివాఁడు కలిమిచే వెలయును\nకలిమిలేనివాని కులము దిగును\nకులముకన్న మిగులకలిమి ప్రధానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులము హెచ్చుతగ్గు గొడవలు పనిలేదు\nసానుజాత మయ్యె సకలకులము\nహెచ్చుతగ్గుమాట లెటులెఱుంగఁగ వచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులమునీరుచేసి గురువు వధియింప\nపొసగ నేనుగంత బొంకు బొంకె\nపేరు ధర్మరాజు పెను వేపవి త్తయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులమువలనఁ గొంత బలిమివలనఁ గొంత\nకలిమివలనఁ గొంత గర్వమునకు\nఱంకు చదువు చదివి ఱంకునఁ బడుదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కులుకుగుబ్బచూపి, గొబ్బునవలపించి\nచేతికాసులెల్ల చేరదీయ\nనతను చేతి కత్తు లమరంగ కాంతలు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూటికి నెడఁ బాసి కూర్చున్న మనుజుఁడు\nవెలఁదులఁ గనుగొన్న వెతలఁ జిక్కు\nచెలఁగి యగ్నిఁ జూచు శలభంబు చాడ్పున\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూటికి లేనివానివలెఁ గోపములేకయు నెల్లతావుల\nమాటికిమాటికి మఱియు మాటకుమాటకు పద్యపద్ధతి\nధాటి నెఱుంగఁ జెప్పుచును ధారుణిలో శివరూపధారియై\nమాటికి నున్న వేమన సమానము నెవ్వరు గల్గు వేమనా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూటికి వగలేక కూర్చున్నవారికి\nనాఁడుదానిమీఁది యాస గలదె\nయన్నమదముచేత నన్ని మదంబులౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూటవాసి యగుచు గుణములఁ బచరించి\nనీటనీడవలెను నిలిచియుండు\nనుదకఘటములందు నొగిఁదోఁచుటే గాని\nసూర్యుఁడొకఁడు గాఁడె చూడ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూడ దేమిచేసె గులమేమి చేసెను\nభూమి యేమిచేసె బొందికట్టె\nనరుఁడు పడెడుపాట్లు నగుబాట్లు చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూడు గుడిచి లెస్స గూర్చున్నవాఁడైన\nనాడుదానిఁ గన్న నట్టె తగులు\nనన్న సారమొడలి కతిమదం బిడుసుమీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూడు చీరఁ బాసి గుళ్ళపంచలఁబడు\nనట్లువ్రాసె బ్రహ్మ యతులనుదుట\nతోయజాక్షు లుండ దోషంబు లంటునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూడు! బెట్టకున్న కుక్షిలో జఠరాగ్ని\nభక్షణంబుచేయుఁ గుక్షిమలము\nకూడు విడిచి మలముఁగుడుచురా యుపవాసి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూడుఁగుడిచియు శతకోటిపడిగ లెత్తి\nమాటిమాటికిఁ దినియును మంటఁగలిపి\nకాటికేగువేళను రిత్తకూటి కగును\nదాటిపోదురు నిజముగ దరికి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూలినాలిచేసి గుల్లాముపనిచేసి\nతెచ్చిపెట్ట నాలు మెచ్చనేర్చు\nలేమిఁజిక్కువిభుని వేమాఱు దిట్టును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూళ కూళ్ళు మేయు గుణమంత చెడనాడి\nనెట్టివారు మెచ్చరట్టివాని\nకొయ్య దూలమునకుఁ గుదురునా జ్ఞానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కూళకూళ మెచ్చు గుణవంతు విడనాడి\nయెట్టివారు మెత్తు రట్టివారి\nమ్రావిదూలమునకు జ్ఞానంబు తెలియునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గంగ పారు చుండు కదలని గతి తోడ\nముఱికి కాల్వ పారు మ్రోఁత తోడ\nదాత యోర్చునట్లధము డోర్వఁగా లేఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గంగిగోవుపాలు గరిటెడైనను జాలు\nకడివెడైననేమి ఖరముపాలు\nభక్తిగలుగుకూడు పట్టెడైనను జాలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గింజఁ జెడగనాడ గీడు తోడనె తాకు\nగింజ గల్గియున్నఁ గీడుపోవు\nగింజలు గలవాని లంజలపంచను\nగంజి కుండ్రు జనులు కడఁగి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గండడైన దొంగ కవులసొమ్మెగ వేసి\nకండకావరాన కదియబలిసి\nగండుకుక్కవలెను కాటుకు తిరుగురా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గంపెడంత తవుడు గంపలోఁ బెట్టక\nచన్నుఁ బట్టనీదు కొన్నబఱ్ఱె\nవారకాంత లేల వలతురు నూరక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గాజు కుప్పె లోన కడఁగుచు దీపంబు\nయెట్టు లుండు, జ్ఞాన మట్టు లుండుఁ\nదెలిసినట్టి వారి దేహంబు లందును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గట్టురాళ్ళఁ దెచ్చి కాళ్ళచేతులఁ ద్రొక్కి\nకాసెయులులచేతఁ గాసిఁజేసి\nమొఱుపురాళ్ళ కెఱగుమొప్పెల నేమందు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గొడ్డుటావుఁ బితుకకుండఁ గొంపోయిన\nపండ్లు నూడఁదన్నుఁ బాలు రావు\nలోభివాని నడుగ లాభంబు లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గాడ్దె యేమెఱుంగు గంధంబు వాసన\nకుక్క యేమెఱుంగు గొప్పబుద్ధి\nఅల్పుఁడే మెఱుంగు హరునిఁ గొల్చు విరక్తి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గాడ్దెమేనునిండ గంధంబుఁ బూసిన\nనేమి యెఱుఁగలేక యెగసితన్ను\nనీడుకానివాని నిష్ట మీలాగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గడనగల పురుషుఁ గనుగొని\nయడుగులకును మడుగు లిడుదు రతివలు ధరలో\nగడన విడుపురుషుఁగనుగొని\nనడపీనుగ వచ్చెనండ్రు నాతులు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గతము చేసినట్టి కర్మబంధము లన్ని\nతరలిపోవు సత్యగురునివలన\nకమ్మరి కొకయేఁడు గుదియకు నొకనాఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గతము చూతమన్న కలఁగన్న యర్థంబు\nనడుచు కార్యమేని నమ్మరాదు\nక్షణములోని బ్రతుకు సంసార విభ్రాంతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గద్దె గణము నిద్ర కలలు కోరికలును\nముద మొసంగ శకునములకుఁ జెలఁగు\nప్రశ్నలు పదివేలు పరికించి చూడంగ\nనవును కాకపోవునగును వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గొప్పపిఱుఁదు గన్న కుచకుంభములఁ గన్న\nచెప్పరానిచోటి చెలువుగన్న\nముప్పిరి గొనునయ్య మొనసిన మోహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గోపురములు గుడ్లు కోనేర్లు తేరులు\nఆకు లసురుగుడులు నడలఁగాను\nనేఱు వంతదిఱిఁగియెగఁ బట్టుకొనెనయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గీము విడిచి సుగుడి గిక్కురుమన కుండు\nజీవు విడుచువేళ శివునిఁ దలఁచు\nమనసు గొల్పకయును మాయచేఁ బొరలెడు\nపాపనరుల కేటి పరము వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గ్రామము భూముల మానుక\nప్రేమోదయమింత లేక భీకరమతులై\nభామల సుతులను వదలుక\nబాములఁ బడనేల యడవిపట్టున వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గాలి గాలి గలసె గగనంబు గగనంబు\nమన్ను మన్ను గలసె మంట మంట\nనీరు నీటఁ గలసె నిర్మలంబయి యుండె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గాలిలేని దీపకళిక చందంబున\nనలలుసుళ్లులేని జలధిరీతి\nనిశ్చలాత్మయున్న నిర్వికారంబున\nముక్తియండ్రు దాని మొగిని వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గుణయుతునకు మేలు గోరంతఁ జేసినఁ\nగొండయౌను వానిగుణముచేత\nకొండకొలఁదిమేలు గుణహీనుఁ డెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గుణవతి యగు యువతి గృహము చక్కగనుండు\nచీకటింట దివ్వె చెలఁగురీతి\nదేవియున్న యిల్లు దేవార్చన గృహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గుణహీనజనుని గుణ మెంచగా నేల\nబుద్ధిలేనివాని పూజలేల\nమనసు లేనివాని మంత్రంబు లేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుఁ డనఁగా పరమాత్ముఁడు\nపరగంగా శిష్యుఁడనఁగఁ బటుజీవుఁడగు\nగురుశిష్య జీవసంపద\nగురుతరముగఁ గూర్చు నతఁడు గురువగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుఁడనఁగా మొదలంతకు\nగురుశిష్యు లనంగ నెల్లకొమ్మలుకాగా\nగురువును గానగఁ జాలరు\nధరలోపల మనుజులెల్లఁ దలఁపరు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుచరణముఁ బట్టఁ గుక్కలు గఱచును\nగురుచరణము విడువఁ గుక్క గఱచుఁ\nగుక్కకున్న బుద్ధి గురునకు లేదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుడనగ ధేనువె తగు\nవరశిష్యుడు వత్సమగుచు వర్తింపగా\nదరిగలిగిన నప్పుడొసగును\nనిరుపమ లక్ష్యామృతంబు నిజముగవేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుతు గనుచు చెప్పు గురుడెవ్వడును లేడు\nగురుతెరుంగు శిష్యవరుడు లేడు\nగురుడు శిష్యుడనుట గుడ్డెద్దు చేనురా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుని పరమగురుని గుఱుతుగాఁ దెలియక\nగురువుగాను నుండు గ్రుడ్డిరీతి\nగురువుకు గురువైన గురుఁడు ప్రాణేశుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుని శిష్యుని నియతి గురుతుగా మదిలోన\nకానలేడు భ్రాంతిమానలేడు\nగురుని శిష్యుడెంచు గురియదే యగునురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురునిందజేసి గుట్టెరుంగనివాడు\nయమునిబాధనందు క్రమముగాను\nతేనెలోని ఈగ తెరగున నగునయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురునితోడ బొందు కూడియుండినవాడు\nచేరి బ్రహ్మనంటి చెలగియుండు\nమరుగు తెలిసెనేని మర్మంబు లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురునిశిక్షలేక గురుతెట్లు కల్గునో\nఅజునికైన వాని యబ్బకైన\nతాళపుచెవిలేక తలుపెట్టులూడునో!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురుల పరమ గురుని గురుతుగా తెలియక\nగురువు తానుయుండు గ్రుడ్డిరీతి\nగురువునకు గురువైన గురువు ప్రాణేశుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువు చిల్లగింజ కుంభ మీదేహంబు\nఆత్మ కలుషవంక మడుగుఁబట్టఁ\nదెలిసి నిలిచెనేని దివ్యామృతంబురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువు తానయైన హరిని తాఁ జూచును\nబ్రహ్మలోక మతఁడు పాఱఁజూచు\nశిష్యు నరసిపట్టి చీఁకటిఁ బాపురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువు శిష్యుడనగ కొసలెట్లు మొదలెట్టు\nగురువు శిష్యుడనెడి గురుతులెట్లు\nగురున కుండదగిన పరువు లేకుండిన\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువు సెప్పువిద్య గురువునకును దెలియు\nగురువుసెప్పు విద్య గురునయెఱుఁగు\nగురువుమహిమ పరమగురునకుఁదెలియును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువుఁగూడుఁజేసి గుణము వత్తిగఁజేసి\nసరవిఁగర్మఁ జమితి సమురుఁ జేసి\nమూల నొక్కజ్యోతి ముట్టించి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువుగలుగునాత్మ గురుతెరుంగుదమని\nకాలమెల్లరిత్త గడపిరయ్య\nగురువుదొరుకునపుడు కూలునీ దేహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువునకును పుచ్చకూరైన నియ్యరు\nఅరయ వేశ్యకిత్తు రర్థమెల్ల\nగురుఁడు వేశ్యకన్న గుణహీనుఁ డేమొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గురువులేక విద్య గుఱుతుగా దొరకదు\nనృపతిలేక భూమి నియతిగాదు\nగురువు విద్యలేక గురుతర ద్విజుఁడౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గుఱుతు తిథులవలనఁ గులమెల్లఁ జెడిపోయె\nస్త్రీల నడతవలన సిగ్గుపోయె\nఏహ్యపల్వలముల నిలయెల్లఁ జెడిపోయె\nచాన్లవలన బ్రతుకు సమయు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఘంటారావము మదిలో\nవింటిన్నే కంటఁగంటి విమలపుకాంతి\nవెంటాడక బ్రహ్మంబును\nగంటిని వగ కాదు నన్నుఁ గనుగొన వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఘటము జలములందు గగనంబు కనఁబడు\nఘటము జలము లేమి గగనమేది\nఘటములోన జ్యోతిఁ గ్రమమునఁ దెలియుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఘటముఁగాన్గఁజేసి కామ మెద్దుగఁజేసి\nతెలిసి కర్మములను తిలలుఁ జేసి\nతెలిసి గాను గాఁడు తిలకార కాత్మయు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చంద్రునంతవాడె శాపంబుచేతను\nకళల హీనమంద గలిగె గదర\nపుడమి జనులకెల్ల బుద్దులిట్లుండురా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చంపఁదగిన యట్టి శత్రువు తన చేతఁ\nజిక్కెనేని కీడు సేయ రాదు\nపొసఁగ మేలు జేసి పొమ్మనుటే చాలు !\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చంపఁదలఁచురాజు చనవగ్గలం బిచ్చుఁ\nజెఱుపనున్న పగఱ చెలిమిసేయుఁ\nగఱవనున్న పాము నెఱికాచుకొనియుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చాకి కోకలుతికి చీకాకు పడజేసి\nమైలతీసి లెస్స మడచినట్లు\nబుద్ధిచెప్పువాడు గ్రుద్దిన మేలయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చక్కఁదనము లేల సంపత్కరము లేల\nవిద్యలేల భూమివిరివి యేల\nపుత్రపదవికన్న పుట్టునె పదవులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిక్కియున్న వేళ సింహంబునైనను\nబక్కకుక్క చేరి బాధచేయు\nబలిమిలేనివేళఁ బంతంబు చెల్లదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చక్కెర గలిపియు తినఁగా\nముక్కిన తవుడైన లెస్స మోహము గలుగ\nవెక్కురు బానిసయైన\nమక్కువఁ గను దివ్యభామ మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చేకొనుచును తనకుఁ జేరి సాగినంతలోఁ\nజెడిన ప్రజల రక్షసేయకున్న\nతనదుసాగుటేమి తనతనువదియేమి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చచ్చెఁ జచ్చె ననుచుఁ జావుకు వగచెడు\nదీననరుల వెఱ్ఱి దెలుపరాదు\nప్రాణమునకు మృత్యు బంధంబు లుడుగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చచ్చువార లెవరు చావనివా రేరి\nచచ్చి బ్రతికియుండుజన్ము లెవరు\nవిచ్చలవిడిగాను వివరించి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చచ్చువారిఁజూచి చావని పుట్టని\nతత్వ మెల్ల నాత్మఁ దలఁపుఁ జేసి\nయరసి చూచినట్టి యతనికి మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చచ్చువారిని గని చావు నిశ్చయమని\nతత్వమెల్ల నాత్మఁదలచి తెలివి\nనదరు బెదరులేక యడరిన ముక్తుఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెట్టఁబట్టువెనుక చేతాఁకువై యుండు\nరంతకాఁడు గట్టి పగఱకండ్రు\nఆఁడువారికింత యడఁగుట చెల్లదో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెట్టుచేనుగొట్టి చుట్టుగోడలఁబెట్టి\nయిట్టునట్టుఁ బెద్దయిల్లు గట్టి\nమిట్టిపడును నరుఁడు మీఁదిచే టెఱుంగక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెట్టునందుఁబుట్టి చెలరేఁగి కాయలు\nదనరుఁగాంతితోడఁ దగిలిపండ్లు\nపండ్లు దినుచుఁ గాయవర్ణంబు దెలియుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెట్టునన విత్తును బుట్టెను\nచెట్టును విత్తున పుట్టెఁ జెలిమి దలిర్ప\nచెట్టును విత్తును రెండును\nపుట్టిన విధిఁ దెలియవలయు భువిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చేటు వచ్చెనేని చెడనాడు దైవంబు\nమేలు వచ్చెనేని మెచ్చుఁ దన్ను\nచేటు మేలుతలఁపుఁ జేసినకర్మముల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చాడికానిమాట చావడిలో నిక్కు\nవెంటఁ బో శునకము వెలయ నిక్కు\nస్త్రీలఁజూచినపుడు శిశ్నంబు నిక్కురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెడ్డవాని మిగులఁ జెఱుచును దైవంబు\nఅడ్డపడదు వాని కాపదయిన\nచెడినచేనుఁ జూచి యొడయఁడు మెచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెడినమానవులను చేపట్టి రక్షించి\nకడకుఁ జేర్చినట్టి ఘనులు దలఁప\nకడగి పుణ్యమైనగల శివుసన్నిధి\nనెడతెగకయునుందు రెపుడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెడు గుణంబులెల్ల చేపట్టి శిక్షిం\nపరమ పదవి సిద్ధపడగ చూపు\nనట్టి గురువుని వేడి అపరోక్ష మందరా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిత్తమనేడి వేరు శిథిలమైనప్పుడే\nప్రకృతి యనెడి చెట్టు పడును పిదప\nగోర్కులనెడి పెద్దకొమ్మలెండును గదా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిత్తము బుద్ధియు మఱచియు\nహత్తు నహంకారములను నాత్మకు లోగా\nమొత్తముగఁ జేయ నేరని\nమత్తునకును ముక్తిలేదు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిత్తముగలయోగి శివునివలనే యుండు\nమిథ్యయోగి యుండు మిడుతవలెనె\nనిత్యుఁడైన యోగి నీవలె నుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిత్తవాజి నెక్కి శిక్షింప నేరక\nతత్తఱించి రౌతు తరల నేల\nవారణాసి తనకు వయ్యాళి కాబోలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిత్తశుద్ధిగల్గి చేసినపుణ్యంబు\nకొంచెమయిన నదియు గొదువ కాదు\nవిత్తనంబు మఱ్ఱివృక్షంబునకు నెంత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చేతస్సంకల్పంబులు\nనీతిని వర్జించి నపుడె నిర్మల పదవుల్‌\nప్రీతిం బొందు నటందురు\nభూతములనఁ బరఁగ యోగ పురుషులు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదివి చదివి కర్మసారమ్ము గనలేక\nతిరిగి తిరిగి తిరిగి దిమ్మరాయె\nమరిగి తిరిగి మొరిగి మత్తిల్లి చచ్చెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువు చదువ నేల సన్యాసి గానేల\nషణ్మతములఁజిక్కి చావ నేల\nఅతని భజనఁజేసి యాత్మలోఁ దెలియుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువు రాదటన్న సామాజికమదేల\nబుద్ధికుదరకున్న పొందికేల\nగురునిగూర్ప ముక్తి కరతలామలకమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువులఁ జదివినవారలు\nపదవిన్ని బొందంగ లేరు పరమార్థముగాఁ\nబెదవులఁ గదలక యుండిన\nమదిలో నది రాజయోగమహిమము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువులందు రాజపదవులందును పాడి\nమొదవులందు స్త్రీల పెదవులందు\nనాశ లుడుగునట్టి యయ్యలు ముక్తులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువులందు లేదు శాస్త్రంబులను లేదు\nవేదములను దైవభేదములను\nబైటనున్న ముక్తి పాటించ లేఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువులన్ని చదివి చాలవివేకియౌ\nకపటికెన్న నెట్లు కలుగుముక్తి\nదాలిగుంటఁగుక్క తలఁచిన చందము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువులెల్ల చదివి సర్వజ్ఞుఁడై యుండు\nబ్రహ్మవిద్యలెల్ల పదటఁ గలిపి\nయిఱుకుయోనిఁ జూచి పరమయోగము మాను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువువానికన్న చాకలి తా మేలు\nకులము వేల్పుకన్న కుక్క మేలు\nసర్వసురలకన్న సకలేశ్వరుఁడు మేలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చనువారెల్లను జనులం\nజనిపోయిన వారి పుణ్య సత్కథలెల్లన్‌\nవినవలె గనవలె మనవలె\nనని మషులకు దెలుసగూడ దంత్యము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చన్నులు పరసతి కొప్పిన\nచన్నులపై పాప దృఢతఁ జన కటుయునుపే\nచన్నులు తగ దాఁగుడిచియు\nచన్నులపై తలఁపు వలదు సత్యము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చినుఁగు బట్ట కాదు చీనాంబరము గాని\nముఱికియొడలు గాదు ముక్తి గాని\nపరమయోగిమహిమఁ బరికింప నరుదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిప్పలోనఁ బడ్డ చినుకు ముత్యం బాయె\nనీళ్ళలోనఁగలిసి నీరె యాయె\nప్రాప్తము గలచోట ఫలమేల దప్పురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెప్పులోని రాయి చెవిలోని జోరీగ\nకంటిలోని నలుసు కాలిముల్లు\nఇంటిలోని పోరు నింతింత కాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చమురు గలుగు దివ్వె సరవితో మండును\nచమురు లేని దివ్వె సమసి పోవు\nతనువు తీఱె నేని తలపు తోడనె తీరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చీరగట్టి రాత్రి సిగ్గును నెఱిఁగుండు\nపగలు చీరవిడుచు పను లదేల\nచేడె గాదుర యిది చేవాడికత్తెర\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చరణంబులు పదితోఁకలు\nపరగంగా మూడు తలలు బైటనె తిరుగు\nవరభూమి తల్లడిల్లగ\nనిరవొందఁగ దీని దెలియ నీశుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చిరుతనాడు నీవు చేసిన కర్మంబు\nమరుతువేమొ మదిని మల్లడించి\nతరిమి ముట్టు చావు తలపడినప్పుడు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెఱకులోననైనఁ జెడ్డగుణం బున్నఁ\nదీసివేయకున్నఁ దినగఁ బొసగ\nదంతిపురము ద్రోహి యాతఁడెట్లుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెవిని నిలుగట్టి చెప్పెను వేమన\nబట్టబయలనుండు బ్రహ్మమనుచు\nబుద్ధిఁ గలిగి యందుఁ బొంది సుఖించుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చావు వచ్చినపుడు సన్యసించునదెట్లు\nకడకు మొదటికులము చెడినదగును\nపాప మొకటి గలదు ఫలమేమి లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చూచువారికెల్లఁ జూడ వేఱైయుండు\nచూపుఁజూచి దెలియఁ జూచువారు\nచూచి తాముచూపుచూపె తామగుదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చూపు వెలయఁజేసి సూక్ష్మంబు వత్తిచే\nచిత్తమనెడు దివ్వె నెన్నుపఱచి\nపాపమనెడు తిమిర మేపాఱ పాపని\nపాపజాతి గురుఁడు పశువు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చూపులోనిచూపు సూక్ష్మమౌఁ దెలియంగఁ\nజూపులోనిచూపు శుభ్రమాయె\nజూపులోనిచూపు సురవరగమ్యము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చూపువలనఁ బుట్టు సుఖదుఃఖములు రెండు\nపతికి సతికిఁ బుట్ట పరగ సుతుఁడు\nసతికి సుతునివలన సౌఖ్యంబు గలుగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఛాత్రధర్మ మెరిగి చక్కని భక్తితో\nగురుని సేవచేయ కుదిరినపుడె\nసర్వమర్మములును చక్కగా విడిపోవు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఛాయనొసగుఁజెట్లు సాధువు బోధలు\nఅడిగి దరిని జేరఁబడయవచ్చు\nఅట్టునిట్టుదాఁట నదిపోవు నిదిరాదు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జంగమాఖ్య భక్తి సంధివేఱుగలేదు\nసగుణభావ మదియ శాస్త్ర విధియు\nనిర్గుణంబు వీడు నెఱినేదియెఱుఁగఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జ్ఞానమెన్న గురువు జ్ఞానహైన్యము బుద్ధి\nరెంటినందు రిమ్మరేచునపుడు\nరిమ్మ తెలిపెనేని రెండొక రూపురా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జ్ఞానముద్రచేతఁ గానవచ్చెడితళ్కు\nనదియ మదికి శ్రేష్ఠ మనుచు మునులు\nపలికి రదియుఁ దెలియఁ బరమార్థ మగునయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జ్ఞానవంతుఁ జూచి సహకర్మబుద్ధులు\nవెఱ్ఱియండ్రు ప్రకృతి విడువలేరు\nవెఱ్ఱి కవనిఁ బ్రకృతి వెదకినఁ గల్గునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జ్ఞానుల మని యెంచి చపలాత్ము లగువారు\nతెలివిలేక తమ్ముఁ దెలియలేరు\nకష్టగహనమందు కాడ్పడియున్నారు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాణలనయట్టి చపలాయతాక్షుల\nవలపు లరసిచూచి బ్రమయకేల\nబయలిరూపులరసి పరికింపగా నేల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతిమతము విడిచి చని యోగిగా మేలు\nజాతితోనెయుండె నీతులెల్ల\nమతముఁబట్టి జాతి మానకుంట కొఱంత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతివేఱు లేక జన్మక్రమంబున\nనెమ్మదిని నభవుని నిల్పెనేని\nఅఖిలజనులకెల్ల నాతఁడె ఘనయోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతసూతకములు సత్యమై యుండంగ\nనంటిన గుణములు హతమ్ముగాక\nయతియుఁగాగనేల నవనిలో జీవుఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతులందు నెట్టిజాతి ముఖ్యముచూడు\nమెఱుఁగలేక దిరుగ నేమిగలదు\nయెఱుక గలుగు మనుజుఁ డేజాతి గలవాఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతులందు మిగుల జాతి యే దెక్కువో\nయెఱుక లేక తిరుగు నేమిఫలము\nఎఱుక గలుగువాఁడె హెచ్చైన కులజుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జదలుదాల్చు టెల్ల జగము ఛీయను టెల్ల\nయొడలువిఱచుటెల్ల యోగ మెల్ల\nముక్తికాంతఁ బట్టి ముద్దాడుకొరకురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జననమరణములకు సంధ్యత్రాడును లేదు\nసంధ్యత్రాడునులేదు జనని కెపుడు\nతల్లి శూద్రురాలు దానెట్లు బాగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జననమరణములకు సరి స్వతంత్రుఁడు గాఁడు\nమొదట కర్తగాఁడు తుదను గాఁడు\nనడుమకర్త ననుటనగుబాటు కాదొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జనన మరణములన స్వప్న సుషుప్తులు\nజగములందు నెండ జగములుండు\nనరుడు జగమునంట నడుబాటు కాదొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జన్మమరణ సుషుప్తుల జనము లెల్ల\nజరుగుచుండంగ నరుఁడు తా జంగమమను\nనదియుఁ దెలియంగలేర నీయజ్ఞులైన\nభూప్రజలు బుద్ధిలేకయు పొసఁగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జనుఁడు తెలివినొంద చంచలింపదు మది\nదయయు దైవమొగిని దగులు బుద్ధి\nతివురుభానుఁ జూచి తిమిరంబు నిలుచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాణలమని యంద్రు చపలాత్ములగువారు\nతెలివిలేక తమ్ముతెలియలేరు\nకష్టమైన యడవి గాసీలుచున్నారు\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతి, మతము విడిచి చని యోగికామేలు\nజాతితో నెయున్న నీతివలదె\nమతముబట్టి జాతి మానకుంట కొఱంత\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జార పురుషుమీఁద సద్భక్తి నిలుపుచు\nపతికి నిచ్చకంబు బడయుభంగి\nపరముకొఱకు యోగి పాటించు దేహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాలినొందరాదు జవదాటి కనరాదు\nఅది మూలమైన ఆత్మమఱుగు\nపోరిచేరి పొంది పూర్ణము నందురా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవి జీవిఁ జంపి జీవికి వేయఁగా\nజీవి వలన నేమి చిక్కియుండె\nజీవ హింసలకుఁ జిక్కునె మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవి పోక ముందె జీవ వస్తువు లిచ్చి\nజీవి నిలుప వలయు జీవనముగ\nజీవి తొలఁగు వెనుక జీవ వస్తువు లేల?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవిఁజంపుటెల్ల శివభక్తి తప్పుట\nజీవు నరసిచూడ శివుఁడు గాదె\nజీవుఁడు శివుఁడగును సిద్ధంబు దెలియరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవగుణము గల్గుజీవుండు బ్రహ్మంబు\nసాటివచ్చునెట్లు సరవితోడ\nనూరికుక్క సింగమొకటి జేయురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవభేద మెఱిగి చెడిపోనివారికి\nభావిజనుల చెలిమి పట్టుపడదు\nఈశ్వరునినెఱిఁగిన నెఱుగఁడీ జగమును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవభావ మెఱుగఁ జెడ దెన్నటికి మది\nదైవమును నెఱుంగఁ దనరుబుద్ధి\nతేజ ముదయమందఁ దిమిరంబు నిలువదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవమేడ నుండు భావమెక్కడ నుండు\nకాఁపురంబు లేడఁ గదిసియుండుఁ\nదనరుచున్న రెండిస్థల మేల తెలియరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవలింగపూజఁ జేసినవారికి\nశిలలరూపమందుఁ జింతయేల\nచెలఁగి మధువు గ్రోలఁజేదు రుచించునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవిలోననుండు సిద్ధునిగానక\nతిరుగు నస్థిరంబు వరుసనమ్మి\nస్థిరము నస్థిరమును దెలియ జీవికిముక్తి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవసంజ్ఞ గలుగు జీవుని తత్వంబ\nజీవపరుని గురుని జెందఁజేసి\nతన్ను నిల్పువాఁడు తానె తత్వజ్ఞుఁడౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జీవుని దెలిసిన దనుకను\nదేవుని భ్రమఁ బొదలు నరుఁడు దేవుఁడు దలఁప\nజీవుండని వివరించిన\nభావింపగ ముక్తి బట్టబయలుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తండ్రికన్న సుగుణి తనయుఁడు గల్గెనా\nపిన్న తనము లెన్న మిన్నగాదు\nవాసుదేవు విడిచి వసుదేవు నెంతురా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తండ్రిసొమ్మునైన దాయాదిసొమ్మైనఁ\nబరులసొమ్మునయినఁ బ్రాప్తధనము\nదయను దీనులకును దాన మిచ్చినవాఁడె\nబహుళపుణ్యజనుఁడు పరఁగ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తంత్రవాదు లెన్న తఱచుగా నుందురు\nమంత్రవాదు లెన్న మహిని లేరు\nజంత్రగాని బొమ్మ చందంబు లాయెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తగినకులజుఁడైన తలయెత్తు ధనమైన\nభాగ్యపురుషునేల పట్టనెంచు\nపరమసాధ్వి చూడ పరులనంటదు సుమీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తగులుసతిని గూడి బిగువుగా రమియింప\nకడుబలుండు పుట్టు గట్టిగాను\nపురుషుఁ డబలుఁడైనఁ బుత్రు లబలులురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తా నొకటి దెలియునన్నది\nతానట్టిది లేక యెల్లతావులు దానై\nతానేగి పరిణమించిన\nమానవునకు ముక్తి గలదు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తా నగుట యెఱిఁగి సర్వముఁ\nదా నగుటయుఁ దెలిసి యెల్లతత్వముదానై\nతానెఱిఁగి పరిణమించిన\nమానవులకు శక్తిలేదు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాతఁ గన్నతల్లి తనతండ్రిఁ గనుతల్లి\nతన్నుఁగన్న తల్లి తల్లితల్లి\nతల్లి శూద్రురాలు తానెట్లు బాపఁడో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాతజనించెఁ గన్యకకు తండ్రులు తామును కుండగోళకుల్‌\nమాతపరానుకూలి మరి యెక్కువ ద్రౌపతి భర్తలేవురు\nనీతులు చెప్ప పాండవులనీమము లిట్టి వటంచు నెన్నుచు\nభూతలమందు మిక్కిలిగఁ బూజలఁ జేసిరి వెఱ్ఱి వేమనా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిట్టికొట్టిరేని తిరిగి మాటాడక\nయడరుఁజూచి యదరింపకనీవు\nతన్నుఁ గాదని నట్లు కాతఱపడకున్న\nనట్టివాఁడు బ్రహ్మ మౌను వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిట్టికొట్టిరేని తిరిగి మాఱాడక\nయూరకున్నఁ జూడనుర్విమీద\nవాఁడగు పరమాత్మ వర్ణింప శక్యమా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిట్టెనేని మొట్టు మొట్టినఁ గొట్టును\nకొట్టెనేని యముఁడు కొద్దిపఱచుఁ\nగోప మెంచ చెడ్డపాపము నరహత్య\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తొడలమెఱుపుసొంపు తోరంపుకుచములు\nవారకొప్పుగలుగు వనితఁజూచి\nవిటుఁడు నిలుచుటెట్లు విరహాగ్ని కొగ్గును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తొత్తు తొత్తెగాని దొరసాని గాఁబోదు\nఅడఁచుటింతె దానికైన గుణము\nమిత్తికూళ్ళ దొంగ మేలెఱుఁగ నేర్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తొత్తుతోడి పొందు దోషంబు దోషంబు\nలంజతోడిపొందు లజ్జ చెడును\nజారతోటిపొందు చావుకుమూలమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తొత్తుతోడిపొందు తొఱ్ఱిపెసలమూట\nముచ్చుతోడిపొందు తెచ్చునింద\nతలవరింటిపొందు తలతోటిదీరురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నేమమునను నుండ నిల్చును చిత్తంబు - తామసమున నుండ దలఁగిపోవు\nనిలిచిన చిత్తము నిర్భీతి నొందించు - నిర్భీతి సఖ్యంబు నీరసించు\nసఖ్యదూరగుణము సమమును బొందించు - సమగుణమునఁ జూడ సమతపుట్టు\nనట్టి సమత విశ్వమంతయుఁ దానగుఁ - దానె విశ్వంబయిన తత్వమగును"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తత్వ మింద్రియముల దరిఁజూచి గెలుచును\nదత్వవేత్తయైనఁ దానె మిగిలి\nరాజయోగి యనుచుఁ దేజంబుచేతను\nదెలిసియుండు జగతి వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తత్వ మెఱుఁగువాడు దైవంబు నెఱుఁగును\nసర్వసారములను జావఁ జేయు\nకదళిమ్రింగునట్లు గరళంబు మ్రింగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తత్వము తిరమైన తావుల వెదకుచుఁ\nదాను తత్వమగును తత్వ్తయోగి\nతలఁపులన్ని యుడుగఁ దానెపో తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తత్వహీను లుండ్రు తఱుచుగా భువిలోన\nతత్వ్త మెఱుగువారు తఱుచులేరు\nకలిగిలేనివారు కనిపింపరారయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన కేనాఁడు సుభిక్షము\nతన కేనాఁడును భంగంబు తనకుఁదనుజుఁడు\nతానున్నయట్టి దశకును\nమనసున నిల చివుకుచుండు మనుజుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన గుణము తనకు నుండఁగ\nనెనయంగా నొరునిగుణము నెంచును మదిలో\nతన గుణముఁదాను దెలియక\nపనరి యొరుని ననెడువాఁడు భ్రష్టుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తానె తత్వమనుచు తన్నెఱుంగక లేక\nమాయతత్వమనుచు మఱుగుచుండు\nధర్మకర్మములను తగరోయ దత్వమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన నిజరూపముఁ జూడఁగ\nతన మాయను సిద్ధులయినఁ దపముల మాయన్‌\nతానెంతటి ఘనుఁడయినను\nతనిసినవాఁడైన జూడ ధరలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తానే నేర్పరియయినం\nతారకములఁ దానెతన్ను దప్పించుకొను\nదానెన్ని విధము లడరిన\nతానే పరమాత్మ యనుచుఁ దలఁచర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తేనె పంచదార తియ్యమామిడిపండు\nతిన్నఁగాని తీపు తెలియగరాదు\nకన్న నింపు పుట్టుఁ గామినియధరంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన మదిఁ గపటము గలిగిన\nతనవలెనే కపట ముండు, తగ జీవులకు\nతన మది కపటము విడిచినఁ\nదన కెవ్వడు కపటి లేఁడు ధరలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకు ప్రాప్తిలేక దానమియ్యరటంచు\nదోషబుద్ధిచేత దూరుటెల్ల\nముక్కువంకఁ జూచి ముక్కఱదూరుట\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకు ప్రాప్తిలేక దాత ఈలేదంచు\nఒరులదూరుటెల్ల ఓగుబుద్ధి\nకలిమిలేమికతన కష్టమ్ముతోచురా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకు బ్రాప్తిలేక దానము చిక్కదు\nదైవనింద వెర్రితనముగాదె!\nకర్మజీవులేల కర్మంబు దెలియరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకు లేనివాఁడు దైవముందూఱును\nతనకుఁ గలిగెనేని దైవ మేల\nతనకు దైవమునకుఁ దగులాటమేశాంతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకుఁ జేయుమేలుఁ దాఁ దెలియగ నేర్చు\nనెలమితోడకుక్క యెఱుఁగు భువిని\nతనకుఁ జేయుమేలు దాఁదెలియగలేని\nమనుజుఁ డెంతఖలుఁడు మహిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తేనెతెరలజాడ తేనెటీఁగ యెఱుంగు\nసుమరసంబుజాడ భ్రమర మెఱుఁగు\nపరమయోగి జాడభక్తుం డెఱుంగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదు తల్లి లంజె తనయాలు మాదిగ\nశ్రీపతికి గురువసిష్ఠుఁ డరయ\nతపముచేత ద్విజుఁడు తర్కింప కులమెట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదు కర్మచేత తాను లోకములోన\nతనదు తల్లి గర్భమునను బుట్టె\nతనదు కర్మమరచి తగనివి చేయునా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదు దేహమందు తనకున్న పరివార\nమందఱం బిగించి హర్ష మెసఁగ\nనెల్లచావు లెఱిఁగి యిందందు నెఱిఁగియు\nనడవ నేర్చుమేటి నరుఁడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదుదత్తము పరదత్త మొకటిగాగఁ\nజాడ కనుభవింపఁజోద్య మిలను\nతొడగి యాలు నమ్మితొత్తును గొన్నట్టు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదుదాన మవనిఁ దనకూఁతు సమమగు\nతండ్రిదాన మెల్లఁ దనకుఁ దోడు\nఅన్యు లిచ్చుదాన మది తనవంటిది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదునీడ శిశువు దాఁజూచుకొన్నట్టు\nతనదునీడఁ జూచి తన్ను మఱచి\nపతిని ననుమ నుడువు భ్రాంతుల నేమందు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదునృపతితోడఁ దనయాయుధముతోడ\nనగ్నితోడఁ బరులయాలితోడ\nహాస్యమాడుటెల్ల హాని ప్రాణమునకు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదుభ్రాత లెల్ల దానంబు సేయంగ\nతనకు ఫలమటంచుఁ దలఁచరాదు\nతనదుకాలు కోయఁ దన తమ్ముఁడేడ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదుమనసుచేతఁ దర్శించి జ్యోతిష\nమెంతచేసెననుచు నెంచిచూడఁ\nదనయదృష్ట మెల్ల దైవమ్ము తెలియురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదుసొమ్ముఁజూడ దాన మియ్యగవచ్చు\nనవని దొడ్డగాద దెవరికైన\nనదురు బెదురు లేక యన్యులసొమ్ముల\nదానమిచ్చువాఁడు దాత వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాననంగ నెవరు తనవారన నెవరు\nతెలిసి తెలియలేరు తిక్క నరులు\nఅరయ పిసినికాయ పురుగు పద్ధతికాగ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్నెఱుఁగనివాఁడు తానె తానై యుండుఁ\nదన్నెఱుంగువాఁడు తానె తాను\nతనువులేనివాఁడు తానె తానౌనయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్ను వెదకిచూడఁ దానెపో జీవుండు\nతత్వ మరసిచూడఁ దానె యాత్మ\nమన్ను మిన్ను లేదు మాయరా లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్నుఁ దానెఱుఁగఁడు తా నెవ్వరికి నేర్పు\nప్రాలుమాలితిరుగు పశువుకొడుకు\nకాసులకొఱకైన కర్మముల్‌ గట్టురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్నుఁ దెలియకున్న తగ వేదములు వెఱ్ఱి\nసర్వ సంపదకు ముసాబు వెఱ్ఱి\nయాఱు శాస్త్రములును నా పురాణములును\nజబ్బు లనుచు జగతిఁ జాటు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్నుఁ దెలియువారు దైవజ్ఞు లెంతయు\nనిన్నుఁ దెలియరేని నిలువరైరి\nమాయఁ దెలియకుండ మంటపాలైరయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్నుఁజూచి యొరులు దగ మెచ్చవలెనని\nసొమ్ము లెలమిఁ బెట్టు నెమ్మిమీఱ\nనొరులకొఱకుఁ దాన యుబ్బుచు నుండును\nతన్ను దెలియ లేఁడు ధరణి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన్నువలె నవియును ధరఁబుట్టినవి గావొ\nపరఁగఁదమ్మువంటి బ్రతుకు గాదొ\nజ్ఞాని జ్ఞానిఁ జంపిఁ గారణమేమిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనలో సర్వంబుండఁగ\nతనలోపల వెదుకలేక ధరవెదకెడు నీ\nతనువుల మోసెడి యెద్దుల\nమనములఁ దెల్పఁగ వశమె మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనలోననె సకలంబును\nతనరందా నగుటయెఱిఁగి తారకమాత్మన్‌\nదనువనుచుఁ బరిణమించిన\nమనుజునకును ముక్తికలదు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను గుడువలేఁడు, తగ వేది యాప్తుల\nజేర నివ్వఁడ ట్టి చెనటి గోవు\nచేని లోన బొమ్మఁ జేసి కట్టిన యట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను తనువు యనుచు ద్వయమును బలుకుచు\nమోహవారిరాశి మునిఁగియున్న\nజనుల కెట్లు మోక్ష సంగతి సిద్ధించు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను దానె యనెడి తత్వాల లోపల\nనన్య మెఱుఁగకుండు నబ్బతోడు\nతానెతానునయిన దల్లడం బేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను దినక యటుల ధర్మము సేయక\nకొడుకుల కనిధనము కూడఁబెట్టి\nతెలియఁజెప్పలేక తీఱిపోయినవెన్క\nసొమ్ము పరులనందుఁ జూడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను దప్పకుండ తనమనంబు నిల్పి\nతావుఁ జేరునట్ల తంత్రపఱచి\nతాను తావుఁ జేరి తావుఁదానేకమై\nతాను దాన యగుచుఁడనరు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను నేననియెడు తత్వభేదంబును\nమాని కడువివేక మహిమఁ దనరి\nయూరకున్నవాఁడు నుత్తమోత్తముఁడురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను పుట్టుచోటు తాఁజూచి పలికెనా\nతాను బుద్ధిదిరుగు ధరణిలోన\nతాను బుట్టుచోటు తత్వంబు తలపోయ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను విమలుఁడైనఁ దనగుణ మంతయు\nశివుని కీనిగురువు చెడుగురుండు\nగ్రుడ్డిగుఱ్ఱ మెక్కి గుడి దిరిగినటుల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తను వలచినఁదా వలచును\nదను వలవక యున్నఁదన్ను దా వలవడిల\nదనదు పటాటోపంబులు\nతనమాయలు పనికిరావు ధరలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాను సకలమైనఁ దనలోన సకలంబు\nతనదులోని వెలుఁగు తానెఱింగి\nయున్నమానవునకు నొనరంగ ముక్తిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనుఁదాఁ దెలియుట తత్వ్తము\nతన కన్యులు బోధసేయ ధరలోఁ గలరే\nతనుఁదాఁ దెలియక యుండినఁ\nదన కెవరుం దెలుపలేరు తథ్యము వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తానును సమస్తభువనము\nలోనసువుల యంగఁదెలిసి లోనను వెలయు\nదానై వెలుఁగఁగ నేర్చిన\nమానవునకు ముక్తి గలుగు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువ దెవరిసొమ్ము తనదని పోషింప\nధనమదెవరిసొమ్ము దాచుకొనఁగ\nప్రాణ మెవరిసొమ్ము పాయకుండఁగ నిల్ప\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువు లస్థిరములు ధర్మము నిత్యము\nచేయుధర్మమెల్ల చెడని పదవి\nకనివిని మఱి తెలియఁ గానరు నరపశుల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువు విడిచి తాను తరలిపోయెడివేళ\nతనదు భార్య సుతులు దగినవార\nలొక్కరైన నేగ రుసురు మాత్రమె కాని\nతనదుమంచి తోడు తనకు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువు శోధఁజేసి దైవమ్ము మొనఁజేసి\nముందు కర్మములను మూలఁద్రోసి\nమనము నిజముఁజేసి మమతలన్నియు రోసి\nమొనసి నిల్చువాఁడు మోక్షి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువుఁ దా ననుకొనుఁ దనకుఁదా ననఁదగి\nజనన మరణములను జిక్కిచిక్కి\nపొలుపుపొం దెఱుఁగక పొర్లాడుచుండెడి\nభ్రాంతిజీవి కేటిపరము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువునందు నగ్ని దఱికొని కాల్పంగ\nకాల్చుకొనుట యేమి కర్మమునకు\nకాల్చుకొన్న యంత ఘనుఁడు తానాయెనా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువులోన జీవతత్వ మెఱుంగక\nవేఱె కలదటంచు వెదుకనేల\nభానుడుండ దివ్వెఁబట్టి వెదుకు రీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనుసంరక్షణ కొఱకయి\nమనమున కార్యములు మానుమను తత్వముచే\nదినదినము తిరిగి తిరిగియు\nతనువునఁ గనుగొన్న నాత్మ తత్వము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తప్పు లెన్నువారు తండోపతండము\nలుర్వి జనులకెల్ల నుండుఁ దప్పు\nతప్పు లెన్నువారు తమతప్పు నెఱుఁగరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తప్పురూపు గట్టి ధరలోనఁ దిరిగెడు\nసేఁతలెల్ల మిత్తిఁజేరుకొఱకె\nకడుపునిండ నింత కష్టంబు లేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తపముజపములెన్నొ ధాత్రిజనుల కెల్ల\nనొనర శివునిఁజూడ నుపమగలదు\nమనసుఁజెదరనీక మదిలోనఁజూడరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తీపులోన తీపు తెలియంగఁ బ్రాణంబు\nప్రాణవితతికన్నఁ బసిడి తీపు\nపసిడికన్న మిగులఁ బడతిమాటలు తీపు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తొమ్మిది క్రంతపత్తికి\nనిమ్మగు సొమ్ములును గులము నేటికిఁ జెపుమా\nనమ్మకు దేహము నాదని\nనెమ్మది బ్రహ్మంబు దెలియునే నని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తామరపాకున నీర్వలె\nవేమన చరియించుచుండు వెదకుచు శివుని\nనీమాయ నమ్మరాఁగా\nదీమనమునఁ దెలియరాదు నీశుని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తామసించి సేయఁదగ దెట్టి కార్యంబు\nవేగిరింప నదియు విషమ మగును\nపచ్చి కాయ దెచ్చి పడవేయ ఫలమౌనె?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తామసేంద్రియములఁ దనర జయించిన\nతత్వ మరసి చూడఁ దాన యగును\nరాజయోగి యిట్లు తేజరిల్లుచు నుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాము గడనసేయు ధనము తమదియని\nనమ్మియుండ్రు వెఱ్ఱి నరులు భువిని\nతాము నొకరి కిచ్చుధన మింతియేకాక\nకడమది తనకేల గలుగు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాము గన్న వారు తముఁ గన్న వారును\nచచ్చు టెల్ల, తమకు సాక్షి గాదె?\nబ్రతుకు టెల్ల తమకు బ్రహ్మ కల్పంబులా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాము నిలుచుచోట దైవములేదని\nపామర జనులు తిరుపతులు దిరిగి\nజోకవీడి చేతిసొమ్మెలఁ బోఁజేసి\nచెడిగృహంబు తాను జేరు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాము బలిమిఁబెట్ట తమకు తామే కల్గు\nనడుగనిడినఁ దాము నడుగఁగలుగు\nవిందునీనివాని కెందునులేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తారకంబుఁ జూచుదారి వేఱుగఁగల్గు\nసమముగాను జూడఁ జక్కఁబడును\nవెఱ్ఱిగాను జూడ వెలుగెల్ల బాఱురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిరిగి తిరిగి నరుఁడు మరులుకొనుటేగాక\nఅందువలన నేమి యాసలేదు\nఅంతరాత్మ నిలుపునతఁడెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "త్రాడు మెడనువేసి తనదు శూద్రత్వంబు\nపోయె ననెడి దెల్ల బుద్ధి కొదువ\nమనసులకును త్రాడు మఱివన్నెఁ దెచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "త్రాడుపామతంచుఁ దాఁజూచి భయపడి\nతెలిసి త్రాడటన్నఁ దీఱు భయము\nభయము దీఱినపుడె బ్రహ్మంబు నంగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తీర్ప నార్ప లేని తీర్పరితన మేల?\nకూర్ప విప్ప లేని నేర్ప దేల?\nపెట్టి పొయ్య లేని వట్టి బీరము లేల?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిరిపెగాఁ డయినను దిరిపెమెత్తిన యట్టి\nతిరిపెమందుఁ దాను దిరిపె మిడినఁ\nదిరిపెము తిరిపమున దిగఁబడిపోవురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిరిపెగాని మిగుల దీపించఁ గనరాదు\nవెఱ్ఱివానిమాట వినఁగ రాదు\nవెఱ్ఱికుక్కఁ బట్టి వేటాడ వచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "త్రాసును పడియును లంజయు\nభాసురగతి నొక్కరూపు పరికింపంగా\nవీసంబధికంబిచ్చిన\nవాసరమున నొక్కవంక వారలు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తరుణి సొగసుఁగన్న తనయుని గన్నను\nమరునికళల మించి మనము పాఱు\nపాపజాతి మనము పట్టంగ రాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిరుమలకును బోవఁ దుఱక దాసరి గాఁడు\nకాశిబోవ లంజ గరిత గాదు\nగుక్క సింహ మగునె గోదావరికిఁ బోవ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తరువఁ దరువఁ బుట్టు దరువున ననలంబు\nతరువఁ దరువఁ బుట్టు దధిని ఘృతము\nతలఁప దలపఁ బుట్టు తనువునఁ దత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తరువున నెడియింటఁ దనశత్రుమిత్రులఁ\nదెలియ లేనివాని తెలివదేల\nతెలిసిన మనుజునకు దివ్యామృతమ్మురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలఁచిన దత్వంబగునా\nతలఁపక తా నూరకున్నఁ దత్వంబగునా\nతలఁచుట తలఁపమి రెండును\nదలఁపక తానుండెనేని దత్వము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలఁచినను శూన్యతత్వము\nతలఁపక యుండినను శూన్యతత్వం బదియౌ\nతలఁచిన తలఁపీడేఱును\nదలఁచకయుండినను దానె తత్వము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలఁపుచేతఁగల్గు తారక బ్రహ్మంబు\nతలచిఁచూడఁదానె తత్వమగును\nతలఁపులోనె తలఁపు తానె తానెఱిఁగిన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలను పాగ పైని తగుపచ్చడము బొజ్జ\nచెవులపోగు లరసి చేరు నర్థి\nశుద్ధపశువు లౌట బుద్ధిలో నెఱుగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలను వ్రేలవేసి తాలిమి నిలుచుక\nమూసి తెఱచు గన్ను మూగి యగును\nజ్ఞాన మదియుఁగాదు కష్టము శేషంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలపులోని తలఁపు దలఁపోసి తెలియకా\nతలఁపులెల్ల విడిచి తగినభంగి\nతలఁపులోనితలఁపె తత్వంబు నాత్మరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లి కెదురుకొనుట తండ్రి కెదురుకొనుట\nయన్న కెదురుకొనుట యనఁగ మూఁడు\nపాతకముల నెఱిఁగి వర్తింపఁగావలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లి గర్భమందుఁ దాఁబుట్టి నప్పుడు\nమొదల బట్ట లేదు తుదను లేదు\nనడుమ బట్టగట్ట నగుఁబాటు గాదటో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లి గౌరి తనకు దండ్రియే శంభుండు\nప్రమథగణము లఖిలబాంధవులు\nతనకుఁ బుట్టినిల్లు తనరుఁ గైలాసంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిగర్భమందు తాను వెడలువేళ\nనఱుత లింగముండ దరసిచూడ\nనడుమ లింగమూన నగుఁబాటు గాదటో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిదండ్రి చావఁ దనయుఁడు తానేడ్చు\nమగఁడు చావ నాలు వగచుచుండు\nకార్యవశము గాని కలుగదు మోహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిదండ్రిమీద దయలేని పుత్రుండు\nపుట్టనేమివాఁడు గిట్టనేమి\nపుట్టలోనఁ జెదలు పుట్టదా గిట్టదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిదండ్రులందు దారిద్య్రయుతులందు\nనమ్మని నిరుపేద నరులయందు\nప్రభువులందుఁ జూడ భయభక్తు లమరిన\nనిహముఫలము కల్గు నెసఁగు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిదండ్రులనెడి తత్వంబు నెఱుఁగరు\nయోనిలింగములను నుద్భవించి\nవిష్ణువరయఁదల్లి వెలయరుద్రుఁడె తండ్రి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిదండ్రులెన్నఁ దనతొలి గురులు\nపార్వతీభవులును పరమగురువులు\nకూలివాండ్ర జగతి గురు లన ద్రోహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తఱచు చదువు చదువఁ దర్కవాదమె కాని\nదివ్యజ్ఞాన మన్న తేటపడదు\nపసిరికాయపురుగు పగిదిని చెడిపోవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తఱచుచీఁకటి విడి తఱితోడఁ దనుమఱచి\nపరమునందు మనసుఁ బదిలపఱచి\nగరిమయున్నయట్టి ఘనుఁడెందు లేదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తెలివియైనలేక తిరమును తెలియక\nతిరుగునస్థిరుఁ డయి దేహి జగతి\nతిరుగ నేల యనుచుఁ దెలియఁడా యజ్ఞాని\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తోలుకడుపులోన దొడ్డవాఁ డుండఁగ\nరాతిగుళ్ళలోన రాశిఁబోయ\nరాళ్లుదేవుఁడైన రాసుల మ్రింగవా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తెలుపు మాపుచేసి దిట్టతనంబునఁ\nదెలుపు భస్మముగను దేటపఱుచు\nవిధముకన్నఁ బరుసవేదియు లేదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తవిటి కరయఁ బోఁవ దండులంబుల గంప\nశ్వానమాశ్రయించు సామ్యమునకు\nకోమటింటి సొమ్ము క్రూరులపా లౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తివిరి లేమియుంట తిరిపెకాఁ డెఱుగునె\nమొఱ్ఱబెట్టి నెత్తి మొత్తుఁగాని\nపతిస ధర్మ మెన్నపడుచు కత్తెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తావసించుచోటఁ దగనల్గు డాయెనా\nసౌఖ్యభూమి కపుడు జరుగవలయు\nకొలఁకు లింకెనేని కొంగ లందుండునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తావులేనిచోట తాను తానె యుండు\nతావు కలుగుచోట తానులేఁడు\nతావు తానెయైన తత్వంబుఁ దెలియుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తుంటవింటివాని తూపుల ఫూతకు\nమింటి మంట నడుమ మిడుకఁ దరమె\nయింటియాలి విడిచి యెట్లుండవచ్చురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తుమ్మచెట్ల ముండ్లు తోడనెపుట్టును\nవిత్తులోననుండి వెడలినట్లు\nమూర్ఖునకును బుద్ధి ముందుగాఁ బుట్టును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలిరంకు తెలుప నఖిల యజ్ఞంబులు\nతల్లిరంకు తెలుప తద్దినములు\nకాని తెరువు కర్మకాండ కల్పితమాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలివంకవార లాత్మబంథువులైరి\nతల్లివంకవారు తగనిపాటి\nతండ్రివంకవారు దాయాదిశతకమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకేనాడు సుభిక్షము\nతనకేనాడును భగంబు తనరవయునం\nచును తన దశకై యెల్లెడ\nమనసందున జివుకుచుండు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తన విరక్తి యనెడి దాసి చేతను జిక్కి\nమిగిలి వెడలవేక మిణుకుచున్న\nనరుడి కేడముక్తి వరలెడి చెప్పడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనదు మనసుచేత దర్కించి జ్యోతిష\nమెంత చేసే ననుచు నెంచి చూచు,\nతన యదృష్టమంత దైవ మెఱుంగడా?\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనగుణము తనకు నుండగ\nనెనయంగా నోరుని గుణము నెంచును మదిలో\nదన గుణము తెలియ కన్యుని\nబనిగొని దూషించువాడు వ్యర్థుడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తను వలచిన దావలచును తను\nవలవక యున్ననెనడు తావలవ డిలన్‌\nతనదు పటాటోపంబులు తన\nమాయలు పనికిరావు ధరలోన వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తపమువేల? యరయ ధాత్రిజనులకెల్ల\nనొనర శివుని జూడ నుపమ గలదు\nమనసు చదరనీక మహిలోన జూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలపులోన గలుగు దా దైవమే ప్రొద్దు\nతలచి చూడనతకు తత్వమగును\nవూఱకుండ నేర్వునుత్తమ యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిదండ్రులెన్నదగు తొలి గురువులు\nపార్వతీభవు లిలబరమగురులు\nకూలివాండ్ర జగతి గురులన ద్రోహము\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తల్లిబిడ్డలకును తగవు పుట్టించెడి\nధనము సుఖము గూర్చునని గడింత్రు\nకాని యెల్లయెడల ఘన దుఃఖన్‌దమది\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తామసించి చేయదగ దెట్టి కార్యంబు\nవేగిరింప నదియు విషమగును\nపచ్చికాయదెచ్చి పడవేయ ఫలమౌనే\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తామును జనులేమను కొన\nబూనుదురో దాని సరసి పొందిన జడనీ,\nరాని పధంబున నడిచిన\nదాననె ధర్మాత్ముడండ్రు తన్నిట వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిరిగి వచ్చువేళ మరలిపోయెడి వేళ\nవెంట దేరు ధనము వంటబోరు\nతొనెటకు జనునొ ధనమెందు బోవునో\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తండ్రిమాటలువిని తల్లిని తెగటార్చి\nపరశురాముడేమి ఫలముగనెను\nనిలువనీడలేక కులగిరిచేరడా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తగవు తీర్చువేళ ధర్మంబుదప్పిన\nమానవుండు ముక్తి మానియుండు\nధర్మమునె పలికిన దైవంబు తోడగున్\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తోటకూరకైన దొగ్గలికైనను\nతవిటికుడుముకైన తవిటికైన\nకావ్యమ్మునను చెప్ప కవుల కర్మమ్మురా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తిత్తిలోన శివుని స్థిరముగా తెలియక\nతిక్కపట్టి నరుడు తిరుగుచుండు\nదిక్కదీర్ప గురుడు యొక్కడే దిక్కురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనకు భాగ్యమున్నఁ దక్కువ లేకుండ\nకలుగు భాగ్యమెల్ల కల్లయనుచు\nనమ్మకముగఁజూచు నరుడగు యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనివితీర గురుని ధ్యానించి మదిలోని\nతనువు మరచి గురుని తాకినపుడె\nతనరుచుండు బ్రహ్మతత్త్వం మందురు దాని\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తమ్ముడొనరచేయు దానమ్ములనుజూచి\nతనకు ఫలమటంచు మిణుకరాదు\nతనదు కాలు గోయ దనతమ్ము డేడ్చునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొంగతనము ఱంకు దొరసియుండుర జగతి\nఱంకులాడికింత శంకపుట్టు\nదొంగకన్న ఱేవెలుం గొప్పకానట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొంగతనమువలన ద్రోహమెంతయుచేసి\nఎవ్వరెరుగకుండ నిముడుకున్న\nతాఙూచేయుపనుల తగులకోకుందురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొంగతెలివిచేత దొరకునా మోక్షంబు\nచేతఁగానిపనులఁ జేయరాదు\nగ్రుడ్డనంగ వలదు గుణహీనుఁడనవలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొంగమాటలాడ దొరుకునె మోక్షంబు\nచేతగానికూత చెల్ల దెపుడు\nగురువుపద్దు గాదు గుణహీన మగుఁగాక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దెందమందు దలచు తెప్పరమెప్పుడు\nనోర్వలేని హీను నరునికంటె\nతనకుమూడుసుమ్మి తప్పదెప్పటికైన\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దిక్కులేనిరోఁత దీనతఁ బాపిన\nపురుషుఁడిహమునందు పూజ్యుఁడగును\nపరమునందు వాని భాగ్య మేమనవచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొడ్డవాండ్రమనుచుఁ ద్రోవడొంకలు బెట్టి\nయడ్డమైన జనులనంటఁగట్టి\nదోఁచుకున్న నట్టి దోష మెక్కడఁబోవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొడ్డవాడననుచు దొరలదగ్గర చేరి\nచాడిచెప్పు పాపజాతినరుడు\nచాడిచెప్పువాడు సాయుజ్యమొందునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దాత లేని కొంప దయ్యాల పెనువాడ\nనీతిగాని పాట వాతిచేటు\nప్రీతిలేని లంజ ఫూతియై తోఁచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దాతగానివాని తఱచుగా వేఁడిన\nవాడుఁ దాతయగునె వసుధలోన\nఅవురు దర్భ యౌనె యబ్ధిలో ముంచిన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దాన మమరఁజేసి దరిఁజేరు నొకవంక\nమనము నమ్మెనేని మాయ గల్గు\nజ్ఞానకలిక నమ్మఁ జంపును వైరుల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దాన మొసఁగుకన్నఁ దేజంబు మఱిహెచ్చు\nతేజ మొసఁగుకన్నఁ దెలివి హెచ్చు\nతెలివికన్న నాసఁ దెగ వేయునది హెచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దానధర్మములను తెగ రేపు నేఁడని\nకాలవ్యయముఁ జేయు కష్టజనుఁడు\nతానునేమి యౌనొ తనబ్రతు కేమౌనొ\nమాయఁదెలియ లేదు మహిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దానధర్మములును దయయు సత్యము నీతి\nవినయ ధైర్య శౌర్య వితరణములు\nరాజుపాలిటి కివి రాజయోగంబులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దానమడుగువాఁడు ధరలోన నధముండు\nదానమడుగఁడేని దైవసముఁడు\nదానమీనివాఁడు ధన్యుండు కాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దానములను జేయఁ దన చేతులాడక\nబహుధనంబుఁగూర్చి పాతిపెట్టు\nతుదను దండుగ నిడు మొదలు చేర్చునరుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దానములలో నన్నదానము దొడ్డది\nగానములను సామగాన మెచ్చు\nధ్యానములను శివునిధ్యానము శ్రేష్ఠము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దీపంబు లేని యింటను\nరూపంబును దెలియలేరు రూఢిగఁ దమలో\nదీపమగు తెలివి గలిగియు\nపాపంబుల మఱుగుత్రోవఁ బడుదురు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దోపునిచ్చువాఁడు తులలేని నెఱదాత\nదోఁచుకొన్నవాఁడు ద్రోహి యయ్యె\nప్రాపుఁ జూపువాఁడు పరమపుణ్యుం డయ్యె\nప్రాపుఁజెఱచువాఁడు పశువు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దొమ్మరీనిలంజతోఁ గూడ దోషంబు\nపాపియైన మనసుఁ బట్టరాదు\nవీడు గదలిపోవ వెళ్లుదు రెటులనో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దర్శనంబులందు ధర షణ్మతములందు\nవర్ణకాశ్రమముల వదల కెపుడు\nతిరుగుచున్నవాఁడు ధరలోన నధముండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్రోహబుద్ధినైన దొంగఱికమునైన\nనటననైన సాహసముననైన\nసంపదధికునుండి సాధించి ధనమును\nబడుగు కిచ్చి బాగుపడును వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్రోహియైనవాడు సాహసంబున నెట్టి\nస్నేహితునికినైనఁ జెరపుచేయు\nనూహకలిగియుండు నోగుబాగులులేక\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్విజకులంబునందు తేజరిల్లుచు బుట్టి\nతా తరించి యెరుల దాట జేయ\nలేని యాత డున్న లేకున్న నొక్కటే\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్విజవరుండు చెడ్డ పిండంబు దినఁబోయె\nపేరటాలు మురువు పెండ్లిమొనసె\nకులము మొదలుఁ బోయెఁ గూలెఁబో మానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్విజుల ఖేదబెట్టి తిట్ట దొడగువాడు\nమృతిని బొంది తాను వెతల బడగ\nకాలు దరిని చేరు గడతేర లేడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేవపూజ సేయ దివ్యభోగము గల్గు\nతత్వ మెఱింగెనేని దైవసముఁడె\nయేమిలేనినరున కేగతిలేదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేవభూములందు దేవాలయములందు\nదేవుఁడంచుఁ జెప్పి తెరువుఁజూపె\nతెలియ విశ్వమెల్ల దేవాది దేవుఁడౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దైవమతుల నరులు తమవంటివా రని\nయరసి గూఢతత్వ మరయ లేరు\nఇల్లు మూయఁబడిన నెట్లు మర్మ మెఱుఁగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్వార బంధమునను తనయులు సంపద\nబంధువర్గ మెల్ల ప్రహరిగోడ\nమూఢులైన నరులు మొక్కలి కాండ్రయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేవుఁడనఁగ వేఱు దేశమం దున్నాఁడె\nదేహితోడ నెపుడు దేహమందె\nవాహనముల నెక్కి వడిఁదోలు మన్నాఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేశదేశములను దిరిగిగాసిలినొంద\nనాత్మయందు ధ్యాన మంటుకొనునె\nకాసులకును దిరుగఁ గలుగునా మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దశయనంగ మెండుధన ముండుటే యండ్రు\nకూడు నిద్రలేక కుందుటయెకద!\nరాగముంషబోవ బాగుగ నేడ్పించు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దశరధుడు రామధరణీశు పట్టంబు\nకట్టచేయదలప, గట్టెజడలు\nతలపు మనదిగాని దైవిక మది వేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేశవేషములను తేటసేయక దేవుఁ\nడాత్మలోన నుండ ననగిపెనగి\nవేషమరసిచూడ గ్రాసంబు కొఱకయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దోసకారియైన దూసరియైనను\nపగతుడైన వేదబాహ్యుడైన\nవట్టిలేని పేదవాని కీదగు నీవి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దోసముల్లువంటి తుర్యమం దాత్మను\nజూచి యాసలనటుతోచివేసి\nవాసనను దెలిసినవాఁడెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేహ యాత్మరూపు తేట తెల్లము జేసి\nఆవలి చూపుచూచు నతడె గురువు\nభ్రమరము తనరూపు క్రిముల కిచ్చినరీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేహ సంకటమును దెగితేరకాండ్రకు\nమోహదృష్టి విడిచి మూల మెఱిఁగి\nవ్యూహ మొక్కటిపన్ని యుల్లంబు సంధించి\nస్నేహ మెఱుఁగ యోగ సిద్ధి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేహగుణము లెల్ల దెలిసిన శివయోగి\nమోహమందుఁ జిక్కి మోసపోఁడు\nఇంద్రజాలకుండు నెందుకుఁ జిక్కురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేహాభిమాన ముండఁగ\nమోహాదులు జననవార్ధిముంచును కలగా\nనీహా విషయభావన\nకూహాదులు పోవు మేలుకొన్నను వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేహము లెస్సగ నుండిన\nపోషణ తత్వంబులన్ని పొందుగఁ దెలియు\nదేహము బడలికఁ బడినను\nపోషణ తత్వములు వచ్చి పొందవు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేహియు జ్ఞానానలమున\nదాహంబై దేహ మెల్లఁ దల్లడపడ నా\nదేహములోఁ బొర్లాడుచు\nమోహమడచి శివునిఁ జూడ ముక్తిర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దుండగీడు కొడుకు కొండీడు చెలికాఁడు\nబండరాజునకును బడుగుమంత్రి\nకొండముచ్చునకును గోఁతియు సరియౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దుష్టజనులగూడి తుంటరిపనులను\nశిష్టకార్యములుగ చేయుచుంద్రు\nకూడదనెడివారిగూడ నిందింతురు!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దూరదృష్టిఁ గనరు దుడుకుడువదలక\nబారప ట్టెఱుగరు పడినదనుక\nదండసాధ్యు లయిరి ధర్మసాధ్యులుగాక\nభూమిజనులు వెఱ్ఱిబుద్ధి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దూరదృష్టిగనరు తూగినదనుకను\nపారుపట్టెరుగరు పడినదనుక\nదండసాధ్యులరయ ధర్మసాధ్యులుకారు!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దూలములనుబోలు దురవస్థలనునెల్ల\nరోసి యాసలన్ని గోసివేసి\nవాసనను దెలిసినవాఁడెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దూలాలు టెంకినుండిన\nవాలాయము చేటు వచ్చు వసుమతిలోన\nలోలాక్ష విడిచిపెట్టిన\nమేలిమిగా బ్రతుకవచ్చు మేదిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దశగలారినెల్ల దమ బంధువు లటండ్రు\nదశయలేమి నెంత్రు తక్కువగను\nదశయన గమ ధన దశమొక్కటే దశ\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్వారంబంధమునకు దలుపులు గడియలు\nవలెనె నోటికొప్పుగల నియతులు\nధర్మమెరిగి పలుక ధన్యుండౌ భువిలోన\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనమే మూలము జగతికి\nధనమే మూలంబు సకలధర్మంబులకు\nగొనమే మూలము సిరులకు\nమనమే మూలంబు ముక్తి మహిమకు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనమెచ్చిన మదమెచ్చును\nమదమెచ్చిన దుర్గుణంబు మానక హెచ్చు\nధనముడిగిన మదముడుగును\nమదముడిగిన దుర్గుణంబు మానును వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనము గూడఁబెట్టి ధర్మంబు సేయక\nతాను దినకలెస్స దాచుగాఁక\nతేనె నీఁగె కూర్చి తెరువర్ల కియ్యదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనము లేకయున్న ధైర్యంబు నిలువదు\nధైర్య మొదవలేని ధనము లేదు\nధనము ధైర్య మరయ ధర భూమిపతులకు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనము లేమి యనెడు దావానలం బది\nతన్నుఁ జెఱచును దరిదాపుఁ జెఱచు\nధనములేమి చూడఁదలఁచగా పాపంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనములేమి కులము తక్కువపడవచ్చు\nధనములేమి కీర్తి దలఁగిపోవు\nధనములేమి శుచిని దగఁబుట్టనియ్యదు\nధనములేమి ఘనత తప్పు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనములేమి సుతులు తప్పుల నిడుదురు\nధనములేమి పత్నిఁ దాకరాదు\nధనములే మెవరికి తాళిక యుండదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధనవిహీనుఁడైన తండ్రి గర్భంబున\nభాగ్యపురుషుఁ డొకఁడు పరఁగఁబుట్టి\nబహుళధనము గూర్చి భద్రమార్గంబున\nపరుల కుపకరించి పరఁగు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధ్యానివలెనె యుండు మౌనివలనె యుండు\nభోగివలెనె యుండు రోగివలెనె\nసకలము దెలిసినను సర్వజ్ఞుఁడై యుండు\nబరమయోగివలెనె పరగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర గిరులు జలధు లన్నియు\nపరికింపగఁ బ్రళయమునను భస్మావృతులౌ\nసురలును మునులును జనఁగా\nనెరయోగులు నుండఁగలరె నేర్పున వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర, గ్రహములు రాశి చరియించుచుండిన\nమంచిచెడుగు కానిపించుచున్న\nపురుషయత్నమనుచు పొంగుదురేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధారదత్తమైన తామ్రపుఁబలకను\nలావుటుంగరమున లంకెజేసి\nయరయ మీఁదముద్ర యమరియుండంగను\nనదియ శాసనంబు నవని వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర్మకంటకుండు ధనముచే గర్వించి\nసకలసంపదలను జాలఁ బొరసి\nకడకు తాను మేలు గానక చెడిపోవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధార్మికునకుఁ గాని ధర్మంబుఁ గనరాదు\nకష్టజీవి కెట్లు కానఁబడును\nనీరుచొరకలోతు నిజముగాఁ దెలియదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర్మమన్న వినరు తము నమ్మి భూనరుల్‌\nయమునివారు వచ్చి యడలు నించి\nచొచ్చి కట్టఁదారు చొరఁబారఁ గలరొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర్మమరసి పూని ధర్మరాజాదులు\nనిర్మలంపు ప్రౌఢి నిలుపుకొనిరి\nధర్మమే నృపులకు తారకయోగంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర్మమునకుఁ గీడు తలఁచినవాఁడు తా\nదుష్టమార్గుఁ డవును ద్రోవ చెడును\nగురువుపత్నిగవయఁ గోరెడువాఁడు తా\nమొదలెచెడును ముప్పు మొనసి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధర్మసత్యములను దప్పకచేయని\nకర్మజీవి మేలుఁ గానఁలేఁడు\nనిర్మలహృదయుండు నీరూపమున నుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధైర్యయుతుని కితరధనమైన నదురేమి\nదాన మిచ్చునపుడె తనకుఁదక్కె\nనెలమి మించుపనికినెవ రేమిసేయుదు\nరడుగుదప్ప తప్పు పిడుగు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ధూమాదుల నావృతమై\nవ్యోమంబునకెగని కలియు నుపములు తనలో\nశ్రీమించు శివుని జేరును\nగామాదుల గలియడతడు ఘనముగ వేమా !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నే నెఁవడను తలపెట్టఁగ\nమానసమునఁ దలపకున్న మనుజుని కకటా\nకానఁబడు పడకముందే\nమానుగఁ గనుగొనఁగవలయు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నే నెవ్వండని వలపడు\nమానసమునఁ బుడమిలోని మనుజుండటరా\nకానడు తనశవమును దా\nమానుగఁ గనుగొనుట యెట్లు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీ వాడిన నే నాడుదు\nనీవుండిన నేను నుందు నిర్విణ్ణుఁడనై\nనీవు తలంచినఁదలఁపుదు\nనీవు నగిన నేను నగుదు నిజముగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నక్క వినయములను నయగారములఁ బల్కి\nకుడువకెల్ల ధనము కూడఁ బెట్టు\nకొక్కు బోను వాతఁ గూడు చల్లిన రీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిక్కమైన మంచి నీల మొక్కటి చాలు\nతళుకు బెళుకు రాళ్లు తట్టె డేల?\nచదువఁ బద్య మరయఁ జాలదా యొక్కటి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిఖిలాకారుం డాతఁడు\nనిఖిలాత్ముఁడు సర్వసాక్షి నిజముగఁ దానై\nనిఖిలంబు నిందుజూఁడగ\nనిఖిలంబై యుండు నిచ్చ నిజముగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీచుల వినుతులు సేయుచు\nయాచకమున తిరిగి తిరిగి యలయుటకంటె\nవీచిన నింద్రియపశువులఁ\nగాచినవాఁ డిందు నందు ఘనుఁ డగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిజము కల్ల నెఱిఁగి నిత్యుండు గాఁడాయె\nపలుకులోన బిందు పదిలపఱచి\nవేడుకైన బిందు వెదఁబెట్టకుండదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిజము వరుస నెఱిఁగి నిత్యుండు గావలె\nపలుకులోనిపలుకు పదిలపఱపు\nపలుకుఁజూడ నెవరొ పరికించి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిజములాడువాని నిందించు జగమెల్ల\nనిజము లాడరాదు నీచుతోడ\nనిజమహాత్ముఁగూడ నిజమాడవలయురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నోటి పుప్పి కెల్ల నొప్పిలేకుంటకు\nనాకు పోకసున్న మౌషధముగ\nపెట్ట కుండెనేని పెనురోఁత వేయురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీటిలోన వ్రాఁత నిలువకయున్నట్లు\nపాటిజగతిలేదు పరములేదు\nమాటమాటకెల్ల మనసు కోరుచునుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నాణెమైన చెడిప నయ మెఱింగి తిరుగు\nవిటుని కుస్తరించు వివర మెఱుఁగు\nబానిసైనతొత్తు పాటింపరాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీతి వైరాగ్యభక్తిని నీచులకును\nఫూతకులు కాని జ్ఞానసంకలితులకును\nవ్రాల కందని పద్యముల్‌ వేల సంఖ్య\nచేత నందుగ భువినిదాఁ జెప్పె వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిత్యంబు కానియొడలికి\nనిత్యము దుఃఖమునఁబడును నిరతము ధరలో\nనిత్యానందపు పదవికి\nనిత్యంబును దుఃఖపడఁగ నేరదు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నది నుదకంబులు చనుక్రియ\nమది నొదవెడు తత్వబుద్ధిమగ్నత లెల్లం\nదుది పదవి గలయ ఘనుఁడగు\nమదధిఁ బ్రవేశించి గంగ యొప్పున వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నాదబిందుకళల నయమొంది యాత్మ\nయం దంటి చపలచిత్త మమర నిల్పి\nబ్రహ్మరంధ్రమునను బ్రబలిన యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిద్రలోనినిద్ర నిజముగాఁ దెలిసిన\nభద్రమౌను విద్య బ్రహ్మవిద్య\nనిద్రదెలియువాఁడు నిర్మలయోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిన్నుఁ జూచె నేని తన్నుఁ దా మఱచును\nతన్నుఁ జూచె నేని నిన్ను మఱచు;\nనే విధమున జనుఁడు నెఱుగు, నిన్నును దన్ను?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిన్నుఁజూచుచుండ నిండును దత్వంబు\nతన్నుఁ జూచుచుండఁ దగులు మాయ\nనిన్ను నెఱిఁగినపుడె తన్నుఁదా నెఱుఁగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నమశివ యనవచ్చు నారాయ ణనవచ్చు\nమేలువారి నమ్మి మెచ్చవచ్చు\nకొంగుకాసు విడిచి గొబ్బున నీరాదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నెయ్యి లేనికూడు నీయాన కసవది\nకూరలేని తిండి కుక్కతిండి\nప్రియములేనికూడు పిండపుఁ గూడురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నర జన్మము తానెత్తియు\nపరమాత్మ నెరుంగలేక పాపాత్ముఁడై\nకొరగాని పనులొనర్చిన\nతిరిగి యధోగతికి నేగు దిరముగ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నరకులమునఁ దాఁబుట్టియు\nనరకులమునఁ దాని బెరిగి నరుఁడయ్యును దా\nనరకులమును ఛీ ఛీ యని\nహరకులమునఁ దిరిగెనేని హరుఁడగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నేర్చి నడుతునన్న నేరమి తా వచ్చు\nనోర్చి నడతునన్న నోర్పురాదు\nకూర్చి నడతునన్నఁ గూడంగ నీయదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిరతం బెడతెగ కుండక\nబరిపూర్ణ బ్రహ్మ మాత్మపదమున నుండ\nనిరవద్యమయిన యడవిని\nజరియించును జగమెఱుంగ సత్యము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నేరనిజనులకును నేర్పు నేరము లెల్లఁ\nజక్కఁజేయరిల నసాధుజనము\nలొప్పుదుర్జనులను తప్పుగనెంతురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నేరనన్నవాఁడు నెరజాణ మహిలోన\nనేర్తునన్నవాఁడు వార్తకాఁడు\nఊరకున్నవాఁడె యుత్తమోత్తముఁ డెందు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నోరెఱిఁగి తాము నేమియు\nనేరజంతువులఁ జంపి నెమ్మదిఁ దినునా\nక్రూరపు సంకర జాతుల\nమారణ మేమందు నింక మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీరు కార మాయె కారంబు నీరాయె\nకారమైన నీరుకార మాయె\nకారమందు నీరు కడురమ్యమైయుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీరు క్షారమాయె, క్షారంబు నీరాయె,\nక్షారమైన నీరు, క్షారమాయె;\nక్షారమందు, నీరు కడు రమ్యమైయుండు!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నరుఁడటు పరమాత్మ గురుని జేరునపుడు\nహస్తమందె మోక్ష మపుడె చూపు\nవిఱివిసంపదలను విఱ్ఱవీగినజీవి\nపర మెఱుఁగక యమునిపాలు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నరుడయినను లేక నారాయణుండైన\nతత్వబద్ధుడైన ధరణిమీద\nకర్మభావములను ఘనతనొప్పగవలె\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నరుడెయైన లేక నారాయణుండైన\nతత్త్వబద్ధుడైన దరణి నరయ\nమరణమున్నదనుచు మదిని నమ్మగవలె\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిరుపేదల రక్షించెడు\nసరసుఁడు నెఱవాతగాక సంపన్నులఁ దా\nభరియించువాఁడు దాతయె\nమెరమెచ్చులదాత యతఁడు మేదిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నల్లబోడితలలు తెల్లనిగొంగళ్లు\nఒడల బూడ్దెపూత యొంటిరోఁత\nయిట్టివేషములును పొట్టకోసము సుమీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్లమీద బుగ్గ నిలచిన యప్పుడు\nతళ్లువేగవచ్చి తాకుఁ గాక\nవిడెడుకుండకింత విభ్రాంతి పడుదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్లలోన నోడ నిగిడి తిన్నగఁ బ్రాకు\nబైట మూరెడైనఁ బ్రాక లేదు\nనెలవు దప్పు చోట నేర్పరి కొఱ గాడు!\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్లలోనిచేప నెఱమాంస మాశకు\nగాలమందుఁజిక్కి కూలినట్లు\nఆశపుట్టి మనుజుఁ డారీతి జెడిపోవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్ళ మునుఁగనేల నిధుల మెట్టఁగనేల\nమొనసి వేల్పులకును మ్రొక్కనేల\nకపటకల్మషములు కడుపులో నుండఁగా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్ళ లోన మొసలి నిగిడి యేనుఁగుఁ బట్టు\nబైట కుక్క చేత భంగ పడును\nస్థాన బలిమి గాని తన బలిమి కాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్ళఁబోసి కడిగి నిత్యంబు శోధించి\nకూఁడుబెట్టి మీఁద కోకగట్టి\nయేమి పాట్లఁబడుదు రీ దేహమున కిల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్ళమీఁదజూడు నెఱయ నోడలబల్మి\nబట్టబయలఁ జూడు బండిబలిమి\nఆఁడుదాని బలిమి నాడనే చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్ళమీదఁ జూడు నెరయ నోడలపర్వు\nబయలుమీఁదఁ జూడు పక్షిపర్వు\nనాఁడువారిగమన మీలాగు నుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నవ్వును చదువును పాడును\nనొవ్వక తానిట్లు మెచ్చు నుడువును మఱచు\nనివ్వటిలియుండు ముదిమియు\nనివ్విధమునఁ జూడఁజూడ నెవ్వడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీవు నిలిచియుండు నిఖిలంబు నిలువదు\nనిలిచియుండు నెండు నీరువలెను\nనీవు నిశ్చయంబు నిఖిలంబు మాయయౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీవుగలుగుచోటు నెళువు దెలియువాఁడు\nవసుధయందు త్రోవ వదలఁ డెందుఁ\nకాలు కదలనీక గ్రక్కునఁ జేరురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నాసికంబునడుమ ననుఁజూచు యోగికి\nవాసి వన్నె లేదు వసుధలోన\nకాశినాథునైనఁ గనఁగలఁ డాయోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నొసలు బత్తుఁడయ్యె నోరు తోడే లయ్యె\nమనసు భూతమువలె మలయఁగాను\nశివునిఁ గనియె నన్నసిగ్గెట్లు గాదొకొ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నూఱుపలుకవచ్చు నొకటి వ్రాయఁగరాదు\nవ్రాఁతకన్న సాక్షి వలవ దెన్న\nపరగవ్రాతలేని పక్షానికప్పుడు\nసుద్దిసాక్షి తగనిబుద్ధి వేమా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నడుచునిచ్చు నతని బత్తెమిచ్చిన వాని\nకడుపు చల్లజేసి ఘనత విడుచు\nనడుప నేర నేర నతడు నాలి ముచ్చేగదా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నలుగురు కల చోటను దా\nదల చూపుచు మెలగుచుండి ధన్యాత గనగా\nదలచెడి యాతడు నిచ్చలు\nగల మాటలే పలుకుచుండగా దగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిజమాకల్ల రెండు నీలకంఠుడెఱుంగు\nనిజములాడకున్న నీతిదప్పు\nనిజములాడునపుడు నీ రూపమనవచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిజము తెలిసియున్న సుజినుడానిజమునె\nపలుకవలయుగాని పరులకొరకు\nచావకూడ దింక నోపదవ్యం పల్క\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిమిషమైనను మది నిల్చి నిర్మలముగ\nలింగ జీవావేశులను గాంచి భంగపడక\nపూజ మదియందు జేరుట పూర్ణపదవి\nపరము గోరిన నిదిచేయ బాగు వేమా !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీవనినను నేననినను\nభావమ్మున నెఱుకయొక్క పద్ధతియగునా\nభావంబు దెలిసి మదిని\nర్భావముగా నిన్ను గనుట పరమగు వేమా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీళ్ల మునుగునేల? నిధుల మెట్టగనేల\nమొనసి వేల్పులకును మ్రొక్కనేల\nకపట కల్మషములు కడుపులో నుండగా\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నేయి వెన్న కాచి నీడనే యుంచిన\nబేరి గట్టిపడును పెరుగురీతి\nపోరిపోరి మదిని పోనీక పట్టుము\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంకజాక్షిఁ గన్న బంగరు పొడగన్న\nదిమ్ముబట్టియుండు తెలివి కెల్ల\nమనుజులకును తత్వమహి మెట్టు గల్గురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పొంకములకు మనసుఁ బోనీక సర్వేశు\nవంక నిలుపువాఁడు వంశపరుఁడు\nవంక నిల్పకున్న వచ్చునా పదవులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంచాక్షరి పూజలచే\nసంచితముగ నెఱుఁగు నాతఁ డఖిలజ్ఞుండై\nవంచన మెఱుఁగక కువలయ\nసంచారము సేయు నతఁడు శంభుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంచవర్ణు నెఱుఁగఁ బరము నెఱుంగును\nపరము నెఱుగ నిచ్ఛ ప్రజ్వరిల్లు\nప్రజ్వరిల్లునాఁడు పరముతా నౌనయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంచశత్రుఁ దెగడి పంచబాణుని గెల్చి\nపంచవర్ణములను పఠనఁ జేసి\nపంచముఖములు గల భవసంజ్ఞ గలవాని\nపంచఁ జేరువాఁడు పరుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పిండములను జేసి పితరులఁదలపోసి\nకాకులకును బెట్టు గాడ్దెలార\nపెంటఁదినెడు కాకి పితరుఁ డెట్లాయెనో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పండువలనఁ బుట్టె పరఁగ ప్రపంచంబు\nపండువలనఁ బుట్టె పరము నిహము\nపండు కాసపడిరి బ్రహ్మాది సురలెల్ల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంద నధికుఁ జేసి బవరంబునకుఁ బంపఁ\nబాఱిపోవుఁ గార్యభంగమౌను\nపాఱునట్టిబంటు పనికిరాఁ డెందును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంది పిల్ల లీనుఁ బదియు నైదింటిని\nకుంజరంబు యీను కొదమ నొకటి\nయుత్తమ పురుషుండు నొక్కఁడు జాలడా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెక్కుజనులఁ జంపి పేదల వధియించి\nడొక్కకొరకు నూళ్లు డొంగలించి\nఎక్కడికిని బోవ నెఱిఁగి యముఁడు చంపు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పికము వనములోన విలసిల్ల పలికిన\nభంగి ప్రాజ్ఞుడనుల పలుకుకులుకు\nకాకికూతఁ బోలుఁ గర్మబంధులకూఁత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాగ పచ్చడంబు పైకిఁ గూసంబును\nపోగు లుంగరములు బొజ్జకడుపు\nగలిగినట్టివానిఁ గందురు చుట్టముల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పగయుడుగుఁ గోప ముడిగినఁ\nబగ యుడుగను గోర్కెలుడుగు పరజన్మములన్\nదగు లుడుగు భేద ముడిగినఁ\nద్రిగుణము లుడుగంగ ముక్తి స్థిరమగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పగలురేయి మరచి భావంబు లోపలఁ\nదాను నేను ననెడు తలఁపు మఱచి\nయున్నయట్టి యతఁడు నుత్తమ యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పచ్చఁజూచువారు పచ్చ మెచ్చెడివారు\nపచ్చబడెడువారు చెడ్డవారు\nపచ్చ విడుచువాని ప్రభువుఁగా జూతురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పచ్చవిల్తుచేత గ్రచ్చఱ జను లెల్ల\nతచ్చలాడఁ బడిరి ధరణిలోన\nకులజుఁ డెవ్వఁ డిందుఁ గులహీనుఁ డెవ్వడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెట్టి పోయ లేని వట్టి నరులు భూమి\nపుట్ట నేమి? వారు గిట్ట నేమి?\nపుట్టలోనఁ జెదలు పుట్టదా గిట్టదా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెట్టినంత ఫలము పెక్కండ్ర కుపహతిఁ\nజేయకున్నఁ దాను జెఱుపకున్న\nపెండ్లిసేయునట్టి పెద్దఫలంబురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పట్టనేర్చు పాము పడగ నోరఁగఁజేయు\nచెఱుపఁజూచువాఁడు చెలిమిఁజేయు\nచంపఁ దలఁచురాజుచనువిచ్చు చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెట్టిపోయ నొగిని విరుగుఁడు సౌఖ్యంబు\nబలుచచ్చినగతి యదియుగాక\nనుండు నాశివుండు నొగివానియందున\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పొట్టివాఁడు కీడు పొదిలపురుగు కీడు\nవట్టియాస కీడు వరడు కీడు\nపొట్టిచేయికాలు పొసగుట కీడురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పట్టుకొమ్మ లేక బలుపాట్ల బడువారు\nపెట్టిపోయ లేక తిట్టువారు\nముట్టిశివునిపూజ మొదలు సేయరు వారు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పట్టుకొమ్ము వదలి పలవింప నేటికి\nఇట్టె గురుని వేడి గుట్టునెరిగి\nనిట్టనిలువుగాంచి నిర్గుణ మందరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పట్టుచీరఁ గట్టి పట్టె తిరుమణి నిడి\nసృష్టివైష్ణవంబు శిఖలు మించె\nచిన్నెలన్ని చేసి చేర వైష్ణవ మిట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పట్టుపాగఁ జుట్టి పట్టుదోవతిఁ గట్టి\nవట్టి వైష్ణవుండు మిట్టిపడును\nచిన్నె లింతెకాని శ్రీవైష్ణవమతంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెట్టువార లెవరు పెట్టకుందు రెవరు\nపెట్టిపుట్టినట్టిదిట్ట లెవరు\nపట్టుదప్పకుండ భావించి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పట్టువస్త్రములను పరఁగ భూషణములు\nకుదువ లిడుటలెల్ల గొదువవద్దు\nలనుభవింపఁగూడఁ డతఁడెంతవాఁడైన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పొట్లకాయ రాయి పొడవు త్రాటను గట్ట\nలీలతోడ వంక లేక పెరుఁగు\nకుక్కతోఁక గట్టఁ జక్కఁగా వచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాడిగాదు జగతి పంచాంగములు సెప్పి\nకొంచమైన బుద్ధి నొందలేక\nబ్రహ్మ మెరుగ కిట్లు పౌరోహితముచేయ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పడిపడి మ్రొక్కఁగ నేటికి\nగుడిలోపలి కఠినశిలల గుణములు చెడునా\nగుడి దేహ మాత్మదేవుఁడు\nచెడురాళ్ళకు వట్టిపూజ సేయకు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పిడుగును నరచేతఁ బిగఁబట్టి యందులోఁ\nగల్మషంబునెల్ల కడకఁదీసి\nకడమచేతి చేత కలియుగమును బ్రోచు\nకర్మ కర్మ నెఱుగఁ గదర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పడుచు పక్వమెన్నఁ బసివాఁ డెఱుంగునా\nయెఱుక దివ్యయోగి యెఱుఁగుఁగాక\nమోహగుణ మెఱింగి మోహంబు విడనాఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పతికి మాఱుపల్కు పడతియే శునకంబు\nమీఱుసతిని గవయ మిగులు వగలు\nపంది పంది కూడి పడదొకో రొంపిలో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పతిని విడువరాదు పదివేలకైనను\nపెట్టి చెప్పరాదు పేదకైన\nపతిని దిట్టరాదు పతి రూపవతియైన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పతియొప్పిన సతి యొప్పును\nసతిపతు లొకటైనఁ బరమపావన మందూ\nస్సతిపతిన్యాయమె మోక్షం\nబతులితపరమాత్మ నైక్య మగురా వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెద్దల వచనములఁ బ్రేమతోఁ జూచి తా\nనటుల నడవఁబోవ ననువుపడదు\nపులిని చూచి నక్క పూతఁపూసిన యట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పేదరిక మంతదోషము\nలేదే యీ జగతిలోన నీశ్వరుఁ డెఱుఁగ\nపేదను పొడఁగనువాడు\nగాదము విధమునను జూచుఁ గదరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పేదవాని బాధ పెనుభూతమై యుండు\nచూడ నట్టిబాధ జాడ కనదు\nకలుగువాని బాధ కనులఁ జూడఁగ రామి\nకేమి చెప్పవచ్చు నింక వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పదుగు రాడుమాట పాటియై ధరఁజెల్లు\nనొక్కఁడాడుమాట యెక్కదెందు\nనూరకాడుకాని కూరెల్ల నోపదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పనితొడవులు వేఱు బంగార మొక్కటి\nపరగ ఘటము వేఱు ప్రాణమొకటి\nఅరయఁ దిండ్లు వేఱు ఆఁకలి యొక్కటి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పనసతొనలకన్నఁ బంచదారలకన్న\nజుంటితేనెకన్న జున్నుకన్నఁ\nజెఱకురసముకన్నఁ జెలిమాట తీపురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాప మనఁగ వేఱె పరదేశమున లేదు\nతనదు కర్మములను దగిలియుండు\nకర్మ తంత్రిగాక, గనుకని యుంటొప్పు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాపపుణ్యములును పసిమిగా పెఱిగినా\nధరను నరయ యోగి యెఱుగుఁగాక\nలోనిపొందికఁగని లోహముల్‌ గూర్పరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పప్పులేని కూడు పరుల కసహ్యమౌ\nనప్పులేనివాఁడె యధిక బలుఁడు\nముప్పులేనివాఁడు మొదల సుజ్ఞానుఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాముకన్న లేదు పాపిష్టి జీవము\nఅట్టి పాము చెప్పి నట్టు వినును\nఇలను మూర్ఖుఁ దెలుప నెవ్వరి వశమురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరఁగ జలకమాడి పట్టెనామముదీర్చి\nనీరుకావిపంచె నెగడఁగట్టి\nవారకాంతఁజూచి వ్రతమెల్ల మఱచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరఁగ బొమ్మగుడ్డు పరికించి చూచిన\nకులముల నిలయందుఁ గూడఁబెట్టు\nనందఱొకటఁ గలియ నన్నదమ్ములె కదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరఁగ ముందఱ తమ బ్రతుకుతె ర్వెఱుఁగక\nసకల సంపదలును సతము లనుచు\nజలముఁ బాయు చేఁపచంద మేర్పడి తుద\nగతియువేఱెలేక గలుగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరఁగ రాచకులము పాతిన ధనమెల్ల\nభటులపాలు కవులపాలు తలఁప\nనొనర హీనజనుని ధనము దాయాదుల\nపాలు జారకాంత పాలు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరఁగ లేమిచేత బంధువుల్‌ పగవారు\nపరఁగ లేమిచేతఁ బరము తప్పు\nపరఁగ లేమిచేతఁ బరపతి దప్పురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరఁగఁదానొసఁగక పరులు చెప్పినదైన\nనియ్యజాలకవిధి నెసఁగువాఁడు\nపొట్టుఁదినెడులండి బువ్వలు పెట్టునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రాఁతచేసిన నర్తనల్‌ పదటఁగలిపి\nక్రొత్తనర్తనఁ జేతురు కోడెకాండ్రు\nకన్నతల్లిని విడనాడి కష్టపెట్టి\nయన్యకాంతలఁ బోషించునట్లు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రాకటమున నిట్టిలోకములోఁ గుంటి\nపల్లెముత్తఁ డెన్న పరమగురుడు\nఅన్నదానమునను హరిపూజచేతను\nహరుని లోనఁగలసె నరయ వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరగ చెట్టుఁబెట్టి పాలింప కుండెనా\nవెలుగుదాటి వీధి వెళ్ళిరాఱు\nఆడువారి చిత్త మటువలె నుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరగ నీవఱకును పడినపా ట్లెఱుగక\nఘనుఁడుగాగ మనుజుఁ డనఁగఁ బుట్టి\nకీడు మే లెఱుఁగక క్రిందాయెఁ జూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరగ రాతిగుండు పగులఁగొట్టఁగ వచ్చుఁ\nగొండలన్ని పిండిగొట్టవచ్చు\nకఠినచిత్తు మనసు కరగింప రాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరగనింతవరకు పడినపాటెరుగరు\nఘనతనొప్పు మనుజుడనగ బుట్టి\nకీడు మేలెరుగుక క్రిందాయె జూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరగనిలను ముందు బ్రతుకుతీరెరుగక\nసకల సంపదలను సతములనుచు\nకర్మ మర్మములను కనలేరు మూర్ఖులు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రజ యొనర్చుచెడ్డ ప్రభువుకు వచ్చును\nప్రభువు మంచికొరత ప్రజలకు సగము\nప్రభు వొనర్చు చెడ్డ ప్రజల కేలరాదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రజ లెఱుంగ బ్రదుకుఁ బట్టభద్రుఁడు గాఁడు\nపైఁగిరీటముండు బ్రహ్మగాఁడు\nఓగుఁ దెలిసి పలుకు యోగీశ్వరుఁడు గాఁడు\nఅట్టివానిఁ దెలియ నగును వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రాణ లింగ మెన్నఁ బ్రార్థించి కీర్తించి\nకట్టివేయ నేమి కల్గఁజేసె\nనఖిలజనులకెల్ల నానందమే సాక్షి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రణవ మరయలేక భక్తుఁడు గాలేఁడు\nజ్యోతి నరయలేక జోగికాఁడు\nనిత్య మరయలేక నిర్వాణికాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రణవ మెఱుఁగఁ బోఁడు భక్తుఁ డెప్పుడు గాఁడు\nజ్యోతియెఱుఁగఁ బోడు యోగిగాఁడు\nనిత్య మెఱుఁగ వాఁడు నిర్వాణిగాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రణవమంత్రమహిమ భావింప లింగంబు\nమూడుమూర్తులందు మొనసియుండు\nనతని నెఱిఁగి కొలువ నన్యుల వశమా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రేతయన్న మనుచుఁ బ్రీతితోఁ బిలిపించి\nకాకులకును బెట్టు కర్ములార\nకాకులందు నేమి ఘనులకుఁ బెట్టుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరధనమ్ములకును బారుగా చెయిపట్టి\nసత్యమింతలేక చారుఁడయ్యె\nద్విజుఁ డనుకొనుఁదాదు తేజమింతయు లేక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరధనములను చెయిపట్టెను మిక్కిలి\nస్వంతమింతలేక జారుడయ్యె\nద్విజుడనుకొను తాను తేజమింతయులేక\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరనారీ దూరగుడై\nపరధనముల కాసపడక పరహితదారై\nపరులలిగిన దానలుగక\nపరులెన్నగ బ్రతుకువాఁడు ప్రాజ్ఞుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరిపక్వ మొప్ప శిష్యుని\nకురమందలి బయలుచూపి యుద్ధతిమీఱన్\nపరిపూర్ణమందచేసెడు\nగురుడు పరబ్రహ్మమైన గుణనిధి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరబలంబుఁజూచి ప్రాణరక్షణమున\nకుఱికి పాఱిపోవు పిఱికినరుఁడు\nయముఁడు కుపితుఁడైన నడ్డ మెవ్వండయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రభుని కిచ్చునట్లు పేదలకియ్యరు\nవనిత కిచ్చునట్లు వడుగు కీరు\nసురకు నిచ్చునట్లు సుమతుల కియ్యరు\nమనసు పదిలపడదు మహిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రభువు కోఁతియైనఁ బ్రగ్గడ పందియౌ\nసైనికుండు పక్కి సేన పసులు\nఏనుఁగు లశ్వము లెలుకలు పిల్లులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరమహంస ననుచు వరవఁ గట్టుక భూమి\nపరధనముల కాసపఁడెను వాఁడు\nపరమహంస గాఁడు పరమహింసుఁ డటండ్రు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రియము సత్యమెప్డు పృథివిఁ బల్కెడువాని\nనోరె యమృతవాపి మారులేదు\nఅనుదినంబుచూడ ననృతమాడెడినోరు\nనోరె కాదు క్రింది నోరు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రియములేని విందు పిండివంటలచేటు\nభక్తిలేని పూజ పత్రిచేటు\nపాత్ర మెఱుఁగ నీవి బంగారు చేటురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరయువతిరతంబు పాటించి కోరిన\nకోటిపూజలెల్లఁ గొల్లఁబోవు\nసెగకు పొంతనున్న చెడదె తాపముచేత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రళయకాలమందు ప్రమధులచేతను\nనష్టమైరిగాదె నాటిజనులు\nతెలియనేరరైరి దేవుని ద్విజులెల్ల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పర్వత వనవాసి పరిణామ వర్తన\nకూపవాసి కెట్టు గుఱుతుపడును\nబ్రహ్మవిష్ణువెంటఁ బ్రాకృతుఁ డరుగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప్రస్తుతించువేళ బద్యంబుఁ జదివినఁ\nదప్పుదగిలియున్న నొప్పియుండు\nవెలఁది సురతవేళ బిత్తరై యొప్పదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పేరు సోమయాజి పెనుసింహబలుఁడయా\nమేఁకపోతుఁబట్టి మెడలువిఱవఁ\nగానిక్రతువువంకఁ గలుగునా మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరుల కుపకరించి పరుసొమ్ము పరునకు\nపరఁగ నిచ్చె నేని పరము గల్గు\nపరముకన్న నేమి పావనమా సొమ్ము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరుల కుపకరింప పాపక్షయంబగు\nపరుల కుపకరింపఁ బట్టుకొమ్మ\nపరుల కుపకరింపఁ బరలోక సిద్ధియు\nపరుల కుపకరింప బలిమి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరుల నిందఁజేసి పరులు నావారని\nస్థిరము నస్థిరము తెలియలేక\nపరఁగ దన్నుఁ జేతఁబట్టుక పెట్టిన\nపెట్టుగాదు కట్టిపెట్టు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరుల మోసపుచ్చి పరధన మార్జించి\nకడుపునింపుకొనుట కానిపద్దు\nఋణముసేయు మనుజుఁ డెక్కువ కెక్కునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరులదత్త మిట్లు పాలనఁ జేసిన\nనిల స్వదత్తమునకు నినుమడియగు\nనవని పరులదత్త మపహరించిన స్వద\nత్తంబు నిష్ఫలంబు ధరణి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరుస మినుముసోకి బంగారమైనట్లు\nకప్పురంబు జ్యోతిఁ గలసినట్లు\nపుష్పమందు దావి పొసఁగినట్లగు ముక్తి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాల నీడిగింటఁ గ్రోలుచు నుండెనా\nమనుజు లెల్లగూడి మద్యమండ్రు\nనిలువఁదగనిచోట నిలువ నిందలు వచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలఁగలయు నీరు పాలెయై రాజిల్లు\nనదియు పానయోగ్య మయినయట్లు\nసాధుసజ్జనముల సాంగత్యములచేత\nమూఢజనుఁడు ముక్తి మొనయు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పిలిచినఁ బల్కకుండు మరి పిల్చిన నేమనకూరకుండుఁ ద\nదలఁచిన నెవ్వ రేమనినఁ దన్నునుగాదని నవ్వుచుండు నా\nత్మలఁ దలపోయుచుండు నెఱ తత్వము నిత్యము దానయై సదా\nతెలిసినయోగి వేమనగతి శివరూపుఁడు నెల్లతావుల"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలనీరుక్రమము పరమహంస యెఱుంగు\nనీరుపాలక్రమము నెమలి కేల\nఅజ్ఞుఁడయినవాఁడు నలశివు నెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలపిట్ట శకున ఫలమిచ్చునందురు\nపాలపిట్ట కేమి ఫలము తెలియు\nతనదు మేలుకీళ్ళు తనతోడనుండగ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పిల్లి యెలుకబట్టఁ బ్రియమున నుండగ\nనదియు కోడిఁబట్ట ననుగమించు\nమమత విడువకున్న మానునా మోహంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలలోన బులుసు లీలతోఁ గలిసిన\nవిఱిసి తునుక లగును విరివిగాను\nతెలివి మనసులోన దివ్యతత్వ్తము తేట\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలు పంచదార పాపరపండ్లలో\nచాలఁబోసి పండ్లఁ జవికిరావు\nకుటిలమానవులకు గుణ మేల కలుగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలు పెరుగు వెన్న పాయసాన్నము నెయ్యి\nజున్ను లెన్నియైనఁ జూడ పాలె\nపొలవంటికులము బ్రహ్మంబు కానరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పలుకుమన్న నేల పలుకక యున్నావు\nపలుకుమయ్య నాతో ప్రబలముగను\nపలుకుమయ్య! నీదు పలుకు నేనెఱిఁగెద\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పలుగురాళ్ళఁ దెచ్చి పరఁగగుడులు కట్టి\nచెలఁగిశిలలసేవఁ జేయనేల\nశిలలసేవఁ జేయ ఫలమేమి గల్గురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పలుగువాని కేల పరసమృద్ధి దలంప\nపలుగువాని కేల భక్తిపదము\nపలుగువాని కేల పరమార్థ తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పలుగువానికేల పదనమృద్ధి దలంప\nపలుగువరుస వానిబలిమి దప్ప\nచలమువాని కేల సాత్వికధర్మంబు\nఏమి యొకటి ఘనము నిలను వేమా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పిసిని వాని యింట పీనుఁగు వెడలిన\nకట్ట కోలలకును కాసు లిచ్చి\nవెచ్చ మాయె నంచు వెక్కి వెక్కేడ్చురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పసులవన్నె వేఱు పాలెల్లనొక్కటి\nపుష్పజాతి వేఱు పూజయొకటి\nదర్శనంబు వేఱు దైవంబ యొక్కటి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుట్టలోన తేనె పుట్టినరీతిని\nగుట్టమీఁద మణియు పుట్టువిధము\nకట్టెలోన నగ్ని పుట్టినవిధమున\nపుట్టి పెట్టవలెను భువిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుట్టు బిత్తలి వలె పోవు బిత్తలి వలె;\nతిరుగు బిత్తలి వలె, దేహి ధరణి\nయున్న నాటి కైన నుపకారి గాలేఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుట్టుదుఃఖమునను పొరలుదుఃఖమునను\nగిట్టుదుఃఖమునను క్రిం దగుదురు\nమనుజదుఃఖమువలె మఱిలేదు దుఃఖంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుట్టువార లెవరు పుట్టకుందు రెవరు\nపుట్టిగిట్టినట్టి పురుషు లెవరు\nపుట్టిపుట్టనియట్లు బోధించి చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుట్టుశక్తు లైదు పుడమి నటింపగ\nవ్రిపులెల్ల వేదవేత్తలండ్రు\nశక్తిపుత్రుకులము జగతిలో నెఱుగరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుడమి నుప్పరంబుఁ బురిగొల్పి జగముల\nరక్ష సేయగల్గు రాజు లెవరు\nమహిసతి యనుపేర మనుజున కేడదో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుత్తడిగలవాని పుష్ట్రంబు పుండైన\nవసుధలోన చాల వార్త కెక్కు\nపేదవానియింట పెండ్లయిన నెఱుఁగరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పురహరునకు నేఁతపరువు తానేసిన\nస్థిరముగల్గు జ్ఞానజీవ మయ్యె\nనేత కేమివచ్చె నిజభక్తి హేతువు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పురుషుఁ డెఱుఁగఁ జంపు భూపతి వినఁజేటు\nనఖిలనిందలకును నాలయంబు\nపరపురుష గమనము ప్రత్యక్ష నరకము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పురుషుఁడెన్నిగతులఁబుట్టువు మొదలుగఁ\nబాపచింతఁజేయు జాపలమున\nమహిని కుంటినక్క మాంసముదిన్నట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పురుషులరసి కొన్ని పుణ్యభూములటండ్రు\nబుద్ధిలేదు యిదియు భూమికాదో\nపుణ్యమనగనేమి? పురుషుని కర్మమే?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుస్తకములు జడలు పులితోలు బెత్తంబు\nకక్షపాలలు పది లక్షలైన\nమోత చేటు గాని మోక్షంబు లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూజకన్న నెంచ బుద్ధి నిధానంబు\nమాటకన్న నెంచ మనసు దృఢము\nకులముకన్న మిగుల గుణమే ప్రధానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూర్ణమైన తనదు భుజబల్మిఁ జూడక\nభువిని చెడుగుతోడ పోరరాదు\nపాలకుండ కింత పొలసినా సారాయి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూర్వ జన్మమందుఁ బుణ్యంబు సేయని\nపాపి ధనము కాశ పడుట యెల్ల\nవిత్త మఱచి కోయ వెదకిన చందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూర్వ వాసనగల పుణ్యాత్ము లెప్పుడు\nనూటచెలమరీతి నూరునెప్పు\nడెందఱికి నొసంగ నెప్పటి యట్లుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూలగడ్డి కేల పుట్టించెనాపద\nకనకము తనకేమి కలుగజేసె\nబ్రహ్మచేతలెల్ల - పాడైన చేతలే\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూసపోగు బెట్టిపురుషునిభుజ మెక్కి\nకన్నులార్ప వారకాంత గాదు\nతనకు లొంగువారిఁ దడయక చంపురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పూసపోగుపైడి పుట్టంబు విడియంబు\nకాయపుష్టిమిగులఁ గలిగియున్న\nహీనజాతి నైన నిందురమ్మందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పృథివి కుదక మేగె పృథివిపై మొలకెత్తె\nమగుడ పృథివి కేగె మగఁడె సుతుఁడు\nధరణి జనులకెల్ల తల్లియ పెండ్లాము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పగలుడుగ నాసలుడుగును\nవగపుడుగం గోర్కెలుడుగు వడి జన్మంబుల్‌\nతగులుడుగు భోగముడిగిన\nత్రిగుణంబును నడుగ ముక్తి తెరువగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరధనంబులకును ప్రాణములిచ్చును\nసత్యమంతలేక జారడగును\nద్విజులమంచు నింత్రుతేజమించుకలేదు\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరుల విత్తమందు భ్రాంతి వాసినయట్టి\nపురుషుడవనిలోన పుణ్యమూర్తి\nపరుల విత్తమరయ పాపసంచితమగు\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాల నీటి కలత పరమహం సెఱుగును\nనీరు పాలు నెట్లు నేర్చునెమలి\nలజ్ఞుడైన హీనుడల శివు నెఱుగునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుట్టు పుట్టలేదే పుడమిని జనులెల్ల\nపుట్టి గిట్టలేదె పూర్వులెవరు\nపుట్టి గిట్టుటెల్ల వట్టి భ్రాంతులు సుమీ,\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పెట్టిపోయలేని వట్టి దేబెలు భూమి\nబుట్టిరేమి వారు గిట్టరేమి\nపుట్టలోని చెదలు పుట్టదా గిట్టదా!\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంచ ముఖములందు బంచాక్షరి జనించె\nపంచ వర్ణములను ప్రబలె జగము\nపంచముఖుని మీరు ప్రస్తుతి చేయుండీ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పండువలన బుట్టె బరగ ప్రపంచము\nపండువలన బుట్టె పరము నిహము\nపండు మేలెఱింగె బ్రహ్లాదుడిలలోన\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పనసతొనలకన్న పంచదారకన్న\nజుంటితేనె కన్న జున్నుకన్న\nచెఱకుగడలకన్న చెలిమాట తీపిరా\nవిశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బంగరుఁ బొడఁగన్న భామలఁ బొడఁగన్న\nచిత్తమునను చింత సేయఁడేని\nవాఁడె పరమయోగి వర్ణింప జగమందు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బండమీఁద చెలమ పాటించిత్రవ్విన\nనలయి కెక్కుడౌను నాశలేదు\nగుంటపట్టు చెలమ కులముద్ధరించురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బొంది యెవరిసొమ్ము పోషింపఁ బలుమారు\nప్రాణ మెవరిసొమ్ము భక్తిసేయ\nధనమ దెవరి సొమ్ము ధర్మమే తనసొమ్ము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బందెత్రాళ్ళఁ దెచ్చి బంధించి కట్టంగ\nలింగఁడేమి దొంగిలించినాఁడొ\nయాత్మలింగ మేల యర్చింపఁజూడరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బిందురక్తములను బెరసిన దేహంబు\nచంద మెఱుఁగక ద్విజశబ్ద మిడఁగ\nనడచిన విడుచున నరకంబు మృత్యువు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బిడ్డలను సతులను వేఱైనచుట్టాల\nసంపదల తనువులఁ జాలనమ్మి\nసంతసిల్లుచుండు క్షణభంగురము లన్ని\nదెలియ నేరఁడేమి దెల్ప వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బోడితలల జడల బూడిదెపూఁతల\nభాషణాసనముల వేషములను\nయోగిగాఁడు లోన బాగుగాకుండెనా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బోడితలల నెల్ల బూడిదెపూఁతల\nనాసనముల మారు తాపనముల\nయోగిగాఁడు లోన బాగు గాకుండిన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బిడియమింతలేక పెద్దనే నేనంచు\nపొంకములను బలుకు సంకఠునకు\nహెచ్చు కల్గదీడ చచ్చినా రాదాడ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బిడియమింతలేక పెద్దను నేనంచు\nబొంకములను పల్కు సుంకుసునకు\nఎచ్చుకలగ దిచట చచ్చినా రాదట\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బడుగు నెఱుఁగ లేని ప్రాభవం బది యేల\nప్రోదియిడని బంధు భూతి యేల\nవ్యాధి దెలియలేని వైద్యుఁడు మఱియేల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బాపఁ డెముకకూడు భక్షించుచుండును\nపేరటంబుఁబోవు పెండ్లి మగువ\nకులము మానము వీడ కోర్కెలు మెండాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బొమ్మలాటవాఁడు బొమ్మల నాడించు\nభువిని జనులుచూఁడ బొలుపుమీఱ\nతానుమఱిగియుండి దైవ మాడించురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బయలు రూపు రూపు బయలునుగాఁ జేసి\nబయలు రూపు బట్టబయలు చేసి\nబయలులోనివాని భావింపఁ దత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బయలున బంధము గప్పను\nబయలునఁ బరమాత్మునకును బంధము తొలఁగు\nబయలున బంధము లూడిన\nనయవర్తన ముక్తిఁగాంచు నరుఁడటు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బయలున సర్వము పుట్టును\nబయలందే లీనమగును బ్రహ్మం బనఁగా\nబయలని మదిలోఁ దెలిసిన\nబయలందే ముక్తి బట్టబయలగు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బయలులోని బయలు పరికించి చూడక\nబయలు రూపుఁ జూచి వలచెఁగాక\nముఱికిదేహమందు మోహంబు విడదాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బారెడేసి జడలు భస్మంబుపూఁతలు\nమరునితోడ మాఱుమలయఁ గలరు\nముంజికోకలెల్ల లంజెకోకలాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రతుకు నిత్య మనుచుఁ బదరుచు వగమీఱ\nవిఱ్ఱవీఁగువారు వెఱ్ఱివారు\nప్రాణులెల్ల యమునివారి గొఱ్ఱెలుసుమీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రతుకులెల్ల మాయ భవబంధములు మాయ\nతెలివి మాయ తన్నుఁ దెలియ మాయ\nమాయ దెలియువాఁడు మర్మజ్ఞుఁడగు యోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రతుకువార లెవరు బ్రతుకకుందు రెవరు\nబ్రతికిబ్రతుకలేని ప్రాణు లెవరు\nక్షితిని శోధఁజేసి స్థిరమునఁజూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దేశదేశములను దిరిగిగాసిలినొంద\nనాత్మయందు ధ్యాన మంటుకొనునె\nకాసులకును దిరుగఁ గలుగునా మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మ తలనుగొట్టి పారవైచినయప్పు\nడడ్డపడగపోవరైరి సురలు\nశివుని కరుణలేమి జెడిపోక పోదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మ మనగవేఱె పరదేశమున లేదు\nబ్రహ్మ మనగ దానె బట్టబయలు\nతన్నుదా నెఱిఁగినఁ దానెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మ మున్నచోటు పరగంగఁ దెలియక\nయెందొవెదుక బ్రహ్మ మేల కలుగు\nఅంజనంబు లేక యా సొమ్ము దొరకదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మ యెవనికొడుకు పరికింపఁగా భువి\nవిష్ణు వెవనికొడుకు వెలయఁజూడ\nశివుఁడు నెవనికొడుకు సిగ్గెఱుఁగరు జనుల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మఁ జంపి విష్ణుభాగంబులోఁ గల్పి\nవిష్ణుఁ జంపి శివునివెలయఁ గల్పి\nశివునిఁ జంపి తాను శివయోగి కావలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మగ్రుడ్డు మేను ప్రాణమన్నది గాలి\nకనులు చంద్రరవులు గారవింప\nనింతకంటె బ్రహ్మ మెక్కడనున్నది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మగుడ్డు ననెడిపట్టణంబులోపల\nబ్రహ్మ మెఱుగలేని బాపఁడేల\nతనమనంబు దెలియఁ దానెపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మఘటము మేను ప్రాణంబు దగ గాలి\nమిత్రచంద్రవహ్ని నేత్రచయము\nమఱియుఁ బ్రహ్మ మనఁగ మహిమీదలేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రాహ్మణుల మటండ్రు బ్రహ్మత్వమదిలేని\nబ్రహ్మమద్దియేల? బ్రాహ్మణుఁడటె\nబొమ్మవలెను వాడు దిమ్మపై గూర్చుండ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మనృపతి వైశ్యపతులును శూద్రులు\nబ్రహ్మవిష్ణుహరులు పశువు లెన్న\nబ్రహ్మముం దెలియక బహురూపులైరిట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మమేడ ననుచు పలుమాఱు లాడేరు\nవెఱ్ఱిమూర్ఖ జనుల విధముఁజూడ\nబ్రహ్మ మన్నిటందుఁ బరిపూర్ణమైయుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మమును దెలిసెడు భావమందున నిల్చి\nతనువు గుడిని జేసి తన్ను నిలిపి\nలోకమందు నిలిచి లోఁజూపు చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మమును నెఱుఁగవు భావమందుండిన\nతనువు గుడిగఁ జేసి తన్ను నిలిపి\nలోకబుద్ధివిడిచి లోఁజూపు చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మవేత్తల మని పౌరుష మాడేరు\nబ్రహ్మ మనఁగ దాని భావమేమి\nతెలుపొ నలుపొ యెఱుపొ తెలిసినఁ బలుకుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మవాదు లెల్ల బ్రహ్మంబనంగను\nవలను తెలిసిచూడ వద్దనుండు\nముందునున్న యట్టి ముద్రిక కానరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బీఱుబోవుకులకు బిరుదు మ్రింగుకులంబు\nనెల్ల జీవులకు భరించుకులము\nఇట్టుకులమువారు హరదూరులు\nపట్ట గలుగువాఁడు పరఁగ వేమా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బాలచనులఁ బూలబంతులఁ బోల్తురు\nప్రాలుమాలినట్టి భ్రష్టు లవని\nమాంసఖండమందు మఱియేమియున్నది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బల్లి పలుకులువిని ప్రజలెల్ల తమపనుల్\nసఫలమగునటంచు సంతసించి\nకానిపనులకు తమ కర్మమటందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బైలున బంధము గలపక\nవ్రాలెను పరమాత్మునకును వాంఛిత మొప్ప\nబైలున బంధము గలిపిన\nకైలాసముఁజేరి ముక్తి గాంచుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బాసలాడనేర్చి పలు మోసములుచేసి\nగ్రాసమునకు భువిని ఖలుడవైతి\nదోసకారి నీకు దొరుకునా మోక్షంబు!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బుద్ధియుతున కేల పొసఁగని సౌఖ్యంబు\nకార్యవాదికేల కడుచలంబు\nకుత్సితునకు నేల గురుదేవతాభక్తి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బూతులేని లంజ భూతంబు కూఁతురు\nప్రీతిలేనిపాటు ధాత్రిచేటు\nదాతలేని యూరు దయ్యాల పేటరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బూదిపూఁత లెన్న భుజముల పొంకాలు\nవ్రాలు లింగములును వరుసమతము\nతిక్కడగునుగాక యెక్కఁడ దగ దట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బొంది యెవరి సొమ్ము పోషింపబలుమారు\nప్రాణ మెవరి సొమ్ము భక్తిసేయ,\nధనమదెవరిసొమ్ము ధర్మమె తన సొమ్ము\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "బ్రహ్మఘటము మేను ప్రాణంబు తగగాలి\nమిత్రచంద్ర శిఖులు నేత్రచయము\nమఱియు బ్రహ్మమనగ మహిమీద లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భోగంబుల కాశింపక\nరాగద్వేషంబు రంగుడదమలో\nవేగమె మోక్ష పదంబును\nరాగను నాతండు యోగిరాయుడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భాగ్యవంతురాలు పరులయాఁకలి దప్పి\nదెలిసి పెట్టనేర్చుఁ దీర్ప నేర్చు\nతర దుష్టురాలు తన యాఁకలినె గాని\nపరులయాఁక లెఱుంగ దరయ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భాగ్యహీనులకును వరుసవేది దొరుక\nనదియు నిల్వదపుడు వదలుఁగాక\nవానతోడ వచ్చువడగండ్లు నిలుచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భాతవతులమనుచు పరగంగనెవ్వరు\nవారినెరుగలేరు పరుసతోడ\nఆడుపాడువారలరయ భాగవతులా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భేదాభేదంబులకును\nవాదంబై జనముచూడ వర్తించును నా\nభేదాభేదము లుడిగిన\nవేదాంత ధ్యాని యగుచు వెలుఁగుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భయమంతయు దేహముదే\nభయ ముడిగిన నిశ్చయంబు పరమాత్మునిదే\nలయమంతయు దేహముదే\nజయమంతయు జీవుఁడనుచుఁ జాటర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భయముసుమీ యజ్ఞానము\nభయముడిగిన నిశ్చయంబు పరమార్థంబౌ\nలయముసుమీ యీ దేహము\nజయముసుమీ జీవుఁడనుచుఁ జాటర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భవము సాగరంబు భార్యయౌ మకరంబు\nచేప జలగ లగును శిశువులెల్ల\nభవహరు తలపక పారమందగ లేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భూతి దేహమందుఁ బూసిన నాయెనా\nనిష్ఠ శివునియందె నిలుపవలయుఁ\nగాని భస్మమందు గాడిదె పొర్లదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భూపతి కృప నమ్మి భూమి జెఱుచు వాఁడు\nప్రజల యుసురు దాకి పడును పిదప\nయెగర వేయ బంతి యెందాక నిల్చురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భూమి నాది యనిన భూమి ఫక్కున నవ్వు\nదాన హీనుఁ జూచి ధనము నవ్వు\nకదన భీతుఁ జూచి కాలుఁడు నవ్వును\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భూమిలోనఁ బుట్టు భూసార మెల్లను\nతనువులోనఁ బుట్టు దత్వమెల్ల\nశ్రమములోనఁ బుట్టు సర్వంబుఁ దానౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భూమిలోనఁ బుణ్యపురుషులు లేకున్న\nజగములేలనిల్చు సమయుఁగాక\nనంత దఱచుదొరక రాడ నాడనెగాని\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంచిరుచులను గోరు మంచిస్త్రీలను గోరు\nమనుజుఁ డెంత చెడ్డమనసు చూడ\nనించుకైన నేలని విడువఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంచిగంథముగన మనసురంజిల్లును\nఎంతో వాసననుచు నెన్ను చుంద్రు\nతామెరంగలేరు తమ పూర్వ వాసన\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంచివారు లేరు మహిమీఁద వెదకినఁ\nగష్టు లెందరైనఁ గలరు భువిని\nపసిఁడి లేదె గాని సదడెంత లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంచిశకునము లని యెంచి పెండ్లియాడు\nవార లొకరు లేరు వసుధలోన\nజనులకర్మములను శకునము ల్నిల్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంటికుండవంటి మాయ శరీరంబు\nచచ్చునెన్నడైన, చావదాత్మ\nఘటములెన్నియైన గగనమొక్కటేగదా,\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంటలోహమందు మ్రాకులు శిలలందు\nపటము గోడలందుఁ బ్రతిమలందు\nతన్నుఁ దెలియుకొఱకు తగులదా పరమాత్మ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంటలోహమునలు మ్రాను చీలలయందు\nపటముగోడలందుఁ బరగ నిసుక\nబెట్టనంటునట్ల పెనఁగు దేహముజీవి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొండివాని కేల ముంజేతి కడియాలు\nతొఱ్ఱివాని కేల కఱ్ఱపండ్లు\nగాడిదలకు నేల గడ్డముల్‌ మీసముల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంత్రమెల్ల మఱచి మధురాధరముఁగోరు\nనేవిధమున భక్తుఁ డెఱుఁగు నిన్ను\nయోనిఁ జూచి పరమయోగంబు మఱచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంత్రమొకటి చెప్పి మఱి దేవతార్చన\nచేసి తమకుగరుణచెందినదని\nవేదపఠన చేసి వెఱ్ఱులై పోదురు,\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మందుదినఁ బోటు మానును\nమందు దినగ జేయఁ బొలఁతి మహిలో వలచు\nమందుదిన కుదురు రోగము\nమందుదినం గలదు పుష్టి మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మేకఁ జంకఁబెట్టి మెలఁగుచు మందలో\nబ్రమసి తిరుగు గొల్లపగిది గాక\nదైవ మెఱుఁగక పరదైవముల్‌ దలఁచును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మగఁడు మదనుఁడైన మంచికాఁపురమైన\nసహజ మేల మాను జారకాంత\nపాలుద్రావు కుక్క బడిబడి పోవదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మగనికాలమందు మగువ కష్టించిన\nసుతుల కాలమందు సుఖముఁ బొందు\nకలిమి లేములెందుఁ గలవెంతవారికి\nబలిమి పుత్రబలిమె బలిమి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొగముఁ జూచినపుడె మోహంబు ఘన మౌను\nధనముఁ జూచినపుడె తగులు మనసు\nకూలినప్పు డరయకుసులెల్ల విఱుగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మేఘ మడ్డమయిన మిహిరుని జెఱచును\nజిత్తమడ్డమయిన స్థిరముఁ జెఱచు\nపఱుపు లడ్డమైన మఱిముక్తి జెఱచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాట దిద్దవచ్చు మఱియెగ్గు లేకుండ\nదిద్దవచ్చు ఱాతిఁదిన్నగాను\nమనసు దిద్దరాదు మహి నెంతవారికి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాట లెల్ల కల్ల, మన సెల్ల దొంగకె\nనేటి ప్రాణ మింక నేటి బ్రతుకు?\nమాట సత్యమైన మఱి శతాయుష్యంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాట లుడుగకున్న మంత్రంబు దొరకదు\nమంత్ర ముడుగకున్న మనసు నిలదు\nమనసు నిలుపకున్న మఱి ముక్తి లేదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటచెఱపు మూట మర్మము కర్మము\nఆశయ కడగట్టు అప్పుముప్పు\nబాస దోస మెన్నఁ బలుకులు ములుకులు\nలేశమయినఁ దెలియలేరు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటనిలుపలేని మనుజుండు చండాలుఁ\nడాజ్ఞ లేనిరాజు ఆఁడుముండ\nమహిమలేని వేల్పుమంటిఁ జేసినపులి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటలాడ నేర్చి మనసు కరుఁగఁజేసి\nపరఁగ ప్రియముపుట్టఁ బలుకకున్న\nనొకరిచేత సొమ్ము లూరకవచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటలాడవచ్చు మనసు నిల్పగరాదు\nతెలుపవచ్చు దన్నుఁ దెలియరాదు\nసురియఁబట్టబచ్చు శూరుండు కారాదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటలాడ వచ్చు మనసు నిల్వగలేదు\nతెలుపవచ్చు దన్ను తెలియలేదు\nసురియబట్టవచ్చు శూరుడు కాలేడు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటలాడవేఱె మనసుకొలఁదియువేఱె\nయొడలగుణమువేఱె యోజనవేఱె\nయెట్లుగల్గు ముక్తి యేలాగు తనలాగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటలోనివాని మహిమఁ దాఁ దెలియక\nమాటబయలె లేక మమతఁ జిక్కె\nమాట దెలిసెనేని మఱియాత్మ యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాటవిననియాలు మగనికి మృత్యువు\nయోటిపడవ సర్ప మొంటిగృహము\nతనకుఁగానియాలు దానవురాలయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మఠములోన యోగి మాయలన్నియు గోసి\nఘటములోననున్న ఘనుని దెలిసి\nమాటమాటకు గురు మరువక తలచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మేడిపండు చూడ మేలిమైయుండును\nపొట్టవిచ్చి చూడఁ బురుగులుండుఁ\nపిరికివాని మదిని బింక మీలాగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మతము లెన్నియైన సతముగా నుండవు\nసతము కర్మముండు జగతి నొకటి\nఆమతముల విడిచి యా బ్రహ్మమరయుము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మతముదారి యగుచు మధురాధరముఁ జూచి\nమగువరూపుఁ జూచి మనసు మఱచు\nయోనిఁజూచి సర్వయోగముల్‌ మఱచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మత్సరంబు మదము మమకార మనియెడి\nవ్యసనములను దగిలి మసలఁబోక\nపరుల కుపకరించి పరము నమ్మిక నుండ\nనొనరుచుండు రాజయోగి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాదిగ చెవులను మనసులోఁ బెట్టుక\nమాదిగలను దెగడు మాదిగపుడు\nమంచిగుణములేక మఱిద్విజుఁ డెట్లగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాదిగయనవద్దు మీదిగుణమొనరింప\nమాదిగది వసిష్టు మగువలేదె\nమాదిగె గుణమున్న మరి ద్విజుడగునయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాదిగయనవద్దు మఱిగుణ మొనసిన\nమాదిగది వసిష్ఠుమగువ చేడె\nమాదిగ గుణమున్న మఱి ద్విజుఁడగునయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదట నతఁడు జ్ఞాన ముద్రాంకితుఁడు గాక\nయావిధమును దెలియ సజ్ఞుఁ డగును\nనడుమ జ్ఞాన మొదవ నగుఁబాటు గాదయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదట నాశపెట్టి తుదిలేదు పొమ్మను\nపరమలోభులైన పాపులకును\nవారి యుసురుదాకి వగచెడిపోవరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదటఁ బోయునీవు మొగిబీజముల కెక్కి\nమొదటి కుఱుకువేగ మొలక లెత్తు\nమొలక పృథివిఁ బెరిగి వెలయును వృక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదటను మతమును వదలక\nతుద నెవ్వరిమతమునైన దూషింపకయు\nపదిలుఁడయి కోర్కెఁగోరక\nముదమునఁ జరియించువాఁడె ముఖ్యుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మదిని గానవలెను మఱిబ్రహ్మమూర్తిని\nమదినిగన్నవారు మహినిలేరు\nవెదకి తనువులోన వేడ్కతో నెఱిఁగిన\nయతఁడె యోగివరుఁడు నగును వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మదినెఱిఁగినవాని మహిఁగాన నెందును\nమది నెఱుంగువాఁడు మహిని నరుఁడు\nవెదకి తనువులోన వేడ్కతో నినుఁజూచు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మోదమునను గురుని ముఖ్యకరుణచేతఁ\nదొమ్మిదిస్థలముల దొడ్డు పాయ\nసర్వజీవుఁడాయె సర్వమ్ముఁ దానాయె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మదమువలన కలుగు మాటను మరి పల్కి\nమ్రుచ్చు సిద్ధుల నొగి మోసపుచ్చి\nకాసురాబెనగెడు కష్టుండు గురుడౌనె?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మద్యమాంసరుచిని మాదిగె దైవాల\nయెంగిలిదినువారి దెట్టికులము\nభక్తిని హరిఁగొల్చి భవ్యులుగారైరి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదల క్రియను దప్పి మోసంబుచేసియు\nపొట్టకొఱకు మనసుఁ బొందుపఱచి\nబీద కుక్కరీతి పెరుగును మనుజుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదలమ్రాను నగును తుద పక్షియును గాదు\nనోరు లేదు పండ్లు నాఱు గలుగు\nజీవమొకటిలేదు జీవులఁజంపురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదలు చూచిచూచి తుదిఁ జూడకుండెనా\nచూపు తప్పినపుడె సొరగవలెను\nసొరగకున్నవానిఁ జులకగాఁ జూతురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మధురసములు గోరి మక్షికంబులు చేరి\nచొచ్చి వెడలలేక చచ్చున్నట్లు\nమునిగిఁ వెడల లేఁడు మోహంబు రాశిలో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మానినీమనోజమంది రానందైక\nలోలురెల్ల రూర్వ్ధలోకసుఖము\nమాలవాడకుక్క మధురాన్న మెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మన్ను మిన్ను నంటి మహిమీఁద నొకకోట\nకొమ్మ లమరియుండు కొనలుసాగి\nదివ్వెలేని వెలుఁగు తేజరిల్లుచు నుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మన్నును దినమన్న మండేరు జనులార\nమంటిలోనిమేలు మఱువనేల\nనీళ్లలోనిమేలు నిఖిలమై యుండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మన్నుమెత్తి కడిగి మఱిరూపు గావించి\nగుంతనిండఁ బూడ్చి గుఱుతు నిల్పి\nమనుజులెల్లఁ గూడి మఱిదేవుఁ డందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనములోనఁ బుట్టు మఱికోర్కులన్నియు\nకోర్కులందు ముక్తి కుదురుపడదు\nమనము బ్రహ్మమనుచు మదినెఱుంగఁగ లేరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొనసి యింద్రియముల మొదట నిల్పఁగలేక\nసమసిపోవు వేళ సన్యసించు\nఆత్మశుద్ధిలేక యంటునా మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మానసంపురక్తి మసలక యాత్మలో\nబోడితలల సొంపు పొల్పుమీఱ\nకడుపుకొఱకుఁ దిరుగు కష్టంపుమతితోడ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మానసంబు మంచిమల్లెపూవులచవికె\nబావితోఁటచేసి బాలఁగూడి\nభోగినయ్యెద ననఁ బోయెపో కాలంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసనలము రెంటికినిల\nఘనమును కొంచెంబుఁ దెలియఁగావలె సుమ్మీ\nకనుమూసి తెరచినంతనె\nఘనమై విహరించుమనసుఁగానరు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసు గెలచి పూని మన్నసుజ్ఞానులు\nకడఁక మోక్షపదముఁ గనుచునుండ్రు\nచెట్టుఁబెట్ట ఫలము చేకూర కుండునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసు నిల్పినట్టి మర్మజ్ఞులగువారు\nగరిమ మోక్షపదముఁ గన్నవారు\nచెట్టుఁబెట్ట ఫలము చేకొనఁడాతాను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసు నిల్పలేని మాయావిరక్తులు\nమనసుపడుదు రొక్క మగువమీదఁ\nనిట్టివ్యర్థజన్మ మీ బ్రతుకేటికి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసు ముక్తియనుచు మది నెఱుంగఁగలేరు\nమనసుచేతఁ దగిలి మాయమైరి\nమనసు తానయైన మర్మజ్ఞుడగు యోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసు వాక్కు కర్మ మరి యేమి లేకయు\nరాకపోకలేని రాజవీధి\nపరగ హాని గలదె పరతత్వయోగికి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసుఁ బాఱవీడి మనసుఁ దా మగుడించి\nమనసులోనఁగలుగు మర్మమెఱిగి\nమనసు తాను నిల్ప మఱియుఁదా బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసున నెఱుకను మరుపునఁ\nగని విని చూడంగలేరు కదిసినపిదప\nపెనగొని పట్టినచోనది\nమనచోటను మాయమౌను మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసునందు ముక్తిమలయుచు నుండంగ\nమనసు లెఱుఁగలేక మనుజులెల్ల\nమనసు నంటలేక మాయమై పోదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసులోన నున్న మమత లన్నియుఁ గోసి\nదృఢముఁ జేసి మనసు తేటఁబఱచి\nఘటము నిల్పువాఁడు ఘనతరయోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసులోని ముక్తి మఱియొక్క చోటను\nవెదుకఁబోవువాఁడు వెఱ్ఱివాఁడు\nగొఱ్ఱెఁ జింకఁ బెట్టి గొల్ల వెదుకురీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసులోని శివుని మానుగాఁ దెలిసిన\nయోగియండ్రు వాని యుర్విజనులు\nజీవునిన్నెఱుఁగ నీవెపో శివుఁడవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసులోనఁ దెలిసి మనసులోనే కలిసి\nమనసులోనివాని మరలఁదిగిచి\nమనసునిల్పువాఁడు మర్మజ్ఞుఁడగు యోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసులోనివాని మానుగాఁ దెలిసిన\nనుర్విజనులువాని యోగి యండ్రు\nనీవె నిన్నెఱుంగ నీవెపో శివుఁడవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసుసూచి గెల్చి మనసులో సుఖియించి\nకడకు మోక్షపదము గనునువాఁడు\nచెట్టుఁబెట్టు ఫలము చేకూర కుండునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయ జగమటంచు మనుజులు చెప్పేరు\nమాయగాదు కర్మ మయముగాని\nమాయమైన జగము మరియేడ నున్నదో\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయ నరకమనుచు మాయ రోయకసాటి\nసమముగ నరదేవసభలయందు\nనందఱు ఘనులయిన హరునకుఁ దావేది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయను చెఱసాల మనమను గొలుసును\nభేదమనెడుబొండ బెరసియుండు\nఇట్టిబద్ధజీవి కెన్నడు మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయరూపు రూపు మాయ తాఁజేసియు\nమాయరూపులఁ బెనుమాయఁజేసి\nమాయలోని మాయమహిమ నెఱుంగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయల సంసారమునకు\nమాయలనే తిరుగుచుండు మనుజుఁడులోనై\nమాయలఁ దెలిసిన యంతట\nమాయలనే ముక్తి గలుగు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయలోక మన్న మర్మంబు దెలియక\nమాయఁజిక్కి యంత మాయఁబడిరి\nమాయ దెలియ దివ్వె మాయదా జన్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయలోనఁ బుట్టి మాయలోననె పెరిగి\nమాయఁ దెలియలేని మనుజుఁడేల\nమాయఁ దెలియువాఁడు మహిమీఁద ధన్యుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మ్రాకున ననలము పుట్టును\nమ్రాకెదుగును ననలమునకు మనుజునిలోన\nమ్రాకుననలముల క్రియఁ జీ\nజా కుడి నయోగి నెవరు గానరు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మ్రానుఁ గాలవేసి మహిమీఁద నొకజాణ\nపూని తిరుగుచుండుఁ బొందుగాను\nకాలవేయు మ్రాను కడురమ్యమైయుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మ్రానులోన నగ్ని మఱియుండఁగా వచ్చు\nనగ్ని నుండ మ్రాను కలవిగాదు\nమ్రానులోనియగ్ని మర్యాద సంసారి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మర్మ మెఱుఁగలేక మతములఁ గల్పించి\nయుర్విదుఃఖు లగుదు రొకరి కొకరు\nగాజువంటిఁ గుక్క కళవళపడురీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మర్మమంతగొనకు మనసైన్యమేగాన\nపరరహస్య మంత బయలుపడదు\nపడినమనస దెన్న బయలుపడినరీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మ్రుచ్చు తీర్థమేగి ముల్లె విడుచును గాని\nమ్రొక్కఁబ్రొద్దు లేదు మొనసి యెపుడు\nకుక్క యిల్లుచొచ్చి కుండలు వెతుకదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పర్వత వనవాసి పరిణామ వర్తన\nకూపవాసి కెట్టు గుఱుతుపడును\nబ్రహ్మవిష్ణువెంటఁ బ్రాకృతుఁ డరుగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మఱవవలె భావసంగతి\nమఱవంగావలెను దురము మఱి విశ్వములో\nమఱవవలెఁ బరులనేరము\nమఱవంగా వలదు మేలు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాల మాలకాడు మహిమీద నేప్రొద్దు\nమాటతిరుగువాఁడు మాలగాక\nవాని మాలయన్నవాఁడెపో పెనుమాల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాల మేలుగుణము మంచిది కల్గిన\nమాలకూడుగుడుచు మనుజుకంటె\nగుణము మేలుగాని, కులమేమి మేలురా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొలక చనులనాఁడు మూఁడు కోటులు చేయు\nకులుకు చనులనాఁడు కోటిసేయు\nతటుకుచనులనాఁడు దమ్మిడి చేయదో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మెలత నడవినుంచి మృగమువెంటనె పోయె\nరామచంద్రుకన్న రసికుఁడేడి\nచేటుకాలమునకు చెడుబుద్ధి పుట్టును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాలవాఁడయినను మఱియాత్మమీఁదను\nమనసు నిల్పెనేని మాలగాఁడు\nమనసు నిల్పకున్న మహిమీఁద మాలఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాలవాని నంటి మఱినీళ్ళ మునిగేరు\nమనుజకర్మచేత మాలఁడయ్యె\nనేలతెలియలేరో యీ నరపశువులు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాలవానినేల మరి మరి నిందింప\nనొడల రక్తమాంస మొకటెగాదె\nవానిలోన మెలఁగువాని కులంబేది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాలవానిఁ జూచి యేల నిందింపఁగ\nపాటిలేనిమాట పలుకు టొకటె\nవానిలోనఁ బల్కు వానికులం బేది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాసిన తలతోడ మలినవస్త్రముతోడ\nనొడల జడ్డుతోడ నుండెనేని\nయగ్రజన్ముఁడయిన నట్టెపొమ్మందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మహిని దధిని ఘృతము మ్రానులం దనలంబు\nసౌరుసుమములందు సౌరభంబు\nతిలలఁ దైలమట్ల తేజరిల్లుఁ జిదాత్మ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మోహము తీఱక యుండిన\nదాహంబై దేహమంత దల్లడపడ నీ\nగేహములోఁ బోరాడక\nదేహమునం దున్న శివునిఁ దెలియర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముండమోపితోడ మునుఁగుచుఁ దేలుచు\nనుండఁగానె మోహ ముండెఁ గాక\nఅండఁబాయు వెనుక నాయాసలే లేవు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెవులు గోరును మంచి జిలిబిలిపాటలఁ - దియ్యని మాటల తెఱఁగు వినఁగ\nజన్మంబు గోఱును సరవితోడుత శీత - పృథుల సంస్పర్శ సంపదల నెపుడు\nకన్నులు గోరును గమలయవర్ణంబు - లయినట్టి రూపంబు లనువుతోడ\nనాలుక గోరును నయముతోడ తీపు - నొగరు కారమ్ము చేదుప్పు పులుసు"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముక్కు గోరును సద్గంధములను జెలఁగి\nచెవులు చర్మంబు కన్నులు జిహ్వ ముక్కు\nనిన్నియుం చాడినటువంటి యిల్లురోసి\nతన్ను గనుగొని సుఖియింపఁ దగును వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముక్కుత్రాళ్ళ గ్రుచ్చి ముఱికిపోవఁగఁ దోమి\nకచ్చనీరు నించి కడిగి కడిగి\nడొక్క దోమినంత దొరకునా తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముక్కుతుదను దృష్టి ముదముతోడుత నిల్పి\nహృదయమందుఁజూడ నొసగుముక్తి\nపదవులెరుగకున్న పరమాత్మ యోగియౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముక్తి యెవరిసొమ్ము ముక్కుమీదుగ జూడ!\nభక్తి యెవరిసొమ్ము భజనసేయ\nశక్తి యెవరిసొమ్ము యుక్తిచే సాధింప\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముగ్గురి నెఱుఁగునట్టి మూలంబు నెఱిఁగియు\nముగ్గురిమీఁద నొకటి మునుపు తెలిసి\nపరగఁజిహ్వచేతఁ బ్రస్తుతి చేయరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముగ్గురిలోన హెచ్చు ముందుగా కనలేక\nనరకమునకుఁ బోవు నరులు గలరు\nముగ్గురికిందనట్టి మూలమూర్తి యొకండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముట్టుముట్టనుచును ముట్టరా దందురు\nముట్టుకు దరి యేమి మూలమేమి\nనవబిలములముఱికి నరుల కందఱకును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మునిఁగి బ్రాహ్మణుండు ముందుఁగానకపోయె\nతిరిగి తిరిగి యతఁడు ద్రిమ్మ రాయె\nకూసికూసితుదకు కుక్కయై పోయెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మునిఁగి మునిఁగి మునిఁగి ముద్దయై ముద్దయై\nవనరి వనరి వనరి వక్కి వక్కి\nతిరిగి తిరిగి తిరిగి దిమ్మరై యుండును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మునిజనములు కలఁగ మునిఁగి వెళ్ళిన బావి\nబ్రహ్మకుఁ దలయెత్తరాని బావి\nమొలల బంటిగానుముంచు నెవ్వరినైన\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మురియు వాఁ డెవఁడు? మురియని దెవ్వఁడు?\nపాటు జేసి చూడ బట్ట బయలు;\nసొరిది జల ఘటమున సూర్యుని చందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముఱికికొంపలోన నిఱికించి జీవుని\nకర్మపాశములను గట్టివేసి\nనిట్టికర్మజీవి కెట్లొకో మోక్షంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముఱికిలోనఁ బుట్టి ముఱికిలోనఁ బెరిగి\nముఱికితనువు కింత మురిప మేల\nముఱికి తెలియు నరుఁడు ముఱుగునఁ బుట్టునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ముష్టి వేపచెట్టు మొదలుగా ప్రజలకు\nపరఁగ మూలికలకు పనికివచ్చు\nనిర్దయాత్మకుండు నీచుఁడెందునకును\nపనికిరాఁడు గదర పరఁగ వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూఁడులోకములను మొనసి యొక్కటిఁజేసి\nయారులోకములను నట్లగూర్చి\nస్థిరముగాను నుండు శివమూర్తి గురుఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూఁడువేళలందు ముదముతో శివు నాత్మఁ\nబూజచేయువాఁడు పుణ్యమూర్తి\nపూజలేక మోక్షభోగంబు దొరకునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూఢ భక్తిచేత ముక్కంటి బూజింప\nమున్ను బోయవరుడు ముక్తుడాయె\nపూజలేమి? తనదు బుద్ధిప్రధానము\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూఢకోపములను మోహలాభంబులు\nనక్కజంపు క్రూర మధిక మయ్యె\nకక్కసంబుచేతఁ గాలునిచేతను\nమొక్కఁబోదురు తుది మొనసి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూల మెవ్వ రనుచు ముగ్గురిలోపల\nమూల మెఱుఁగలేరు మూఢజనులు\nమూలమందఱకును ముఖ్యమౌఁ గర్మము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూల విద్యయందు ముఖ్యతేజములోన\nమెలగు చిత్పరుండు మిహిరు పగిది\nకాలకర్మములకు కాలుండె సాక్షిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మూలచక్ర మట్టె మొనసి గట్టిఁగ బట్టి\nశోధఁజేసి శక్తి చొరవ దెలిసి\nభేదపరచి మనసు బాధించి మోక్షము\nసాధ్యమైన యోగి సరణి వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మృగములను, నరులకు మేలుగా పశువులు\nతినగ, దున్న, పాలుకొనగ బుట్టి\nకష్టపడును గాని కర్మ మీడేరదే!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మఠములోనియోగి మాయలన్నియుగోసి\nఘటములోన నున్న ఘనునిదెలిసి\nమాట మాటకుగురు మరువక తెలుపురా,\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మదము వలన గలుగు మాటలు మఱిపల్కి\nమ్రుచ్చు సద్దులనొగి మోసపుచ్చి\nకాసురాబెనగెడు కష్ఠుండు గురుడౌనే?\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మది గలిగిన పూజ మదనారి మెచ్చును\nమనసు నిల్సినంత మహితుడగును\nమనసులేని పూజ మట్టి సమానము\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మనసే మాయా మృగమౌ\nమననేమిటి పైకిగానీ మణిపోనీకా\nమనసున మనసును జంపిన\nమనందే ముక్తిగలదు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మంట లోహమందు మ్రాకుల శిలలందు\nపటములందు గోడప్రతిమలందు\nతన్నుదెలియు కొఱకుదగులదా పరమాత్మ\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "యోగిననుచు గొంత యోగముగూర్చక\nజగమునెల్లబట్ట చంపి తినుచు\nధనము కొఱకు వాడు తగవాడుచుండిన\nయోగికాడు వాడె యోగువేమ !"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "యోనియందె పుట్టి యోనికి రుచిఁజేయు\nచన్నుగుడిచి పెరిగి చన్నుఁబట్టు\nసృష్టిలోన నడఁగు సిగ్గెఱుగని జీవి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "యుగములఁ జల్లగఁ జూచును\nతగలక యుగయుగమునందు తపసుల కైన\nవగవక యేవకయుండిన\nనిగనిగమనుకాంతి మదిని నిలుచుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రోగియైనవాడె రోగి నెఱుంగును\nరోగి నరసిచూచి రూఢిగాను\nరోగి కిడినవానిరాగి బంగారమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రేచకపూరక కుంభక\nసూచకములు రాజయోగి సుస్థిరమతియై\nలోచూపుచూడనొల్లక\nవాచాబ్రహ్మంబు పలుకవద్దుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజయోగి మహిమ రాజయోగికి గాక\nఇతర జనులకెల్ల నేమిదెలియు\nతాను దేవుఁడైన దైవముఁ గొలుచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నియమాది సంగుఁడై నిలిచినఁ దత్వంబు - తామసంబగుఁ నిద్రఁ దలఁగఁజేయు\nనిద్ర తలంగిన నిర్భీతినొందించు - శమమున నానంద సమితి పుట్టు\nనానందమున విశ్వమంతయుఁ దానగుఁ - దాను విశ్వంబయినఁ దత్వమగును\nతత్వ మింద్రియ పంచతత్వంబునను - నిల్చుఁ దత్వంబు నిలిచినఁ దానయగును"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజయోగీంద్రుఁ డాతఁడై తేజరిల్లు\nవెలయ జగముల విహరించు విశ్రుతముగ\nబాలు విధమున వృద్ధుని పగిదిసోకు\nకరణివెంగలిక్రియ చూడ ఘనత వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజవరుల కెపుడు రణరంగముల చింత\nపరమ మునులకెల్ల పరముచింత\nయల్పనరుల కెల్ల నతివలపై చింత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజుమాటవలెను రసికుఁ డాడగవలె\nనెంతపనికి నుబికి యెగురరాదు\nకదిసి యెగిరెనేని గ్రహసమానము గాదె\nదొడ్డ కొంచె మేల దొరకు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాతిప్రతిమ దెచ్చి రాజసంబుననుంచి\nపూజసేయు నరుఁడు బుద్ధిమాలి\nభావమందుఁ బరము భావించ నేరఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాతిబసవని గని రంగుగా మ్రొక్కుచు\nగునుకుబసవని గని గ్రుద్దుచుండ్రు\nబసవభక్తులెల్ల పాపులె తలపోయ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రతిలేక ముదియు నంగన\nరతి కలిగిన ముదియు నశ్వరత్నము ధరలో\nసతతము భ్రాంతిని చేసెడు\nతతిరతిచే ముదియు నరుఁడు తథ్యము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రానిధనమునకును దానును కొడుకును\nవాంఛఁబడుటె కాని వట్టి భ్రమలు\nభాగ్యహీనునకును ఫలము లభించునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రెప్పలు మూసియు మూయఁగఁ\nదప్పక తనమనమునందుఁ దత్వము గూడున్‌\nఎప్పుడు చూచెడువానికిఁ\nజొప్పెడు నెచ్చోట ముక్తి సులభము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రమణి నవ్వుచుండు రమణుఁడు నేడ్చును\nరమణ సేయుచుండు ఱంకుమీర\nఱంకు చూడఁగానె పరమైన తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రామనామపఠన మహిమచే వాల్మీకి\nపరఁగ బోయ యయ్యు బాపఁడయ్యె\nకులము ఘనము గాదు గుణము ఘనంబురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రామవిభుఁడు పుట్టి రఘుకులం బలరించె\nగురువిభుండు పుట్టి కులముచెఱచె\nఎవరి మంచిచెడ్డ లెంచిచూచినఁ దేట\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాయియై యహల్య రాము పాదముసోకి\nయాడుదయ్యె నందు రవని జనులు\nచేయు సుకృతములిట్లు శిలలైన దప్పవు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రోయవచ్చుఁ బరము రూఢిగాఁ దెలిసిన\nగానవచ్చు గ్రుడ్డు కదలకున్న\nరెప్పలార్పకున్న రెంటి సందుననుండి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రుద్రరూపుఁ దాల్చి రుద్రుని నిందించి\nభ్రష్టుత్రోవఁ దిరుగు భ్రష్టజనులు\nఱంకులకునుదిరుగు రమణులవలె నుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూఢిగాను భక్తి రూపించి చెప్పిన\nవాడె పరమగురుడు వసుధలోన\nవేడి పరము గనుటె వేదాంతవేద్యము\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపడఁగక జీవరూపంబుఁ గనరాదు\nనట్టిరూప మడగ నలవిగాదు\nబ్రహ్మ మడఁగకున్న బ్రహ్మంబుఁ గనఁరాదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపవతులు ముగ్గురు రూపవంతులు చూడ\nవారి వారి నేల గారవింప\nమొద లెఱుగకయున్న మోక్షంబు గలుగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపు పేరు రెండు రూఢితోఁ గలిసిన\nపేరు రూపిక్రియలు పెనగిఁయుండు\nనామరూపమ్ములు నాశ మొందుటమేలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపు మాయ చూపు రూఢియై వెలుగొందుఁ\nగాదుమాయమ్రానుఁ గల్పతరువు\nచూపు గ్రుంగఁ జేసి చూచుట సుఖమురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపులేని వనితరూఢి పతివ్రత\nనీటు లేనివాఁడు బంటు కాఁడు\nతెలుప వచ్చువాఁడు దేవరబంటురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రూపువంక పేరు రూఢిగా నిలుచును\nపేరువంక క్రియలు పెనగుచుండు\nనాశమౌను తుదకు నామరూప క్రియల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లేఁడు లేఁడనినను లేఁడు లేనేలేఁడు\nకాఁడు కాఁడటన్న కానెకాఁడు\nతోడు తోడనినను తోడనే తోడౌను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లంకపోవునాఁడు లంకాధిపతి రాజ్య\nమంత కీశసేన లాక్రమించె\nచేటుకాలమైనఁ జెఱుప నల్పుఁడె చాలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లింగ మంగమునను లీలఁ దెలియువెన్క\nమనసు లింగమందు మరులుకొనును\nమనసు నిల్పనందె మఱిలింగ ముండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లింగమందుచూడ లీనమై యుండెనా\nయంగమందు లింగ మమరియుండు\nలింగభావమెఱిఁగి లీనమై యుండరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లంజ దానియొక్క లాలించిముద్దాడు\nమిండ డరయ లంజమీఁది ప్రేమ\nఆడుదానివంక నందఱు చుట్టముల్‌\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లంజ లంజకానిలాగెల్లఁ గొనియాడు\nలంజతల్లివాని లజ్జ గడుగు\nతల్లి గలుగులంజఁ దగులుట దోషంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోక మరసినట్టి లోకోపకారులు\nభోగభాగ్యములను బొంది తుదను\nపూర్వవాసన విడిపురహరు తావున\nమ్రోగుచుంద్రు తారు మొనసి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోకములకు గురువు లోకులకును గుర్వు\nవదియుఁ దెలిసి మోక్ష మందుగోరి\nగురునిఁ గనక నరక కూపము నందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లక్ష్మియేలినట్టి లంకాధిపతిపురి\nపిల్లకోతి పౌఁజు కొల్లబెట్టె\nకలసి వచ్చువేళ ఘనులౌదు రల్పులు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లేని కాలమునకు లేమిమనము నొందు\nనీనిన పులిరీతి నెఱుఁగకుండు\nకఠినబుద్ధి కిట్లు కలిమేమి గల్గురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోన బయలుచేసి లోకంబు దెగటార్చి\nకులము గాలఁబెట్టి గుణము వదలి\nచింతలోనిచింతఁ జేరిన యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోను చూడఁజూడ లోకాభిరామంబు\nబయలు చూడఁజూడ బంధనంబు\nతన్నుఁజూడఁజూడ తారక బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోను బదిలపఱచి లోనివికారముల్‌\nదలఁచి మెట్టువారు తెలియువారు\nఆకసమున వేడ్కనరయంగ నుందురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోభి వానిఁ జంప లోకంబు లోపల\nమందు వలదు; వేఱె మతము గలదు\nపైక మడుగఁ జాల భగ్గున పడి చచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోభమోహములును ప్రాభవములుదప్పు\nదలఁచిన పనులెల్లఁ దప్పిచనును\nతా మొకటి దలంప దైవమొక్కటిఁదల్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లలితశివ తత్వపదమునఁ\nగలసిన శివయోగియేల కలియును జనుల\nజలబిందువు ముత్తియమై\nకలియునె తొల్లింటి నీటఁగనరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లోకమందుబుట్టి లోకమందె పెరిగి\nలోక విభవమోర్వలేక జనుడు\nలోకమందు జనికి లోబడి చెడిపోవును\nవిశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాఁత నాకు మేను వలపట మెడవాఁడు\nఒంటికాలువాఁడు నొప్పుచుండు\nరాజసభలయందె రంజిల్ల మాట్లాడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వంటదప్పునపుడు వంటకము విషంబు\nకంటఁ జూడఁగానె కంటగించుఁ\nగంటకమునఁ దిన్నకడి గండమైవచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వంటవారియింట తిన్నవంటకమును\nవంట తినినయపుడె వెంటవచ్చు\nవచ్చు నట్లగాక వరఁకు నుభయులకు\nకంటకమగు వంటకమును వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెండికొండ పసిడికొండయు తనకుండ\nదేవు డేలబోయి తిరిపెమెత్తె?\nదైవబలమేగాని, తనబల్మికాదయా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వండివచ్చునపుడు వంటక మమృతంబు\nకంటికింపుగాను కానుపించు\nనొడలతినినదిండి వడిమించ గడిదేఱు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాక్కుచేత దప్పు వావులు వరుసలు\nవాక్కుచేత దప్పు వనిత గుణము\nవాక్కుచేత కలుగు వర కర్మములు భువిన్\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాక్కునందు గురువు వాక్తత్వము గురువు\nచీఁకటింట గురువు చిక్కియుండు\nఅఖిలమునకు గురువె యాధార మయియుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాక్కుశుద్ధి లేనివాఁడు చండాలుండు\nప్రేమశుద్ధిలేని పెట్టులేల\nనొసలు భక్తుఁడైన నోరు తోడేలయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వక్షమందు గురుని వర్ణించి చూడరా\nరక్షకత్వమునకు రాచబాట\nఅక్షమాల జపమె యటవి దొంగలరీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వచ్చెడిది పోయెడిది మఱి\nచచ్చెడిదియుఁ గనకలేక సహజము లనుచు\nవిచ్చలవిడిగాఁ దిరుగుట\nచిచ్చునఁబడునట్టి మిడుత చెలువము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విటునిఁగన్నయంత విశదమై వలపుండు\nబోటిఁజూడకట్టిపాటి గలదె\nకంటిలోనిపాప కన నెంతవాఁడురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విటులకనుల కెంత విభ్రమమై యుండు\nసాటిలేని పొలఁతి చక్కఁదనము\nకంటిలోనిపాప కుంటెనకాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాడకుఱికి తిట్టు వలదన్న మొఱఁబెట్టు\nముందు మగనిఁ దిట్టు ముసుఁగుపెట్టు\nగడుసురాలు మగని గంపఁ బెట్టమ్మురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేడబంబువాని వినయంబు లధికంబు\nచెడ్డముండ ముసుఁగు చెలఁగిపెట్టు\nచెడిపెకొడుకు మిగులచేయు నాచారంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాడవదినెకేల వావివర్తనములు\nచాడివాని కేల జాడబుద్ధి\nమూఢసతులకేల ముదముతో జ్ఞానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విడువ ముడువ లేక కుడువఁ గట్టఁగ లేక\nవెఱపులేక విద్య నొరయలేక\nవెడలలేనివాని నడపీనుఁ గందురో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాడువాడుకాడు వానిలోపలనుండు\nవాడేవాడు వాడువాడుకాడు\nవాడు వానిని గూర్చువాడేపో బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విడువవలయు నూరు విశ్రాంతి గాకున్న\nవిడువవలయు నాలి విధముఁ దెలిసి\nవిడువవలయు రాజు వితరణి గాకున్న\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాతగుణము చేత వలపున మగవాఁడు\nలొట్టకనులదాని లోలతకును\nపుట్టి జగతి నిలుచు పునరుద్భవంబగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విత్తనంబు గురువు విశ్వంబునకు నెల్ల\nప్రణవమంత్ర మరయ పరమ గురువు\nకర్మ గురువు సుమ్ము గాయత్రిమంత్రంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విత్తును నుముకయుఁ ధరలోఁ\nబొత్తున జనియించి పొట్టుపోయినభంగి\nవేత్తయగువానికర్మం\nబత్తెఱగున విడిచిపోవు ననువున వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విత్తులేని వృక్షమొక్కటి పుట్టె\nఫలము లేని పువ్వు మొదలు పత్రిలేదు\nస్వాదులేదు చూడ నాపాటుకును లెస్స\nదీనిభావ మేమి తెలుపు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెదకి కానలేఁడు వేదాంతవేద్యుని\nతత్వవేత్తలేఁడు ధరణిలోనఁ\nగలిగెనేని యతఁడు కనఁబోఁడు మఱివేఱె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెదకి కానలేరు వేదాంత వేద్యుని\nనుత్తముండు గాంచు నుర్విమీఁదఁ\nగలిగెనేని వానిఁ గానంగ లేరయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెదక వెదకఁ దొఱకు వేదాంతవేద్యుండు\nవెదకువానిఁ దాను వెదకుచుండు\nవెదకనేర్చునట్టి వెరవరుల్‌ గలరొకో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విద్దెదానిపొందు విడువఁ జాలక తుల్వ\nచచ్చుదాఁకమోయు చాపగుడిసె\nభాగవతులపట్టు పట్టంగ నోపఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేదవిద్య గాదు వీరవిద్యయుఁ గాదు\nబాధవిద్యయుఁగాదు పరపు గాదు\nమధురమైన యట్టి మనసు నిల్పెడివిద్య\nసాధువిద్య యెన్న సరస వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేదవిద్యలెల్ల వేశ్యలవంటివి\nభ్రమలపెట్టి తేటపడగ నీవు\nగుప్తవిద్య యొకటె కులకాంతవంటిది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేదశాస్త్రములను విని యేమి కుడిచిరి\nయరిగితిరిగి సొత్తు రందఱిల్లు\nబ్రహ్మమహిమఁ దెలిసి బ్రతుకుట నిజమయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విధికృతములందు రన్నియు\nవిధికిని విధి లెస్సయయ్యె విష్ణు జపింప\nవిధియుభవురూప మందెను\nవిధి బ్రహ్మము సుమ్ముదలప వినరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాని గననివాఁడు వాఁడు కానేకాఁడు\nవానిలోనివాఁడు వాఁడు సుమ్మి\nవాని గన్నవాఁడు వాఁడెపో యోగిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెన్న చేతఁబట్టి వివరంబు దెలియక\nఘృతముఁ గోరునట్టి యతనిభంగి\nతాను దైవమయ్యు దైవంబుఁ దలఁచును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విన్నవానికన్నఁ గన్నవాఁ డధికుండు\nకన్నవానికన్నఁ గలియువాఁడు\nఉన్నతోన్నతుఁడయి యుర్విలోపల నుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వానను దడియనివారును\nపూనిక విడ మన్న చేఁత బొరయనివారున్\nనానాదిక్కుల వెదకినఁ\nగానమురా నెంతవాని గానము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినియు వినకయుండు వెఱ్ఱివాఁడై యుండు\nకనియుఁ గానకుండు కడఁగి యోగి\nమనుజవరులచేత మఱిపూజఁ గొనుచుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినియుండెడి జనమెల్లను\nచనిపోయినవారి పుణ్యసత్కథ లెలమి\nవినవలెఁ గనవలె ననవలె\nననిమిషునకునైనఁ దెలియ దంత్యము వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వానరాకడ మఱి ప్రాణంబు పోకడ\nకానఁబడదు ఘనుని కైనఁగాని\nకానఁబడిన మీఁద కలి యిట్లునడుచునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినరననక మెల్ల వెలిమూసి వాయువుల్‌\nమనసుతోడఁ గూర్చి మర్మ మెఱిఁగి\nయాత్మలింగపూజ నంటిన ముక్తిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినవలె నెవ్వరు చెప్పిన\nవినినంతనె తమకపడక వివరింపవలె\nవిని కని వివరము దెలిసిన\nమనుజుఁడెపో నీతిపరుడు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విను వివేకమనెడి వింతగొడ్డలిచేత\nవలయవిద్యయనెడు నడవి నఱికి\nతెలివియనెడుగొప్ప దీపంబు చేఁబట్టి\nముక్తిఁ జూడవచ్చు మొనసి వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినుకలి కనుకలి గోరము\nకనుకలియాకాంతగూడి కవయగ గోరు\nగనుగొని ప్రేమన్బొరలును\nఘనతరమోహంబుచోటు గదరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విప్రవరుల మనుచు వేదంబుఁ జదువక\nప్రాకృతులను జూచి పరిహసించు\nధరణిసురులకన్న దాసరిమత మెచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేమన చెప్పిన మాటలు\nసామంబున సకలవేద సారంబుగదా\nసామెత పంచాక్షరిలో\nనీమహిమలఁ దెలియకున్న నింపా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేమన పద్యము లన్నిటి\nసామంబునఁ జదివినట్టి సజ్జను లెల్ల\nసోమనతల సుందరు కడు\nనేమంబునఁ జూడరయ్య నేర్పున వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేమన్నా నీమహిమలు\nనేమన్నా తెలియ దింక నెటువలె నన్నా\nవేమన్నా నీచిత్త మ\nదేమన్నా నీవె మాకు నెఱుక గదన్నా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేమననగ యోగి వెలసె లోకములోనఁ\nబూజలిడుఁడు, పుణ్య పురుషులార\nపూజలిడిన యంత, భుక్తి ముక్తుల నిచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేము పాలఁబోసి వెయ్యేండ్లు పెంచిన\nచేదువిడిచి తీపు చెందదెపుడు\nనోగుగుణము విడిచి యుచితజ్ఞుఁ డగునట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేముఁడిట్లు చెప్పె వేల పద్యంబులు\nతప్పు లెన్నియున్న నొప్పియుండు\nతత్తఱపడ కందుఁ జిత్తము నిల్పుము\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెయ్యారుగతుల జలనిధి\nతియ్యగ ననిశంబు గలయ దిప్పుట యరుదౌ\nకొయ్యకుఁదా సుజ్ఞానము\nవెయ్యి విధంబులను జెప్ప వృథరా వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేయుపద్యముల వివేకియై భక్తితోఁ\nబఠనఁ జేసినట్టి భక్తులకును\nబాయకుండు మోక్షపద మరచేతిదై\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాయువందె పుట్టి వాయువందె పెఱిగి\nవాయువందు మేలు వరుసఁ దెలియ\nవాయువందు ప్రాణవాయువు తత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేయువిధము లమర వేమనపద్యంబు\nలర్థ మిచ్చువాని నరసి చూడ\nచూడఁజూడఁ గలుగుచోద్యమౌ జ్ఞానంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వ్రాఁత వెంటఁగాని వరమీడు దైవంబు\nసేఁతకొలదిగాని వ్రాఁతగాదు\nవ్రాఁతకజుఁడు కర్త చేఁతకుఁ దాఁగర్త\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వారకాంత లెల్ల వలచి యేతెంతురా\nపొందుఁజేసి ధనము పుచ్చుకొఱకు\nమాచలమ్మ వచ్చి మఱి యిల్లువెళ్లురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వ్రతము లెన్నియైన వట్టిచిక్కులె కాని\nయాత్మచిక్కుఁ గాన నలవిగాదు\nఆత్మచిక్కుఁ బాపునతఁడెపో ఘనయోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వ్రేయవ్రేయనదియ విత్తన మనిపించు\nవ్రేయవ్రేయఁ బ్రబల వృక్షమగును\nతెలియఁ దెలియవాఁడు దేవుఁడనందగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వరలు రత్నసమితివలెఁ గూర్చుధాన్యంబుఁ\nజక్కదంచి వండి మిక్కుటముగ\nసుష్టుభోజనములఁ జూరగా నిడువాఁడు\nచెప్పనేల వాఁడు శివుఁడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేరు పురుగు చేరి వృక్షంబు జెఱుచును\nచీడ పురుగు చేరి చెట్టుఁ జెఱుచు\nకుత్సితుండు చేరి, గుణవంతుఁ జెఱచురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెఱ్ఱినక్కలవలె వేదముల్‌ చదివెద\nరాశయంబు లెఱుఁగరయ్య వారు\nవేదసారమంత వేమన యెఱుఁగును\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెఱ్ఱిమొద్దు కేల వేదశాస్త్రంబులు\nముద్దులాడి కేల ముసలిమగఁడు\nచద్ది మిగులనింట సంసార మేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెఱ్ఱివాని కయిన వేషధారికయిన\nరోగికైన పరమయోగికైన\nస్త్రీలఁజూచినపుడె చిత్తంబు రంజిల్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెఱవవలెఁ బామునకు నిల\nవెఱవఁగవలె మరణమునకు విశ్వములోన\nమఱవగవలె సంగమముల\nమఱి మఱువగ వలదు మేలు మహిలో వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెలఁది చక్కఁదనము వెరపైన యీడును\nవిభుని కరుణలేక వితగనుండు\nనీదుకరుణలేక నేర్పులు కొఱగావు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వలపు తీఱువెనుక వనజాక్షి యధరంబు\nములకపంటిగిజరు ముష్టిరసము\nచింతలేనివేళ జీడిసమానమౌ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెలయ పరమతత్వ విభవంబు దెలియక\nబాహ్యవిద్యచేత బరఁగు టెల్ల\nపూరి మెసవఁగ హరి పోయినచందంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెలయాలి వలనఁ గూరిమి\nకలుగదు, మఱి కలిగెనేని కడతేరదురా\nపలువురు నడిచెడి తెరువున\nపులు మొలవదు, మొలిచెనేని పొదలదు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెల్లకుక్కల యెంగిలి విశదమాయె\nపడుచువేశ్యల యెంగిలి ప్రాప్తమాయె\nచెడుగు నెంగిలి యెంతకు శ్రేష్ఠమాయె\nఇష్టమగువారి యెంగిలి యెగ్గు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వల్లవైపులేక వాగ్దత్త మటుచేసి\nయదిగొయిదిగొ యనుచు నాసఁబెట్టి\nగడువుఁ బెట్టి రేపు గడియ కానిమ్మని\nగడియలోనఁ బడియెఁ గదర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వలలుపన్ని దుష్ట వన్యమృగంబుల\nపట్టవచ్చుగాని, పాడుకర్మ\nగురునిబోధ లేక కుదురు చెందదు సుమీ\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెళ్లి వచ్చు నాఁడు మళ్లి పోయెడు నాఁడు\nవెంట రాదు; ధనము కొంచఁ బోఁడు;\nతానదేడఁ బోనొ ధన మేడఁ బోవునో?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వావివర్తనలును వరుసలు మర్యాద\nదప్పి నడచెనేని తగులుఁ గీడు\nవదల దపుడు తాకు నది దప్పినం దుది\nముసలిముప్పునైన మునుగు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విశ్వము నడుపంగ విశ్వేశ్వరుం డుండ\nబ్రహ్మలకునునేల పాటిదక్కె\nవనములోని క్రోతి వసుమతి నడుపునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేష మొనరఁగట్టి వెలయ శూద్రత్వంబు\nతనకు లేదనుకొను ధరణి ద్విజుఁడు\nఅరిది గిట్టువేళ నడఁగు ద్విజత్వంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వైష్ణవుల మటంచు వార్తమాత్రమె కాని\nభ్రష్టు లంతకన్న వేఱులేరు\nచారు బలమదైన నీరుగాఁ బోవునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విష్ణుభక్తులెల్ల వెలిబూదిపాలైరి\nవాదమేల మతవిభేదమేల\nతెలియ లింగధారులు తిరుమణిపాలైరి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విషయము లొరసిన నొరయఁడు\nవిషయేంద్రియ పరదళంబు సేయగ మఱిదా\nవిషమాది షట్కమను దు\nర్విషయములను బొందకుండ వేమన నేర్చు!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విషయములఁ బొరలి రోయక\nవిషమంటినగతిని జూచి విముఖత ధరలో\nవిష సమమాయా సుఖముల\nవిషయముల గూడకుండ్రు వేత్తలు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విషయములు తెరలపొలుపున\nవిషయము లంటక మహాత్ము విధమున ధరలో\nవిషసంసారము లన్నియు\nవిషయము లన్నియును గెల్వ వేమన నేర్చు!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విషసహితులు నరులు విషధరు లెన్నఁగ\nవిష విషధరములను విరియఁగొట్ట\nనఘము వచ్చుకడకు నాయువుకొదువగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వినియు వినకయుండు కనియు గనక యుండు\nతలచి తలపకుండు తాను యోగి\nమనుజవరులచేత మణిపూజ గొనుచుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెన్న చేతబట్టి వివరంబు తెలియక\nఘృతము కోరునట్టి యతని భండి\nతాను దైవమయ్యు దైవంబు దలచును\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేషధారినెపుడు విశ్వసింపగరాదు\nవేషదోషములొక విధయె యగును\nరట్టుకాదె మునుపు రావణు వేషంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శాంతమానసమునఁ జల్లనై శీతల\nభాతి నున్నవాఁడు పరమయోగి\nయట్టివాఁడు ముక్తి నతివేగఁ గైకొను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శాంతమున సకలకార్యము\nసంతోషంబునను బొందు సత్యము జయమౌ\nపంతము చెల్లును ధర్మజుఁ\nడెంతేసి ప్రయాసముల జయించెను వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శాంతమే జనులను జయమునొందించును\nశాంతముననె గురువు జాడ తెలియు\nశాంత భావ మహిమ జర్చింపలేమయా\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శత్రువరుల నరసి సరగున ఖండించి\nమిత్రవర్గమునకు మేలుచేసి\nదండివెలుగుఁజూపి పిండమధ్యంబున\nనర్థి నిలుచువాఁడు హరుఁడు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శత్రువులను ద్రుంచి శాంతంబు వహియించి\nకృత్యములను నడుపు నిత్యు నెఱిగి\nసత్యము చెడకుండ సాధించినటువంటి\nపురుషుఁ డౌను పుణ్యపరుండు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శతసంఖ్యపదమ్ముల నే\nమతిమంతుఁడు పఠనసేయు మమతులు దీరు\nన్నతఁడే నాలుగుపదముల\nశితికంఠునిపదముఁ జేరు సిద్ధము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శ్రీకరశివతత్వశీలుఁడౌ వేమన\nప్రాకటముగ వేయు పద్యములను\nలోకమందుఁ జదివెలోవెతఁ బాయరో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శిలను ప్రతిమఁజేసి చీఁకటింటను బెట్టి\nమ్రొక్కవలదు మహిని మూఢులార\nఉల్లమందు బ్రహ్మముండుట దెలియరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శిలలఁ జూచి నరులు శివుఁడని మెత్తురు\nశిలలు శిలలె కాని శివుఁడుగాఁడు\nతనదులోని శివునిఁ దా నేల తెలియఁడో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివ మతమునకైన వివరింపగా గుర్వు\nహరిమతమునకైన నరయ గుర్వు\nగురువు నెఱుఁగలేని గుణహీనుఁడేమెఱుఁగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శైవవైష్ణవాది షణ్మతంబుల కెల్ల\nదేవుఁ డొక్కఁ డనుచుఁ దెలియ లేరు\nతమకు భేదమైన తత్వంబు భేదమా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివుఁడు గలఁడటంచు శిలలకు మ్రొక్కెడి\nవెఱ్ఱిజీవులార వెతల విడుడి\nజీవులందె కాక శిలల నేమున్నది\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివుఁడు బ్రహ్మ మనుచు శ్రుతులెల్లఁ బలుకంగ\nపరులఁ గొల్చు నేల బ్రాహ్మణుండు\nహరునిభక్తజనుల యగ్రజు లగుఁ గాదె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివుఁడు బ్రహ్మ మనుచు స్మృతులెల్లఁ బలుకంగ\nవేఱె దైవములను వేయిగొల్చి\nబ్రహ్మజనులు చూడ భ్రష్టులైపోయిరి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివుగుడిని దీప మిడినను\nశివమందిర మెల్ల వెలుగు జేయుట యరుదా\nశివయోగి జ్ఞానదీపము\nభువనంబుల వెలుఁగఁ జేయు పొలుపుగ వేమా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సందె వార్చఁగ నేమి జపము సేయగ నేమి\nవేదశాస్త్రములను వెలయ నేమి\nపడఁతిఁ గనినవాఁడు బాపఁడు గాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివుని యనుభవంబు సృష్టిలోపల లేక\nసంశయంబు చెడదు సాధకులకు\nచెలగుఁదివ్వె లేక చీఁకటిపాయునా?\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శివునిమీఁద మనసు స్థిరముగా నుంచిన\nనౌను మోక్ష మరయ నైనదౌను\nశివునిమీఁద మనసు చీమంత తప్పిన\nకాదుకాదు ముక్తి గాదు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శిష్యధర్మమెరిగి చక్కనిభక్తితో\nగురుని సేవసేయ గుదిరినపుడె\nసర్వకార్యములును చక్కగా సరిపోవు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శిష్యవర్గమునకు శివుచూపనేరక\nకాని మతములోన కలుపునట్టి\nగురుని నరసిజూడ గుడ్డెద్దుచేనుర\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శుద్ధదృష్టిఁ దెలిసి శుక్రునంతటివాఁడు\nపట్టలేక మనసు పాఱవిడిచి\nకన్నుపోయి పిదప కాకిచందం బయ్యె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శూద్రతనము పోయె శూద్రుఁడఁ గానని\nద్విజుఁ డనుకొనుటెల్ల దెలివిలేమి\nఇత్త డెసఁగ పసిడి కీడన వచ్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శూద్రయువతికొడుకు శుద్ధాంతరంగుడై\nవేదవేద్యమైన పాదుతెలసి\nబ్రహ్మపదవిగన్న బ్రాహ్మణుండేకదా!\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శూద్రు లనుచు భువిని శూద్రులఁ బోనాఁడు\nమాలకన్న చెడుగు మహినిలేఁడు\nనరకమునకు నేగు నష్టమైన వెనుక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శూద్రుఁడనుచు మిగుల శూద్రులఁ బోనాడు\nమాలకంటె మగఁడు మాలయనుచు\nద్విజుఁడ నేనటన్న ద్విజుఁడు కానేర్చునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శూద్రులందుఁబుట్టి శూద్రుల దూషించి\nద్విజుఁడ ననెడిపేరు నిజముఁజేసి\nమనసు నిల్పకున్న మఱిశూద్ర నీచుండు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సందె వార్చఁగ నేమి జపము సేయగ నేమి\nవేదశాస్త్రములను వెలయ నేమి\nపడఁతిఁ గనినవాఁడు బాపఁడు గాఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సకల శాస్త్రములను జదివియు వ్రాసియు\nతెలియఁగలరు చావు దెలియ లేరు\nచావు తెలియలేని చదువులవేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సకలాకారుఁ డనంతుఁడు\nసకలాత్ములయందు సర్వసాక్షియుఁ దానే\nసకలమున నిర్వికారుం\nడకలంకస్థితిని బ్రహ్మ మగునుర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సకలవిద్య లరసి చచ్చి బ్రతుకువిద్య\nయొకటినేర మనుచు నుర్విజనులు\nకటకటఁ బడుదురు కడహానిఁ దెలియరు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సకలవిద్య లరసి సంతోషపడవచ్చుఁ\nజెయ్యిసాచి కాసు లియ్యఁలేడు\nచెలఁగి యొరులకైన చెప్పవచ్చునుగాని\nతాను చేయలేఁడు ధరను వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సాగి పాఱురారు సకలకార్యంబుల\nవాక్ప్రగల్భములచె వరలుచుండ్రు\nసాగిపాఱక సఱిసమకూడ దొక్కటి\nధనమదెంతయున్న ధరను వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సిగ్గటంచనఁ బడు సిగ్గునెచ్చోనుండు\nఆఁకలనుచు నుందు రాఁకలేది\nదాఁగియున్న వానిఁ దానేల యెఱుఁగఁడో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సిగ్గు విడువకున్న శివసౌఖ్యమేలేదు\nతగ్గ మొగ్గకున్న సిగ్గు విడదు\nసిగ్గు విడుచువాఁడు చిరకాల జీవిరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సిగ్గునేడనుదాగుఁ జీక టేడను దాగు\nనాఁకలేడదాగు నాత్మలోన\nదాగియున్న నిద్ర దాగుట తెలియుఁడీ\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సిగ్గువారల మని సృష్టిలోపలివారు\nవెఱ్ఱివేమనఁ గని వెఱఁగుపడిరి\nతనకుఁ గలుగుసిగ్గు దైవ మెఱుంగురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సజ్జనముల చెలిమి చాలింపఁగా రాదు\nప్రకృతి నెఱుఁగకున్న భక్తిలేదు\nపలువ లెట్టిరీతి భక్తి సల్పుదురయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతి యొనర్చు చెడ్డ పతి కవశ్యము వచ్చు\nపతియొనర్చు మంచి సతికి సగము\nపతి యొనర్చు చెడ్డ సతి కేల రాదురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతికి పతికినైన సంపద సంపదే\nపుత్రసంపదలును భువిని మేలు\nసరిగముదిసి బ్రతుకు సంపదే సంపద\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతము బాహ్యపూజ చాలఁ జేసినపిదప\nకపటము విడలేక కష్టనరులు\nముక్తి నొందలేక మునిగిరి తమమున\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సత్య మమరియుండ జ్ఞాన మమరియుండు\nజ్ఞాన మమరియుండ సత్యముండు\nజ్ఞానసత్యములును సమమయిన ద్విజుఁడగు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్త్రీ నెత్తిన రుద్రునకును\nస్త్రీ నోటను బ్రహ్మకెపుడు సిరి గుల్కంగా\nస్త్రీ నెదిరి ఱొమ్మున హరికి\nస్త్రీ నెడపఁగ గురుఁడ నీవు దేవర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్త్రీలమాయచేతఁ జిక్కి తాఁ గొన్నాళ్ళు\nతగులు గోరునట్లు తగిలిపోవు\nతనిసిపోయి తాను దైవంబుచేఁజెడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్త్రీలసుఖముఁ జూచి చిత్తంబు నిలుకడ\nసేయని మనుజుండు చెడు నిజంబు\nఏటికట్టు మ్రాని కెప్పుడు చలనంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్త్రీలు కల్గుచోట చెల్లాటములుకల్గు\nస్త్రీలులేని చోటఁ జిన్నఁబోవు\nస్త్రీలచేత నరులు చిక్కుచున్నారయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతుల చూడ చూడ సంసారి కాగోరు\nసుతులు పుట్ట పుట్ట వెతలు బడును\nగతులు చెడగ చెడగ కర్మమంచేడ్చును\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతులఁ జూచి నరుఁడు సౌఖ్యంబు గోరును\nగతులఁ గానలేఁడు కర్మమందు\nగతుల సతులవలనఁ గానంగ లేఁడయా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతులఁ బడయ రాదు సుతులఁ బడయరాదు\nవెతలఁ బడినవాఁడు వెఱ్ఱివాఁడు\nనేలనున్న ఱాయి నెత్తి కెత్తినయట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతులు జపతపములు సలుపంగ సాగిన\nపురుషు లేలయికను పుడమిలోన\nపాప మెంచవద్దు పట్టి శిక్షింపుడీ\nపుణ్యపురుషు లెల్ల భువిని వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సతులు సుతులు మాయ సంసారములు మాయ\nధనము ఘనము మాయ తనువు మాయ\nమాయ గెల్చువాఁడు మర్మజ్ఞుఁడగు యోగి\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్థిరముగాని క్షుద్రపర నటనలుచేసి\nహెచ్చుతగ్గు లొంది హీనమతులు\nగాడ్దెపిల్ల లరుతుఁ గ్రక్కునఁ జెడుదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్థావరముల భక్షింతురు\nభావింపగ జంగమములు బహువిధ రుచుల\nఆవల సకలప్రాణులు\nతీవరమునఁ దమ్ముఁ దామె తిందురు వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్థూలము కనుగ్రుడ్డు సూక్ష్మంబు కన్పాప\nకంటిపాప నుండు కారణంబు\nకారణమున బ్రహ్మకళ నెఱుంగఁగవలె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సద్గురు కృపజ్ఞానంబున\nసద్గతి దీపించుచున్న చాలగు చదువుల్‌\nసద్గతిఁ గలుగంజేసెడి\nసద్గురువే దైవమనుచుఁ జాటర వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సాధుచరితయైన సతి సత్ప్రవర్తన\nజార యే మెఱుంగు సాధువైన\nబ్రహ్మనిష్ఠ నెఱుఁగుఁ బ్రాకృతుఁ డెఱుఁగునా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సాధుసజ్జనులను సంతరించినవాఁడు\nప్రజల సంతసంబు పఱచువాఁడు\nకదిసి శాత్రవులను గరుణఁజూచినవాఁడు\nపాదుకొన్న ముక్తిపరుఁడు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్నాన మొనరఁజేసి తద్ధర్మమీయక\nనీళ్ళ మునుఁగ నగునె నేర్పు లేక\nనీళ్ళయందు కోడినెలవుగా మునుఁగదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సొమ్ము దొరకుదనుక జ్యోతి యంతియెకాక\nసొమ్ము దొరకునెనక జ్యోతి యేల\nదేవుఁడైన వెనుక దేహంబు మఱియేల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సమమునైన దృష్టి సమముగా మదినిల్పి\nబయలురుచులు మాని భద్రముగను\nపరగఁజూడ బట్టబయలగు బ్రహ్మంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సొమ్ములున్నచోటు శోధింపఁగలుగును\nసొమ్ములేనిచోట శోధనేల\nయంజనంబులేక యా సొమ్ము తెలియదు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సోమయాజి ననుచు సొంపైన శాలువల్\nమకర కుండములు మనసుదీర\nతా ధిరించు మనకు దానేమి లాభంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సోమయాజి ననుచు సొంపుగా వేషంబు\nగట్టి మాంసమెల్లఁ గాల్చితినును\nద్విజుఁడనంగ నేమితేజంబు తనవల్ల\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సోమయాజిని బట్టి సొడ్డు వేసెను రంభ\nయందె సోమయా జనంగఁబట్టి\nక్రతువుఁజేయు ఫలము గల్గెరా చేసెఁత\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సోమలతల రసము సోలలకొలదిని\nత్రావనేల తామె మేలటంచు\nక్రతు ఫలంబు కంఠ గతమగు కాబోలు?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సర్వ మొకటిఁ జూడ సమకూరును ధ్రువంబు\nరెప్పవేయఁబోక రేయిఁబగలు\nపగలులోని పగలు పరమాత్మ చూడరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సర్వము తానని తెలిసిన\nనిర్వాణికిఁ గాక ముక్తి నిలుపఁగ వశమా\nఉర్వెల్లఁ దాను తిరిగిన\nపర్వత బిలజలధులందుఁ బడినను వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్వానుభూతిలేక శాస్త్రవాసనలచే\nసంశయంబు చెడదు సాధకునకుఁ\nజిత్రదీపమునకు జీఁకటి చెడనట్లు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సుఖములెల్లఁ దెలిసి చూడంగ దుఃఖముల్‌\nపుణ్యములును పాపపూర్వకములె\nకొఱతవేయ దొంగ కోరినచందమా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సుఖసుఖాన దాను సుగుణుఁడై యుండఁగఁ\nబ్రకృతి పెండ్లిచేసి పరముఁ జెడిచి\nవిధులఁ బుట్టఁజేయు విధినిదాఁగానఁడు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సుతులచేతఁ బుణ్య సుఖముఁబొందుదు నని\nమనుజుఁడుండు కర్మమతముఁ దగిలి\nయేనుఁగు పడియున్న నెత్తునా మశకంబు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సుతులు పతులు మాయ సుఖదుఃఖములు మాయ\nసంస్మృతియును మాయ జాతిమాయ\nమాయబ్రతుకుకింత మాయ గల్పించెరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సుప్తి జాగరముల సొలపులఁ దానుండి\nకప్పుకొన్న మాయఁ గానలేక\nదబ్బర నిజములను తానులెస్స గనక\nగొబ్బున చెడిపోవు గుణము వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సూక్ష్మమధ్యమునను సొరిది జీవుం డుండు\nస్థూలమధ్యమందు సూర్యుఁ డుండు\nనాదబిందుకళల నాబ్రహ్మ ముండురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సూక్ష్మరూప మెఱిగి సుఖమొందగా లేక\nబహుళముగను జదువఁబడుచు నరుఁడు\nచావుచేటెఱుఁగని చదువేల చదువునో\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సూచికాగ్రదృష్టి సొరిది భ్రూమద్యము\nజూచి చూచి మఱియు చూచెనేని\nఆత్మరాకపోక లప్పుడె తెలియురా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హంగుమీరఁ దాను యతులజన్మంబుల\nనరసి చెప్పునెంతవారికైన\nఆడకాడ కనువు నతిశయమై వచ్చు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హంస మానసోద మంటక తిరిగిన\nయట్టు కర్మచయము నంటకుండ\nయోగి తిరుగు సకలభోగంబుతోడను\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హింసఁ జేయకుండుటే ముఖ్య ధర్మంబు\nఆనక హింసచేసి రవనిసురులు\nచావుపశువుఁ దినెడు చండాలుఁడే మేలు\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హీనజాతివాని నిలుఁజేర నిచ్చెనా\nహాని వచ్చు నెంతవాని కైన\nఈఁగ కడుపుఁ జొచ్చి యిట్టట్టు చేయదా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హీనజాతివానికెచ్చు వైష్ణమిచ్చి\nద్విజునికన్న దొడ్డతీరటండ్రు\nకల్లు కడవ కడిగి గంగ నించినరీతి\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హీననరులతోడ నింతులతోడను\nపడుచువాండ్రతోడ ప్రభువుతోడ\nప్రాజ్ఞ జనులతోడ బ్రహ్మఘ్న జనులతో\nవైపు దెలిసి పలుకవలయు వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హీనుఁ డెన్నివిద్య లిల నభ్యసించిన\nఘనుఁడు గాఁడు హీనజనుఁడె కాని\nపరిమళమ్ము గర్దభము మోయ ఘనమౌనె\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హేమ నగము చేత నెప్పుడు గలవాడు\nవెండికొండపైన వెలయువాడు\nయెత్తవలెసె బిచ్చ మేమన వచ్చురా?\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హేమకారవిద్య నెఱిఁగిన వారెల్ల\nవెతలఁ బడనియట్లు విద్యచేతఁ\nదత్వమెఱుఁగు వెనుక తనకుఁ జింతేలరా\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హరికి దొరికెనందురా సిరి యప్పుడే\nదొరికె కాదె విషము హరున కరయ\nనెవని కెట్టులగునొ యెవ్వరెఱుగుదురు\nవిశ్వదాభిరామ వినురవేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హరివిధిసురిమును లాదిని\nమెరసియు జన్మించి పిదప మేలులకెడగా\nజరయందు మరణమందును\nవరుస న్వర్తిలిరి మాయవాసన వేమా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హృదయమందు నున్నయీశుని దెలియక\nశిలలనెల్ల మ్రొక్కుజీవులార\nశిలల నేమియుండు జీవులందే కాక\nవిశ్వదాభిరామ వినర వేమ!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "హృదయము పదిలంబైనను\nగుదికొను సన్యాసమునకుఁ గొమ్మలు గలవా\nయిదియెఱుఁగరు చదువరులటు\nమది ముక్తికి నాస్పదంబు మహిలో వేమా!"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/అ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%85&oldid=525469",
          "revision": "525469",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:09.310Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "f09ae05a97b98ff7d526071c67fcafd126d81aa4db6d407662fead0a5bd94c5c",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 82
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఆ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%86&oldid=393897",
          "revision": "393897",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:10.559Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "75b4520e7d616134e6677716de9f34ad15dbd37bf4b5c5916839a39195354a61",
          "blockStart": 82,
          "blockCount": 48
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఇ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%87&oldid=354492",
          "revision": "354492",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:11.758Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a1d6d350e0a3f57f8c9707c4a861c17a690ec1b75e1f5d6f09f79ff8ade4cc8e",
          "blockStart": 130,
          "blockCount": 35
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఈ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%88&oldid=354493",
          "revision": "354493",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:12.988Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "3cd5daeca3cf387edc55e8a45dee2291b593812836f1724075d5d5ec70d28c9e",
          "blockStart": 165,
          "blockCount": 8
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఉ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%89&oldid=354494",
          "revision": "354494",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:14.229Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "f3f556bb58464b692f83b4ca2d25a4c5d9567da2ca6babfadb646a4c8b9446fc",
          "blockStart": 173,
          "blockCount": 20
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఊ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%8A&oldid=354495",
          "revision": "354495",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:15.612Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d98d74e5605eb19181f59787d371c71e9c598e5d1470ca545fd263e2c8be0d85",
          "blockStart": 193,
          "blockCount": 7
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఋ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%8B&oldid=354496",
          "revision": "354496",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:16.818Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "ef916f21ed7a1f0510c418d64fe95c378cb685dbd7281513b5baf6977e36c7e2",
          "blockStart": 200,
          "blockCount": 1
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఎ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%8E&oldid=458611",
          "revision": "458611",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:18.050Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "c13b2ab2ed8ca2b1365beb44f7ae3a979066272ca4b7f49617e694ff9a5da5f6",
          "blockStart": 201,
          "blockCount": 54
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఏ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%8F&oldid=354498",
          "revision": "354498",
          "retrieved": "2026-10-18T19:25:19.295Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "f33b2f2b0cf1618ff41ff11f74e3f8ed8fd16049366ffd37207faa26d19ba924",
          "blockStart": 255,
          "blockCount": 7
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఒ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%92&oldid=354500",
          "revision": "354500",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:21.495Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "f02e49eee6234eb824a4166cde4c2127e976ae6854bc0d19c5a07b2cd68b1467",
          "blockStart": 262,
          "blockCount": 13
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఓ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%93&oldid=354501",
          "revision": "354501",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:23.475Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "20c6fe298618f97cef90000453c5553ffa4914b9010cde62f57f62790c7798f1",
          "blockStart": 275,
          "blockCount": 3
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/క",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%95&oldid=398575",
          "revision": "398575",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:24.780Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "a872a453866beeddaccb7e3bc2b553c147fea1a809a0cdc82b55fb65a65e7621",
          "blockStart": 278,
          "blockCount": 154
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/గ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%97&oldid=354543",
          "revision": "354543",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:26.028Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "fbe4a8eebc73eb238e07ead29870eeeab53e9f80dc6f8fded622ca947e73ca89",
          "blockStart": 432,
          "blockCount": 43
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఘ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%98&oldid=354504",
          "revision": "354504",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:27.274Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "5b182ffae345efbcdaa8b8f77329868270c0552c1378a8a411329f70ba01476e",
          "blockStart": 475,
          "blockCount": 3
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/చ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%9A&oldid=354505",
          "revision": "354505",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:28.646Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "3286d4dce5b2031e75379af4a27df7ac442baaa4719e2e3af38edbb2d78db6b8",
          "blockStart": 478,
          "blockCount": 52
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ఛ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%9B&oldid=354506",
          "revision": "354506",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:29.883Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "972d2773fd55295c7d64596d5582437ad85f68c07647cfb85d93cc512bbeb8a1",
          "blockStart": 530,
          "blockCount": 2
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/జ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%9C&oldid=354507",
          "revision": "354507",
          "retrieved": "2026-10-18T19:26:31.111Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "5328217de07db18dba14f10533024fa4913aa954e31ce4d5437ae54042a06c8b",
          "blockStart": 532,
          "blockCount": 32
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/త",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%A4&oldid=412877",
          "revision": "412877",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:43.902Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "10c6d60868b6aea835498ee2df9a3165fee1a5d380b2543f142a1fb692667bf6",
          "blockStart": 564,
          "blockCount": 145
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ద",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%A6&oldid=354510",
          "revision": "354510",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:45.171Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d54fc5c7651b488f7328ccf02f025bb6318fbcfdf3043e171e10fc97e745a6a9",
          "blockStart": 709,
          "blockCount": 51
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ధ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%A7&oldid=354511",
          "revision": "354511",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:46.887Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "da97595f64613c15f2f98da01d21bc0dcc6837d2c19fcd7afb8d9327737b1018",
          "blockStart": 760,
          "blockCount": 20
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/న",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%A8&oldid=525467",
          "revision": "525467",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:48.184Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "ebc33bd083d194d22c82dfa8831fb73b39ebc39eb2e8be6faf3512e541f7204a",
          "blockStart": 780,
          "blockCount": 58
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ప",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%AA&oldid=536822",
          "revision": "536822",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:49.403Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "15eb239f03fe67264906770e02efaf092199810dddd3c3902632213f14b552cf",
          "blockStart": 838,
          "blockCount": 130
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/బ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%AC&oldid=393273",
          "revision": "393273",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:50.604Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "ac3f6bf4be5696f488e0bf67630f815dee9ac406186026a17341726fe16f2a1b",
          "blockStart": 968,
          "blockCount": 47
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/భ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%AD&oldid=410377",
          "revision": "410377",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:51.786Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "237cace636b501e18278b237d1b9f5dad31a567899b06c3b29582f6814d8e710",
          "blockStart": 1015,
          "blockCount": 13
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/మ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%AE&oldid=354516",
          "revision": "354516",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:53.056Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "d975621719b60fb125cc4ff7921dd77a57383a036a6aed964a66480bfc512126",
          "blockStart": 1028,
          "blockCount": 126
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/య",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%AF&oldid=354517",
          "revision": "354517",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:54.311Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "267e8703d3df29b0e6d435339481787b282fa37a0ae64a3e3d3d376188e20d9c",
          "blockStart": 1154,
          "blockCount": 3
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ర",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%B0&oldid=511150",
          "revision": "511150",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:55.638Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "bfb24b27b69dd18b15b52604c1a782c350ad752759bd698b64502877e3810fda",
          "blockStart": 1157,
          "blockCount": 25
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/ల",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%B2&oldid=354519",
          "revision": "354519",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:57.016Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "ffe8e5c038d135ff4e2cd460bd95121fcc67916a77839aba6b5974538aade22d",
          "blockStart": 1182,
          "blockCount": 17
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/వ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%B5&oldid=393508",
          "revision": "393508",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:58.475Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "b9c12f4fc55b8cc63d8abdaa34337830b6c6f8f43deaf59ba16142b06eff134d",
          "blockStart": 1199,
          "blockCount": 82
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/శ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%B6&oldid=429471",
          "revision": "429471",
          "retrieved": "2026-10-18T19:27:59.875Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "3551eaf3a23a1640e9407363b99bfb6fa977c697a1b29323b2fefc13df260bf1",
          "blockStart": 1281,
          "blockCount": 26
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/స",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%B8&oldid=354522",
          "revision": "354522",
          "retrieved": "2026-10-18T19:28:01.275Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "f92479aa47b2e82a98987f9d2220d9d6e12550069d9c60f874f6c6fcf861cb16",
          "blockStart": 1307,
          "blockCount": 49
        },
        {
          "title": "వేమన పద్యాలు/హ",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B0%A8%20%E0%B0%AA%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%2F%E0%B0%B9&oldid=354523",
          "revision": "354523",
          "retrieved": "2026-10-18T19:28:02.639Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vemana; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Vemana, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "987abe8c7f75e347f347524dc91da4dd93778958a32e4ba4f66af5d0017304b8",
          "blockStart": 1356,
          "blockCount": 13
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "kalahastiswara-satakam",
      "kind": "literature",
      "deity": "shiva",
      "titleEn": "Sri Kalahastiswara Satakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము",
      "original": "te",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Dhurjati"
      },
      "tags": [
        "satakam",
        "devotional"
      ],
      "collection": "kalahastiswara-satakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శ్రీవిద్యుత్కలితాజవంజవ మహాజీమూతపాపాంబు ధా\nరావేగంబున మన్మనోబ్జ సముదీర్ణత్వంబు గోల్పోయితిన్‌\nదేవా! నీ కరుణా శరత్సమయమింతేఁ జాలు సద్భావనా\nసేవం దామరతంపరై మనియెదన్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వాణీవల్లభ దుర్లభంబగు భవద్ద్వారంబున న్నిల్చి ని\nర్వాణశ్రీఁ జెఱపట్టజూచిన విచారద్రోహమో నిత్యక\nల్యాణక్రీడలఁబాసి దుర్దశలపాలై రాజలోకాధమ\nశ్రేణీద్వారము దూరఁజేసెదిపుడో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంతామిథ్య తలంచిచూచిన నరుండట్లౌటెఱింగిన్‌ సదా\nకాంతల్పుత్రులు నర్థమున్‌ తనువు నిక్కంబంచు మోహార్ణవ\nభ్రాంతింజెంది చరించుఁగాని పరమార్థంబైన నీయందుఁ దాఁ\nజింతాకంతయుఁ జింతనిల్పఁడు గదా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీనా సందొడబాటు మాట వినుమా! నీచేత జీతంబునేఁ\nగానింబట్టక సంతతంబు మదివేడ్కన్గొల్తు నంతస్సప\nత్నానీకంబున కొప్పగింపకుము నన్నాపాటియే చాలుఁదే\nజీనొల్లం గరినొల్ల నొల్లసిరులన్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భవకేళీ మదిరామదంబున మహాపాపాత్ముఁడై వీఁడు న\nన్ను వివేకింపఁడటంచు నేను నరకార్ణోరాశిపాలైనఁ బ\nట్టవు? బాలుండొకచోట నాటతమితోడన్నూతఁ గూలంగఁ దం\nడ్రి విచారింపకయుండునా కటకటా! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్వామిద్రోహముఁజేసి యేనొకని గొల్వంబోతినో కాక నే\nనీమాటన్విన నొల్లకుండితినొ నిన్నేదిక్కుగాఁ జూడనో\nయేమీ యిట్టి వృథాపరాధినగు నన్నీ దుఃఖవారాశి వీ\nచీమధ్యంబున ముంచియుంపఁదగునా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దివిజక్ష్మారుహధేనురత్న ఘనభూతి ప్రస్ఫురద్రత్న సా\nనువు నీ విల్లు, నిధీశ్వరుండు సఖుఁ, డర్ణోరాశి కన్యావిభుం\nడు విశేషార్చకుఁ డింక నీకెన ఘనుండుం గల్గునే నీవు చూ\nచి విచారింపవు లేమి నెవ్వఁడుడుపున్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీతో యుద్ధముఁ జేయనోప, గవితా నిర్మాణశక్తిన్నినుం\nబ్రీతుంజేయఁగలేను, నీకొఱకుఁ దండ్రిం జంపఁగాజాల నా\nచేత న్రోకట నిన్ను మొత్త వెఱతుం జీకాకు నాభక్తియే\nరీతి న్నాకిఁక నిన్నుఁ జూడఁగలుగున్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలుంబిడ్డలు దలిదండ్రులు ధనంబంచు న్మహాబంధనం\nబేలా నామెడఁగట్టినాఁడవిఁక నిన్నేవేళఁ జింతింతు ని\nర్మూలంబైన మనంబులోనఁ గడుదుర్మోహాబ్ధిలోఁ గ్రుంకి యీ\nసీలామాలపుఁజింత నెట్లుడిపెదో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిప్పై పాతకతూల శైలమడఁచు న్నీనామమున్మానవుల్‌\nతప్పన్‌ దవ్వులవిన్న నంతకభుజాదర్పోద్ధత క్లేశముల్‌\nతప్పుందారును ముక్తులౌదురని శాస్త్రంబుల్మహాపండితుల్‌\nచెప్పంగాఁ దమకింక శంకవలెనా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వీడెంబబ్బినయప్పుడుం దమ నుతుల్విన్నప్పుడుం బొట్టలోఁ\nగూడున్నప్పుడు శ్రీవిలాసములుపైకొన్నప్పుడుం గాయకుల్‌\nపాడంగా వినునప్పుడున్‌ జెలగు దంభప్రాయవిశ్రాణన\nక్రీడాసక్తుల నేమి చెప్పవలెనో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిను సేవింపగ నాపదల్ పొడమనీ, నిత్యోత్సవం బబ్బనీ\nజనమాత్రుండననీ, మహాత్ము డననీ, సంసార మోహంబు పై\nకొననీ, జ్ఞానము గల్గనీ, గ్రహగతుల్ కుందింపనీ, మేలు వ\nచ్చిన రానీ, యవి నాకు భూషణములే, శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏ వేదంబు పఠించె లూత? భుజంగ బే శాస్త్రముల్ సూచె దా\nనే విద్యాభ్యసనం బొనర్చెగరి; చెంచే మంత్ర మూహించె? బో\nధావిర్భావ నిదానముల్ చదువులయ్యా? కావు; నీ పాద సం\nసేవాసక్తియే కాక జంతు తతికిన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాయల్గాచె వధూ నఖాగ్రములచే గాయంబు, వక్షోజముల్\nరాయన్ ఱాపడె ఱొమ్ము, మన్మథవిహారక్లేశ విభ్రాంతిచే\nబ్రాయంబాయెను, బట్టగట్టె దల, చెప్పన్ రోత సంసారమే\nజేయంజాల విరక్తు జేయ గదవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిన్నే రూపముగా భజింతు మదిలో నీ రూపు మోకాలో? స్త్రీ\nచన్నో? కుంచమొ? మేక పెంటియొ? యీ సందేహముల్ మాపి, నా\nకన్నారన్ భవదీయమూర్తి సగుణాకారంబుగా జూపవే\nచిన్నీరేజ విహారమత్త మధుపా! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిను నావాఁకిలి గావుమంటినొ? మరున్నీలాలకభ్రాంతిఁ గుం\nటెన పొమ్మంటినొ? యెంగిలిచ్చి తిను తింటేఁగాని కాదంటినో\nనిను నెమ్మిందగ విశ్వసించు సుజనానీకంబు రక్షింపఁ జే\nసిన నావిన్నపమేల గైకొనవయా! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఱాలన్ రువ్వఁగ చేతులాడవు, కుమారా! రమ్మురమ్మంచునే\nచాలన్ చంపగ, నేత్రముల్దివియగా శక్తుండనేఁ గాను,నా\nశీలంబేమని చెప్పనున్న దిక నీ చిత్తంబు, నా భాగ్యమో\nశ్రీ లక్ష్మీపతి సేవితాంఘ్రియుగళా! శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజుల్మత్తులు, వారి సేవ నరకప్రాయంబు, వారిచ్చు నం\nభోజాక్షీ చతురంత యాన తురగీ భూషాదులాత్మ వ్యధా\nబీజంబుల్, తదపేక్ష చాలుఁ, పరితృప్తింబొందితిన్, జ్ఞానల\nక్ష్మీ జాగ్రత్పరిణామ మిమ్ము, దయతో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీ రూపంబు దలంపగాఁ తుదమొదల్నేగాన, నీవై నచో\nరా రా రమ్మని యంచుఁ చెప్పవు, వృథారంభంబులింకేటికిన్\nనీరన్ముంపుము పాలముంపు మిక నిన్నే నమ్మినాడం జుమీ\nశ్రీ రామార్చిత పాదపద్మయుగళా! శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీకున్మాంసము వాంఛయేని కఱవా? నీచేతలేడుండఁగాఁ\nజోకైనట్టి కుఠారముండ ననలజ్యోతుండ, నీరుండఁగా\nబాకం బొప్ప ఘటించి చేతి పునుకన్భక్షింప కా బోయచేఁ\nజేకొంటెంగిలి మాంసమిట్లుదగునా? శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజై దుష్కృతిజెందెఁ జందురుఁడు రారాజై కుబేరుండు దృ\nగ్రాజీవంబునఁగాంచె దుఃఖము కురుక్ష్మాపాలుఁడామాటనే\nయాజింగూలె సమస్త బంధువులతో నా రాజశబ్దంబు చీ,\nచీ జన్మాంతరమందు నొల్లనుజుమీ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజర్థాతురుఁడైనచో నెచట ధర్మంబుండు నేరీతి నా\nనాజాతి క్రియలేర్పడున్‌ సుఖము మాన్యశ్రేణి కెట్లబ్బు రూ\nపాజీవాళికి నేది దిక్కు ధృతి నీభక్తుల్‌ భవత్పాదనీ\nరేజంబుల్‌ భజియింతురే తెఱఁగునన్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తరఁగల్‌ పిప్పల పత్త్రముల్‌ మెఱుఁగుటద్దంబుల్‌ మరుద్దీపముల్‌,\nకరికర్ణాంతము లెండమావులతతుల్‌ ఖద్యోత కీట ప్రభల్‌\nసురవీథీ లిఖితాక్షరంబు లసువుల్‌ జ్యోత్స్నాపయఃపిండముల్‌\nసిరులందేల మదాంధులౌదురు జనుల్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిన్నున్నమ్మినరీతినమ్మనొరులన్‌, నీకన్న నాకెన్నలే\nరన్నల్దమ్ములు తల్లిదండ్రులు గురుండాపత్సహాయుండు నా\nయన్నా! యెన్నడు నన్ను సంస్కృతి విషాదాంభోధి దాఁటించి య\nచ్ఛిన్నానంద సుఖాబ్ధిఁ దేల్చెదొ కదే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీపంచం బడియుండఁగాఁ గలిగిన న్భిక్షాన్నమే చాలు ని\nక్షేపంబబ్బిన రాజకీటముల నే సేవింపఁగా నోప నా\nశాపాశంబులఁజుట్టి త్రిప్పకుము సంసారార్థమై బంటుగాఁ\nజేపట్టం దయగల్గెనేని మదిలో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీపేరున్‌ భవదంఘ్రితీర్థము భవన్నిష్ఠ్యూత తాంబూలముల్‌\nనీ పళ్ళెంబు ప్రసాదముంగొనికదా నే బిడ్డఁడైనాఁడ న\nన్నీ పాటిం గరుణింపు మోపనిఁక నేనెవ్వారికిం బిడ్డఁగాన్‌\nజేపట్టందగుఁ బట్టి మానఁదగదో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "\"అమ్మా! యయ్య!\" యటంచునెవ్వరిని నేనన్నన్శివా! నిన్ను నే\nసుమ్మీ నీ మదిఁ తల్లిదండ్రులనటంచు న్జూడఁగాఁబోకు నా\nకిమ్మైఁ దల్లియు దండ్రియున్‌ గురుఁడు నీవేకాన సంసారపుం\nజిమ్మంజీకటిఁగప్పకుండఁ గనుమా! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కొడుకుల్‌ పుట్టరటంచు నేడ్తురవివేకు ల్జీవనభ్రాంతులై\nకొడుకుల్‌ పుట్టరె కౌరవేంద్రున కనేకుల్‌ వారిచే నేగతుల్‌\nవడసెం బుత్రులులేని యా శుకునకున్‌ వాటిల్లెనే దుర్గతుల్‌\nచెడునే మోక్షపదం బపుత్రకునకున్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గ్రహదోషంబులు దుర్నిమిత్తములు నీ కల్యాణనామంబు ప్ర\nత్యహముంబేర్కొను నుత్తమోత్తముల బాధంబెట్టగానోపునే\nదహనుం గప్పఁగఁజాలునే శలభసంతానంబు నీ సేవఁజే\nసి హతక్లేశులుగారుగాక మనుజుల్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అడుగంబోనిఁక నన్యమార్గరతులం బ్రాణావనోత్సాహినై,\nయడుగంబోయినఁబోదు నీదు పదపద్మారాధకశ్రేణియు\nన్నెడకున్నిన్ను భజింపఁగాఁ గనియు నాకేలా పరాపేక్ష కో\nరెడిదింకేమి? భవత్ప్రసాదమె తగున్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అదమాతంగము లందలంబులు హరుల్మాణిక్యము ల్పల్లకుల్‌,\nముదితల్‌, చిత్రదుకూలము ల్పరిమళంబు ల్మోక్షమీఁజాలునేఁ\nమదిలో వీని నపేక్ష సేసి నృపధామ ద్వారదేశంబుఁగా\nచి దినంబుల్‌ వృథపుత్తురజ్ఞులకటా! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రోసీరోయదు కామినీజనుల తారుణ్యోరుసౌఖ్యంబులన్‌\nబాసీపాయదు పుత్త్రమిత్రజన సంపద్భ్రాంతి వాంఛాలతల్‌\nకోసీకోయదు నా మనంబకట! నీకుం బ్రీతిగా సత్క్రియల్‌\nచేసీచేయదు దీనిత్రుళ్ళణఁపవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఎన్నేళ్ళుండితి నేమిగంటినిఁక నే నెవ్వారి రక్షించెదన్‌\nనిన్నే నిష్ఠ భజించెద న్నిరుపమోన్నిద్రప్రమోదంబు నా\nకెన్నండబ్బెడు నెంతకాలమిఁక నేనిట్లున్న నేమయ్యెడిం\nజిన్నంబుచ్చక నన్ను నేలుకొనవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చావంకాలము చేరువౌటెఱిఁగియుం జాలింపఁగా లేక త\nన్నేవైద్యుండు చికిత్సఁబ్రోవగలఁడో? యేమందు రక్షించునో?\nయే వేల్పుల్‌కృపఁజూతురో?యనుచు నిన్నింతైనఁ జింతింపఁడా\nజీవచ్ఛ్రాద్ధముఁజేసికొన్న యతియున్‌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దినముంజిత్తములో సువర్ణముఖరీతీరప్రదేశామ్ర కా\nననమధ్యోపల వేదికాగ్రమున నానందంబునం బంకజా\nసననిష్ఠన్నినుఁ జూడఁగన్న నదివో సౌఖ్యంబు లక్ష్మీవిలా\nసిని మాయానటనల్‌ సుఖంబులగునే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలంచున్మెడఁగట్టి దానికి నపత్యశ్రేణిఁ గల్పించి త\nద్బాల వ్రాతము నిచ్చిపుచ్చుకొను సంబంధంబుగావించి యా\nమాలర్కంబున బాంధవంబనెడి ప్రేమం గొందఱం ద్రిప్పఁగా\nసీలన్సీల యమర్పినట్లొసంగితో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువే నిత్యముగానొనర్చు మది లేదా, చచ్చి జన్మింపకుం\nడ నుపాయంబు ఘటింపు, మీ గతుల రెంటన్నేర్పు లేకున్న లే\nదని నాకిప్పుడెచెప్పు; చేయఁగల కార్యంబున్న సంసేవఁజే\nసి నినుంగాంచెదఁగాక కాలముననో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పదునాల్గేలె మహాయుగంబులొక భూపాలుండు, చెల్లించె న\nయ్యుదయాస్తాచలసంధినాజ్ఞ నొకఁడాయుష్మంతుఁడై వీరి య\nభ్యుదయంబెవ్వరు చెప్పఁగా వినరొ? యల్పుల్మత్తులై యేల చ\nచ్చెదరో రాజులమంచు నక్కటకటా! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజన్నంతనెపోవునా కృపయు ధర్మంబాభిజాత్యంబు వి\nద్యాజాత క్షమ సత్యభాషణము విద్వన్మిత్ర సంరక్షయున్‌\nసౌజన్యంబు కృతంబెఱుంగుటయు విశ్వాసంబుగాకున్న దు\nర్బీజ శ్రేష్ఠులుగా గతంబుగలదే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మును నీచే నపవర్గ రాజ్యపదవీమూర్ధాభిషేకంబు గాం\nచిన పుణ్యాత్ములు నేను నొక్కసరివో చింతించి చూడంగ నె\nట్లనినం గీటఫణీంద్రపోతమదవేదండోగ్ర హింసావిచా\nరినిఁగాఁగా నినుఁగానఁగాక మదిలో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పవమానాశనభూషణ ప్రకరముల్భద్రేభచర్మంబు నా\nతవికత్వమ్ముఁబ్రియంబులై భుజగ శున్డాలాచారులన్\nభవదుఃఖములఁ బాపు టొప్పుఁజెలఁదిం బాటించి కైవల్యమి\nచ్చి వినోదించుటకేమి కారణమయా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అమరస్త్రీల రమించినన్ జెడదు మోహంబింతయున్ బ్రహ్మ ప\nట్టము సిద్దించిన నాస దీరదు నిరూఢక్రోధమున్ సర్వలో\nకములన్మ్రింగినమాన దిందుఁగల సౌఖ్యంబొల్ల నీ సేవ చే\nసి మహాపాతక వారిరాశిఁ గడతున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చనువారిన్ గని యేడ్చువారు జముఁడా! సత్యంబుగా వత్తు మే\nమనుమానం బిఁకలేదు నమ్ముమని తా రావేళ నా రేవునన్\nమునుగన్ బోవుచు బాసచేయుట సుమీ ముమ్మాటికింజూడగాఁ\nచెనటుల్గానరు దీని భావమిదివో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భవదుఃఖంబులు రాజకీటముల నే బ్రార్థించినం బాయునే\nభవదంఘ్రిస్తుతిచేతఁగాక విలసద్బాలక్షుధాక్లేశదు\nష్టవిధుల్మానునె చూడ మేఁకమెడచంటందల్లి కారుణ్య దృ\nష్టివిశేషంబున నిచ్చు చంటఁబలెనో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పవి పుష్పంబగు నగ్నిమంచగు నకూపారంబు భూమీస్థలం\nబవు, శత్రుండతిమిత్రుఁడౌ విషము దివ్యాహారమౌ నెన్నఁగా\nనవనీమండలిలోపలన్ శివశివేత్యాభాషణోల్లాసికిన్\nశివ నీ నామము సర్వవస్యకరమౌ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "లేవో కానలఁ గందమూలఫలముల్ లేవో గుహల్ తోయముల్\nలేవో యేఱులఁ బల్లవాస్తరణముల్ లేవో సదాయాత్మలో\nలేవో నీవు విరక్తులన్మనుప జాలింబొంది భూపాలురన్\nసేవల్సేయఁగఁ బోదురేలొకొ జనుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మును నేఁ బుట్టినపుట్టులెన్ని గలవో మోహంబుచే నందుఁ జే\nసిన కర్మంబుల ప్రోవులెన్ని గలవో చింతిచినన్ గాన నీ\nజననంబే యని యున్న వాడ నిదియే చాలింపవే నిన్నుఁ గొ\nల్చిన పుణ్యంబునకుం గృపారతుఁడవై శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనువెందాక ధరిత్రినుండు నను నందాకన్ మహారోగ దీ\nపన దుఃఖాదులఁ బొందకుండ ననుకంపాదృష్టి వీక్షించి యా\nవెనుకన్ నీపదపద్మముల్ దలఁచుచున్ విశ్వప్రపంచంబుఁ బా\nసిన చిత్తంబున నుండఁజేయంగదవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మలభూయిష్ట మనోజధామము సుషుమ్నా ద్వారమో యారు కుం\nడలియో పాదకరాక్షియుగ్మంబులు షట్కంజంబులో మోము దా\nజలజంబో నిటలంబు చంద్రకళయో సంగంబు యోగంబో గా\nసిలి సేవింతురు కాంతలన్ జనుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జలకంబుల్ రసముల్ ప్రసూనములు వాచాబంధముల్ వాద్యము\nల్కలశబ్దధ్వను లంచితాంబర మలంకారంబు దీప్తుల్మెఱుం\nగులు నైవేద్యము మాధురీ మహిమగాఁ గొల్తున్నినున్ భక్తిరం\nజిల దివ్యార్చన గూర్చి నేర్చిన క్రియన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఏలీలన్నుతియింపవచ్చు నుపమోత్ప్రేక్షా ధ్వనివ్యంగ్యశ\nబ్దాలంకార విశేషభాషల కలభ్యంబైన నీరూపముం\nజాలుంజాలుఁ గవిత్వమున్నిలుచునే సత్యంబు వర్ణించుచో,\nచీ! లజ్జింపరుగాక మాదృశకవుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాలుంబువ్వయుఁ బెట్టెదం గుడువరా పాపన్న రా! యన్న లే\nలే లెమ్మన్న నరంటిపండ్లుఁగొని తేలేకున్న నే నొల్లనం\nటే లాలింపరె తల్లిదండ్రులపుడట్లే తెచ్చి వాత్సల్య ల\nక్ష్మీ లీలావచనంబులం గుడుపరా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలకంచున్శకునంబులంచు గ్రహయోగంబంచు సాముద్రికం\nబు లటంచు న్దెవులంచ రిష్టమనుచున్ భూతంబులంచు న్విషా\nదులటంచున్ నిమిషార్ద జీవనములందున్ బ్రీతిఁబుట్టించి యీ\nసిలుగుల్ ప్రాణులకెన్ని చేసితివయా, శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తలమీఁదం గుసుమప్రసాద మలికస్థానంబుపై భూతియున్\nగళసీమంబున దండ నాసికతుదన్గంధప్రసారంబు లో\nపల నైవేద్యముఁజేర్చు నే మనుజుఁడాభక్తుండు నీ కెప్పుడుం\nజెలికాడై విహరించు రౌప్యగిరిపై శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఆలుం బిడ్డలు మిత్రులున్ హితులు నిష్టార్థంబులీ నేర్తురే\nవేళన్ వారి భజింప జాలిబడకావిర్భూతమోదంబునన్\nగాలంబెల్ల సుఖంబు నీకు నిఁక భక్తశ్రేణి రక్షింప కీ\nశ్రీలెవ్వారికిఁ గూడఁబెట్టెదవయా, శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సులభుల్ మూర్ఖులు నుత్తమోత్తములు రాజుల్ కల్గి యేవేళ న\nన్నలఁతం బెట్టిన నీ పదాబ్జములఁ బాయంజాల, నేమిచ్సినం\nగలధౌతాచల మేలు టంబునిధిలోఁ గావుండు టబ్జంబు పైఁ\nజెలువొప్పన్ సుఖియింపఁ గాంచుట సుమీ, శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలధౌతాద్రియు నస్థిమాలికయు గోగంధర్వమున్బున్నయుం,\nబులిలోలున్భసితంబుఁ బాపతొడవుల్పోకుండఁ దోఁబుట్లకై,\nతొలినేవారలతోడఁబుట్టగఁ గళాదుల్గల్గె మేలయ్యె నా\nసిలువుల్దూరము చేసికొంటెఱిగియే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శ్రుతులభ్యాసము చేసి శాస్త్రగరిమల్ శోధించి తత్త్వంబులన్\nమతినూహించి శరీరమస్థిరము బ్రహ్మంబెన్న సత్యంబుఁ గాం\nచితిమంచున్ సభలన్ వృధావచనముల్ చెప్పంగనే కాని ని\nర్జిత చిత్తస్థిరసౌఖ్యముల్ దెలియరో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గతి నీవంచుఁ దలంచువార లపవర్గంబొందఁగా నేల సం\nతతమున్ గూటికినై చరింప వినలేదా యాయురన్నం ప్రయ\nచ్ఛతి యంచున్మొఱవెట్టఁగా శృతులు సంసారాంధకారాభి ధూ\nషిత దుర్మార్గులు గానఁ గానఁబడవో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రతిరాజుద్ధతిమీఱ నొక్కతఱి గోరాజాశ్వునిన్ నొక్కఁ బో\nనతఁడా దర్పకు వేగనొత్తఁ గవయంబాఁబోతునుం దాఁకి యు\nగ్రతఁ బోరాడుఁగనున్న యన్నడిమిలేఁగ ల్వోలె శోకానల\nస్థితిపాలై మొఱవెట్టినన్ మనుపవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అంతా సంశయమే శరీర ఘటనంబంతా విచారంబె లో\nనంతా దుఃఖపరంపరాన్వితమె మేనంతా భయభ్రాంతమే\nయంతానాంత శరీరశోషణమె దుర్వ్యాపారమే దేహికిన్\nజింతన్నిన్నుఁ దలంచి పొందరు నరుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సంతోషించితిఁ జాలుఁ జాలు రతిరాజ ద్వారసౌఖ్యంబులన్\nశాంతిన్ బొందితిఁ జాలుఁ జాలు బహురాజ ద్వార సౌఖ్యంబులన్\nశాంతిన్ బొందెదఁ జూపు బ్రహ్మపద రాజద్వార సౌఖ్యంబు ని\nశ్చింతన్ శాంతుఁడనౌదు నీ కరుణచే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "స్తోత్రం బన్యులఁ జేయనొల్లని వ్రతస్థుల్వోలె వేసంబుతోఁ\nబుత్రీపుత్రకళత్రరక్షణ కళాబుద్ధిన్ నృపాలాధమున్\nబాత్రంబంచు భజింపఁబోదు రిదియున్భావ్యంబె యవ్వారి చా\nరిత్రం బెన్నఁడు మెచ్చనెంచ మదిలో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అకలంకస్థితినిల్పి నాదమను ఘంటారావమున్ బిందు దీ\nప కళాశ్రేణి వివేక సాధనము లొప్పంబూని యానంద దా\nరక దుర్గాటవిలో మనోమృగము గర్వస్ఫూర్తి వారించు వా\nరికిఁగా వీడు భవోగ్రబంధలతికల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒకయర్థంబును నిన్ను నే నడుగఁగా నూహింప నెట్లైన బొ\nమ్ము కవిత్వంబులు నాకు జెందవని యేమోయంటివా నాదు జి\nహ్వకు నైసర్గిక కృత్యమింతయు సుమీ ప్రార్థించుటే కాదు కో\nరికలన్నిన్నును గాన నాకు వశమా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శుకముల్కింశుపుష్పముల్గని ఫలస్తోమంబటంచు స్సము\nత్సుకతం జేరఁగఁబోవ నచ్చట మహాదుఃఖంబు సిద్ధించుఁ గ\nర్మకళాభాషలకెల్లఁ బ్రాపులగు శాస్త్రంబుల్విలోకించు వా\nరికి నిత్యత్వమనీషదూరమగు నో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒకరిన్ జంపి పదస్థులై బ్రతుకఁ దా మొక్కొక్కరూహింతు రే\nలోకొతా మెన్నఁడుఁ జావరో తమకు బోవో సంపదుల్పుత్ర మి\nత్ర కళత్రాదుల తోడ నిత్య సుఖమందంగందురో యున్నవా\nరికి లేదో మృతి యెన్నఁడున్ గట గటా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీకారుణ్యముఁ గల్గినట్టి నరుఁ డే నీచాలయంబుం జొరం\nడే కార్పణ్యపు మాట లాడ నరుగం డెవ్వారితో వేషముల్\nగైకోఁ డేమతముల్భజింపఁ డిలనే కష్టప్రకారంబులన్\nజీకాకై చెడిపోఁడు జీవనదశన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జ్ఞాతుల్ద్రోహులు వారు సేయు కపటేర్ష్యాది క్రియాదోషము\nల్మా తండ్రాన సహింపరాదు ప్రతికర్మంబించుకేఁ జేయఁగాఁ\nబోతే దోషము గాన మాని యతినై పోఁగోరినన్ సర్వదా\nచేతః క్రోధము మానదెట్లు నడతున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చదువుల్ నేర్చిన పండితాధములు స్వేచ్చాభాషణ క్రీడలన్\nవదరన్ సంశయ భీకరాటవులఁ ద్రోవల్దప్పి వర్తింపఁగాఁ\nమదన క్రోధకిరాతులందుఁగని భీమప్రౌఢి వేఁదాఁకినం\nబెదరుం జిత్తము చిత్తగింపగఁదవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రోసిందేటిది రోఁతలేటివి మనోరోగస్థుఁడై దేహి తాఁ\nబూసిందేఁటిది పూఁతలేటివి మదాపూతంబులీదేహముల్\nమూసిందేటిది మూఁతలేటివి సదా మూఢత్వమేకాని తాఁ\nజేసిందేఁటిది చేఁతలేఁటివి వృథా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "శ్రీశైలేశు భజింతునో యభవుఁ గాంచీనాథు సేవింతునో\nకాశీవల్లభుఁ గొల్వబోదునో మహాకాళేషుఁ బూజింతునో\nనాశీలం బణువైన మేరువనుచున్ రక్షింపవే నీ కృపా\nశ్రీశృంగార విలాస హాసములచే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అయవారై చరింపవచ్చుఁ దనపాదాంభోజ తీర్థంబులన్\nదయతోఁ గొమ్మనవచ్చు సేవకుని యర్థప్రాణదేహాదుల\nన్నియు నా సొమ్మనవచ్చుఁగాని సిరులన్నిందించినిన్నాత్మ ని\nష్క్రియతంగానఁగారాదు పండితులకున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మాయాజాండకరండ కోటిఁ బొడిగా మర్దించిరో విక్రమా\nజేయుం గాయజుఁ జంపిరో కపటలక్ష్మీ మోహమున్ బాసిరో\nయాయుర్దాయ భుజంగమృత్యువు ననాయాసంబునన్గెల్చిరో\nశ్రేయోదాయకులౌదురెట్లు రితరుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చవిగాఁజూడ వినంగ మూర్కొనఁ దనూ సంఘర్షణా స్వాదమొం\nద వినిర్మించెదవేల జంతువుల నేతత్క్రీడలే పాతక\nవ్యవహారంబులు సేయుదేమిటికి మాయా విద్యచేఁ బ్రొద్దుపు\nచ్చి వినోదింపఁగ దీన నేమిఫలమో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వెనుకం జేసిన ఘోరదుర్దశలు భావింపంగ రోఁతయ్యెడున్\nవెనుకన్ముందుటవచ్చు దుర్మరణముల్వీక్షింప భీతయ్యెడున్\nనను నేఁజూచిన నావిధుల్దలచియు నాకే భయంబయ్యెడున్\nజినుకుం జీఁకటి యాయెఁ గాలమునకున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పరిశీలించితి మంత్రతంత్రములు చెప్పన్వింటి సాంఖ్యాది యో\nగ రహస్యంబులు వేదశాస్త్రముల్ వక్కాణించితిన్ శంక వో\nదరయన్ గుమ్మడికాయలోన యవగింజంతైన నమ్మించి సు\nస్థిర విజ్ఞానము త్రోవఁజూపఁగదవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదలం జేసినవారి ధర్మములు నిర్మూలంబుగాఁ జేసి దు\nర్మదులై యిప్పుడు వారి ధర్మములొనర్పం దమ్ముదైవంబు న\nవ్వదె రానున్న దురాత్ములెల్లఁ దమత్రోవం బోవరే యేల చే\nసెదరో మీఁదు దలంచి చూడకధముల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాసంతైన సుఖంబోనర్చునొ మనఃకామంబులీడేర్చునో\nవీసంబైనను వెంటవచ్చునొ జగద్విఖ్యాతి గావించునో\nదోసంబుల్వెడఁబాపునో వలసినం దొడ్తో మిముంజూపునో\nచీ సంసారదురాశేలుడుపవో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఒకపూఁ టించుక కూడు తక్కువగునే నోర్వంగలేఁ డెండకో\nపక నీడన్వెదకున్ జలిన్ జడిసి కుంపట్లెత్తుకోఁ జూచు వా\nనిల్లిల్లును దూఱు నీ తనువు దీనన్వచ్చు సౌఖ్యంబు రో\nసి కడాసింపరు గాక మర్త్యులకటా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కేదారాది సమస్త తీర్థములు కోర్కిం జూడఁ బో నేటికిన్\nగాదా ముంగిలి వారణాసి కడుపే కైలాసశైలంబు నీ\nపాదధ్యానము సంభవించునపుడే భావింప నజ్ఞాన ల\nక్ష్మీ దారిద్ర్యులు గారే లోకులటా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తమకంబొప్పఁ బరాంగనాజన పరద్రవ్యంబులన్ మ్రుచ్చిలం\nగ మహోద్యోగముసేయు నెమ్మనము దొంగంబట్టి వైరాగ్య\nపాశములంజుట్టి బిగించి నీదుచరణ స్తంభమునన్ గట్టి వై\nచి ముదం బెప్పుడుఁగల్గఁజేయఁగదవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వేధం దిట్టగరాదు భువిలో విద్వాంసులం జేయునే\nలా ధీచాతురిఁ జేసెఁ జేసినగులా మాపాటనే పోక క్షు\nద్బాధాదుల్ కలిగింపనేల యది కృత్యంబైన దుర్మార్గులన్\nజే ధాత్రీశులఁ జేయనేటికకటా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పుడమిన్నిన్నొక బిల్వపత్రమున నేఁ బూజించి పుణ్యంబునున్\nబడయన్నేరక పెక్కు దైవములకున్ బప్పుల్ ప్రసాదంబులున్\nగుడుముల్ దోసెలు సారెసత్తులడుకుల్ గుగ్గిళ్ళునుం బెట్టుచున్\nజెడి యెందుం గొఱగాకపోదు రకటా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "విత్తజ్ఞానము పాదు చిత్తము భవావేశంబు రక్షాంబువుల్\nమత్తత్వంబు తదంకురం బనృతముల్ మాఱాకులత్యంత దు\nర్వృత్తుల్పువ్వులు పండ్లు మన్మథ ముఖావిర్భూత దోషంబులున్\nజిత్తాభ్యున్నత నింబ భూజమునకున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీపైఁ గావ్యము చెప్పుచున్న యతఁడు న్నీపద్యముల్ వ్రాసియి\nమ్మా పాఠంబొనరింతునన్నయతఁడు మంజుప్రబందంబు ని\nష్టాపూర్తినబఠియించుచున్న యతఁడున్సద్బాందవుల్గాక చీ\nచీ పృష్ఠాగతబాంధవంబు నిజమా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సంపద్వర్గముఁ బాఱద్రోలి రిపులన్ జంకించి యాకాంక్షలన్\nదంపుల్వెట్టి కళంకముల్నఱికి బంధక్లేశదోషంబులన్\nజింపుల్చేసి వయోవిలాసములు సంక్షేపించి భూతంబులన్\nజెంపల్వేయక నిన్నుఁగాననగునా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "రాజశ్రేణికి దాసులై సిరులఁ గోరం జేరఁగా సౌఖ్యమో\nయీ జన్మంబు తరింపఁ జేయఁగల నిన్నేపొద్దు సేవించు ని\nర్వ్యాజాచారము సౌఖ్యమో తెలియలేరౌ మానవుల్పాపరా\nజీజాతాతి మదాంధబుద్ధులగుచున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిన్నంజూడరో మొన్నఁజూడరొజనుల్ నిత్యంబుఁజావంగ నా\nపన్నుల్గన్న నిధానమయ్యెడి ధనభ్రాంతి న్విసర్జింప లే\nకున్నా రెన్నఁడు గందురిఁకమర్త్యుల్ గొల్వరేమో నినున్\nజిన్నంబుచ్చక ప్రోవకుండు నెడలన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "వన్నే యేనుఁగుతోలు దుప్పటము బువ్వా కాలకూతంబు చే\nగిన్నే బ్రహ్మకపాల ముగ్రమగు భోగే కంఠహారంబు మే\nల్నిన్నీలాగున నుంటయున్ దెలిసియు న్నీపాదపద్మంబు చే\nర్చె నారాయణుఁడెట్లు మానసముఁ దా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ద్వారద్వారములందుఁ గంచుకి జనవ్రాతంబు దండంబులున్\nదోరంతస్థలి బగ్గనం బొడుచుచున్ దుర్బాషలాడన్మఱిన్\nవారిన్ బ్రార్థనచేసి రాజులకు సేవల్సేయగాఁ బోరు ల\nక్ష్మీరాజ్యంబును గోరి నీ పరిజనుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఊరూరన్ జనులెల్ల భిక్షమిడరో యుండన్ గుహల్గల్గవో\nచీరానీకము వీధులన్దొరకదో శీతామృతస్వచ్ఛ వాః\nపూరం బేఱులఁపాఱదో తపసులం బ్రోవంగ నీవోపవో\nచేరం బోవుదురేల రాజుల జనుల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దయసేయండని కొందఱాడుదురు నిత్యంబున్నినున్గొల్చుచున్\nనియమంబెంతొ ఫలంబు నంతియకదా నీవీయు పిండెంతొయం\nతియకా రొట్టె మదిం దళంబశనబుద్ధిం జూడనేలబ్బు స\nత్క్రియలన్నిన్ను భజింపకిష్టసుఖముల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "అరావం బుదయించెఁ దారకముగా నాత్మాభ్రవీధిన్మహా\nకారోకారమకారయుక్తమగు నోంకారాభిధానంబు చే\nన్నారున్విశ్వ మనంగఁ దన్మహిమచే నా నాదబిందుల్సుఖ\nశ్రీరంజిల్లఁ గడంగు నీవదె సుమీ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీభక్తుల్పదివేలభంగుల నినున్ సేవింపుచున్ వేడఁగా\nలోభంబేటికి వారి కోర్కుల్ కృపాళుత్వంబునన్ తీర్ప రా\nదా భవ్యంబుఁ దలంచిచూడు పరమార్థంబిచ్చి పొమ్మన్న నీ\nశ్రీభండారములోఁ గొఱంతపడునా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "మొదలన్భక్తుల కిచ్చినాఁడవుకదా మోక్షంబునేఁడేమయా\nముదియంగా ముదియంగఁబుట్టె ఘనమౌమోహంబు లోభంబు న\nన్నది సత్యంబు కృపందలంప వొకపుణ్యాత్ముండు నిన్నాత్మఁ గొ\nల్చి దినంబుల్మొఱవెట్టగాఁ గటకటా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కాలద్వారకవాటబంధనము దుష్కాలప్రమాణక్రియా\nలీలాజాలక చిత్రగుప్త ముఖవల్మీకోగ్రజిహ్వాద్భుత\nవ్యాళవ్యాళ విరోధి మృత్యుముఖదంష్ట్రాహార్యవజ్రంబు ది\nక్చేలాలంకృత నీదునామ మరయన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పదివేలైనను లోకకంటకులచేఁ బ్రాపించు సౌఖ్యంబు నా\nమదికిన్ బథ్యముగాదు సర్వమునకున్ మధ్యస్థుఁడై సత్య దా\nన దయాదుల్గలరాజు నా కొసఁగు మెన్నన్వాని నీయట్ల చూ\nచి దినంబున్ముదమొందుదున్ గడపటన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తాతల్తల్లియుఁ దండ్రియున్మఱియుఁ బెద్దల్చావఁగా చూడరో\nభీతిం బొందంగనేల చావునకుఁగాఁ బెండ్లాము బిడ్డల్హిత\nవ్రాతంబున్ బలవింప జంతువులకున్వాలాయమైపోవఁగాఁ\nజేతోవీధినరుండు నిన్గొలువఁడో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జాతుల్సెప్పుట సేవసేయుట మృషల్ సంధించుటన్యాయ వి\nఖ్యాతిం బొందుట కొండెకాఁడవుట హింసారంభకుండౌట మి\nథ్యా తాత్పర్యములాడుటన్నియుఁ బరద్రవ్యంబు నాశించి యీ\nశ్రీతానెన్ని యుగంబులుండఁగలదో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చెడుగుల్ కొందఱకూడి చేయఁగఁబనుల్ చీఁకట్లు దూఱఁగఁ\nల్పడితిం గాని చరింపరాని నిను నొల్లంజాలుఁ బొమ్మంచు ని\nల్వెడలంద్రోచినఁ జూరుపట్టుకొని నేవ్రేలాడుదుం గోర్కెఁగో\nరెడి యర్థంబులు నాకు వే గలుగావో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "భసితోద్ధూళన ధూసరాంగులో జటాభారోత్తమాంగుల్తపో\nవ్యసనుల్ సాధితపంచవర్ణరసనుల్ వైరాగ్యవంతుల్ నితాం\nత సుఖస్వాంతులు సత్యభాషణ సముద్యద్రత్న రుద్రాక్ష రా\nజి సమేతుల్ తుదనెవ్వరైనఁ గొలుతున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "జలజశ్రీఁ గల మంచినీళ్ళు గలవా చట్రాతిలో బాపురే\nవెలివాడన్మఱి బాపనిల్లు గలదా వేసాలుగా కక్కటా\nనలి నా రెండుగుణంబులెంచి మదిలో నన్నేమిరోయంగ నీ\nచెలువంబైన గుణంబు లెంచుకొనవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "గడియల్ రెంటికొ మూఁటికో గడియకో కాదేని నేఁ డెల్లియో\nకడఁ నేఁడాదికో యెన్నఁడో యెఱుఁగ మీకాయంబు లీభూమిపైఁ\nబడఁగా నున్నవి ధర్మమార్గమొకటిం బాటింప రీమానవుల్\nచెడుగుల్ నీపదభక్తినిం దెలియరో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "క్షితిలో దొడ్డతురంగసామజము లేచిత్రమ్ము లాందోళికా\nతతు లే లెక్క విలాసినీజన సువస్త్ర వ్రాతభూషాకలా\nప తనూజాదిక మేమిదుర్లభము నీ పదమ్ములర్చించుచో\nజిత పంకేరుహపాదపద్మయుగళా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "సలిలమ్మున్జులుక ప్రమాణమొక పుష్పమ్ము న్భవన్మౌళి ని\nశ్చల భక్తి ప్రతిపత్తిచే నరుఁడు పూజల్సేయఁగా ధన్యుఁడౌ\nనిల గంగానదిఁ జంద్రఖండము దానిందుం దుదిన్గాంచు నీ\nచెలువంబంతయు నీ మహాత్త్యమిదిగా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తమనేత్రద్యుతిఁ దామెచూడ సుఖమై తదాత్త్యమున్గూర్పఁగా\nవిమలమ్ముల్కమలాభముల్జతలసద్విద్యుల్లతా లాస్యముల్\nసుమనోబాణ జయప్రదమ్ములనుచున్జూచున్ జనంబూని హా\nరిమృగాక్షీనివహమ్ము కన్నుఁగవలన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పాటవద్రజ్జుభుజంగవ ద్రజత విభ్రాంతిస్ఫురచ్ఛుక్తి వ\nద్ఘటవాచ్చంద్రశిలా జపాకుసుమ రుక్సాంగత్యవత్తంచు వా\nక్పటిమల్నేర్తురు చిత్సుఖం బనుభావింపన్ లేక దుర్మేధసుల్\nచిటుకన్నం దలపోయజూతు రథముల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిను నిందించిన దక్షుపైఁ దెగవో వాణీనాధు శాసింపవో\nచనువా నీ పదపద్మసేవకులఁ దుచ్ఛంబాడు దుర్మార్గులన్\nబెనుప న్నీకుం నీదుభక్తతతికిన్ భేదంబు గానంగ వ\nచ్చేనొ లేకుండిన నూరకుండఁగలవా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరిదైత్యున్బొరిగొన్న శూలము కరగ్రస్తంబుగాదో రతీ\nశ్వరునిన్గాల్చిన ఫాలలోచన శిఖావర్గంబు చల్లారెనో\nపరనిందాపరులన్వధింప విదియున్ భావ్యంబె వారేమి చే\nసిరి నీకున్ బరమోపకార మరయన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దురమున్దుర్గము రాయబారము మఱిన్దొంగర్కము న్వైద్య\nమున్ నరనాథాశ్రమ మోడబేరమును బెన్మంత్రంబు సిద్ధించినన్\nఆర్యన్ దొడ్డఫలంబు గల్గు నదిగా కాకార్యమే తప్పినన్\nసిరియుం బోవును బ్రాణహానియునగున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "తనయుం గాంచి ధనంబులిచ్చి దివిజస్థానంబు గట్టించి వి\nప్రున కుద్వాహము చేసి సత్కృతికిఁ బాత్రుండై తటాకంబు నే\nర్పునఁ ద్రవ్వించి వనంబువెట్టి మననీ పోలేఁడు నీ సీవ చే\nసిన పుణ్యాత్ముఁడు పోవులోకమునకున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "క్షితినాథోత్తమ సత్కవీశ్వరుఁడు వచ్చెన్ మిమ్ములం జూడగా\nనతఁడే మేటి కవిత్వవైఖరిని సద్యఃకావ్యనిర్మాత త\nత్ప్రతిభల్మంచివి తిట్టు పద్యములు చెప్పండాతఁడన్నన్ మముం\nగ్రితమే చూచెను బొమ్మటందు రధముల్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నీకుంగాని కవిత్వమెవ్వరికి నేనీనంచు మీఁదెత్తితిన్\nజేకొంటిం బిరుదంబు కంకణము ముంజేఁ గట్టితిం బట్టితిన్\nలోకుల్ మెచ్చ వ్రతంబు నాతనువుకీలున్ నేర్పులుంగావు చీ\nచీ కాలంబులరీతి దప్పెడుఁ జుమీ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "నిచ్చల్ నిన్ను భజించి చిన్మయ మహానిర్వాణపీఠంబుపై\nరచ్చల్సేయక యార్జవంబు కుజనవ్రాతంబుచేఁ గ్రాఁగి భూ\nభృచ్చండాలురఁ గొల్చి వారు దనుఁ గోపింపం బుదుండార్తుఁడై\nచిచ్చారం జమురెల్లఁ జల్లుకొనునో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "దంతంబుల్పడనప్పుడే తనువునందారూఢి యున్నప్పుడే\nకాంతా సంఘము రోయనప్పుడే జరాక్రాంతంబు గానప్పుడే\nవింతల్మేన జరింపనప్పుడే కురుల్వెల్వెల్ల గానప్పుడే\nచింతింపన్వలె నీపదాంబుజములన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%80%20%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B3%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%80%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%B0%20%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B0%AE%E0%B1%81&oldid=543676",
          "revision": "543676",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Dhurjati; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Dhurjati, 16th century; Wikisource work carries PD-old and 16th-century categories. Original verses only, selected from pre elements. Modern explanatory prose is excluded; CC BY-SA contributor terms retained.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with pre; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "8e6d59248d7d970f6aef11921fd980b0c162b21b97be977119a0b9b566108794",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 116
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "vaishnava-janato",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Vaishnava Janato",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "વૈષ્ણવજન તો તેને રે કહીયે",
      "original": "gu",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Narsinh Mehta"
      },
      "tags": [
        "bhajan"
      ],
      "collection": "vaishnava-janato",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "વૈષ્ણવજન તો તેને રે કહીયે, જે પીડ પરાઈ જાણે રે.\nપરદુઃખે ઉપકાર કરે તોયે, મન અભિમાન ન આણે રે. — વૈષ્ણવ ૧."
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "સકળ લોકમાં સહુને વંદે, નિંદા ન કરે કેની રે.\nવાચ કાછ મન નિશ્ચલ રાખે, ધન ધન જનની તેની રે. — વૈષ્ણવ ૨."
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "સમદ્રષ્ટિને તૃષ્ણા ત્યાગી, પરસ્ત્રી જેને માત રે.\nજિહ્વા થકી અસત્ય ન બોલે, પરધન નવ ઝાલે હાથ રે.— વૈષ્ણવ ૩."
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "મોહ માયા વ્યાપે નહિ જેને, દ્રઢ વૈરાગ્ય જેના મનમાં રે.\nરામ નામ શું તાળી રે વાગી, સકળ તિરથ તેના તનમાં રે. — વૈષ્ણવ ૪."
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "વણલોભી ને કપટ રહિત છે, કામ ક્રોધ નિવાર્યા રે.\nભણે નરસૈયો તેનું દર્શન કરતા, કુળ ઈકોતેર તાર્યા રે. — વૈષ્ણવ ૫."
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "વૈષ્ણવજન તો તેને રે કહીયે",
          "url": "https://gu.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%AA%B5%E0%AB%88%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A3%E0%AA%B5%E0%AA%9C%E0%AA%A8%20%E0%AA%A4%E0%AB%8B%20%E0%AA%A4%E0%AB%87%E0%AA%A8%E0%AB%87%20%E0%AA%B0%E0%AB%87%20%E0%AA%95%E0%AA%B9%E0%AB%80%E0%AA%AF%E0%AB%87&oldid=216947",
          "revision": "216947",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Narsinh Mehta; gu.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Narsinh Mehta, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "df4602ef4f585cd3dbd931a3f76050c9f8e17d559235ae5910274210b6c13b94",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 5
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "japji-sahib",
      "kind": "prayer",
      "deity": "",
      "titleEn": "Japji Sahib",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ਜਪੁ ਜੀ",
      "original": "pa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Guru Nanak"
      },
      "tags": [
        "sikh",
        "gurbani"
      ],
      "collection": "japji-sahib",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ\nਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ\nਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ\nਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ ॥\nਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ॥੧॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸੋਚੈ ਸੋਚਿ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸੋਚੀ ਲਖ ਵਾਰ ॥\nਚੁਪੈ ਚੁਪ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਲਾਇ ਰਹਾ ਲਿਵ\nਤਾਰ ॥ ਭੁਖਿਆ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੀ ਜੇ ਬੰਨਾ\nਪੁਰੀਆ ਭਾਰ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸਹਸ ਸਿਆਣਪਾ ਲਖ ਹੋਹਿ ਤ ਇਕ ਨ\nਚਲੈ ਨਾਲਿ ॥ ਕਿਵ ਸਚਿਆਰਾ ਹੋਈਐ\nਕਿਵ ਕੂੜੈ ਤੁਟੈ ਪਾਲਿ ॥ ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ\nਚਲਣਾ ਨਾਨਕ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲਿ ॥੧॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਹੁਕਮੀ ਹੋਵਨਿ ਆਕਾਰ\nਹੁਕਮੁ ਨ ਕਹਿਆ ਜਾਈ ॥\nਹੁਕਮੀ ਹੋਵਨਿ ਜੀਅ\nਹੁਕਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ॥\nਹੁਕਮੀ ਉਤਮੁ ਨੀਚੁ\nਹੁਕਮਿ ਲਿਖਿ ਦੁਖ ਸੁਖ ਪਾਈਅਹਿ ॥\nਇਕਨਾ ਹੁਕਮੀ ਬਖਸੀਸ\nਇਕਿ ਹੁਕਮੀ ਸਦਾ ਭਵਾਈਅਹਿ ॥\nਹੁਕਮੈ ਅੰਦਰਿ ਸਭੁ ਕੋ।\nਬਾਹਰਿ ਹੁਕਮ ਨ ਕੋਇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੈ ਜੇ ਬੁਝੈ\nਤ ਹਉਮੈ ਕਹੈ ਨ ਕੋਇ ॥੨॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਨੂੰ ਗਾਵੈ ਕੋ ਤਾਣੁ ਹੋਵੈ ਕਿਸੈ ਤਾਣੁ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਦਾਤਿ ਜਾਣੈ ਨੀਸਾਣੁ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਗੁਣ ਵਡਿਆਈਆ ਚਾਰ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਵਿਦਿਆ ਵਿਖਮੁ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਸਾਜਿ ਕਰੇ ਤਨੁ ਖੇਹ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਜੀਅ ਲੈ ਫਿਰਿ ਦੇਹ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਜਾਪੈ ਦਿਸੈ ਦੂਰਿ ॥\nਗਾਵੈ ਕੋ ਵੇਖੈ ਹਾਦਰਾ ਹਦੂਰਿ ॥\nਕਥਨਾ ਕਥੀ ਨ ਆਵੈ ਤੋਟਿ ॥\nਕਥਿ ਕਥਿ ਕਥੀ ਕੋਟੀ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ॥\nਦੇਦਾ ਦੇ ਲੈਦੇ ਥਕਿ ਪਾਹਿ ॥\nਜੁਗਾ ਜੁਗੰਤਰਿ ਖਾਹੀ ਖਾਹਿ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਹੁਕਮੀ ਹੁਕਮੁ ਚਲਾਏ ਰਾਹੁ ॥\nਨਾਨਕ ਵਿਗਸੈ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ॥੩॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚੁ ਨਾਇ\nਭਾਖਿਆ ਭਾਉ ਅਪਾਰੁ ॥\nਆਖਹਿ ਮੰਗਹਿ ਦੇਹਿ ਦੇਹਿ\nਦਾਤਿ ਕਰੇ ਦਾਤਾਰੁ ॥\nਫੇਰਿ ਕਿ ਅਗੈ ਰਖੀਐ\nਜਿਤੁ ਦਿਸੈ ਦਰਬਾਰੁ ॥\nਮੁਹੌ ਕਿ ਬੋਲਣੁ ਬੋਲੀਐ\nਜਿਤੁ ਸੁਣਿ ਧਰੇ ਪਿਆਰੁ ॥\nਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਸਚੁ ਨਾਉ\nਵਡਿਆਈ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਕਰਮੀ ਆਵੈ ਕਪੜਾ ਨਦਰੀ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ ॥\nਨਾਨਕ ਏਵੈ ਜਾਣੀਐ ਸਭੁ ਆਪੇ ਸਚਿਆਰੁ ॥੪॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਥਾਪਿਆ ਨ ਜਾਇ ਕੀਤਾ ਨ ਹੋਇ ॥\nਆਪੇ ਆਪਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸੋਇ ॥\nਜਿਨਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨਿ ਪਾਇਆ ਮਾਨੁ ॥\nਨਾਨਕ ਗਾਵੀਐ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨੁ ॥\nਗਾਵੀਐ ਸੁਣੀਐ ਮਨਿ ਰਖੀਐ ਭਾਉ ॥\nਦੁਖੁ ਪਰਹਰਿ ਸੁਖੁ ਘਰਿ ਲੈ ਜਾਇ ॥\nਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਦੰ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੇਦੰ\nਗੁਰਮੁਖਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥\nਗੁਰੁ ਈਸਰੁ ਗੁਰੁ ਗੋਰਖੁ ਬਰਮਾ\nਗੁਰੁ ਪਾਰਬਤੀ ਮਾਈ ॥\nਜੇ ਹਉ ਜਾਣਾ ਆਖਾ ਨਾਹੀ\nਕਹਣਾ ਕਥਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥\nਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥\nਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ\nਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥੫॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਾ ਜੇ ਤਿਸੁ ਭਾਵਾ\nਵਿਣੁ ਭਾਣੇ ਕਿ ਨਾਇ ਕਰੀ ॥\nਜੇਤੀ ਸਿਰਠਿ ਉਪਾਈ ਵੇਖਾ\nਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਕਿ ਮਿਲੈ ਲਈ ॥\nਮਤਿ ਵਿਚਿ ਰਤਨ ਜਵਾਹਰ\nਮਾਣਿਕ ਜੇ ਇਕ ਗੁਰ ਕੀ ਸਿਖ ਸੁਣੀ ॥\nਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥\nਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ\nਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥੬॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਜੇ ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਆਰਜਾ ਹੋਰ ਦਸੂਣੀ ਹੋਇ ॥\nਨਵਾ ਖੰਡਾ ਵਿਚਿ ਜਾਣੀਐ\nਨਾਲਿ ਚਲੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥\nਚੰਗਾ ਨਾਉ ਰਖਾਇ ਕੈ\nਜਸੁ ਕੀਰਤਿ ਜਗਿ ਲੇਇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਜੇ ਤਿਸੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵਈ\nਤ ਵਾਤ ਨ ਪੁਛੈ ਕੇ ॥\nਕੀਟਾ ਅੰਦਰਿ ਕੀਟੁ ਕਰਿ\nਦੋਸੀ ਦੋਸੁ ਧਰੇ ॥\nਨਾਨਕ ਨਿਰਗੁਣਿ ਗੁਣੁ ਕਰੇ\nਗੁਣਵੰਤਿਆ ਗੁਣੁ ਦੇ ॥\nਤੇਹਾ ਕੋਇ ਨ ਸੁਝਈ\nਜਿ ਤਿਸੁ ਗੁਣੁ ਕੋਇ ਕਰੇ ॥੭॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸੁਣਿਐ ਸਿਧ ਪੀਰ ਸੁਰਿ ਨਾਥ ॥\nਸੁਣਿਐ ਧਰਤਿ ਧਵਲ ਆਕਾਸ ॥\nਸੁਣਿਐ ਦੀਪ ਲੋਅ ਪਾਤਾਲ ॥\nਸੁਣਿਐ ਪੋਹਿ ਨ ਸਕੈ ਕਾਲੁ ॥\nਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥੮॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸੁਣਿਐ ਈਸਰੁ ਬਰਮਾ ਇੰਦੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਮੁਖਿ ਸਾਲਾਹਣ ਮੰਦੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਨਿ ਭੇਦ ॥\nਸੁਣਿਐ ਸਾਸਤ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਵੇਦ ॥\nਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥੯॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸੁਣਿਐ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਗਿਆਨੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਅਠਸਠਿ ਕਾ ਇਸਨਾਨੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਲਾਗੈ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨੁ ॥\nਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥੧੦॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸੁਣਿਐ ਸਰਾ ਗੁਣਾ ਕੇ ਗਾਹ ॥\nਸੁਣਿਐ ਸੇਖ ਪੀਰ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥\nਸੁਣਿਐ ਅੰਧੇ ਪਾਵਹਿ ਰਾਹੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਹਾਥ ਹੋਵੈ ਅਸਗਾਹੁ ॥\nਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥\nਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥੧੧॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਮੰਨੇ ਕੀ ਗਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥\nਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਪਿਛੈ ਪਛੁਤਾਇ ॥\nਕਾਗਦਿ ਕਲਮ ਨ ਲਿਖਣਹਾਰੁ ॥\nਮੰਨੇ ਕਾ ਬਹਿ ਕਰਨਿ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥\nਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥੧੨॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਮੰਨੈ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥\nਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥\nਮੰਨੈ ਮੁਹਿ ਚੋਟਾ ਨਾ ਖਾਇ ॥\nਮੰਨੈ ਜਮ ਕੈ ਸਾਥਿ ਨ ਜਾਇ ॥\nਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥\nਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥੧੩॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਮੰਨੈ ਮਾਰਗਿ ਠਾਕ ਨ ਪਾਇ ॥\nਮੰਨੈ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟੁ ਜਾਇ ॥\nਮੰਨੈ ਮਗੁ ਨ ਚਲੈ ਪੰਥੁ ॥\nਮੰਨੈ ਧਰਮ ਸੇਤੀ ਸਨਬੰਧੁ ॥\nਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥\nਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥੧੪॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਮੰਨੈ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ ॥\nਮੰਨੈ ਪਰਵਾਰੈ ਸਾਧਾਰੁ ॥\nਮੰਨੈ ਤਰੈ ਤਾਰੇ ਗੁਰੁ ਸਿਖ ॥\nਮੰਨੈ ਨਾਨਕ ਭਵਹਿ ਨ ਭਿਖ ॥\nਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥\nਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥੧੫॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਪੰਚ ਪਰਵਾਣ ਪੰਚ ਪਰਧਾਨੁ ॥\nਪੰਚੇ ਪਾਵਹਿ ਦਰਗਹਿ ਮਾਨੁ ॥\nਪੰਚੇ ਸੋਹਹਿ ਦਰਿ ਰਾਜਾਨੁ ॥\nਪੰਚਾ ਕਾ ਗੁਰੁ ਏਕੁ ਧਿਆਨੁ ॥\nਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਕਰੈ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਕਰਤੇ ਕੈ ਕਰਣੈ ਨਾਹੀ ਸੁਮਾਰੁ ॥\nਧੌਲੁ ਧਰਮੁ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤੁ ॥\nਸੰਤੋਖੁ ਥਾਪਿ ਰਖਿਆ ਜਿਨਿ ਸੁਤਿ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਜੇ ਕੋ ਬੁਝੈ ਹੋਵੈ ਸਚਿਆਰੁ ॥\nਧਵਲੈ ਉਪਰਿ ਕੇਤਾ ਭਾਰੁ ॥\nਧਰਤੀ ਹੋਰੁ ਪਰੈ ਹੋਰੁ ਹੋਰੁ ॥\nਤਿਸ ਤੇ ਭਾਰੁ ਤਲੈ ਕਵਣੁ ਜੋਰੁ ॥\nਜੀਅ ਜਾਤਿ ਰੰਗਾ ਕੇ ਨਾਵ ॥\nਸਭਨਾ ਲਿਖਿਆ ਵੁੜੀ ਕਲਾਮ ॥\nਏਹੁ ਲੇਖਾ ਲਿਖਿ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥\nਲੇਖਾ ਲਿਖਿਆ ਕੇਤਾ ਹੋਇ ॥\nਕੇਤਾ ਤਾਣੁ ਸੁਆਲਿਹੁ ਰੂਪੁ ॥\nਕੇਤੀ ਦਾਤਿ ਜਾਣੈ ਕੌਣੁ ਕੂਤੁ ॥\nਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ ॥\nਤਿਸ ਤੇ ਹੋਏ ਲਖ ਦਰੀਆਉ ॥\nਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥\nਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੬॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਅਸੰਖ ਜਪ ਅਸੰਖ ਭਾਉ ॥\nਅਸੰਖ ਪੂਜਾ ਅਸੰਖ ਤਪ ਤਾਉ ॥\nਅਸੰਖ ਗਰੰਥ ਮੁਖਿ ਵੇਦ ਪਾਠ ॥\nਅਸੰਖ ਜੋਗ ਮਨਿ ਰਹਹਿ ਉਦਾਸ ॥\nਅਸੰਖ ਭਗਤ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ਵੀਚਾਰ ॥\nਅਸੰਖ ਸਤੀ ਅਸੰਖ ਦਾਤਾਰ ॥\nਅਸੰਖ ਸੂਰ ਮੁਹ ਭਖ ਸਾਰ ॥\nਅਸੰਖ ਮੋਨਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ਤਾਰ ॥\nਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥\nਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥\nਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੭॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਅਸੰਖ ਮੂਰਖ ਅੰਧ ਘੋਰ ॥\nਅਸੰਖ ਚੋਰ ਹਰਾਮਖੋਰ ॥\nਅਸੰਖ ਅਮਰ ਕਰਿ ਜਾਹਿ ਜੋਰੁ ॥\nਅਸੰਖ ਗਲਵਢ ਹਤਿਆ ਕਮਾਹਿ ॥\nਅਸੰਖ ਪਾਪੀ ਪਾਪੁ ਕਰਿ ਜਾਹਿ ॥\nਅਸੰਖ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੇ ਫਿਰਾਹਿ ॥\nਅਸੰਖ ਮਲੇਛ ਮਲੁ ਭਖਿ ਖਾਹਿ ॥\nਅਸੰਖ ਨਿੰਦਕ ਸਿਰਿ ਕਰਹਿ ਭਾਰੁ ॥\nਨਾਨਕੁ ਨੀਚੁ ਕਹੈ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥\nਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥\nਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੮॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਅਸੰਖ ਨਾਵ ਅਸੰਖ ਥਾਵ ॥\nਅਗੰਮ ਅਗੰਮ ਅਸੰਖ ਲੋਅ ॥\nਅਸੰਖ ਕਹਹਿ ਸਿਰਿ ਭਾਰੁ ਹੋਇ ॥\nਅਖਰੀ ਨਾਮੁ ਅਖਰੀ ਸਾਲਾਹ ॥\nਅਖਰੀ ਗਿਆਨੁ ਗੀਤ ਗੁਣ ਗਾਹ ॥\nਅਖਰੀ ਲਿਖਣੁ ਬੋਲਣੁ ਬਾਣਿ ॥\nਅਖਰਾ ਸਿਰਿ ਸੰਜੋਗੁ ਵਖਾਣਿ ॥\nਜਿਨਿ ਏਹਿ ਲਿਖੇ ਤਿਸੁ ਸਿਰਿ ਨਾਹਿ ॥\nਜਿਵ ਫੁਰਮਾਏ ਤਿਵ ਤਿਵ ਪਾਹਿ ॥\nਜੇਤਾ ਕੀਤਾ ਤੇਤਾ ਨਾਉ ॥\nਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਨਾਹੀ ਕੋ ਥਾਉ ॥\nਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥\nਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥\nਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥੧੯॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਭਰੀਐ ਹਥੁ ਪੈਰੁ ਤਨੁ ਦੇਹ ॥\nਪਾਣੀ ਧੋਤੈ ਉਤਰਸੁ ਖੇਹ ॥\nਮੂਤ ਪਲੀਤੀ ਕਪੜੁ ਹੋਇ ॥\nਦੇ ਸਾਬੂਣੁ ਲਈਐ ਓਹੁ ਧੋਇ ॥\nਭਰੀਐ ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ॥\nਓਹੁ ਧੋਪੈ ਨਾਵੈ ਕੈ ਰੰਗਿ ॥\nਪੁੰਨੀ ਪਾਪੀ ਆਖਣੁ ਨਾਹਿ ॥\nਕਰਿ ਕਰਿ ਕਰਣਾ ਲਿਖਿ ਲੈ ਜਾਹੁ ॥\nਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥\nਨਾਨਕ ਹੁਕਮੀ ਆਵਹੁ ਜਾਹੁ ॥੨੦॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਤੀਰਥੁ ਤਪੁ ਦਇਆ ਦਤੁ ਦਾਨੁ ॥\nਜੇ ਕੋ ਪਾਵੈ ਤਿਲ ਕਾ ਮਾਨੁ ॥\nਸੁਣਿਆ ਮੰਨਿਆ ਮਨਿ ਕੀਤਾ ਭਾਉ ॥\nਅੰਤਰਗਤਿ ਤੀਰਥਿ ਮਲਿ ਨਾਉ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥\nਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥\nਸੁਅਸਤਿ ਆਥਿ ਬਾਣੀ ਬਰਮਾਉ ॥\nਸਤਿ ਸੁਹਾਣੁ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚਾਉ ॥\nਕਵਣੁ ਸੁ ਵੇਲਾ ਵਖਤੁ ਕਵਣੁ\nਕਵਣ ਥਿਤਿ ਕਵਣੁ ਵਾਰੁ ॥\nਕਵਣਿ ਸਿ ਰੁਤੀ ਮਾਹੁ ਕਵਣੁ\nਜਿਤੁ ਹੋਆ ਆਕਾਰੁ ॥\nਵੇਲ ਨ ਪਾਈਆ ਪੰਡਤੀ\nਜਿ ਹੋਵੈ ਲੇਖੁ ਪੁਰਾਣੁ ॥\nਵਖਤੁ ਨ ਪਾਇਓ ਕਾਦੀਆ\nਜਿ ਲਿਖਨਿ ਲੇਖੁ ਕੁਰਾਣੁ ॥\nਥਿਤਿ ਵਾਰੁ ਨਾ ਜੋਗੀ ਜਾਣੈ\nਰੁਤਿ ਮਾਹੁ ਨਾ ਕੋਈ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਜਾ ਕਰਤਾ ਸਿਰਠੀ ਕਉ ਸਾਜੇ\nਆਪੇ ਜਾਣੈ ਸੋਈ ॥\nਕਿਵ ਕਰਿ ਆਖਾ ਕਿਵ ਸਾਲਾਹੀ\nਕਿਉ ਵਰਨੀ ਕਿਵ ਜਾਣਾ ॥\nਨਾਨਕ ਆਖਣਿ ਸਭੁ ਕੋ ਆਖੈ\nਇਕ ਦੂ ਇਕੁ ਸਿਆਣਾ ॥\nਵਡਾ ਸਾਹਿਬੁ ਵਡੀ ਨਾਈ\nਕੀਤਾ ਜਾ ਕਾ ਹੋਵੈ ॥\nਨਾਨਕ ਜੇ ਕੋ ਆਪੌ ਜਾਣੈ\nਅਗੈ ਗਇਆ ਨ ਸੋਹੈ ॥੨੧॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ॥\nਓੜਕ ਓੜਕ ਭਾਲਿ ਥਕੇ\nਵੇਦ ਕਹਨਿ ਇਕ ਵਾਤ ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸਹਸ ਅਠਾਰਹ ਕਹਨਿ ਕਤੇਬਾ\nਅਸੁਲੂ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ॥\nਲੇਖਾ ਹੋਇ ਤ ਲਿਖੀਐ\nਲੇਖੈ ਹੋਇ ਵਿਣਾਸੁ ॥\nਨਾਨਕ ਵਡਾ ਆਖੀਐ\nਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੁ ॥੨੨॥\nਸਾਲਾਹੀ ਸਾਲਾਹਿ\nਏਤੀ ਸੁਰਤਿ ਨ ਪਾਈਆ ॥\nਨਦੀਆ ਅਤੈ ਵਾਹ\nਪਵਹਿ ਸਮੁੰਦਿ ਨ ਜਾਣੀਅਹਿ ॥\nਸਮੁੰਦ ਸਾਹ ਸੁਲਤਾਨ\nਗਿਰਹਾ ਸੇਤੀ ਮਾਲੁ ਧਨੁ ॥\nਕੀੜੀ ਤੁਲਿ ਨ ਹੋਵਨੀ\nਜੇ ਤਿਸੁ ਮਨਹੁ ਨ ਵੀਸਰਹਿ ॥੨੩॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਅੰਤੁ ਨ ਸਿਫਤੀ ਕਹਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥\nਅੰਤੁ ਨ ਕਰਣੈ ਦੇਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥\nਅੰਤੁ ਨ ਵੇਖਣਿ ਸੁਣਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥\nਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕਿਆ ਮਨਿ ਮੰਤੁ ॥\nਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕੀਤਾ ਆਕਾਰੁ ॥\nਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥\nਅੰਤ ਕਾਰਣਿ ਕੇਤੇ ਬਿਲਲਾਹਿ ॥\nਤਾ ਕੇ ਅੰਤ ਨ ਪਾਏ ਜਾਹਿ ॥\nਏਹੁ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥\nਬਹੁਤਾ ਕਹੀਐ ਬਹੁਤਾ ਹੋਇ ॥\nਵਡਾ ਸਾਹਿਬੁ ਊਚਾ ਥਾਉ ॥\nਊਚੇ ਉਪਰਿ ਊਚਾ ਨਾਉ ॥\nਏਵਡੁ ਊਚਾ ਹੋਵੈ ਕੋਇ ॥\nਤਿਸੁ ਊਚੇ ਕਉ ਜਾਣੈ ਸੋਇ ॥\nਜੇਵਡੁ ਆਪਿ ਜਾਣੈ ਆਪਿ ਆਪਿ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਕਰਮੀ ਦਾਤਿ ॥੨੪॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਬਹੁਤਾ ਕਰਮੁ ਲਿਖਿਆ ਨਾ ਜਾਇ ॥\nਵਡਾ ਦਾਤਾ ਤਿਲੁ ਨ ਤਮਾਇ ॥\nਕੇਤੇ ਮੰਗਹਿ ਜੋਧ ਅਪਾਰ ॥\nਕੇਤਿਆ ਗਣਤ ਨਹੀ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਕੇਤੇ ਖਪਿ ਤੁਟਹਿ ਵੇਕਾਰ ॥\nਕੇਤੇ ਲੈ ਲੈ ਮੁਕਰੁ ਪਾਹਿ ॥\nਕੇਤੇ ਮੂਰਖ ਖਾਹੀ ਖਾਹਿ ॥\nਕੇਤਿਆ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਦ ਮਾਰ ॥\nਏਹਿ ਭਿ ਦਾਤਿ ਤੇਰੀ ਦਾਤਾਰ ॥\nਬੰਦਿ ਖਲਾਸੀ ਭਾਣੈ ਹੋਇ ॥\nਹੋਰੁ ਆਖਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਇ ॥\nਜੇ ਕੋ ਖਾਇਕੁ ਆਖਣਿ ਪਾਇ ॥\nਓਹੁ ਜਾਣੈ ਜੇਤੀਆ ਮੁਹਿ ਖਾਇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪੇ ਦੇਇ ॥\nਆਖਹਿ ਸਿ ਭਿ ਕੇਈ ਕੇਇ ॥\nਜਿਸ ਨੋ ਬਖਸੇ ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹ ॥\nਨਾਨਕ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ॥੨੫॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਅਮੁਲ ਗੁਣ ਅਮੁਲ ਵਾਪਾਰ ॥\nਅਮੁਲ ਵਾਪਾਰੀਏ ਅਮੁਲ ਭੰਡਾਰ ॥\nਅਮੁਲ ਆਵਹਿ ਅਮੁਲ ਲੈ ਜਾਹਿ ॥\nਅਮੁਲ ਭਾਇ ਅਮੁਲਾ ਸਮਾਹਿ ॥\nਅਮੁਲੁ ਧਰਮੁ ਅਮੁਲੁ ਦੀਬਾਣੁ ॥\nਅਮੁਲੁ ਤੁਲੁ ਅਮੁਲੁ ਪਰਵਾਣੁ ॥\nਅਮੁਲੁ ਬਖਸੀਸ ਅਮੁਲੁ ਨੀਸਾਣੁ ॥\nਅਮੁਲੁ ਕਰਮੁ ਅਮੁਲੁ ਫੁਰਮਾਣੁ ॥\nਅਮੁਲੋ ਅਮੁਲੁ ਆਖਿਆ ਨ ਜਾਇ ॥\nਆਖਿ ਆਖਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਆਖਹਿ ਵੇਦ ਪਾਠ ਪੁਰਾਣ ॥\nਆਖਹਿ ਪੜੇ ਕਰਹਿ ਵਖਿਆਣ ॥\nਆਖਹਿ ਬਰਮੇ ਆਖਹਿ ਇੰਦ ॥\nਆਖਹਿ ਗੋਪੀ ਤੈ ਗੋਵਿੰਦ ॥\nਆਖਹਿ ਈਸਰ ਆਖਹਿ ਸਿਧ ॥\nਆਖਹਿ ਕੇਤੇ ਕੀਤੇ ਬੁਧ ॥\nਆਖਹਿ ਦਾਨਵ ਆਖਹਿ ਦੇਵ ॥\nਆਖਹਿ ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਸੇਵ ॥\nਕੇਤੇ ਆਖਹਿ ਆਖਣਿ ਪਾਹਿ ॥\nਕੇਤੇ ਕਹਿ ਕਹਿ ਉਠਿ ਉਠਿ ਜਾਹਿ ॥\nਏਤੇ ਕੀਤੇ ਹੋਰਿ ਕਰੇਹਿ ॥\nਤਾ ਆਖਿ ਨ ਸਕਹਿ ਕੇਈ ਕੇਇ ॥\nਜੇਵਡੁ ਭਾਵੈ ਤੇਵਡੁ ਹੋਇ ॥\nਨਾਨਕ ਜਾਣੈ ਸਾਚਾ ਸੋਇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਜੇ ਕੋ ਆਖੈ ਬੋਲੁਵਿਗਾੜੁ ॥\nਤਾ ਲਿਖੀਐ ਸਿਰਿ ਗਾਵਾਰਾ ਗਾਵਾਰੁ\n॥੨੬॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਕੇਹਾ\nਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ ਸਮਾਲੇ ॥\nਵਾਜੇ ਨਾਦ ਅਨੇਕ ਅਸੰਖਾ\nਕੇਤੇ ਵਾਵਣਹਾਰੇ ॥\nਕੇਤੇ ਰਾਗ ਪਰੀ ਸਿਉ ਕਹੀਅਨਿ\nਕੇਤੇ ਗਾਵਣਹਾਰੇ ॥\nਗਾਵਹਿ ਤੁਹਨੋ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ\nਗਾਵੈ ਰਾਜਾ ਧਰਮੁ ਦੁਆਰੇ ॥\nਗਾਵਹਿ ਚਿਤੁ ਗੁਪਤੁ ਲਿਖਿ\nਜਾਣਹਿ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਧਰਮੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਗਾਵਹਿ ਈਸਰੁ ਬਰਮਾ ਦੇਵੀ\nਸੋਹਨਿ ਸਦਾ ਸਵਾਰੇ ॥\nਗਾਵਹਿ ਇੰਦ ਇਦਾਸਣਿ ਬੈਠੇ\nਦੇਵਤਿਆ ਦਰਿ ਨਾਲੇ ॥\nਗਾਵਹਿ ਸਿਧ ਸਮਾਧੀ ਅੰਦਰਿ\nਗਾਵਨਿ ਸਾਧ ਵਿਚਾਰੇ ॥\nਗਾਵਨਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਤੋਖੀ\nਗਾਵਹਿ ਵੀਰ ਕਰਾਰੇ ॥\nਗਾਵਨਿ ਪੰਡਿਤ ਪੜਨਿ ਰਖੀਸਰ\nਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਵੇਦਾ ਨਾਲੇ ॥\nਗਾਵਹਿ ਮੋਹਣੀਆ ਮਨੁ ਮੋਹਨਿ\nਸੁਰਗਾ ਮਛ ਪਇਆਲੇ ॥\nਗਾਵਨਿ ਰਤਨ ਉਪਾਏ ਤੇਰੇ\nਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨਾਲੇ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਗਾਵਹਿ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ\nਗਾਵਹਿ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ ॥\nਗਾਵਹਿ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡਾ\nਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਧਾਰੇ ॥\nਸੇਈ ਤੁਧੁਨੋ ਗਾਵਹਿ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵਨਿ\nਰਤੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਰਸਾਲੇ ॥\nਹੋਰਿ ਕੇਤੇ ਗਾਵਨਿ ਸੇ ਮੈ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਨਿ\nਨਾਨਕੁ ਕਿਆ ਵੀਚਾਰੇ ॥\nਸੋਈ ਸੋਈ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬੁ\nਸਾਚਾ ਸਾਚੀ ਨਾਈ ॥\nਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ ਜਾਇ ਨ ਜਾਸੀ\nਰਚਨਾ ਜਿਨਿ ਰਚਾਈ ॥\nਰੰਗੀ ਰੰਗੀ ਭਾਤੀ ਕਰਿ ਕਰਿ ਜਿਨਸੀ\nਮਾਇਆ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਕੀਤਾ ਆਪਣਾ\nਜਿਵ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ॥\nਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਕਰਸੀ\nਹੁਕਮੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਈ ॥\nਸੋ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਸਾਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹਿਬੁ\nਨਾਨਕ ਰਹਣੁ ਰਜਾਈ ॥੨੭॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਮੁੰਦਾ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰਮੁ ਪਤੁ ਝੋਲੀ\nਧਿਆਨ ਕੀ ਕਰਹਿ ਬਿਭੂਤਿ ॥\nਖਿੰਥਾ ਕਾਲੁ ਕੁਆਰੀ ਕਾਇਆ\nਜੁਗਤਿ ਡੰਡਾ ਪਰਤੀਤਿ ॥\nਆਈ ਪੰਥੀ ਸਗਲ ਜਮਾਤੀ\nਮਨਿ ਜੀਤੈ ਜਗੁ ਜੀਤੁ ॥\nਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ\nਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥੨੮॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਭੁਗਤਿ ਗਿਆਨੁ ਦਇਆ ਭੰਡਾਰਣਿ ਘਟਿ\nਘਟਿ ਵਾਜਹਿ ਨਾਦ ॥\nਆਪਿ ਨਾਥੁ ਨਾਥੀ ਸਭ ਜਾ ਕੀ\nਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਅਵਰਾ ਸਾਦ ॥\nਸੰਜੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਦੁਇ ਕਾਰ ਚਲਾਵਹਿ\nਲੇਖੇ ਆਵਹਿ ਭਾਗ ॥\nਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥\nਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ\nਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥੨੯॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਏਕਾ ਮਾਈ ਜੁਗਤਿ ਵਿਆਈ\nਤਿਨਿ ਚੇਲੇ ਪਰਵਾਣੁ ॥\nਇਕੁ ਸੰਸਾਰੀ ਇਕੁ ਭੰਡਾਰੀ\nਇਕੁ ਲਾਏ ਦੀਬਾਣੁ ॥\nਜਿਵ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਵੈ\nਜਿਵ ਹੋਵੈ ਫੁਰਮਾਣੁ ॥\nਓਹ ਵੇਖੈ ਓਨਾ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵੈ\nਬਹੁਤਾ ਏਹੁ ਵਿਡਾਣੁ ॥\nਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥\nਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ\nਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥੩੦॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਆਸਣੁ ਲੋਇ ਲੋਇ ਭੰਡਾਰ ॥\nਜੋ ਕਿਛੁ ਪਾਇਆ ਸੁ ਏਕਾ ਵਾਰ ॥\nਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸਿਰਜਣਹਾਰੁ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਕੀ ਸਾਚੀ ਕਾਰ ॥\nਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥\nਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ\nਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥੩੧॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਇਕ ਦੂ ਜੀਭੌ ਲਖ ਹੋਹਿ\nਲਖ ਹੋਵਹਿ ਲਖ ਵੀਸ ॥\nਲਖੁ ਲਖੁ ਗੇੜਾ ਆਖੀਅਹਿ\nਏਕੁ ਨਾਮੁ ਜਗਦੀਸ ॥\nਏਤੁ ਰਾਹਿ ਪਤਿ ਪਵੜੀਆ\nਚੜੀਐ ਹੋਇ ਇਕੀਸ ॥\nਸੁਣਿ ਗਲਾ ਆਕਾਸ ਕੀ ਕੀਟਾ\nਆਈ ਰੀਸ ॥\nਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਪਾਈਐ\nਕੂੜੀ ਕੂੜੈ ਠੀਸ ॥੩੨॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਆਖਣਿ ਜੋਰੁ ਚੁਪੈ ਨਹ ਜੋਰੁ ॥\nਜੋਰੁ ਨ ਮੰਗਣਿ ਦੇਣਿ ਨ ਜੋਰੁ ॥\nਜੋਰੁ ਨ ਜੀਵਣਿ ਮਰਣਿ ਨਹ ਜੋਰੁ ॥\nਜੋਰੁ ਨ ਰਾਜਿ ਮਾਲਿ ਮਨਿ ਸੋਰੁ ॥\nਜੋਰੁ ਨ ਸੁਰਤੀ ਗਿਆਨਿ ਵੀਚਾਰਿ ॥\nਜੋਰੁ ਨ ਜੁਗਤੀ ਛੁਟੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥\nਜਿਸੁ ਹਥਿ ਜੋਰੁ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ ॥\nਨਾਨਕ ਉਤਮੁ ਨੀਚੁ ਨ ਕੋਇ ॥੩੩॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਰਾਤੀ ਰੁਤੀ ਥਿਤੀ ਵਾਰ ॥\nਪਵਣ ਪਾਣੀ ਅਗਨੀ ਪਾਤਾਲ ॥\nਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਧਰਤੀ ਥਾਪਿ ਰਖੀ ਧਰਮ ਸਾਲ॥\nਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਜੀਅ ਜੁਗਤਿ ਕੇ ਰੰਗ ॥\nਤਿਨ ਕੇ ਨਾਮ ਅਨੇਕ ਅਨੰਤ ॥\nਕਰਮੀ ਕਰਮੀ ਹੋਇ ਵੀਚਾਰੁ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਸਚਾ ਆਪਿ ਸਚਾ ਦਰਬਾਰੁ ॥\nਤਿਥੈ ਸੋਹਨਿ ਪੰਚ ਪਰਵਾਣੁ ॥\nਨਦਰੀ ਕਰਮਿ ਪਵੈ ਨੀਸਾਣੁ ॥\nਕਚ ਪਕਾਈ ਓਥੈ ਪਾਇ ॥\nਨਾਨਕ ਗਇਆ ਜਾਪੈ ਜਾਇ ॥੩੪॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਧਰਮ ਖੰਡ ਕਾ ਏਹੋ ਧਰਮੁ ॥\nਗਿਆਨ ਖੰਡ ਕਾ ਆਖਹੁ ਕਰਮੁ ॥\nਕੇਤੇ ਪਵਣ ਪਾਣੀ ਵੈਸੰਤਰ\nਕੇਤੇ ਕਾਨ ਮਹੇਸ ॥\nਕੇਤੇ ਬਰਮੇ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਅਹਿ\nਰੂਪ ਰੰਗ ਕੇ ਵੇਸ ॥\nਕੇਤੀਆ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਮੇਰ ਕੇਤੇ\nਕੇਤੇ ਧੂ ਉਪਦੇਸ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਕੇਤੇ ਇੰਦ ਚੰਦ ਸੂਰ ਕੇਤੇ\nਕੇਤੇ ਮੰਡਲ ਦੇਸ ॥\nਕੇਤੇ ਸਿਧ ਬੁਧ ਨਾਥ ਕੇਤੇ\nਕੇਤੇ ਦੇਵੀ ਵੇਸ ॥\nਕੇਤੇ ਦੇਵ ਦਾਨਵ ਮੁਨਿ ਕੇਤੇ\nਕੇਤੇ ਰਤਨ ਸਮੁੰਦ ॥\nਕੇਤੀਆ ਖਾਣੀ ਕੇਤੀਆ ਬਾਣੀ\nਕੇਤੇ ਪਾਤ ਨਰਿੰਦ ॥\nਕੇਤੀਆ ਸੁਰਤੀ ਸੇਵਕ ਕੇਤੇ\nਨਾਨਕ ਅੰਤੁ ਨ ਅੰਤੁ ॥੩੫॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਮਹਿ ਗਿਆਨੁ ਪਰਚੰਡੁ ॥\nਤਿਥੈ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਅਨੰਦੁ ॥\nਸਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਰੂਪੁ ॥\nਤਿਥੈ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਐ ਬਹੁਤੁ ਅਨੂਪੁ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਤਾ ਕੀਆ ਗਲਾ ਕਥੀਆ ਨਾ ਜਾਹਿ ॥\nਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਪਿਛੈ ਪਛੁਤਾਇ ॥\nਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥\nਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥੩੬॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਕਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਜੋਰੁ ॥\nਤਿਥੈ ਹੋਰੁ ਨ ਕੋਈ ਹੋਰੁ ॥\nਤਿਥੈ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰ ॥\nਤਿਨ ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰ ॥\nਤਿਥੈ ਸੀਤੋ ਸੀਤਾ ਮਹਿਮਾ ਮਾਹਿ ॥\nਤਾ ਕੇ ਰੂਪ ਨ ਕਥਨੇ ਜਾਹਿ ॥\nਨਾ ਓਹਿ ਮਰਹਿ ਨ ਠਾਗੇ ਜਾਹਿ ॥\nਜਿਨ ਕੈ ਰਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਤਿਥੈ ਭਗਤ ਵਸਹਿ ਕੇ ਲੋਅ ॥\nਕਰਹਿ ਅਨੰਦੁ ਸਚਾ ਮਨਿ ਸੋਇ ॥\nਸਚ ਖੰਡਿ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥\nਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥\nਤਿਥੈ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡ ॥\nਜੇ ਕੋ ਕਥੈ ਤ ਅੰਤ ਨ ਅੰਤ ॥\nਤਿਥੈ ਲੋਅ ਲੋਅ ਆਕਾਰ ॥\nਜਿਵ ਜਿਵ ਹੁਕਮੁ ਤਿਵੈ ਤਿਵ ਕਾਰ ॥\nਵੇਖੈ ਵਿਗਸੈ ਕਰਿ ਵੀਚਾਰੁ ॥\nਨਾਨਕ ਕਥਨਾ ਕਰੜਾ ਸਾਰੁ ॥੩੭॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਜਤੁ ਪਾਹਾਰਾ ਧੀਰਜੁ ਸੁਨਿਆਰੁ ॥\nਅਹਰਣਿ ਮਤਿ ਵੇਦੁ ਹਥੀਆਰੁ ॥\nਭਉ ਖਲਾ ਅਗਨਿ ਤਪ ਤਾਉ ॥\nਭਾਂਡਾ ਭਾਉ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਤਿਤੁ ਢਾਲਿ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਘੜੀਐ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ ॥\nਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਮੁ ਤਿਨ ਕਾਰ ॥\nਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥੩੮॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ\nਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ ॥\nਦਿਵਸੁ ਰਾਤਿ ਦੁਇ ਦਾਈ ਦਾਇਆ\nਖੇਲੈ ਸਗਲ ਜਗਤੁ ॥\nਚੰਗਿਆਈਆ ਬੁਰਿਆਈਆ\nਵਾਚੈ ਧਰਮੁ ਹਦੂਰਿ ॥\nਕਰਮੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਕੇ ਨੇੜੈ ਕੇ ਦੂਰਿ ॥\nਜਿਨੀ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ\nਗਏ ਮਸਕਤਿ ਘਾਲਿ ॥\nਨਾਨਕ ਤੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ\nਕੇਤੀ ਛੁਟੀ ਨਾਲਿ ॥੧॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ਜਪੁ ਜੀ",
          "url": "https://pa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A8%9C%E0%A8%AA%E0%A9%81%20%E0%A8%9C%E0%A9%80&oldid=112248",
          "revision": "112248",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Guru Nanak; pa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Guru Nanak, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "967bd890390328186dac5adbde50ca76ddef9f08338e958edafc31a1c52406c9",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 63
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "daiva-dasakam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "",
      "titleEn": "Daiva Dasakam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ദൈവദശകം",
      "original": "ml",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Narayana Guru"
      },
      "tags": [
        "stotra"
      ],
      "collection": "daiva-dasakam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ദൈവമേ! കാത്തുകൊൾകങ്ങ്\nകൈവിടാതിങ്ങു ഞങ്ങളെ;\nനാവികൻ നീ, ഭവാബ്ധിക്കൊ-\nരാവിവൻതോണി നിൻപദം"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ഒന്നൊന്നായെണ്ണിയെണ്ണിത്തൊ-\nട്ടെണ്ണും പൊരുളൊടുങ്ങിയാൽ\nനിന്നിടും ദൃക്കുപോലുള്ളം\nനിന്നിലസ്‌പന്ദമാകണം. 2"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "അന്നവസ്ത്രാദി മുട്ടാതെ\nതന്നു രക്ഷിച്ചു ഞങ്ങളെ\nധന്യരാക്കുന്ന നീയൊന്നു-\nതന്നെ ഞങ്ങൾക്കു തമ്പുരാൻ. 3"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ആഴിയും തിരയും കാറ്റു-\nമാഴവുംപോലെ ഞങ്ങളും\nമായയും നിൻ മഹിമയും\nനീയുമെന്നുള്ളിലാകണം. 4"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "നീയല്ലോ സൃഷ്ടിയും സ്രഷ്ടാ-\nവായതും സൃഷ്ടിജാലവും\nനീയല്ലോ ദൈവമേ, സൃഷ്ടി-\nക്കുള്ള സാമഗ്രിയായതും. 5"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "നീയല്ലോ മായയും മായാ-\nവിയും മായാവിനോദനും\nനീയല്ലോ മായയെ നീക്കി -\nസ്സായുജ്യം നൽകുമാര്യനും. 6"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "നീ സത്യം ജ്ഞാനമാനന്ദം\nനീതന്നെ വർത്തമാനവും\nഭൂതവും ഭാവിയും വേറ-\nല്ലോതും മൊഴിയുമോർക്കിൽ നീ. 7"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "അകവും പുറവും തിങ്ങും\nമഹിമാവാർന്ന നിൻ പദം\nപുകഴ്ത്തുന്നൂ ഞങ്ങളങ്ങു\nഭഗവാനേ, ജയിക്കുക. 8"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ജയിക്കുക മഹാദേവ,\nദീനാവനപരായണാ,\nജയിക്കുക ചിദാനന്ദ,\nദയാസിന്ധോ ജയിക്കുക. 9"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ആഴമേറും നിൻ മഹസ്സാ-\nമാഴിയിൽ ഞങ്ങളാകവേ\nആഴണം വാഴണം നിത്യം\nവാഴണം വാഴണം സുഖം. 10"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ദൈവദശകം",
          "url": "https://ml.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B4%A6%E0%B5%88%E0%B4%B5%E0%B4%A6%E0%B4%B6%E0%B4%95%E0%B4%82&oldid=215595",
          "revision": "215595",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Narayana Guru; ml.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Narayana Guru died in 1928; original Malayalam prayer dated 1914 by this source. Original publication predates 1931 and author died more than 70 years ago. Wikisource contributor terms retained; no translation or explanatory prose imported.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "4f660ab702339efd3ac436598606dffba6dfa8a62d198e3bbba2724e4e303fe5",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 10
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "bachche-ki-dua",
      "kind": "prayer",
      "deity": "",
      "titleEn": "Bachche Ki Dua",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "بچے کی دُعا",
      "original": "ur",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Muhammad Iqbal"
      },
      "tags": [
        "prayer",
        "children"
      ],
      "collection": "bachche-ki-dua",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "لب پہ آتی ہے دعا بن کے تمنا میری\nزندگی شمع کی صورت ہو خدایا میری"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "دور دنیا کا مرے دم سے اندھیرا ہو جائے\nہر جگہ میرے چمکنے سے اجالا ہو جائے"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ہو مرے دم سے یونہی میرے وطن کی زینت\nجس طرح پھول سے ہوتی ہے چمن کی زینت"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "زندگی ہو مری پروانے کی صورت یا رب\nعلم کی شمع سے ہو مجھ کو محبت یا رب"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ہو مرا کام غریبوں کی حمایت کرنا\nدرد مندوں سے ضعیفوں سے محبت کرنا"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "مرے اللہ! برائی سے بچانا مجھ کو\nنیک جو راہ ہو اس رہ پہ چلانا مجھ کو"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "بچے کی دُعا",
          "url": "https://ur.wikisource.org/w/index.php?title=%D8%A8%DA%86%DB%92%20%DA%A9%DB%8C%20%D8%AF%D9%8F%D8%B9%D8%A7&oldid=3489",
          "revision": "3489",
          "retrieved": "2026-10-18T19:21:04.403832Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Muhammad Iqbal; ur.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Muhammad Iqbal died in 1938; source dates this original Urdu poem to 1902, collected in Bang-e-Dara (1924). Original publication predates 1931 and author died more than 70 years ago. Wikisource contributor terms retained; no translation imported.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "3bb0c5fccd99c9d7506a03ff97d2edd7ed7839fb32edf80e60943517b16b1a00",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 6
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "paluke-bangaramayena",
      "kind": "prayer",
      "deity": "rama",
      "titleEn": "Paluke Bangaramayena",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "పలుకే బంగారమాయెనా",
      "original": "te",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Bhadrachala Ramadasu"
      },
      "tags": [
        "kirtana"
      ],
      "collection": "paluke-bangaramayena",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ప: పలుకే బంగారమాయెనా కోదండపాణి || పలుకే ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చ 1: పలుకే బంగారమాయె పిలిచిన పలుకవేమి"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కలలో నీ నామస్మరణ మరువ చక్కని తండ్రి || పలుకే ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చ 2: ఇరువుగ ఇసుకలోన పొరలిన యుడుత భక్తికి"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరుణించి బ్రోచితివని నెర నమ్మితిని తండ్రి || పలుకే ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చ 3: రాతి నాతిగజేసి భూతలమందున ప్ర"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ఖ్యాతి జెందితివని ప్రీతితో నమ్మితి తండ్రి || పలుకే ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చ 4: ఎంత వేడినను నీకు సుంతైన దయరాదు"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పంతము చేయ నేనెంతవాడను తండ్రి || పలుకే ||"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చ 5: శరణాగత త్రాణ బిరుదాంకితుడవుగావా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "కరుణించు భద్రాచల వర రామదాస పోష || పలుకే ||"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "పలుకే బంగారమాయెనా",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%95%E0%B1%87%20%E0%B0%AC%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B1%86%E0%B0%A8%E0%B0%BE&oldid=43169",
          "revision": "43169",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:08.238Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Bhadrachala Ramadasu; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Bhadrachala Ramadasu, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "baba42062d5db4634987a6cdc10a65a6046e618e9dba1eed09e15b54e9eae87d",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 11
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "antayu-nive",
      "kind": "prayer",
      "deity": "venkateswara",
      "titleEn": "Antayu Nive Hari",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "అంతయు నీవే హరి",
      "original": "te",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Annamacharya"
      },
      "tags": [
        "kirtana"
      ],
      "collection": "antayu-nive",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "పల్లవి - అంతయు నీవే హరి పుండరీకాక్ష చెంత నాకు నీవే శ్రీరఘురామ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "చరణం1 - కులమును నీవే గోవిందుడా నా కలిమియు నీవే కరుణానిధి తలపును నీవే ధరణీధర నా నెలవును నీవే నీరజనాభ"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "2- తనువును నీవే దామోదర నా మనికియు నీవే మధుసూదన వినికియు నీవే విట్ఠలుడా నా వెనకముందు నీవే విష్ణు దేవుడా"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "3- పుట్టుగు నీవే పురుషోత్తమ కొన నట్టనడుము నీవే నారాయణ ఇట్టే శ్రీ వెంకటేశ్వరుడా నాకు నెట్టన గతి ఇంక నీవే నీవే"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "అంతయు నీవే హరి",
          "url": "https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%85%E0%B0%82%E0%B0%A4%E0%B0%AF%E0%B1%81%20%E0%B0%A8%E0%B1%80%E0%B0%B5%E0%B1%87%20%E0%B0%B9%E0%B0%B0%E0%B0%BF&oldid=556606",
          "revision": "556606",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:09.431Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Annamacharya; te.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Annamacharya, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > div:first-child > div:nth-child(2) > p:lt(4); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "abe9529838a8d6b714edb8d39782495240815f941836646e409e61f189494c0e",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 4
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "manache-shlok",
      "kind": "prayer",
      "deity": "",
      "titleEn": "Manache Shlok",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "मनाचे श्लोक",
      "original": "mr",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Samarth Ramdas"
      },
      "tags": [
        "devotional",
        "wisdom"
      ],
      "collection": "manache-shlok",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीसमर्थ रामदासकृत मनाचे श्लोक"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ जय जय रघुवीर समर्थ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१ - १० गणाधीश जो ईश सर्वां गुणांचा। मुळारंभ आरंभ तो निर्गुणाचा॥ नमूं शारदा मूळ चत्वार वाचा। गमूं पंथ आनंत या राघवाचा॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सज्जना भक्तिपंथेचि जावें। तरी श्रीहरी पाविजेतो स्वभावें॥ जनीं निंद्य तें सर्व सोडूनि द्यावें। जनीं वंद्य ते सर्व भावे करावे॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा। पुढे वैखरी राम आधी वदावा॥ सदाचार हा थोर सांडूं नये तो। जनीं तोचि तो मानवी धन्य होतो॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना वासना दुष्ट कामा न ये रे। मना सर्वथा पापबुद्धी नको रे॥ मना धर्मता नीति सोडूं नको हो। मना अंतरीं सार वीचार राहो॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना पापसंकल्प सोडूनि द्यावा। मना सत्यसंकल्प जीवीं धरावा॥ मना कल्पना ते नको वीषयांची। विकारे घडे हो जनी सर्व ची ची॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नको रे मना क्रोध हा खेदकारी। नको रे मना काम नाना विकारी॥ नको रे मना लोभ हा अंगिकारू। नको रे मना मत्सरु दंभ भारु॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना श्रेष्ठ धारिष्ट जीवीं धरावे। मना बोलणे नीच सोशीत जावें॥ स्वयें सर्वदा नम्र वाचे वदावे। मना सर्व लोकांसि रे नीववावें॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहे त्यागितां कीर्ति मागें उरावी। मना सज्जना हेचि क्रीया धरावी॥ मना चंदनाचे परी त्वां झिजावे। परी अंतरीं सज्जना नीववावे॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नको रे मना द्रव्य ते पूढिलांचे। अति स्वार्थबुद्धी नुरे पाप सांचे॥ घडे भोगणे पाप ते कर्म खोटे। न होतां मनासारिखें दु:ख मोठे॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा सर्वदा प्रीती रामीं धरावी। दुःखाची स्वयें सांडि जीवी करावी॥ देहेदु:ख ते सूख मानीत जावे। विवेके सदा स्वस्वरुपीं भरावें॥१०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "११ - २० जनीं सर्वसूखी असा कोण आहे। विचारें मना तुंचि शोधुनि पाहे॥ मना त्वांचि रे पूर्वसंचीत केले। तयासारिखे भोगणें प्राप्त जाले ॥११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना मानसीं दु:ख आणूं नको रे। मना सर्वथा शोक चिंता नको रे॥ विवेके देहेबुद्धि सोडूनि द्यावी। विदेहीपणें मुक्ति भोगीत जावी॥१२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सांग पां रावणा काय जाले। अकस्मात ते राज्य सर्वै बुडाले॥ म्हणोनी कुडी वासना सांड वेगीं। बळे लागला काळ हा पाठिलागी॥१३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जिवा कर्मयोगे जनीं जन्म जाला। परी शेवटीं काळमूखीं निमाला॥ महाथोर ते मृत्युपंथेचि गेले। कितीएक ते जन्मले आणि मेले॥१४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना पाहतां सत्य हे मृत्युभूमी। जितां बोलती सर्वही जीव मी मी॥ चिरंजीव हे सर्वही मानिताती। अकस्मात सांडूनिया सर्व जाती॥१५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मरे एक त्याचा दुजा शोक वाहे। अकस्मात तोही पुढे जात आहे॥ पुरेना जनीं लोभ रे क्षोभ त्याते। म्हणोनी जनीं मागुता जन्म घेते॥१६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनीं मानवा व्यर्थ चिंता वहाते। अकस्मात होणार होऊनि जाते॥ घडें भोगणे सर्वही कर्मयोगे। मतीमंद तें खेद मानी वियोगें॥१७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना राघवेंवीण आशा नको रे। मना मानवाची नको कीर्ति तूं रे॥ जया वर्णिती वेद-शास्त्रे-पुराणें। तया वर्णितां सर्वही श्लाघ्यवाणे॥१८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सर्वथा सत्य सांडूं नको रे। मना सर्वथा मिथ्य मांडूं नको रे॥ मना सत्य ते सत्य वाचे वदावे। मना मिथ्य तें मिथ्य सोडूनि द्यावें॥१९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहू हिंपुटी होईजे मायपोटी। नको रे मना यातना तेचि मोठी॥ निरोधें पचे कोंडिले गर्भवासी। अधोमूख रे दु:ख त्या बाळकासीं॥२०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "२१ - ३० मना वासना चूकवीं येरझारा। मना कामना सांडी रे द्रव्यदारा॥ मना यातना थोर हे गर्भवासीं। मना सज्जना भेटवीं राघवासीं॥२१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सज्जना हीत माझें करावें। रघुनायका दृढ चित्ती धरावें॥ महाराज तो स्वामि वायुसुताचा। जना उद्धरी नाथ लोकत्रयाचा॥२२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न बोलें मना राघवेवीण कांहीं। जनी वाउगें बोलता सुख नाहीं॥ घडिने घडी काळ आयुष्य नेतो। देहांतीं तुला कोण सोडूं पहातो?॥२३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "रघुनायकावीण वांया शिणावे। जनासारिखे व्यर्थ कां वोसणावें॥ सदा सर्वदा नाम वाचे वसो दे। अहंता मनी पापिणी ते नसो दे॥२४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना वीट मानूं नको बोलण्याचा। पुढें मागुता राम जोडेल कैंचा॥ सुखाची घडी लोटतां सूख आहे। पुढें सर्व जाईल कांही न राहे॥२५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहेरक्षणाकारणें यत्न केला। परी शेवटीं काळ घेउन गेला॥ करीं रे मना भक्ति या राघवाची। पुढें अंतरीं सोडिं चिंता भवाची॥२६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भवाच्या भये काय भीतोस लंडी। धरीं रे मना धीर धाकासि सांडी॥ रघूनायकासारिखा स्वामि शीरीं। नुपेक्षी कदा कोपल्या दंडधारी॥२७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दिनानाथ हा राम कोदंडधारी। पुढें देखतां काळ पोटीं थरारी॥ मना वाक्य नेमस्त हे सत्य मानीं। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥२८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पदी राघवाचे सदा ब्रीद गाजे। वळें भक्तरीपूशिरी कांबि वाजे॥ पुरी वाहिली सर्व जेणे विमानीं। नुपेक्षी कदा रामदासाभिमानी॥२९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "समर्थाचिया सेचका वक्र पाहे। असा सर्व भुमंडळी कोण आहे॥ जयाची लिला वर्णिती लोक तीन्ही। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "३१ - ४० महासंकटी सोडिले देव जेणें। प्रतापे बळे आगळा सर्वगूणे॥ जयाते स्मरे शैलजा शूलपाणी। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहल्या शिळा राघवें मुक्त केली। पदीं लागतां दिव्य होऊनि गेली॥ जया वर्णितां शीणली वेदवाणी। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वसे मेरुमांदार हे सृष्टिलीला । शशी सूर्य तारांगणे मेघमाला॥ चिरंजीव केले जनी दास दोन्ही। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "उपेक्षी कदा रामरुपी असेना। जिवां मानवां निश्चयो तो वसेना॥ शिरी भार वाहेन बोले पुराणीं। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "असे हो जया अंतरी भाव जैसा। वसे हो तया अंतरी देव तैसा॥ अनन्यास रक्षीतसे चापपाणी। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा सर्वदा देव सन्नीध आहे। कृपाळुपणे अल्प धारीष्ट पाहे॥ सुखानंद आनंद कैवल्यदानी। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा चक्रवाकासि मार्तंड जैसा। उडी घालितो संकटी स्वामि तैसा॥ हरीभक्तिचा घाव गाजे निशाणी। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥३७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना प्रार्थना तूजला एक आहे। रघूराज थक्कीत होऊनि पाहे॥ अवज्ञा कदा हो यदर्थी न कीजे। मना सज्जना राघवी वस्ति कीजे॥३८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जया वर्णिती वेद शास्त्रे पुराणे। जयाचेनि योगें समाधान बाणे॥ तयालागिं हें सर्व चांचल्य दीजे। मना सज्जना राघवी वस्ति कीजे॥३९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना पाविजे सर्वही सूख जेथे। अति आदरें ठेविजे लक्ष तेथें॥ विविकें कुडी कल्पना पालटिजे। मना सज्जना राघवी वस्ति कीजे॥४०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "४१ - ५० बहू हिंडतां सौख्य होणार नाहीं। शिणावे परी नातुडे हीत कांहीं॥ विचारें बरें अंतरा बोधवीजे। मना सज्जना राघवीं वस्ति कीजे॥४१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहुतांपरी हेंचि आतां धरावें। रघूनायका आपुलेसे करावें॥ दिनानाथ हें तोडरीं ब्रीद गाजे। मना सज्जना राघवीं वस्ति कीजे॥४२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सज्जना एक जीवीं धरावें। जनी आपुलें हीत तूवां करावें॥ रघूनायकावीण बोलो नको हो। सदा मानसीं तो निजध्यास राहो॥४३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना रे जनीं मौनमुद्रा धरावी। कथा आदरे राघवाची करावी॥ नसें राम ते धाम सोडूनि द्यावे। सुखालागिं आरण्य सेवीत जावे॥४४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जयाचेनि संगे समाधान भंगे। अहंता अकस्मात येऊनि लागे॥ तये संगतीची जनीं कोण गोडी। जिये संगतीनें मती राम सोडी॥४५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना जे घडी राघवेवीण गेली। जनीं आपुली ते तुवां हानि केली॥ रघूनायकावीण तो शीण आहे। जनी दक्ष तो लक्ष लावूनि पाहे॥४६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनीं लोचनीं श्रीहरी तोचि पाहे। जनीं जाणतां मुक्त होऊनि राहे॥ गुणीं प्रीति राखे क्रमू साधनाचा। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥४७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा देवकाजीं झिजे देह ज्याचा। सदा रामनामें वदे नित्य साचा॥ स्वधर्मेचि चाले सदा उत्तमाचा। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥४८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा बोलण्यासारिखे चालताहे। अनेकीं सदा एक देवासि पाहे॥ सगूणी भजे लेश नाही भ्रमाचा। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥४९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नसे अंतरी काम नानाविकारी। उदासीन जो तापसी ब्रह्मचारी॥ निवाला मनीं लेश नाही तमाचा। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "५१ - ६० मदें मत्सरें सांडिली स्वार्थबुद्धी। प्रपंचीक नाहीं जयातें उपाधी॥ सदा बोलणे नम्र वाचा सुवाचा। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "क्रमी वेळ जो तत्त्वचिंतानुवादे। न लिंपे कदा दंभ वादे विवादे॥ करी सुखसंवाद जो उगमाचा। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा आर्जवी प्रीय जो सर्व लोकीं। सदा सर्वदा सत्यवादी विवेकी॥ न बोले कदा मिथ्य वाचा त्रिवाचा। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा सेवि आरण्य तारुण्यकाळीं। मिळेना कदा कल्पनेचेनि मेळी॥ चळेना मनीं निश्चयो दृढ ज्याचा। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नसे मानसीं नष्ट आशा दुराशा। वसे अंतरीं प्रेमपाशा पिपाशा॥ ऋणी देव हा भक्तिभावे जयाचा। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दिनाचा दयाळू मनाचा मवाळू। स्नेहाळू कृपाळू जनीं दासपाळू॥ तया अंतरी क्रोध संताप कैंचा। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥५६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगीं होइजे धन्य या रामनामे। क्रिया भक्ति ऊपासना नित्य नेमे॥ उदासीनता तत्त्वता सार आहे। सदा सर्वदा मोकळी वृत्ति राहे ॥५७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नको वासना वीषयीं वृत्तिरुपें। पदार्थी जडे कामना पूर्वपापें॥ सदा राम निष्काम चिंतीत जावा। मना कल्पनालेश तोहि नसावा॥५८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना कल्पना कल्पितां कल्पकोटी। नव्हे रे नव्हे सर्वथा रामभेटी॥ मनीं कामना राम नाही जयाला। अती आदरे प्रीती नाही तयाला॥५९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना राम कल्पतरु कामधेनु। निधी सार चिंतामणी काय वानूं॥ जयाचेनि योगे घडे सर्व सत्ता। तया साम्यता कायसी कोण आतां॥६०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "६१ - ७० उभा कल्पवृक्षातळीं दु:ख वाहे। तया अंतरीं सर्वदा तेचि आहे॥ जनी सज्जनी वाद हा वाढवावा। पुढें मागता शोक जीवीं धरावा॥६१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "निजध्यास तो सर्व तुटोनि गेला। बळें अंतरीं शोक संताप ठेला॥ सुखानंद आनंद भेदें बुडाला। मना निश्चयो सर्व खेदे उडाला॥६२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "घरी कामधेनू पुढें ताक मागें। हरीबोध सांडोनि वेवाद लागे॥ करी सार चिंतामणी काचखंडे। तया मागतां देत आहे उदंडे॥६३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अती मूढ त्या दृढ बुद्धि असेना। अती काम त्या राम चित्ती वसेना॥ अती लोभ त्या क्षोभ होइल जाणा। अती वीषयी सर्वदा दैन्यवाणा॥६४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नको दैन्यवाणें जिणे भक्तिऊणे। अती मुर्ख त्या सर्वदा दु:ख दूणे॥ धरीं रे मना आदरें प्रीति रामी। नको वासना हेमधामीं विरामीं॥६५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे सार संसार हा घोर आहे। मना सज्जना सत्य शोधुनि पाहे॥ जनीं वीष खातां पुढे सूख कैचे। करीं रे मना ध्यान या राघवाचें॥६६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "घनश्याम हा राम लावण्यरुपी। महाधीर गंभीर पूर्णप्रतापी॥ करी संकटीं सेवकांचा कुडावा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥६७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बळें आगळा राम कोदंडधारी। महाकाळ विक्राळ तोही थरारी॥ पुढे मानवा किंकरा कोण केवा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥६८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुखानंदकारी निवारी भयातें। जनीं भक्तिभावे भजावे तयातें॥ विवेके त्यजावा अनाचार हेवा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥६९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा रामनामे वदा पुर्णकामें। कदा बाधिजेना ऽऽ पदा नित्य नेमें॥ मदालस्य हा सर्व सोडोनि द्यावा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "७१ - ८० जयाचेनि नामें महादोष जाती। जयाचेनि नामें गती पाविजेती॥ जयाचेनि नामें घडे पुण्यठेवा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न वेचे कदा ग्रंथचि अर्थ काही। मुखे नाम उच्चारितां कष्ट नाहीं॥ महाघोर संसारशत्रु जिणावा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहेदंडणेचे महादु:ख आहे। महादु:ख तें नाम घेता न राहे॥ सदाशीव चिंतीतसे देवदेवा। प्रभाते मनीं राम चिंतीत जावा॥७३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहुतांपरी संकटे साधनांची। व्रते दान उद्यापने ती धनाची॥ दिनाचा दयाळू मनी आठवावा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "समस्तामधे सार साचार आहे। कळेना तरी सर्व शोधुन पाहे॥ जिवा संशयो वाउगा तो त्यजावा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे कर्म ना धर्म ना योग कांही। नव्हे भोग ना त्याग ना सांग पाहीं॥ म्हणे दास विश्वास नामी धरावा। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७६। करी काम निष्काम या राघवाचे। करी रुप स्वरुप सर्वां जिवांचे ॥ करि छंद निर्द्वद्व हे गुण गातां। हरीकीर्तनी वृत्तिविश्वास होतां॥७७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहो ज्या नरा रामविश्वास नाहीं। तया पामरा बाधिजे सर्व कांही॥ महाराज तो स्वामि कैवल्यदाता। वृथा वाहणें देहसंसारचिंता॥७८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना पावना भावना राघवाची। धरी अंतरीं सोडिं चिंता भवाची॥ भवाची जिवा मानवा भूलि ठेली। नसे वस्तुचि धारणा व्यर्थ गेली॥७९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धरा श्रीवरा त्या हरा अंतराते। तरा दुस्तरा त्या परा सागराते॥ सरा वीसरा त्या भरा दुर्भराते। करा नीकरा त्या खरा मत्सराते॥८०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "८१ - ९० मना मत्सरे नाम सांडूं नको हो। अती आदरे हा निजध्यास राहो॥ समस्तांमधे नाम हे सार आहे। दुजी तूळणा तूळितांही न साहे॥८१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहु नाम या रामनामी तुळेना। अभाग्या नरा पामरा हे कळेंना॥ विषा औषधा घेतले पार्वतीशे। जिवा मानवा किंकरा कोण पुसे॥८२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जेणे जाळिला काम तो राम ध्यातो। उमेसी अती आदरें गूण गातो॥ बहु ज्ञान वैराग्य सामर्थ्य जेथें। परी अंतरी नामविश्वास तेथें॥८३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विठोने शिरी वाहिला देवराणा। तया अंतरी ध्यास रे त्यासि नेणा॥ निवाला स्वये तापसी चंद्रमौळी। जिवा सोडवी राम हा अंतकाळीं॥८४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भजा राम विश्राम योगेश्वरांचा। जपू नेमिला नेम गौरीहराचा॥ स्वये नीववी तापसी चंद्रमौळी। तुम्हां सोडवी राम हा अंतकाळीं॥८५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मुखी राम विश्राम तेथेचि आहे। सदानंद आनंद सेवोनि आहे॥ तयावीण तो शीण संदेहकारी। निजधाम हे नाम शोकापहारी॥८६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मुखी राम त्या काम बाधुं शकेना। गुणे इष्ट धारिष्ट त्याचे चुकेना॥ हरीभक्त तो शक्त कामास भारी। जगीं धन्य तो मारुती ब्रह्मचारी॥८७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहू चांगले नाम या राघवाचे। अती साजिरे स्वल्प सोपे फुकाचे॥ करी मूळ निर्मूळ घेता भवाचे। जिवां मानवां हेंचि कैवल्य साचें॥८८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जनीं भोजनी नाम वाचे वदावें। अती आदरे गद्यघोषे म्हणावे॥ हरीचिंतने अन्न सेवीत जावे। तरी श्रीहरी पाविजेतो स्वभावें॥८९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न ये राम वाणी तया थोर हाणी। जनीं व्यर्थ प्राणी तया नाम कोणी॥ हरीनाम हें वेदशास्त्रीं पुराणीं। बहू आगळे बोलिली व्यासवाणी॥९०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "९२ - १०० नको वीट मानूं रघुनायकाचा। अती आदरे बोलिजे राम वाचा॥ न वेंचे मुखी सांपडे रे फुकाचा। करीं घोष त्या जानकीवल्लभाचा॥९१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अती आदरें सर्वही नामघोषे। गिरीकंदरी जाइजे दूरि दोषें॥ हरी तिष्ठतू तोषला नामघोषें। विशेषें हरामानसीं रामपीसें॥९२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगीं पाहतां देव हा अन्नदाता। तया लागली तत्त्वता सार चिंता॥ तयाचे मुखी नाम घेता फुकाचे। मना सांग पां रे तुझे काय वेंचे॥९३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तिन्ही लोक जाळुं शके कोप येतां। निवाला हरु तो मुखे नाम घेतां॥ जपे आदरें पार्वती विश्वमाता। म्हणोनी म्हणा तेंचि हे नाम आतां॥९४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अजामेळ पापी वदे पुत्रकामे। तया मुक्ति नारायणाचेनि नामें॥ शुकाकारणे कुंटणी राम वाणी। मुखें बोलतां ख्याति जाली पुराणीं॥९५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "महाभक्त प्रल्हाद हा दैत्यकूळीं। जपे रामनामावळी नित्यकाळीं॥ पिता पापरुपी तया देखवेना। जनी दैत्य तो नाम मुखे म्हणेना॥९६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मुखी नाम नाहीं तया मुक्ति कैंची। अहंतागुणे यातना ते फुकाची॥ पुढे अंत येईल तो दैन्यवाणा। म्हणोनि म्हणा रे म्हणा देवराणा॥९७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरीनाम नेमस्त पाषाण तारी। बहु तारीले मानवी देहधारी॥ तया रामनामीं सदा जो विकल्पी। वदेना कदा जीव तो पापरूपी॥९८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगीं धन्य वाराणसी पुण्यराशी। तयेमाजि आतां गतीं पूर्वजांसी॥ मुखे रामनामावळी नित्य काळीं। जिवा हित सांगे सदा चंद्रमौळी॥९९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यथासांग रे कर्म तेंहि घडेना। घडे धर्म तें पुण्य गांठी पडेना॥ दया पाहतां सर्व भुतीं असेना। फुकाचे मुखी नाम तेंही वसेना॥१००॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१०१ - ११० जया नावडे नाम त्या यम जाची। विकल्पे उठे तर्क त्या नर्क ची ची॥ म्हणोनि अती आदरे नाम घ्यावे। मुखे बोलतां दोष जाती स्वभावें॥१०१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अती लीनता सर्वभावे स्वभावें। जना सज्जनालागिं संतोषवावे॥ देहे कारणीं सर्व लावीत जावें। सगूणीं अती आदरेसी भजावें॥१०२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरीकीर्तनीं प्रीति रामीं धरावी। देहेबुद्धि नीरूपणीं वीसरावी॥ परद्रव्य आणीक कांता परावी। यदर्थीं मना सांडि जीवीं करावी॥१०३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "क्रियेवीण नानापरी बोलिजेंते। परी चित्त दुश्चीत तें लाजवीतें॥ मना कल्पना धीट सैराट धांवे। तया मानवा देव कैसेनि पावे॥१०४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विवेके क्रिया आपुली पालटावी। अती आदरे शुद्ध क्रीया धरावी॥ जनीं बोलण्यासारिखे चाल बापा। मना कल्पना सोडिं संसारतापा॥१०५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बरी स्नानसंध्या करी एकनिष्ठा। विवेके मना आवरी स्थानभ्रष्टा॥ दया सर्वभुतीं जया मानवाला। सदा प्रेमळू भक्तिभावे निवाला॥१०६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना कोपआरोपणा ते नसावी। मना बुद्धि हे साधुसंगी वसावी॥ मना नष्ट चांडाळ तो संग त्यागीं। मना होइ रे मोक्षभागी विभागी॥१०७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सर्वदा सज्जनाचेनि योगें। क्रिया पालटे भक्तिभावार्थ लागे॥ क्रियेवीण वाचाळता ते निवारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥१०८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जनीं वादवेवाद सोडूनि द्यावा। जनीं वादसंवाद सूखे करावा॥ जगीं तोचि तो शोकसंतापहारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥१०९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुटे वाद संवाद त्याते म्हणावें। विवेके अहंभाव यातें जिणावें॥ अहंतागुणे वाद नाना विकारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥११०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१११ - १२० हिताकारणे बोलणे सत्य आहे। हिताकारणे सर्व शोधुनि पाहें॥ हितकारणे बंड पाखांड वारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥१११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जनीं सांगतां ऐकता जन्म गेला। परी वादवेवाद तैसाचि ठेला॥ उठे संशयो वाद हा दंभधारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥११२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जनी हीत पंडीत सांडीत गेले। अहंतागुणे ब्रह्मराक्षस जाले॥ तयाहून व्युत्पन्न तो कोण आहे। मना सर्व जाणीव सांडुनि राहे॥११३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "फुकाचे मुखी बोलतां काय वेचे। दिसंदीस अभ्यंतरी गर्व सांचे॥ क्रियेवीण वाचाळता व्यर्थ आहे। विचारे तुझा तूंचि शोधुनि पाहे॥११४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुटे वाद संवाद तेथें करावा। विविके अहंभाव हा पालटावा॥ जनीं बोलण्यासारिखे आचरावें। क्रियापालटे भक्तिपंथेचि जावे॥११५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहू शापिता कष्टला अंबऋषी। तयाचे स्वये श्रीहरी जन्म सोशी॥ दिला क्षीरसिंधु तया ऊपमानी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥११६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धुरू लेकरु बापुडे दैन्यवाणे। कृपा भाकितां दीधली भेटी जेणे॥ चिरंजीव तारांगणी प्रेमखाणी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥११७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गजेंदु महासंकटी वास पाहे। तयाकारणे श्रीहरी धांवताहे॥ उडी घातली जाहला जीवदानी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥११८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अजामेळ पापी तया अंत आला। कृपाळूपणे तो जनीं मुक्त केला॥ अनाथासि आधार हा चक्रपाणी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥११९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विधीकारणे जाहला मत्स्य वेगीं। धरी कूर्मरुपे धरा पृष्ठभागी। जना रक्षणाकारणे नीच योनी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥१२०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१२१ - १३० महाभक्त प्रल्हाद हा कष्टवीला। म्हणोनी तयाकारणे सिंह जाला॥ न ये ज्वाळ वीशाळ संनधि कोणी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥१२१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कृपा भाकिता जाहला वज्रपाणी। तया कारणें वामनू चक्रपाणी॥ द्विजांकारणे भार्गवू चापपाणी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥१२२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहल्येसतीलागी आरण्यपंथे। कुडावा पुढे देव बंदी तयांते॥ बळे सोडितां घाव घालीं निशाणी। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी॥१२३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तये द्रौपदीकारणे लागवेगे। त्वरे धांवतो सर्व सांडूनि मागें॥ कळीलागिं जाला असे बौद्ध मौनी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥१२४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अनाथां दिनांकारणे जन्मताहे। कलंकी पुढे देव होणार आहे॥ तया वर्णिता शीणली वेदवाणी। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी॥१२५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जनांकारणे देव लीलावतारी। बहुतांपरी आदरें वेषधारी॥ तया नेणती ते जन पापरूपी। दुरात्मे महानष्ट चांडाळ पापी॥१२६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगीं धन्य तो रामसूखें निवाला। कथा ऐकतां सर्व तल्लीन जाला॥ देहेभावना रामबोधे उडाली। मनोवासना रामरूपीं बुडाली॥१२७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना वासना वासुदेवीं वसों दे। मना कामना कामसंगी नसो दे॥ मना कल्पना वाउगी ते न कीजे। मना सज्जना सज्जनी वस्ति कीजे॥१२८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गतीकारणे संगती सज्जनाची। मती पालटे सूमती दुर्जनाची॥ रतीनायिकेचा पती नष्ट आहे। म्हणोनी मनाऽतीत होवोनि राहे॥१२९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना अल्प संकल्प तोही नसावा। सदा सत्यसंकल्प चित्तीं वसावा॥ जनीं जल्प वीकल्प तोही त्यजावा। रमाकांत एकान्तकाळी भजावा॥१३०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१३१ - १४० भजाया जनीं पाहतां राम एकू। करी बाण एकू मुखी शब्द एकू॥ क्रिया पाहतां उद्धरे सर्व लोकू। धरा जानकीनायकाचा विवेकू॥१३१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विचारूनि बोले विवंचूनि चाले। तयाचेनि संतप्त तेही निवाले॥ बरें शोधल्यावीण बोलो नको हो। जनी चालणे शुद्ध नेमस्त राहो॥१३२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरीभक्त वीरक्त विज्ञानराशी। जेणे मानसी स्थापिलें निश्चयासी॥ तया दर्शने स्पर्शने पुण्य जोडे। तया भाषणें नष्ट संदेह मोडे॥१३३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नसे गर्व आंगी सदा वीतरागी। क्षमा शांति भोगी दयादक्ष योगी॥ नसे लोभ ना क्षोम ना दैन्यवाणा। इहीं लक्षणी जाणिजे योगिराणा॥१३४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धरीं रे मना संगती सज्जनाची। जेणें वृत्ति हे पालटे दुर्जनाची॥ बळे भाव सद्बुद्धि सन्मार्ग लागे। महाक्रुर तो काळ विक्राळ भंगे॥१३५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भयें व्यापिले सर्व ब्रह्मांड आहे। भयातीत तें संत आनंत पाहे॥ जया पाहतां द्वैत कांही दिसेना। भयो मानसीं सर्वथाही असेना॥१३६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जिवां श्रेष्ठ ते स्पष्ट सांगोनि गेले। परी जीव अज्ञान तैसेचि ठेले॥ देहेबुद्धिचें कर्म खोटें टळेना। जुने ठेवणें मीपणें आकळेना॥१३७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भ्रमे नाढळे वित्त तें गुप्त जाले। जिवा जन्मदारिद्र्य ठाकुनि आले॥ देहेबुद्धिचा निश्चयो ज्या टळेना। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना॥१३८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पुढें पाहता सर्वही कोंदलेसें। अभाग्यास हें दृश्य पाषाण भासे॥ अभावे कदा पुण्य गांठी पडेना। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना॥१३९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जयाचे तया चूकले प्राप्त नाहीं। गुणे गोविले जाहले दुःख देहीं ॥ गुणावेगळी वृत्ति तेहि वळेना। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना॥१४०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१४१ - १५० म्हणे दास सायास त्याचे करावे। जनीं जाणता पाय त्याचे धरावे॥ गुरू अंजनेवीण तें आकळेना। जुने ठेवणे मीपणे ते कळेना॥१४१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कळेना कळेना कळेना कळेना। ढळे नाढळे संशयोही ढळेना॥ गळेना गळेना अहंता गळेना। बळें आकळेना मिळेना मिळेना॥१४२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अविद्यागुणे मानवा उमजेना। भ्रमे चुकले हीत ते आकळेना॥ परीक्षेविणे बांधले दृढ नाणें। परी सत्य मिथ्या असें कोण जाणें॥१४३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगी पाहतां साच ते काय आहे। अती आदरे सत्य शोधुन पाहे॥ पुढे पाहतां पाहतां देव जोडे। भ्रम भ्रांति अज्ञान हें सर्व मोडे॥१४४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा वीषयो चिंतितां जीव जाला। अहंभाव अज्ञान जन्मास आला॥ विवेके सदा स्वस्वरुपी भरावे। जिवा ऊगमी जन्म नाही स्वभावें॥१४५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दिसे लोचनी ते नसे कल्पकोडी। अकस्मात आकारले काळ मोडी॥ पुढे सर्व जाईल कांही न राहे। मना संत आनंत शोधुनि पाहे॥१४६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "फुटेना तुटेना चळेना ढळेना। सदा संचले मीपणे ते कळेना॥ तया एकरूपासि दूजे न साहे। मना संत आनंत शोधुनि पाहें॥१४७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "निराकार आधार ब्रह्मादिकांचा। जया सांगतां शीणली वेदवाचा॥ विवेके तदाकार होऊनि राहें। मना संत आनंत शोधुनि पाहे॥१४८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगी पाहतां चर्मलक्षी न लक्षे। जगी पाहता ज्ञानचक्षी निरक्षे॥ जनीं पाहता पाहणे जात आहे। मना संत आनंत शोधुनि पाहे॥१४९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नसे पीत ना श्वेत ना श्याम कांही। नसे व्यक्त अव्यक्त ना नीळ नाहीं॥ म्हणे दास विश्वासतां मुक्ति लाहे। मना संत आनंत शोधुनि पाहे॥१५०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१५१ - १६० खरें शोधितां शोधितां शोधिताहे। मना बोधिता बोधिता बोधिताहे॥ परी सर्वही सज्जनाचेनि योगे। बरा निश्चयो पाविजे सानुरागे॥१५१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहूतांपरी कूसरी तत्त्वझाडा। परी अंतरी पाहिजे तो निवाडा॥ मना सार साचार ते वेगळे रे। समस्तांमधे एक ते आगळे रे॥१५२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे पिंडज्ञाने नव्हे तत्त्वज्ञाने । समाधान कांही नव्हे तानमाने॥ नव्हे योगयागें नव्हे भोगत्यागें। समाधान ते सज्जनाचेनि योगे॥१५३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "महावाक्य तत्त्वादिके पंचकर्णे। खुणे पाविजे संतसंगे विवर्णे॥ द्वितीयेसि संकेत जो दाविजेतो। तया सांडुनी चंद्रमा भाविजेतो॥१५४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "दिसेना जनी तेचि शोधुनि पाहे। बरे पाहता गूज तेथेचि आहे॥ करी घेउ जाता कदा आढळेना। जनी सर्व कोंदाटले ते कळेना॥१५५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "म्हणे जाणता तो जनी मूर्ख पाहे। अतर्कासि तर्की असा कोण आहे॥ जनीं मीपणे पाहता पाहवेना। तया लक्षितां वेगळे राहवेना॥१५६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बहू शास्त्र धुंडाळता वाड आहे। जया निश्चयो येक तोही न साहे॥ मती भांडती शास्त्रबोधे विरोधें। गती खुंटती ज्ञानबोधे प्रबोधे॥१५७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रुती न्याय मीमांसके तर्कशास्त्रे। स्मृती वेद वेदान्तवाक्ये विचित्रे॥ स्वये शेष मौनावला स्थीर पाहे। मना सर्व जाणीव सांडून राहे॥१५८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जेणे मक्षिका भक्षिली जाणिवेची। तया भोजनाची रुची प्राप्त कैची॥ अहंभाव ज्या मानसीचा विरेना। तया ज्ञान हे अन्न पोटी जिरेना॥१५९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नको रे मना वाद हा खेदकारी। नको रे मना भेद नानाविकारी॥ नको रे मना शीकवूं पूढिलांसी। अहंभाव जो राहिला तूजपासी॥१६०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१६१ - १७० अहंतागुणे सर्वही दुःख होते। मुखे बोलिले ज्ञान ते व्यर्थ जाते॥ सुखी राहता सर्वही सूख आहे। अहंता तुझी तुंचि शोधुन पाहे॥१६१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहंतागुणे नीति सांडी विवेकी। अनीतीबळे श्लाघ्यता सर्व लोकी॥ परी अंतरी अर्वही साक्ष येते। प्रमाणांतरे बुद्धि सांडूनि जाते॥१६२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहेबुद्धिचा निश्चयो दृढ जाला। देहातीत ते हीत सांडीत गेला॥ देहेबुद्धि ते आत्मबुद्धि करावी। सदा संगती सज्जनाची धरावी॥१६३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनें कल्पिला वीषयो सोडवावा। मनें देव निर्गूण तो ओळखावा॥ मनें कल्पिता कल्पना ते सरावी। सदा संगती सज्जनाची धरावी॥१६४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहादीक प्रपंच हा चिंतियेला। परी अंतरी लोभ निश्चित ठेला॥ हरीचिंतने मुक्तिकांता करावी। सदा संगती सज्जनांची धरावी॥१६५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अहंकार विस्तारला या देहाचा। स्त्रियापुत्रमित्रादिके मोह त्यांचा॥ बळे भ्रांति हें जन्मचिंता हरावी। सदा संगती सज्जनांची धरावी॥१६६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बरा निश्चयो शाश्वताचा करावा। म्हणे दास संदेह तो वीसरावा॥ घडीने घडी सार्थकाची धरावी। सदा संगती सज्जनांची धरावी॥१६७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "करी वृत्ती जो संत तो संत जाणा। दुराशागुणे जो नव्हे दैन्यवाणा॥ उपाधी देहेबुद्धीते वाढवीते। परी सज्जना केविं बाधु शके ते॥१६८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नसे अंत आनंत संता पुसावा। अहंकारविस्तार हा नीरसावा॥ गुणेवीण निर्गुण तो आठवावा। देहेबुद्धिचा आठवु नाठवावा॥१६९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहेबुद्धि हे ज्ञानबोधे त्यजावी। विवेके तये वस्तुची भेटी घ्यावी॥ तदाकार हे वृत्ति नाही स्वभावे। म्हणोनी सदा तेचि शोधीत जावे॥१७०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१७१ - १८० असे सार साचार तें चोरलेसे। इहीं लोचनी पाहता दृश्य भासे॥ निराभास निर्गुण तें आकळेना। अहंतागुणे कल्पिताही कळेना॥१७१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "स्फुरे वीषयी कल्पना ते अविद्या। स्फुरे ब्रह्म रे जाण माया सुविद्या॥ मुळीं कल्पना दो रुपें तेचि जाली। विवेके तरी स्वस्वरुपी मिळाली॥१७२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "स्वरुपी उदेला अहंकार राहो। तेणे सर्व आच्छादिले व्योम पाहो॥ दिशा पाहतां ते निशा वाढताहे। विवेके विचारे विवंचुनि पाहे॥१७३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जया चक्षुने लक्षिता लक्षवेना। भवा भक्षिता रक्षिता रक्षवेना॥ क्षयातीत तो अक्षयी मोक्ष देतो। दयादक्ष तो साक्षिने पक्ष घेतो॥१७४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विधी निर्मिती लीहितो सर्व भाळी। परी लीहिता कोण त्याचे कपाळी॥ हरू जाळितो लोक संहारकाळी। परी शेवटी शंकरा कोण जाळी॥१७५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जगी द्वादशादित्य हे रुद्र अक्रा। असंख्यात संख्या करी कोण शक्रा॥ जगी देव धुंडाळिता आढळेना। जगी मुख्य तो कोण कैसा कळेना॥१७६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तुटेना फुटेना कदा देवराणा। चळेना ढळेना कदा दैन्यवाणा॥ कळेना कळेना कदा लोचनासी। वसेना दिसेना जगी मीपणासी॥१७७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जया मानला देव तो पुजिताहे। परी देव शोधुनि कोणी न पाहे॥ जगी पाहता देव कोट्यानुकोटी। जया मानली भक्ति जे तेचि मोठी॥१७८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तिन्ही लोक जेथूनि निर्माण झाले। तया देवरायासि कोणी न बोले॥ जगीं थोरला देव तो चोरलासे। गुरूवीण तो सर्वथाही न दीसे॥१७९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गुरु पाहता पाहता लक्ष कोटी। बहूसाल मंत्रावळी शक्ति मोठी॥ मनी कामना चेटके धातमाता। जनी व्यर्थ रे तो नव्हे मुक्तिदाता॥१८०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१८१ - १८९ नव्हे चेटकी चाळकू द्रव्यभोंदु। नव्हे निंदकू मत्सरू भक्तिमंदू॥ नव्हे उन्मतू वेसनी संगबाधू। जनी ज्ञानिया तोचि साधु अगाधू॥१८१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे वाउगी चाहुटी काम पोटी। क्रियेवीण वाचाळता तेचि मोठी॥ मुखे बोलिल्यासारिखे चालताहे। मना सद्गुरु तोचि शोधुनि पाहे॥१८२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जनी भक्त ज्ञानी विवेकी विरागी। कृपाळु मनस्वी क्षमावंत योगी॥ प्रभु दक्ष व्युत्पन्न चातुर्य जाणे। तयाचेनि योगे समाधान बाणे॥१८३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे तोचि जाले नसे तेचि आले। कळो लागले सज्जनाचेनि बोले॥ अनिर्वाच्य ते वाच्य वाचे वदावे। मना संत आनंत शोधीत जावे॥१८४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "लपावे अति आदरे रामरुपी। भयातीत निश्चीत ये स्वस्वरुपी॥ कदा तो जनी पाहतांही दिसेना। सदा ऐक्य तो भिन्नभावे वसेना॥१८५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सदा सर्वदा राम सन्नीध आहे। मना सज्जना सत्य शोधुन पाहे॥ अखंडीत भेटी रघूराजयोगू। मना सांडीं रे मीपणाचा वियोगू॥१८६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भुते पिंड ब्रह्मांड हे ऐक्य आहे। परी सर्वही स्वस्वरुपी न साहे॥ मना भासले सर्व काही पहावे। परी संग सोडुनि सुखी रहावे॥१८७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "देहेभान हे ज्ञानशस्त्रे खुडावे। विदेहीपणे भक्तिमार्गेचि जावे॥ विरक्तीबळे निंद्य सर्वै त्यजावे। परी संग सोडुनि सुखी रहावे॥१८८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मही निर्मिली देव तो ओळखावा। जया पाहतां मोक्ष तत्काळ जीवा॥ तया निर्गुणालागी गूणी पहावे। परी संग सोडुनि सुखे रहावे॥१८९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे कार्यकर्ता नव्हे सृष्टिभर्ता। पुरेहून पर्ता न लिंपे विवर्ता॥ तया निर्विकल्पासि कल्पित जावे। परि संग सोडुनि सुखे रहावे॥१९०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "१९१ - २०० देहेबुद्धिचा निश्चयो ज्या ढळेना। तया ज्ञान कल्पांतकाळी कळेना॥ परब्रह्म तें मीपणे आकळेना। मनी शून्य अज्ञान हे मावळेना॥१९१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना ना कळे ना ढळे रुप ज्याचे। दुजेवीण तें ध्यान सर्वोत्तमाचे॥ तया खुण ते हीन दृष्टांत पाहे। तेथे संग निःसंग दोन्ही न साहे॥१९२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नव्हे जाणता नेणता देवराणा। न ये वर्णिता वेदशास्त्रा पुराणा॥ नव्हे दृश्य अदृश्य साक्षी तयाचा। श्रुती नेणती नेणती अंत त्याचा॥१९३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वसे हृदयी देव तो कोण कैसा। पुसे आदरे साधकू प्रश्न ऐसा॥ देहे टाकिता देव कोठे पहातो । परि मागुता ठाव कोठे रहातो॥१९४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "बसे हृदयी देव तो जाण ऐसा। नभाचेपरी व्यापकू जाण तैसा॥ सदा संचला येत ना जात कांही। तयावीण कोठे रिता ठाव नाही॥१९५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नभी वावरे जा अणुरेणु काही। रिता ठाव या राघवेवीण नाही॥ तया पाहता पाहता तोचि जाले। तेथे लक्ष आलक्ष सर्वे बुडाले॥१९६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नभासारिखे रुप या राघवाचे। मनी चिंतिता मूळ तुटे भवाचे॥ तया पाहता देहबुद्धी उरेना। सदा सर्वदा आर्त पोटी पुरेना॥१९७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नभे व्यापिले सर्व सृष्टीस आहे। रघूनायका ऊपमा ते न साहे॥ दुजेवीण जो तोचि तो हा स्वभावे। तया व्यापकू व्यर्थ कैसे म्हणावे॥१९८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अती जीर्ण विस्तीर्ण ते रुप आहे। तेथे तर्कसंपर्क तोही न साहे॥ अती गुढ ते दृश्य तत्काळ सोपे। दुजेवीण जे खुण स्वामिप्रतापे॥१९९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कळे आकळे रुप ते ज्ञान होता। तेथे आटली सर्वसाक्षी अवस्था॥ मना उन्मनी शब्द कुंठीत राहे। तो रे तोचि तो राम सर्वत्र पाहे॥२००॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "२०१ - २०५ कदा ओळखीमाजि दूजे दिसेना। मनी मानसी द्वैत काही वसेना॥ बहूता दिसा आपली भेट जाली। विदेहीपणे सर्व काया निवाली॥२०१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना गुज रे तूज हे प्राप्त झाले। परी अंतरी पाहिजे यत्न केले॥ सदा श्रवणे पाविजे निश्चयासी। धरी सज्जनसंगती धन्य होसी॥२०२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना सर्वही संग सोडूनि द्यावा। अती आदरे सज्जनाचा धरावा॥ जयाचेनि संगे महादुःख भंगे। जनी साधनेवीण सन्मार्ग लागे॥२०३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मना संग हा सर्वसंगास तोडी। मना संग हा मोक्ष तात्काळ जोडी॥ मना संग हा साधना शीघ्र सोडी। मना संग हा द्वैत निःशेष मोडी॥२०४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनाची शते ऐकता दोष जाती। मतीमंद ते साधना योग्य होती॥ चढे ज्ञान वैराग्य सामर्थ्य अंगी। म्हणे दास विश्वासत मुक्ति भोगी॥२०५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ जय जय रघुवीर समर्थ ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "मनाचे श्लोक",
          "url": "https://mr.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%87%20%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%95&oldid=227113",
          "revision": "227113",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:10.746Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Samarth Ramdas; mr.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Samarth Ramdas, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "588a73a208a1d1a3a4e31a5065a6b1133bcbea3a44486e25dbf55c654ae61727",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 207
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "ahe-nila-saila",
      "kind": "prayer",
      "deity": "vishnu",
      "titleEn": "Ahe Nila Saila",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "ଆହେ ନୀଳ ଶଇଳ",
      "original": "or",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Salabega"
      },
      "tags": [
        "bhajan"
      ],
      "collection": "ahe-nila-saila",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ଆହେ ନୀଳ ଶଇଳ ପ୍ରବଳ ମତ୍ତ ବାରଣ ।\nମୋ ଆରତ ନଳିନୀବନକୁ କର ଦଳନ ।୧।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ଗଜରାଜ ଚିନ୍ତା କଲା ଥାଇ ଘୋର ଜଳେଣ ।\nଚକ୍ର ପେଷି ନକ୍ର ନାଶି ଉଦ୍ଧାରିଲ ଆପଣ ।୨।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ଘୋରବନେ ମୃଗୁଣୀକି ପଡ଼ିଥିଲା କଷଣ ।\nକେଡ଼େ ବଡ଼ ବିପତ୍ତିରୁ ରକ୍ଷାକଲ ଆପଣ ।୩।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "କୁରୁସଭା ତଳେ ଶୁଣି ଦ୍ରୌପଦୀର ଜଣାଣ ।\nକୋଟି ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ହେଳେ ଲଜ୍ଜା କଲ ବାରଣ ।୪।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ରାବଣର ଭାଇ ବିଭୀଷଣ ଗଲା ଶରଣ ।\nଶରଣ ସମ୍ଭାଳି ତାଙ୍କୁ ଲଙ୍କେ କଲ ରାଜନ ।୫।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପିତା ସେ ଯେ ବଡ଼ ଦୁଷ୍ଟ ଦାରୁଣ ।\nସ୍ତମ୍ଭରୁ ବାହାରି ତାକୁ ବିଦାରିଲ ତକ୍ଷଣ ।୬।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "କହେ ସାଲବେଗ ହୀନ ଜାତିରେ ମୁଁ ଯବନ ।\nଶ୍ରୀରଙ୍ଗା ଚରଣ ତଳେ କରୁଅଛି ଜଣାଣ ।୭।"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "ଭଜନ ମାଳା/ଆହେ ନୀଳ ଶଇଳ",
          "url": "https://or.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%AC%AD%E0%AC%9C%E0%AC%A8%20%E0%AC%AE%E0%AC%BE%E0%AC%B3%E0%AC%BE%2F%E0%AC%86%E0%AC%B9%E0%AD%87%20%E0%AC%A8%E0%AD%80%E0%AC%B3%20%E0%AC%B6%E0%AC%87%E0%AC%B3&oldid=26487",
          "revision": "26487",
          "retrieved": "2026-10-18T19:22:12.059Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Salabega; or.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original historical composition by Salabega, predating modern copyright terms. Imported from the free-content Wikisource edition, without modern translations or commentary; contributor material is retained under CC BY-SA 4.0. Source revision and work categories are preserved for edition review.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "b596fd5080b86eb59ecab07fbf50f3089b5bcb0138d8009f32831b951ddae83a",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 7
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "karadarshanam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "nitya",
      "titleEn": "Karadarshanam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "करदर्शनम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Traditional"
      },
      "tags": [
        "morning",
        "daily",
        "karagre vasate lakshmi"
      ],
      "collection": "karadarshanam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कराग्रे वसते लक्ष्मी: करमध्ये सरस्वती ।\nकरमूले तु गोविंद: प्रभाते करदर्शनम् ।"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "करदर्शनम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B6%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=54836",
          "revision": "54836",
          "retrieved": "2026-10-18T19:59:17.182Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Traditional; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Traditional premodern Sanskrit prayer, original words only. Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "c177ef177f0d30ab6afb778db80775fe755fae3f32e72db653880177fe6280f9",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 1
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "sri-suktam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "lakshmi",
      "titleEn": "Sri Suktam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "श्रीसूक्तम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Vedic tradition"
      },
      "tags": [
        "lakshmi",
        "vedic",
        "sukta"
      ],
      "collection": "sri-suktam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ हिरण्यवर्णाम हरिणीं सुवर्णरजतस्रजाम्।\nचन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्।\nयस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम्॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अश्वपूर्वां रथमध्यां हस्तिनादप्रबोधिनीम्।\nश्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मादेवी जुषताम्॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कांसोस्मितां हिरण्यप्राकारां आद्रां ज्वलन्तीं तृप्तां तर्पयन्तीम्।\nपद्मेस्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वयेश्रियम्॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "चन्द्रां प्रभासां यशसा ज्वलन्तीं श्रियंलोके देव जुष्टामुदाराम्।\nतां पद्मिनीमीं शरणमहं प्रपद्येऽलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणे॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तववृक्षोथ बिल्व:।\nतस्य फलानि तपसानुदन्तु मायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मी:॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "उपैतु मां देवसख: कीर्तिश्चमणिना सह।\nप्रादुर्भुतो सुराष्ट्रेऽस्मिन् कीर्तिमृध्दिं ददातु मे॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "क्षुत्पपासामलां जेष्ठां अलक्ष्मीं नाशयाम्यहम्।\nअभूतिमसमृध्दिं च सर्वानिर्णुद मे गृहात॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम्।\nईश्वरिं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम्॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मनस: काममाकूतिं वाच: सत्यमशीमहि।\nपशूनां रूपमन्नस्य मयि श्री: श्रेयतां यश:॥१०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कर्दमेनप्रजाभूता मयिसंभवकर्दम।\nश्रियं वासयमेकुले मातरं पद्ममालिनीम्॥११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आप स्रजन्तु सिग्धानि चिक्लीत वस मे गृहे।\nनि च देवीं मातरं श्रियं वासय मे कुले॥१२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टि पिङ्गलां पद्ममालिनीम्।\nचन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥१३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "आर्द्रां य: करिणीं यष्टीं सुवर्णां हेममालिनीम्।\nसूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मी जातवेदो म आवह॥१४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्।\nयस्यां हिरण्यं प्रभूतं गावो दास्योश्वान् विन्देयं पुरुषानहम्॥१५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "य: शुचि: प्रयतोभूत्वा जुहुयाादाज्यमन्वहम्।\nसूक्तं पञ्चदशर्च च श्रीकाम: सततं जपेत्॥१६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पद्मानने पद्मउरू पद्माक्षि पद्मसंभवे।\nतन्मे भजसि पद्मक्षि येन सौख्यं लभाम्यहम्॥१७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अश्वदायै गोदायै धनदायै महाधने।\nधनं मे लभतां देवि सर्वकामांश्च देहि मे॥१८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पद्मानने पद्मविपत्रे पद्मप्रिये पद्मदलायताक्षि।\nविश्वप्रिये विष्णुमनोनुकूले त्वत्पादपद्मं मयि संनिधस्त्वं॥१९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पुत्रपौत्रं धनंधान्यं हस्ताश्वादिगवेरथम्।\nप्रजानां भवसि माता आयुष्मन्तं करोतु मे॥२०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धनमग्निर्धनं वायुर्धनं सूर्योधनं वसु।\nधनमिन्द्रो बृहस्पतिर्वरूणं धनमस्तु मे॥२१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "वैनतेय सोमं पिब सोमं पिबतु वृतहा।\nसोमं धनस्य सोमिनो मह्यं ददातु सोमिन:॥२२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "न क्रोधो न च मात्सर्य न लोभो नाशुभामति:।\nभवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां श्रीसूक्तं जपेत्॥२३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतरांसुकगन्धमाल्यशोभे।\nभगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीदमह्यम्॥२४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विष्णुपत्नीं क्षमां देवी माधवी माधवप्रियाम्।\nलक्ष्मीं प्रियसखीं देवीं नमाम्यच्युतवल्लभाम्॥२५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "महालक्ष्मी च विद्महे विष्णुपत्नी च धीमहि।\nतन्नो लक्ष्मी: प्रचोदयात्॥२६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीवर्चस्वमायुष्यमारोग्यमाविधाच्छोभमानं महीयते।\nधान्यं धनं पशुं बहुपुत्रलाभं शतसंवत्सरं दीर्घमायु:॥२७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥इति श्रीसूक्तं समाप्तम॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "श्रीसूक्तम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=287919",
          "revision": "287919",
          "retrieved": "2026-10-18T19:59:18.426Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Vedic tradition; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Ancient Vedic Sanskrit hymn, original words only. Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "c81240bea307739c753540eb9d5e89a9adb4b103d0d8ceb35b8e52811290c861",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 28
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "ganapati-atharvashirsha",
      "kind": "prayer",
      "deity": "ganesha",
      "titleEn": "Ganapati Atharvashirsha",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "गणपत्यथर्वशीर्षम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Traditional Ganapati Upanishad"
      },
      "tags": [
        "ganesha",
        "upanishad",
        "ganapati"
      ],
      "collection": "ganapati-atharvashirsha",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ श्री गणपत्यथर्वशीर्ष ॥\n॥ शान्ति पाठ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः ।\nभद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥\nस्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः ।\nव्यशेम देवहितं यदायुः ॥\nॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।\nस्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥\nस्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ।\nस्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ तन्मामवतु तद् वक्तारमवतु अवतु माम् अवतु वक्तारम् ।\nॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ उपनिषत् ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "हरिः ॐ नमस्ते गणपतये ।"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि ॥\nत्वमेव केवलं कर्ताऽसि ।\nत्वमेव केवलं धर्ताऽसि ॥\nत्वमेव केवलं हर्ताऽसि ।\nत्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि ॥\nत्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् ॥ १ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ स्वरूप तत्त्व ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ऋतं वच्मि (वदिष्यामि) ॥\nसत्यं वच्मि (वदिष्यामि) ॥ २ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अव त्वं माम् ।\nअव वक्तारम् ॥\nअव श्रोतारम् ।\nअव दातारम् ॥\nअव धातारम् ।\nअवानूचानमव शिष्यम् ॥\nअव पश्चात्तात् ।\nअव पुरस्तात् ॥\nअवोत्तरात्तात् ।\nअव दक्षिणात्तात् ॥\nअव चोर्ध्वात्तात् ।\nअवाधरात्तात् ॥\nसर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ॥ ३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "त्वं वाङ्ग्मयस्त्वं चिन्मयः ।\nत्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः ॥\nत्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि ।\nत्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि ॥\nत्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥ ४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते ।\nसर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति ॥\nसर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति ।\nसर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति ॥\nत्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः ॥\nत्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥ ५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "त्वं गुणत्रयातीतः । त्वमवस्थात्रयातीतः ।\nत्वं देहत्रयातीतः ॥\nत्वं कालत्रयातीतः ।\nत्वं मूलाधारः स्थिथोऽसि नित्यम् ॥\nत्वं शक्तित्रयात्मकः ।\nत्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् ॥\nत्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्मभूर्भुवःस्वरोम् ॥ ६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ गणेश मन्त्र ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादींस्तदनन्तरम् ।\nअनुस्वारः परतरः ॥\nअर्धेन्दुलसितम् ।\nतारेण ऋद्धम् ॥\nएतत्तव मनुस्वरूपम् ।\nगकारः पूर्वरूपम् ॥\nअकारो मध्यमरूपम् ।\nअनुस्वारश्चान्त्यरूपम् ॥\nबिन्दुरुत्तररूपम् ।\nनादः सन्धानम् ॥\nसंहितासन्धिः ।\nसैषा गणेशविद्या ॥\nगणक ऋषिः ।\nनिचृद्गायत्रीच्छन्दः ॥\nगणपतिर्देवता ॥\nॐ गं गणपतये नमः ॥ ७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ गणेश गायात्री ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि ।\nतन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥ ८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ गणेश रूप ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् ।\nरदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् ॥\nरक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् ।\nरक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् ॥\nभक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् ।\nआविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् ॥\nएवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः ॥ ९ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ अष्ट नाम गणपति ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये\nनमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय\nश्रीवरदमूर्तये नमो नमः ॥ १० ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ फलश्रुति ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एतदथर्वशीर्षं योऽधीते ।\nस ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥\nस सर्वतः सुखमेधते ।\nस सर्व विघ्नैर्नबाध्यते ॥\nस पञ्चमहापापात्प्रमुच्यते ।\nसायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति ॥\nप्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति ।\nसायम्प्रातः प्रयुञ्जानो अपापो भवति ॥\nसर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति ।\nधर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति ॥\nइदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् ।\nयो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति ॥\nसहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत् ॥ ११ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अनेन गणपतिमभिषिञ्चति स वाग्मी भवति ॥\nचतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति ।\nस यशोवान् भवति ।\nइत्यथर्वणवाक्यम् ॥\nब्रह्माद्याचरणं विद्यात् न बिभेति कदाचनेति ॥ १२ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति ।\nयो लाजैर्यजति स यशोवान् भवति ॥\nस मेधावान् भवति ।\nयो मोदकसहस्रेण यजति ॥\nस वाञ्छितफलमवाप्नोति ।\nयः साज्यसमिद्भिर्यजति ॥\nस सर्वं लभते स सर्वं लभते ॥ १३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति ।\nसूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति ॥\nमहाविघ्नात्प्रमुच्यते ।\nमहादोषात्प्रमुच्यते ॥\nमहापापात् प्रमुच्यते ।\nस सर्वविद्भवति स सर्वविद्भवति ॥\nय एवं वेद इत्युपनिषत् ॥ १४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ शान्ति मन्त्र ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ सहनाववतु ।\nसहनौभुनक्तु ॥\nसह वीर्यं करवावहै ।\nतेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥\nॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः ।\nभद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥\nस्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः ।\nव्यशेम देवहितं यदायुः ॥\nॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।\nस्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥\nस्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ।\nस्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "॥ इति श्रीगणपत्यथर्वशीर्षं समाप्तम् ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "गणपत्यथर्वशीर्षम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=415703",
          "revision": "415703",
          "retrieved": "2026-10-18T19:59:19.634Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Traditional Ganapati Upanishad; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Premodern Sanskrit Ganapati Upanishad, original words only. Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "818e551894edad937176113b61ceaabcaf769f6887b255637a966c97ab809e8a",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 29
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "vinayagar-agaval",
      "kind": "prayer",
      "deity": "ganesha",
      "titleEn": "Vinayagar Agaval",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "விநாயகர் அகவல்",
      "original": "ta",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Avvaiyar, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "ganesha",
        "vinayagar",
        "agaval",
        "tamil"
      ],
      "collection": "vinayagar-agaval",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "சீதக் களபச் செந்தா மரைப்பூம்\nபாதச் சிலம்பு பலவிசை பாடப்\nபொன்னரை ஞாணும் பூந்துகில் ஆடையும்\nவன்னமருங்கில் வளர்ந்தழ கெறிப்பப்\nபேழை வயிறும் பெரும்பாரக் கோடும்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "வேழ முகமும் விளங்குசிந் தூரமும்\nஅஞ்சு கரமும் அங்குச பாசமும்\nநெஞ்சிற் குடிகொண்ட நீல மேனியும்\nநான்ற வாயும் நாலிரு புயமும்\nமூன்று கண்ணும் மும்மதச் சுவடும்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இரண்டு செவியும் இலங்குபொன் முடியும்\nதிரண்டமுப் புரிநூல் திகழொளி மார்பும்\nசொற்பதம் கடந்த துரியமெய்ஞ் ஞான\nஅற்புதம் நிறைந்த கற்பகக் களிறே!\nமுப்பழ நுகரும் மூஷிக வாகன!"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "இப்பொழு தென்னை ஆட்கொள வேண்டித்\nதாயா யெனக்குத் தானெழுந் தருளி\nமாயாப் பிறவி மயக்கம் அறுத்துத்\nதிருந்திய முதலைந் தெழுத்தும் தெளிவாய்ப்\nபொருந்தவே வந்தென் உளந்தனில் புகுந்து"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குருவடி வாகிக் குவலயந் தன்னில்\nதிருவடி வைத்துத் திறமிது பொருளென\nவாடா வகைதான் மகிழ்ந்தெனக் கருளிக்\nகோடா யுதத்தால் கொடுவினை களைந்தே\nஉவட்டா உபதேசம் புகட்டியென் செவியில்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தெவிட்டாத ஞானத் தெளிவையும் காட்டி\nஐம்புலன் தன்னை அடக்கும் உபாயம்\nஇன்புறு கருணையின் இனிதெனக் கருளிக்\nகருவிக ளொடுங்கும் கருத்தினை யறிவித்(து)\nஇருவினை தன்னை அறுத்திருள் கடிந்து"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தலமொரு நான்கும் தந்தெனக் கருளி\nமலமொரு மூன்றின் மயக்கம் அறுத்தே\nஒன்பது வாயில் ஒருமந் திரத்தால்\nஐம்புலக் கதவை அடைப்பதும் காட்டி\nஆறா தாரத்(து) அங்குச நிலையும்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "பேறா நிறுத்திப் பேச்சுரை யறுத்தே\nஇடைபிங் கலையின் எழுத்தறி வித்துக்\nகடையிற் சுழுமுனைக் கபாலமும் காட்டி\nமூன்றுமண் டலத்தின் முட்டிய தூணின்\nநான்றெழு பாம்பின் நாவில் உணர்த்திக்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குண்டலி யதனிற் கூடிய அசபை\nவிண்டெழு மந்திரம் வெளிப்பட உரைத்து\nமூலா தாரத்தின் மூண்டெழு கனலைக்\nகாலால் எழுப்பும் கருத்தறி வித்தே\nஅமுத நிலையும் ஆதித்தன் இயக்கமும்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "குமுத சகாயன் குணத்தையும் கூறி\nஇடைச்சக் கரத்தின் ஈரெட்டு நிலையும்\nஉடல்சக் கரத்தின் உறுப்பையும் காட்டிச்\nசண்முக தூலமும் சதுர்முக சூக்கமும்\nஎண் முகமாக இனிதெனக் கருளிப்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "புரியட்ட காயம் புலப்பட எனக்குத்\nதெரியெட்டு நிலையும் தெரிசனப் படுத்திக்\nகருத்தினில் கபால வாயில் காட்டி\nஇருத்தி முத்தி யினிதெனக் கருளி\nஎன்னை யறிவித்(து) எனக்கருள் செய்து"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "முன்னை வினையின் முதலைக் களைந்து\nவாக்கும் மனமும் இல்லா மனோலயம்\nதேக்கியே யென்றன் சிந்தை தெளிவித்(து)\nஇருள்வெளி யிரண்டுக்(கு) ஒன்றிடம் என்ன\nஅருள்தரும் ஆனந்தத்(து) அழுத்தியென் செவியில்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "எல்லை யில்லா ஆனந் தம்அளித்(து)\nஅல்லல் களைந்தே அருள்வழி காட்டிச்\nசத்தத்தின் உள்ளே சதாசிவம் காட்டிச்\nசித்தத்தின் உள்ளே சிவலிங்கம் காட்டி\nஅணுவிற்(கு) அணுவாய் அப்பாலுக்(கு) அப்பாலாய்க்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "கணுமுற்றி நின்ற கரும்புள்ளே காட்டி\nவேடமும் நீறும் விளங்க நிறுத்திக்\nகூடுமெய்த் தொண்டர் குழாத்துடன் கூட்டி\nஅஞ்சக் கரத்தின் அரும்பொருள் தன்னை\nநெஞ்சக் கருத்தின் நிலையறி வித்துத்"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "தத்துவ நிலையைத் தந்தெனை யாண்ட\nவித்தக விநாயக விரைகழல் சரணே!"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "விநாயகர் அகவல், ஔவையார்",
          "url": "https://ta.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%A8%E0%AE%BE%E0%AE%AF%E0%AE%95%E0%AE%B0%E0%AF%8D%20%E0%AE%85%E0%AE%95%E0%AE%B5%E0%AE%B2%E0%AF%8D%2C%20%E0%AE%94%E0%AE%B5%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AF%8D&oldid=1526113",
          "revision": "1526113",
          "retrieved": "2026-10-18T19:59:20.941Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Avvaiyar, traditional attribution; ta.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Historical Tamil poem traditionally attributed to medieval Avvaiyar. Original words only; Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem > p:nth-of-type(2); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "5c6300731774e55e3cad6aa66efd9ee0a3999a69ae750cd140faed84e748eb73",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 15
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "chitto-jetha-bhoyshunno",
      "kind": "literature",
      "deity": "",
      "titleEn": "Chitto Jetha Bhoyshunno",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "চিত্ত যেথা ভয়শূন্য",
      "original": "bn",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Rabindranath Tagore"
      },
      "tags": [
        "prarthana",
        "prayer",
        "bengali",
        "tagore",
        "where the mind is without fear"
      ],
      "collection": "chitto-jetha-bhoyshunno",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "চিত্ত যেথা ভয়শূন্য, উচ্চ যেথা শির,\nজ্ঞান যেথা মুক্ত, যেথা গৃহের প্রাচীর\nআপন প্রাঙ্গণতলে দিবসশর্বরী\nবসুধারে রাখে নাই খণ্ড ক্ষুদ্র করি,\nযেথা বাক্য হৃদয়ের সমুখ হতে\nউচ্ছ্বসিয়া উঠে, যেথা নির্ধারিত স্রোতে\nদেশে দেশে দিশে দিশে কর্মধারা ধায়\nঅজস্র সহস্রবিধ চরিতার্থতায়,\nযেথা তুচ্ছ আচারের মরুবালুরাশি\nবিচারের স্রোতঃপথ ফেলে নাই গ্রাসি—\nপৌরুষেরে করে নি শতধা, নিত্য যেথা\nতুমি সর্ব কর্ম চিন্তা আনন্দের নেতা,\nনিজ হস্তে নির্দয় আঘাত করি পিতঃ,\nভারতেরে সেই স্বর্গে করো জাগরিত।"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "সঞ্চয়িতা/প্রার্থনা",
          "url": "https://bn.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%9E%E0%A7%8D%E0%A6%9A%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE%2F%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A5%E0%A6%A8%E0%A6%BE&oldid=1691389",
          "revision": "1691389",
          "retrieved": "2026-10-18T19:59:22.397Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Rabindranath Tagore; bn.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Original Bengali poem first published in Naivedya (1901); Tagore died in 1941. Historical original words only, not a modern translation. Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "0f67900dd972e0c2f4523a72f244e4a5ddd339b66c7c70fe2e33eb8288c89889",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 1
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "venkatesa-suprabhatam",
      "kind": "prayer",
      "deity": "venkateswara",
      "titleEn": "Venkatesa Suprabhatam",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "श्रीवेङ्कटेशसुप्रभातम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Prativadi Bhayankaram Annan, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "morning",
        "tirumala",
        "suprabhatam"
      ],
      "collection": "venkatesa-suprabhatam",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते\nउत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकम् ॥ १ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविन्द उत्तिष्ठ गरुडध्वज ।\nउत्तिष्ठ कमलाकान्त त्रैलोक्यं मङ्गलं कुरु ॥ २ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मातस्समस्तजगतां मधुकैटभारेः\nवक्षोविहारिणि मनोहरदिव्यमूर्ते ।\nश्रीस्वामिनि श्रितजन-प्रियदानशीले\nश्रीवेङ्कटेशदयिते तव सुप्रभातम् ॥ ३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तव सुप्रभातमरविन्दलोचने भवतु प्रसन्न-मुखचन्द्र-मण्डले ।\nविधिशङ्करेन्द्र-वनिताभिरर्चिते वृषशैलनाथदयिते दयानिधे ॥ ४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अत्र्यादिसप्तऋषयस्समुपास्य सन्ध्या-\n-माकाशसिन्धुकमलानि मनोहराणि ।\nआदाय पादयुगमर्चयितुं प्रपन्नाः\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पञ्चाननाब्जभव-षण्मुखवासवाद्याः\nत्रैविक्रमादिचरितं विबुधाः स्तुवन्ति ।\nभाषापतिः पठति वासरशुद्धिमारात्\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ईषत्प्रफुल्ल-सरसीरुह-नारिकेल-\n-पूगद्रुमादि-सुमनोहर-पालिकानाम् ।\nआवाति मन्दमनिलः सह दिव्यगन्धैः\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "उन्मील्य नेत्रयुगमुत्तम-पञ्जरस्थाः\nपात्रावशिष्ट-कदलीफल-पायसानि ।\nभुक्त्वा सलीलमथ केलिशुकाः पठन्ति\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तन्त्रीप्रकर्षमधुरस्वनया विपञ्च्या\nगायत्यनन्तचरितं तव नारदोऽपि ।\nभाषासमग्रमसकृत्करचारुरम्यं\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ९ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भृङ्गावली च मकरन्द-रसानुविद्ध-\n-झङ्कारगीत-निनदैः सह सेवनाय ।\nनिर्यात्युपान्त-सरसी-कमलोदरेभ्यः\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ १० ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "योषागणेन वरदध्निविमथ्यमाने\nघोषालयेषु दधिमन्थनतीव्रघोषाः ।\nरोषात्कलिं विदधते ककुभश्च कुम्भाः\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ११ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पद्मेशमित्रशतपत्र-गतालिवर्गाः\nहर्तुं श्रियं कुवलयस्य निजाङ्गलक्ष्म्या ।\nभेरीनिनादमिव बिभ्रति तीव्रनादं\nशेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ १२ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीमन्नभीष्ट-वरदाखिललोक-बन्धो\nश्रीश्रीनिवास-जगदेकदयैकसिन्धो ।\nश्रीदेवतागृहभुजान्तर-दिव्यमूर्ते\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीस्वामिपुष्करिणिकाप्लवनिर्मलाङ्गाः\nश्रेयोऽर्थिनो हर-विरिञ्चि-सनन्दनाद्याः ।\nद्वारे वसन्ति वरवेत्र-हतोत्तमाङ्गाः\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीशेषशैल-गरुडाचल-वेङ्कटाद्रि-\n-नारायणाद्रि-वृषभाद्रि-वृषाद्रि-मुख्याम् ।\nआख्यां त्वदीय वसतेरनिशं वदन्ति\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सेवापराः शिवसुरेश-कृशानुधर्म-\n-रक्षोम्बुनाथ-पवमान-धनादिनाथाः ।\nबद्धाञ्जलि-प्रविलसन्निज-शीर्षदेशाः\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धाटीषु ते विहगराज-मृगाधिराज-\n-नागाधिराज-गजराज-हयाधिराजाः।\nस्वस्वाधिकार-महिमाधिकमर्थयन्ते\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सूर्येन्दुभौम-बुधवाक्पति-काव्यसौरि-\n-स्वर्भानुकेतुदिविषत्परिषत्प्रधानाः ।\nत्वद्दासदासचरमावधि-दासदासाः\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "त्वत्पाद-धूलिभरित-स्फुरितोत्तमाङ्गाः\nस्वर्गापवर्ग-निरपेक्ष-निजान्तरङ्गाः ।\nकल्पागमाकलनयाकुलतां लभन्ते\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १९ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "त्वद्गोपुराग्रशिखराणि निरीक्षमाणाः\nस्वर्गापवर्गपदवीं परमां श्रयन्तः ।\nमर्त्या मनुष्यभुवने मतिमाश्रयन्ते\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २० ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीभूमिनायक दयादिगुणामृताब्धे\nदेवाधिदेव जगदेकशरण्यमूर्ते ।\nश्रीमन्ननन्त गरुडादिभिरर्चिताण्घ्रे\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २१ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "श्रीपद्मनाभ पुरुषोत्तम वासुदेव\nवैकुण्ठ माधव जनार्दन चक्रपाणे ।\nश्रीवत्सचिन्ह शरणागतपारिजात\nश्रीवेण्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २२ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कन्दर्पदर्प हरसुन्दर दिव्यमूर्ते\nकान्ताकुचाम्बुरुह कुट्मल लोलदृष्टे ।\nकल्याणनिर्मलगुणाकर दिव्यकीर्ते\nश्रीवेण्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २३ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "मीनाकृते कमठ कोल नृसिंह वर्णिन्\nस्वामिन् परश्वथतपोधन रामचन्द्र ।\nशेषांशराम यदुनन्दन कल्किरूप\nश्रीवेण्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २४ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "एला लवण्ग घनसार सुगन्धि तीर्थं\nदिव्यं वियत्सरिति हेमघटेषु पूर्णम् ।\nधृत्वाऽऽद्य वैदिक शिखामणयः प्रहृष्टाः\nतिष्ठन्ति वेण्कटपते तव सुप्रभातम् ॥ २५ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "भास्वानुदेति विकचानि सरोरुहाणि\nसंपूरयन्ति निनदैः ककुभो विहण्गाः ।\nश्रीवैष्णवास्सततमर्थित मण्गलास्ते\nधामाऽऽश्रयन्ति तव वेण्कट सुप्रभातम् ॥ २६ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "ब्रह्मादयः सुरवरास्समहर्षयस्ते\nसन्तस्सनन्दन मुखास्त्वथ योगिवर्याः ।\nधामान्तिके तव हि मण्गलवस्तु हस्ताः\nश्रीवेण्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २७ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "लक्ष्मीनिवास निरवद्यगुणैकसिन्धो\nसंसार सागर समुत्तरणैकसेतो ।\nवेदान्तवेद्यनिजवैभव भक्तभोग्य\nश्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २८ ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इत्थं वृषाचलपतेरिह सुप्रभातं\nये मानवाः प्रतिदिनं पठितुं प्रवृत्ताः ।\nतेषां प्रभातसमये स्मृतिरङ्गभाजां\nप्रज्ञां परार्थसुलभां परमां प्रसूते ॥ २९ ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "श्रीवेङ्कटेशसुप्रभातम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=302875",
          "revision": "302875",
          "retrieved": "2026-10-18T20:01:12.284Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Prativadi Bhayankaram Annan, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Historical Sanskrit morning hymn attributed to the 15th-century composer Prativadi Bhayankaram Annan. Original verses only; Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:nth-of-type(n+2):not(:last-of-type), .mw-parser-output > pre:nth-of-type(n+3):not(:last-of-type); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "64416db2132aa0de63a15bdcc9ae99a95a646649800b766a88fbec5f801db192",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 29
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "mahishasura-mardini",
      "kind": "prayer",
      "deity": "devi",
      "titleEn": "Mahishasura Mardini Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "महिषासुरमर्दिनी स्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Traditional; authorship disputed"
      },
      "tags": [
        "devi",
        "durga",
        "ayigiri nandini"
      ],
      "collection": "mahishasura-mardini",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयिगिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्दनुते\nगिरिवरविन्ध्य-शिरोधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते।\nभगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणी हर्षरते\nत्रिभुवनपोषिणि शंकरतोषिणि किल्बिषमोषिणि घोषरते।\nदनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्बवनप्रियवासिनि हासरते\nशिखरिशिरोमणि तुङ्गहिमालयशृङ्गनिजालयमध्यगते।\nमधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि शतखण्डविखण्डितरुण्डवितुण्डितशुण्डगजाधिपते\nरिपुगजगण्डविदारणचण्डपराक्रमशुण्डमृगाधिपते।\nनिजभुजदण्डनिपातितखण्डविपातितमुण्डभटाधिपते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि रणदुर्मदशत्रुवधोद्यतदुर्धरनिर्जरशक्तिभृते\nचतुरविचारधुरीणमहाशिवदूतकृतप्रमथाधिपते।\nदुरितदुरीहदुराशयदुर्मतिदानवदूतकृतान्तमते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि शरणागतवैरिवधूवरवीरवराभयदानकरे\nत्रिभुवनमस्तकशूलविरोधिशिरोधिकृतामलशूलकरे।\nदुमिदुमितामरदुन्दुभिनादमहो मुखरीकृततिग्मकरे\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि निजहुङ्कृतिमात्रनिराकृतधूम्रविलोचनधूम्रशते\nसमरविशोषितशोणितबीजसमुद्भवशोणितबीजलते।\nशिवशिवशुम्भनिशुम्भमहाहवतर्पितभूतपिशाचरते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "धनुरनुसंगरणक्षणसंगपरिस्फुरदङ्गनटत्कटके\nकनकपिशङ्गपृषत्कनिषङ्गरसद्भटशृङ्गहताबटुके।\nकृतचतुरंगबलक्षितिरङ्गघटद्बहुरङ्गरटद्बटुके\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सुरललना-ततथेयि-तथेयि-कृताभिनयोदर-नृत्यरते\nकृतकुकुथः कुकुथो गडदादिक-ताल-कुतूहल-गानरते।\nधुधुकुट धुक्कुट धिंधिमितध्वनिधीरमृदङ्गनिनादरते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जय-जय-जप्य-जयेजयशब्द-परस्तुति-तत्परविश्वनुते\nझण-झण-झिञ्झिमि झिङ्कृत नूपुरसिंजितमोहित भूतपते।\nनटितनटार्ध नटी नट नायक नाटितनाट्य सुगानरते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि सुमनः सुमनः सुमनः सुमनः सुमनोहरकांतियुते\nश्रितरजनी-रजनीरजनी-रजनीरजनीकर-वक्त्रवृते।\nसुनयनविभ्रमर-भ्रमरभ्रमर-भ्रमरभ्रमराधिपते।\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥११॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "सहितमहाहव-मल्लमतल्लिक-मल्लितरल्लक-मल्लरते\nविरचितवल्लिक-पल्लिकमल्लिक-भिल्लिकभिल्लिक-वर्गवृते।\nसित्कृत्पुल्लसमुल्लसितारुण-तल्लज-पल्लव-सल्ललिते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१२॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अविरलगण्ड-गलन्मदमेदुर-मत्तमत्तंगज-राजपते\nत्रिभिवनभूषणभूत-कलानिधि-रूपपयोनिधि-राजसुते।\nअयि सुदतीजन-लालसमानस-मोहनमन्मथराजसुते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१३॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कमलदलामल-कोमलकान्ति-कला-कलितामल-भाललते\nसकलविलास-कलानिलयक्रम-केलिचलत्कल-हंसकुले।\nअलिकुलसङ्कुल-कुवलयमण्डल-मौलिमिलद्बकुलालिकुले\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१४॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "करमुरलीरव-वीजितकूजित-लज्जितकोकिल-मञ्जुमते\nमिलितपुलिन्द-मनोहरगुंजित-रंजितशैल-निकुञ्जगते।\nनिजगुणभूत-महाशबरीगण-सद्गुणसम्भृत-केलितले\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१५॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कटितटपीत-दुकूलविचित्र-मयूखतिरस्कृत-चन्द्ररुचे\nप्रणतसुरासुर-मौलिमणिस्फुरदंशुल-सन्नख-चन्द्ररुचे।\nजितकनकाचल-मौलिपदोर्जित-निर्भरकुंजर-कुम्भकुचे\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१६॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "विजितसहस्र-करैक-सहस्र-करैक-सहस्र-करैकनुते\nकृतसुरतारक-सङ्गरतारक-सङ्गरतारक-सुनूसुते।\nसुरथसमाधि-समानसमाधि-समाधि-समाधि-सुजातरते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१७॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योनुदिनम् स शिवे\nअयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत्।\nतव पदमेव परम्पदमित्यनुशीलयतो मम किं न शिवे\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१८॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "कनकलसत्कलसिन्धु-जलैरनु-सिञ्चिनुते गुणरङ्गभुवम्\nभजति स किं न शचीकुचकुम्भतटीपरिरम्भ-सुखानुभवम्।\nतवचरणं शरणङ्करवाणि नतामरवाणिनिवासिशिवम्\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥१९॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननुकूलयते\nकिमु पुरुहूतपुरीन्दु-मुखी-सुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते।\nमम तु मतं शिवनामधने भवती कृपया किमुत क्रियते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥२०॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "अयि मयि दीन दयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे\nअयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथानुमितासिरते।\nयदुचितमत्र भवत्युररी-कुरुतादुरुतापमपाकुरुते\nजय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥२१॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "महिषासुरमर्दिनी स्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=418763",
          "revision": "418763",
          "retrieved": "2026-10-18T20:01:18.508Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Traditional; authorship disputed; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Premodern Sanskrit hymn, historical original words only. Authorship is disputed and not asserted here. Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .mw-parser-output > p:nth-of-type(n+2):nth-of-type(-n+22); HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "7c50bec9acc823c828f9e95c76a621d9347fdf8f4d7466f95b721ad76bbbcdba",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 21
        }
      ]
    },
    {
      "slug": "sankata-nashana-ganesha",
      "kind": "prayer",
      "deity": "ganesha",
      "titleEn": "Sankata Nashana Ganesha Stotram",
      "titleIast": "",
      "titleNative": "सङ्कटनाशनगणेशस्तोत्रम्",
      "original": "sa",
      "when": "any",
      "poet": {
        "en": "Narada Purana, traditional attribution"
      },
      "tags": [
        "ganesha",
        "daily",
        "stotra"
      ],
      "collection": "sankata-nashana-ganesha",
      "completeness": "source-text",
      "verses": [
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "प्रणम्य शिरसा देवं गौरीपुत्रं विनायकम् ।\nभक्तावासं स्मरेनित्यमायुकामार्थसिद्धये ॥\nप्रथमं वक्रतुण्डं च एकदन्तं द्वितीयकम् ।\nतृतीयं कृष्णपिङ्गाक्षं गजवक्र चतुर्थकम् ॥\nलम्बोदरं पञ्चमै च षष्ठं विकटमेव च ।\nसप्तमं विघ्नराजं च धूम्रवर्ण तथाष्टमम् ॥\nनवमं फालचन्द्रं च दशमं तु विनायकम् ।\nएकादशं गणपति द्वादशं तु गजाननम् ॥\nद्वादशेतानि नामानि त्रिसन्ध्यं य: पठेन्नरः।\nनव विघ्नभयं तस्य सर्वसिद्धिकरं प्रभो ॥\nविद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लमते धनम् ।\nपुत्रार्थी लभते पुत्रान्मोक्षार्थी लभते गतिम् ॥"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "जपेद्गणपतिस्तोत्रं षभिर्मासै: फलं लभेत् ।\nसंवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशयः ॥७\nअष्टभ्यो ब्राह्मणेभ्यश्च लिखित्वा यः समर्पयेत् ।\nतस्य विद्या भवेत्सर्वा गणेशस्य प्रसादतः ॥८"
        },
        {
          "iast": "",
          "sourceText": "इति श्रीनारदपुराणे सङ्कटनाशन नाम गणेशस्तोत्र\n॥ सम्पूर्णम् ॥"
        }
      ],
      "sources": [
        {
          "title": "सङ्कटनाशनगणेशस्तोत्रम्",
          "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D&oldid=319885",
          "revision": "319885",
          "retrieved": "2026-10-18T20:01:24.673Z",
          "license": "CC-BY-SA-4.0",
          "licenseUrl": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/",
          "attribution": "Narada Purana, traditional attribution; sa.wikisource.org contributors. Revision history is linked from the source.",
          "rightsBasis": "Premodern Sanskrit hymn attributed to Narada Purana. Original words only, excluding later commentary. Wikisource contributor transcription retained with attribution and CC BY-SA terms.",
          "changes": "Original-language verse text only, selected with .poem; HTML, navigation, editorial line numbers and commentary outside the selector omitted; whitespace normalized. No translation added.",
          "sha256": "46c73bf0f2dd751ef229a0d16d223ca2127e37c060356c3fb770cf3961e944ec",
          "blockStart": 0,
          "blockCount": 3
        }
      ]
    }
  ]
}